{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2818636"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2818636","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Το έργο του Αλκαμένη, Αθηναίου γλύπτη του 5ου αι. π.Χ.","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί μία μικρή συμβολή στη μελέτη του έργου ενός διάσημου από τις αρχαίες πηγές Αθηναίου γλύπτη του φειδιακού κύκλου που έδρασε στο 2ο μισό του 5ου αιώνα π.Χ. και διδάχτηκε από τον ίδιο το Φειδία πλάι στο συμμαθητή του Αγοράκριτο, τον Αλκαμένη. Από τις αρχαίες πηγές πληροφορούμαστε ότι ο Αλκαμένης, όπως και ο δάσκαλός του, υπήρξε γλύπτης κυρίως λατρευτικών αγαλμάτων, σπάνια όμως δούλεψε και κοσμικά θέματα. Δούλευε με ευκολία τόσο σε χαλκό όσο και σε μάρμαρο, ενώ τουλάχιστον μία φορά χρησιμοποίησε ελεφαντοστό για ένα χρυσελεφάντινο λατρευτικό άγαλμα Διονύσου. Τα έργα του βρίσκονταν κυρίως σε λατρευτικούς χώρους της Αθήνας, σε κάποιες ελάχιστες περιπτώσεις όμως δημιούργησε και για ξένες πόλεις, όπως η Μαντίνεια, ενώ ένα κολοσσικό αναθηματικό ανάγλυφο που αποδίδεται σε αυτόν από τον Παυσανία βρισκόταν στη Θήβα. Ο μεγάλος αριθμός των παραγγελιών που ανέλαβε μετά τη φυγή του Φειδία από την Αθήνα τον καθιστά αδιαμφισβήτητο διάδοχό του και προδίδει ίσως φιλικές σχέσεις του γλύπτη με το δημοκρατικό καθεστώς. Ο Αλκαμένης έχει γενικότερα συσχετιστεί με συντηρητικές στιλιστικές τάσεις και ένα ιερατικό ύφος κυρίως λόγω των πολύ γνωστών αρχαϊστικών του έργων, τα οποία ωστόσο δεν είναι αντιπροσωπευτικά για το σύνολο της δημιουργίας του. Με την παρούσα μελέτη επιχειρείται να αποκατασταθεί το λάθος. Παράλληλα η δημοσίευση της μονογραφίας για τον Αγοράκριτο από το Δεσπίνη (1971) έθεσε στο προσκήνιο των καλλιτεχνών του φειδιακού κύκλου που δούλεψαν τη μετα-παρθενώνεια περίοδο στην Αθήνα αυτόν τον γλύπτη, παραγκωνίζοντας τον Αλκαμένη, που φαίνεται να προτιμά λιγότερο εντυπωσιακές στιλιστικές φόρμες. Η μελέτη μας ωστόσο αποδεικνύει την ανωτερότητα του Αλκαμένη έναντι του Αγορακρίτου σε πολλά επίπεδα και τον αναδεικνύει σε μία καλλιτεχνική προσωπικότητα με πρωτοποριακές απόψεις πάνω σε ζητήματα στιλ, σύνθεσης και μορφής καθώς και μοναδική ικανότητα επινόησης πρωτότυπων αγαλματικών τύπων που τελικά σφραγίζουν τη λατρευτική εικονογραφία των θεών για τους οποίους δημιούργησε αγάλματα. Το κύριο μέρος της διπλωματικής εργασίας διαρθρώνεται σε 4 κεφάλαια: Ι. Αρχαίες Πηγές, ΙΙ. Έργα γνωστά από τις αρχαίες πηγές, ΙΙΙ. Πιθανολογούμενες Αποδόσεις Έργων, IV. Λανθασμένες Αποδόσεις Έργων. Στο πρώτο κεφάλαιο δίνονται όλες οι αρχαίες φιλολογικές και επιγραφικές μαρτυρίες για τον Αλκαμένη συνοδευόμενες από νεοελληνική μετάφραση. Στο δεύτερο κεφάλαιο, το οποίο χωρίζεται στα υποκεφάλαια α). Έργα με γνωστή χρονολόγηση και β). Έργα με άγνωστη χρονολόγηση, εξετάζονται τα γνωστά από τις πηγές έργα του Αλκαμένη, δίνοντας έμφαση σε προβλήματα ταύτισης των χαμένων πρωτοτύπων με γνωστούς από ρωμαϊκά αντίγραφα αγαλματικούς τύπους, στη μελέτη του στιλ καθώς και σε ζητήματα ερμηνείας και πρόσληψης των έργων από τον αρχαίο θεατή. Στο τρίτο κεφάλαιο εξετάζονται έργα τα οποία έχουν παραδοσιακά συνδεθεί με τον Αλκαμένη ή το εργαστήριό του λόγω της στιλιστικής συνάφειας με άλλες, βεβαιωμένες δημιουργίες του. Για λόγους οικονομίας η παρούσα μελέτη περιορίζεται στις Καρυάτιδες και τη λίθο VI 38-41 της ανατολικής ζωφόρου του Παρθενώνα. Στο τέταρτο κεφάλαιο θίγεται κυρίως το ζήτημα της απόδοσης των γλυπτών του δυτικού αετώματος του ναού του Δία στην Ολυμπία στον Αλκαμένη από τον Παυσανία, μία, όπως υποστηρίζεται, λανθασμένη πληροφορία. Στο τέλος της εργασίας δίνονται τα συμπεράσματα της μελέτης, ενώ ακολουθούν κατάλογος ρωμαϊκών αντιγράφων (μόνο για έργα με βεβαιωμένες σειρές αντιγράφων), οι εικόνες και η βιβλιογραφία.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί μία μικρή συμβολή στη μελέτη του έργου ενός διάσημου από τις αρχαίες πηγές Αθηναίου γλύπτη του φειδιακού κύκλου που έδρασε στο 2ο μισό του 5ου αιώνα π.Χ. και διδάχτηκε από τον ίδιο το Φειδία πλάι στο συμμαθητή του Αγοράκριτο, τον Αλκαμένη. Από τις αρχαίες πηγές πληροφορούμαστε ότι ο Αλκαμένης, όπως και ο δάσκαλός του, υπήρξε γλύπτης κυρίως λατρευτικών αγαλμάτων, σπάνια όμως δούλεψε και κοσμικά θέματα. Δούλευε με ευκολία τόσο σε χαλκό όσο και σε μάρμαρο, ενώ τουλάχιστον μία φορά χρησιμοποίησε ελεφαντοστό για ένα χρυσελεφάντινο λατρευτικό άγαλμα Διονύσου. Τα έργα του βρίσκονταν κυρίως σε λατρευτικούς χώρους της Αθήνας, σε κάποιες ελάχιστες περιπτώσεις όμως δημιούργησε και για ξένες πόλεις, όπως η Μαντίνεια, ενώ ένα κολοσσικό αναθηματικό ανάγλυφο που αποδίδεται σε αυτόν από τον Παυσανία βρισκόταν στη Θήβα. Ο μεγάλος αριθμός των παραγγελιών που ανέλαβε μετά τη φυγή του Φειδία από την Αθήνα τον καθιστά αδιαμφισβήτητο διάδοχό του και προδίδει ίσως φιλικές σχέσεις του γλύπτη με το δημοκρατικό καθεστώς. Ο Αλκαμένης έχει γενικότερα συσχετιστεί με συντηρητικές στιλιστικές τάσεις και ένα ιερατικό ύφος κυρίως λόγω των πολύ γνωστών αρχαϊστικών του έργων, τα οποία ωστόσο δεν είναι αντιπροσωπευτικά για το σύνολο της δημιουργίας του. Με την παρούσα μελέτη επιχειρείται να αποκατασταθεί το λάθος. Παράλληλα η δημοσίευση της μονογραφίας για τον Αγοράκριτο από το Δεσπίνη (1971) έθεσε στο προσκήνιο των καλλιτεχνών του φειδιακού κύκλου που δούλεψαν τη μετα-παρθενώνεια περίοδο στην Αθήνα αυτόν τον γλύπτη, παραγκωνίζοντας τον Αλκαμένη, που φαίνεται να προτιμά λιγότερο εντυπωσιακές στιλιστικές φόρμες. Η μελέτη μας ωστόσο αποδεικνύει την ανωτερότητα του Αλκαμένη έναντι του Αγορακρίτου σε πολλά επίπεδα και τον αναδεικνύει σε μία καλλιτεχνική προσωπικότητα με πρωτοποριακές απόψεις πάνω σε ζητήματα στιλ, σύνθεσης και μορφής καθώς και μοναδική ικανότητα επινόησης πρωτότυπων αγαλματικών τύπων που τελικά σφραγίζουν τη λατρευτική εικονογραφία των θεών για τους οποίους δημιούργησε αγάλματα. Το κύριο μέρος της διπλωματικής εργασίας διαρθρώνεται σε 4 κεφάλαια: Ι. Αρχαίες Πηγές, ΙΙ. Έργα γνωστά από τις αρχαίες πηγές, ΙΙΙ. Πιθανολογούμενες Αποδόσεις Έργων, IV. Λανθασμένες Αποδόσεις Έργων. Στο πρώτο κεφάλαιο δίνονται όλες οι αρχαίες φιλολογικές και επιγραφικές μαρτυρίες για τον Αλκαμένη συνοδευόμενες από νεοελληνική μετάφραση. Στο δεύτερο κεφάλαιο, το οποίο χωρίζεται στα υποκεφάλαια α). Έργα με γνωστή χρονολόγηση και β). Έργα με άγνωστη χρονολόγηση, εξετάζονται τα γνωστά από τις πηγές έργα του Αλκαμένη, δίνοντας έμφαση σε προβλήματα ταύτισης των χαμένων πρωτοτύπων με γνωστούς από ρωμαϊκά αντίγραφα αγαλματικούς τύπους, στη μελέτη του στιλ καθώς και σε ζητήματα ερμηνείας και πρόσληψης των έργων από τον αρχαίο θεατή. Στο τρίτο κεφάλαιο εξετάζονται έργα τα οποία έχουν παραδοσιακά συνδεθεί με τον Αλκαμένη ή το εργαστήριό του λόγω της στιλιστικής συνάφειας με άλλες, βεβαιωμένες δημιουργίες του. Για λόγους οικονομίας η παρούσα μελέτη περιορίζεται στις Καρυάτιδες και τη λίθο VI 38-41 της ανατολικής ζωφόρου του Παρθενώνα. Στο τέταρτο κεφάλαιο θίγεται κυρίως το ζήτημα της απόδοσης των γλυπτών του δυτικού αετώματος του ναού του Δία στην Ολυμπία στον Αλκαμένη από τον Παυσανία, μία, όπως υποστηρίζεται, λανθασμένη πληροφορία. Στο τέλος της εργασίας δίνονται τα συμπεράσματα της μελέτης, ενώ ακολουθούν κατάλογος ρωμαϊκών αντιγράφων (μόνο για έργα με βεβαιωμένες σειρές αντιγράφων), οι εικόνες και η βιβλιογραφία.","abstract_has_math":false,"creators":["Μεντάκη Μαργαρίτα","Mentaki Margarita"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:32:34Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2818636"],"render_values":[{"text":"uoadl:2818636","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2818636","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2818636","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2818636","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μεντάκη Μαργαρίτα","Mentaki Margarita"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2818636","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2818636"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί μία μικρή συμβολή στη μελέτη του έργου ενός διάσημου από τις αρχαίες πηγές Αθηναίου γλύπτη του φειδιακού κύκλου που έδρασε στο 2ο μισό του 5ου αιώνα π.Χ. και διδάχτηκε από τον ίδιο το Φειδία πλάι στο συμμαθητή του Αγοράκριτο, τον Αλκαμένη. Από τις αρχαίες πηγές πληροφορούμαστε ότι ο Αλκαμένης, όπως και ο δάσκαλός του, υπήρξε γλύπτης κυρίως λατρευτικών αγαλμάτων, σπάνια όμως δούλεψε και κοσμικά θέματα. Δούλευε με ευκολία τόσο σε χαλκό όσο και σε μάρμαρο, ενώ τουλάχιστον μία φορά χρησιμοποίησε ελεφαντοστό για ένα χρυσελεφάντινο λατρευτικό άγαλμα Διονύσου. Τα έργα του βρίσκονταν κυρίως σε λατρευτικούς χώρους της Αθήνας, σε κάποιες ελάχιστες περιπτώσεις όμως δημιούργησε και για ξένες πόλεις, όπως η Μαντίνεια, ενώ ένα κολοσσικό αναθηματικό ανάγλυφο που αποδίδεται σε αυτόν από τον Παυσανία βρισκόταν στη Θήβα. Ο μεγάλος αριθμός των παραγγελιών που ανέλαβε μετά τη φυγή του Φειδία από την Αθήνα τον καθιστά αδιαμφισβήτητο διάδοχό του και προδίδει ίσως φιλικές σχέσεις του γλύπτη με το δημοκρατικό καθεστώς. Ο Αλκαμένης έχει γενικότερα συσχετιστεί με συντηρητικές στιλιστικές τάσεις και ένα ιερατικό ύφος κυρίως λόγω των πολύ γνωστών αρχαϊστικών του έργων, τα οποία ωστόσο δεν είναι αντιπροσωπευτικά για το σύνολο της δημιουργίας του. Με την παρούσα μελέτη επιχειρείται να αποκατασταθεί το λάθος. Παράλληλα η δημοσίευση της μονογραφίας για τον Αγοράκριτο από το Δεσπίνη (1971) έθεσε στο προσκήνιο των καλλιτεχνών του φειδιακού κύκλου που δούλεψαν τη μετα-παρθενώνεια περίοδο στην Αθήνα αυτόν τον γλύπτη, παραγκωνίζοντας τον Αλκαμένη, που φαίνεται να προτιμά λιγότερο εντυπωσιακές στιλιστικές φόρμες. Η μελέτη μας ωστόσο αποδεικνύει την ανωτερότητα του Αλκαμένη έναντι του Αγορακρίτου σε πολλά επίπεδα και τον αναδεικνύει σε μία καλλιτεχνική προσωπικότητα με πρωτοποριακές απόψεις πάνω σε ζητήματα στιλ, σύνθεσης και μορφής καθώς και μοναδική ικανότητα επινόησης πρωτότυπων αγαλματικών τύπων που τελικά σφραγίζουν τη λατρευτική εικονογραφία των θεών για τους οποίους δημιούργησε αγάλματα. Το κύριο μέρος της διπλωματικής εργασίας διαρθρώνεται σε 4 κεφάλαια: Ι. Αρχαίες Πηγές, ΙΙ. Έργα γνωστά από τις αρχαίες πηγές, ΙΙΙ. Πιθανολογούμενες Αποδόσεις Έργων, IV. Λανθασμένες Αποδόσεις Έργων. Στο πρώτο κεφάλαιο δίνονται όλες οι αρχαίες φιλολογικές και επιγραφικές μαρτυρίες για τον Αλκαμένη συνοδευόμενες από νεοελληνική μετάφραση. Στο δεύτερο κεφάλαιο, το οποίο χωρίζεται στα υποκεφάλαια α). Έργα με γνωστή χρονολόγηση και β). Έργα με άγνωστη χρονολόγηση, εξετάζονται τα γνωστά από τις πηγές έργα του Αλκαμένη, δίνοντας έμφαση σε προβλήματα ταύτισης των χαμένων πρωτοτύπων με γνωστούς από ρωμαϊκά αντίγραφα αγαλματικούς τύπους, στη μελέτη του στιλ καθώς και σε ζητήματα ερμηνείας και πρόσληψης των έργων από τον αρχαίο θεατή. Στο τρίτο κεφάλαιο εξετάζονται έργα τα οποία έχουν παραδοσιακά συνδεθεί με τον Αλκαμένη ή το εργαστήριό του λόγω της στιλιστικής συνάφειας με άλλες, βεβαιωμένες δημιουργίες του. Για λόγους οικονομίας η παρούσα μελέτη περιορίζεται στις Καρυάτιδες και τη λίθο VI 38-41 της ανατολικής ζωφόρου του Παρθενώνα. Στο τέταρτο κεφάλαιο θίγεται κυρίως το ζήτημα της απόδοσης των γλυπτών του δυτικού αετώματος του ναού του Δία στην Ολυμπία στον Αλκαμένη από τον Παυσανία, μία, όπως υποστηρίζεται, λανθασμένη πληροφορία. Στο τέλος της εργασίας δίνονται τα συμπεράσματα της μελέτης, ενώ ακολουθούν κατάλογος ρωμαϊκών αντιγράφων (μόνο για έργα με βεβαιωμένες σειρές αντιγράφων), οι εικόνες και η βιβλιογραφία.","Τhe thesis serves as a small contribution to the study of the artistic production of a famous Athenian sculptor of the pheidian circle who was active in the second half of the 5th cen. B.C. and had been taught by Pheidias next to his classmate Agorakritos, Alkamenes. The ancient sources inform us that Alkamenes, following the paradigm of his teacher, was primarily a sculptor of cult statues, however, rarely, he also created non-religious themes. He worked in bronze as well as in marble and at least in one case he used gold and ivory for a chryselephantine cult statue of Dionysos. His works were mainly located in significant cult places of Athens, yet we know that he also worked for Mantineia and also that a colossal votive relief that is attributed to him by Pausanias had been erected in Thebes. The great number of commissions he undertook after Pheidias' getaway from Athens makes him his undisputable successor and probably reveals his social and political connections with the Athenian democratic regime. Alkamenes has been frequently seen as a conservative in terms of style mainly because of his famous archaistic sculptures, which however are not totally representative for his artistic production. The thesis attempts to correct this misconception. In addition, the publication of Despinis' monograph on Agorakritos in 1971 highlighted among the sculptors of the pheidian circle who worked in Athens during the post-parthenon period this specific sculptor and set aside Alkamenes who seems to prefer less impressive stylistic forms. The thesis however proves the superiority of Alkamenes in comparison to Agorakritos in many ways and elevates him to an artistic personality who in many occasions expressed innovative ideas concerning style, form and synthesis and also showed a remarkable ability to invent new statuary types that influenced the cultic iconography of the gods he depicted by statues in a decisive way. The main part of the thesis consists of 4 chapters: I. Ancient Sources, II. Works referred in ancient sources, III. Speculative Attributions, IV. Wrong Attributions. In the first chapter are given all the philological and epigraphic references on Alkamenes accompanied by a translation in modern Greek. In the second chapter, which is divided in two parts, a). Works of known chronology and b). Works of unknown chronology, are examined Alkamenes' works that are mentioned in the ancient sources, putting emphasis on problems of identification, style, interpretation and ancient perception. In the third chapter the thesis gives two examples of original masterpieces that have been traditionally attributed to Alkamenes or his workshop on the grounds of the stylistic affinities to other, securely attributed to him works: the so called Karyatids of the Erechtheion and the slab VI 38-41 from the east side of the Parthenon frieze. In the fourth chapter the thesis raises the problem of the very controversial attribution of the sculptures of the west pediment of the temple of Zeus at Olympia to Alkamenes by Pausanias, an attribution that is taken as wrong. In the end of the thesis are given the conclusions of the survey followed by a catalog of roman copies, the pictures and an analytical alphabetic list of the bibliography."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Το έργο του Αλκαμένη, Αθηναίου γλύπτη του 5ου αι. π.Χ."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μεντάκη Μαργαρίτα","Mentaki Margarita"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί μία μικρή συμβολή στη μελέτη του έργου ενός διάσημου από τις αρχαίες πηγές Αθηναίου γλύπτη του φειδιακού κύκλου που έδρασε στο 2ο μισό του 5ου αιώνα π.Χ. και διδάχτηκε από τον ίδιο το Φειδία πλάι στο συμμαθητή του Αγοράκριτο, τον Αλκαμένη. Από τις αρχαίες πηγές πληροφορούμαστε ότι ο Αλκαμένης, όπως και ο δάσκαλός του, υπήρξε γλύπτης κυρίως λατρευτικών αγαλμάτων, σπάνια όμως δούλεψε και κοσμικά θέματα. Δούλευε με ευκολία τόσο σε χαλκό όσο και σε μάρμαρο, ενώ τουλάχιστον μία φορά χρησιμοποίησε ελεφαντοστό για ένα χρυσελεφάντινο λατρευτικό άγαλμα Διονύσου. Τα έργα του βρίσκονταν κυρίως σε λατρευτικούς χώρους της Αθήνας, σε κάποιες ελάχιστες περιπτώσεις όμως δημιούργησε και για ξένες πόλεις, όπως η Μαντίνεια, ενώ ένα κολοσσικό αναθηματικό ανάγλυφο που αποδίδεται σε αυτόν από τον Παυσανία βρισκόταν στη Θήβα. Ο μεγάλος αριθμός των παραγγελιών που ανέλαβε μετά τη φυγή του Φειδία από την Αθήνα τον καθιστά αδιαμφισβήτητο διάδοχό του και προδίδει ίσως φιλικές σχέσεις του γλύπτη με το δημοκρατικό καθεστώς. Ο Αλκαμένης έχει γενικότερα συσχετιστεί με συντηρητικές στιλιστικές τάσεις και ένα ιερατικό ύφος κυρίως λόγω των πολύ γνωστών αρχαϊστικών του έργων, τα οποία ωστόσο δεν είναι αντιπροσωπευτικά για το σύνολο της δημιουργίας του. Με την παρούσα μελέτη επιχειρείται να αποκατασταθεί το λάθος. Παράλληλα η δημοσίευση της μονογραφίας για τον Αγοράκριτο από το Δεσπίνη (1971) έθεσε στο προσκήνιο των καλλιτεχνών του φειδιακού κύκλου που δούλεψαν τη μετα-παρθενώνεια περίοδο στην Αθήνα αυτόν τον γλύπτη, παραγκωνίζοντας τον Αλκαμένη, που φαίνεται να προτιμά λιγότερο εντυπωσιακές στιλιστικές φόρμες. Η μελέτη μας ωστόσο αποδεικνύει την ανωτερότητα του Αλκαμένη έναντι του Αγορακρίτου σε πολλά επίπεδα και τον αναδεικνύει σε μία καλλιτεχνική προσωπικότητα με πρωτοποριακές απόψεις πάνω σε ζητήματα στιλ, σύνθεσης και μορφής καθώς και μοναδική ικανότητα επινόησης πρωτότυπων αγαλματικών τύπων που τελικά σφραγίζουν τη λατρευτική εικονογραφία των θεών για τους οποίους δημιούργησε αγάλματα. Το κύριο μέρος της διπλωματικής εργασίας διαρθρώνεται σε 4 κεφάλαια: Ι. Αρχαίες Πηγές, ΙΙ. Έργα γνωστά από τις αρχαίες πηγές, ΙΙΙ. Πιθανολογούμενες Αποδόσεις Έργων, IV. Λανθασμένες Αποδόσεις Έργων. Στο πρώτο κεφάλαιο δίνονται όλες οι αρχαίες φιλολογικές και επιγραφικές μαρτυρίες για τον Αλκαμένη συνοδευόμενες από νεοελληνική μετάφραση. Στο δεύτερο κεφάλαιο, το οποίο χωρίζεται στα υποκεφάλαια α). Έργα με γνωστή χρονολόγηση και β). Έργα με άγνωστη χρονολόγηση, εξετάζονται τα γνωστά από τις πηγές έργα του Αλκαμένη, δίνοντας έμφαση σε προβλήματα ταύτισης των χαμένων πρωτοτύπων με γνωστούς από ρωμαϊκά αντίγραφα αγαλματικούς τύπους, στη μελέτη του στιλ καθώς και σε ζητήματα ερμηνείας και πρόσληψης των έργων από τον αρχαίο θεατή. Στο τρίτο κεφάλαιο εξετάζονται έργα τα οποία έχουν παραδοσιακά συνδεθεί με τον Αλκαμένη ή το εργαστήριό του λόγω της στιλιστικής συνάφειας με άλλες, βεβαιωμένες δημιουργίες του. Για λόγους οικονομίας η παρούσα μελέτη περιορίζεται στις Καρυάτιδες και τη λίθο VI 38-41 της ανατολικής ζωφόρου του Παρθενώνα. Στο τέταρτο κεφάλαιο θίγεται κυρίως το ζήτημα της απόδοσης των γλυπτών του δυτικού αετώματος του ναού του Δία στην Ολυμπία στον Αλκαμένη από τον Παυσανία, μία, όπως υποστηρίζεται, λανθασμένη πληροφορία. Στο τέλος της εργασίας δίνονται τα συμπεράσματα της μελέτης, ενώ ακολουθούν κατάλογος ρωμαϊκών αντιγράφων (μόνο για έργα με βεβαιωμένες σειρές αντιγράφων), οι εικόνες και η βιβλιογραφία.","Τhe thesis serves as a small contribution to the study of the artistic production of a famous Athenian sculptor of the pheidian circle who was active in the second half of the 5th cen. B.C. and had been taught by Pheidias next to his classmate Agorakritos, Alkamenes. The ancient sources inform us that Alkamenes, following the paradigm of his teacher, was primarily a sculptor of cult statues, however, rarely, he also created non-religious themes. He worked in bronze as well as in marble and at least in one case he used gold and ivory for a chryselephantine cult statue of Dionysos. His works were mainly located in significant cult places of Athens, yet we know that he also worked for Mantineia and also that a colossal votive relief that is attributed to him by Pausanias had been erected in Thebes. The great number of commissions he undertook after Pheidias' getaway from Athens makes him his undisputable successor and probably reveals his social and political connections with the Athenian democratic regime. Alkamenes has been frequently seen as a conservative in terms of style mainly because of his famous archaistic sculptures, which however are not totally representative for his artistic production. The thesis attempts to correct this misconception. In addition, the publication of Despinis' monograph on Agorakritos in 1971 highlighted among the sculptors of the pheidian circle who worked in Athens during the post-parthenon period this specific sculptor and set aside Alkamenes who seems to prefer less impressive stylistic forms. The thesis however proves the superiority of Alkamenes in comparison to Agorakritos in many ways and elevates him to an artistic personality who in many occasions expressed innovative ideas concerning style, form and synthesis and also showed a remarkable ability to invent new statuary types that influenced the cultic iconography of the gods he depicted by statues in a decisive way. The main part of the thesis consists of 4 chapters: I. Ancient Sources, II. Works referred in ancient sources, III. Speculative Attributions, IV. Wrong Attributions. In the first chapter are given all the philological and epigraphic references on Alkamenes accompanied by a translation in modern Greek. In the second chapter, which is divided in two parts, a). Works of known chronology and b). Works of unknown chronology, are examined Alkamenes' works that are mentioned in the ancient sources, putting emphasis on problems of identification, style, interpretation and ancient perception. In the third chapter the thesis gives two examples of original masterpieces that have been traditionally attributed to Alkamenes or his workshop on the grounds of the stylistic affinities to other, securely attributed to him works: the so called Karyatids of the Erechtheion and the slab VI 38-41 from the east side of the Parthenon frieze. In the fourth chapter the thesis raises the problem of the very controversial attribution of the sculptures of the west pediment of the temple of Zeus at Olympia to Alkamenes by Pausanias, an attribution that is taken as wrong. In the end of the thesis are given the conclusions of the survey followed by a catalog of roman copies, the pictures and an analytical alphabetic list of the bibliography."],"dc:identifier":["uoadl:2818636","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2818636"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["Το έργο του Αλκαμένη, Αθηναίου γλύπτη του 5ου αι. π.Χ."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:32:34Z"}