{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2819617"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2819617","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η εκ των συνθηκών σκλήρυνση των μαλακών διαστημάτων και το ίσα συγκερασμένο μακάμ: δύο αλληλένδετες μορφές εκσυγχρονισμού στον χώρο της ελληνικής αστικής λαϊκής μουσικής του Μεσοπολέμου","abstract":"Από τον χώρο της ελληνικής αστικής λαϊκής μουσικής κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου εστιάζουμε σε εκείνο το μουσικό είδος που σύμφωνα με την ελληνική παράδοση καλείται «Ρεμπέτικο». Συστήνοντας μια σχετικά νέα κατηγοριοποίηση του ρεπερτορίου αυτού ως προς το στυλ και με θεωρητικό υπόβαθρο τον κλάδο της ιστορικής εθνομουσικολογίας, προχωρούμε από την ακρόαση δείγματος εκατοντάδων ηχογραφήσεων του ελληνικού μεσοπολεμικού ρεπερτορίου –που εκλαμβάνονται ως πρωτογενείς μαρτυρίες της εξεταζόμενης μουσικής κουλτούρας– στην επιλογή αντιπροσωπευτικών μουσικών κομματιών ως τεκμηρίων για σημειογραφική αποτύπωση, μουσική ανάλυση, συγκριτική εξέταση και ερμηνεία μέσα στα κοινωνικοπολιτισμικά συμφραζόμενα. Κατά αυτόν τον τρόπο δείχνουμε ότι το Μεσοπολεμικό ρεμπέτικο στηρίζεται στo οθωμανικό μακάμ στη λαϊκή του εκδοχή. Με κύριο αναλυτικό εργαλείο το θεωρητικό μοντέλο των οθωμανοτουρκικών μακάμ και μελέτη περίπτωσης (case study) την τροπική οντότητα του Ραστ, αλλά και μέσα από την κατά δύναμη αποδόμηση των σχετικών διπολικών σχημάτων θεωρία-πράξη και προφορικότητα-εγγραμματοσύνη, αναδεικνύουμε τις συνθήκες ταυτοποίησης ενός μακάμ γενικά και ειδικότερα του Ραστ. Εκ των άνω, στοιχειοθετούνται δύο αλληλένδετες μορφές εκσυγχρονισμού στο πεδίο του ρεμπέτικου: «η εκ των συνθηκών σκλήρυνση των μαλακών διαστημάτων» και «το ίσα συγκερασμένο μακάμ». Η πρώτη αφορά στη μετάβαση και προσαρμογή του διαστηματικού κώδικα με τα «μαλακά» και «σκληρά» διαστήματα από το ρεπερτόριο της Ανατολίας (1η κατηγορία) προς το ίσα συγκερασμένο διαστηματικό περιβάλλον –στην πράξη διαστήματα αντίστοιχα των «σκληρών»– του ρεπερτορίου του στυλ του τρίχορδου μπουζουκιού (2η κατηγορία). Δηλ. το φαινόμενο που περιγράφει το πώς εγκλωβίζεται το εγγενώς ρευστό μαλακό διάστημα στο αντίστοιχο σκληρό του ίσου συγκερασμού. Η δεύτερη εκφράζει μια δευτερογενή μορφή μακάμ συγκρητικού χαρακτήρα, προκειμένου να αποδοθεί η εκσυγχρονισμένη του μορφή και η συνέχειά του· πέρα από όρους, όπως «δρόμος», του οποίου η νοηματοδότηση συχνά διαφέρει και ποικίλει, παρά την εύστοχη κυριολεκτική και ποιητική του εννοιολογική διάσταση.","abstract_html":"Από τον χώρο της ελληνικής αστικής λαϊκής μουσικής κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου εστιάζουμε σε εκείνο το μουσικό είδος που σύμφωνα με την ελληνική παράδοση καλείται «Ρεμπέτικο». Συστήνοντας μια σχετικά νέα κατηγοριοποίηση του ρεπερτορίου αυτού ως προς το στυλ και με θεωρητικό υπόβαθρο τον κλάδο της ιστορικής εθνομουσικολογίας, προχωρούμε από την ακρόαση δείγματος εκατοντάδων ηχογραφήσεων του ελληνικού μεσοπολεμικού ρεπερτορίου –που εκλαμβάνονται ως πρωτογενείς μαρτυρίες της εξεταζόμενης μουσικής κουλτούρας– στην επιλογή αντιπροσωπευτικών μουσικών κομματιών ως τεκμηρίων για σημειογραφική αποτύπωση, μουσική ανάλυση, συγκριτική εξέταση και ερμηνεία μέσα στα κοινωνικοπολιτισμικά συμφραζόμενα. Κατά αυτόν τον τρόπο δείχνουμε ότι το Μεσοπολεμικό ρεμπέτικο στηρίζεται στo οθωμανικό μακάμ στη λαϊκή του εκδοχή. Με κύριο αναλυτικό εργαλείο το θεωρητικό μοντέλο των οθωμανοτουρκικών μακάμ και μελέτη περίπτωσης (case study) την τροπική οντότητα του Ραστ, αλλά και μέσα από την κατά δύναμη αποδόμηση των σχετικών διπολικών σχημάτων θεωρία-πράξη και προφορικότητα-εγγραμματοσύνη, αναδεικνύουμε τις συνθήκες ταυτοποίησης ενός μακάμ γενικά και ειδικότερα του Ραστ. Εκ των άνω, στοιχειοθετούνται δύο αλληλένδετες μορφές εκσυγχρονισμού στο πεδίο του ρεμπέτικου: «η εκ των συνθηκών σκλήρυνση των μαλακών διαστημάτων» και «το ίσα συγκερασμένο μακάμ». Η πρώτη αφορά στη μετάβαση και προσαρμογή του διαστηματικού κώδικα με τα «μαλακά» και «σκληρά» διαστήματα από το ρεπερτόριο της Ανατολίας (1η κατηγορία) προς το ίσα συγκερασμένο διαστηματικό περιβάλλον –στην πράξη διαστήματα αντίστοιχα των «σκληρών»– του ρεπερτορίου του στυλ του τρίχορδου μπουζουκιού (2η κατηγορία). Δηλ. το φαινόμενο που περιγράφει το πώς εγκλωβίζεται το εγγενώς ρευστό μαλακό διάστημα στο αντίστοιχο σκληρό του ίσου συγκερασμού. Η δεύτερη εκφράζει μια δευτερογενή μορφή μακάμ συγκρητικού χαρακτήρα, προκειμένου να αποδοθεί η εκσυγχρονισμένη του μορφή και η συνέχειά του· πέρα από όρους, όπως «δρόμος», του οποίου η νοηματοδότηση συχνά διαφέρει και ποικίλει, παρά την εύστοχη κυριολεκτική και ποιητική του εννοιολογική διάσταση.","abstract_has_math":false,"creators":["Δελέγκος Σπύρος","Delegos Spiros"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:32:47Z","subjects":["Γεωγραφία - Ανθρωπολογία – Λαογραφία","Geography - Anthropology - Folklore"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2819617"],"render_values":[{"text":"uoadl:2819617","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2819617","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2819617","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2819617","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Δελέγκος Σπύρος","Delegos Spiros"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γεωγραφία - Ανθρωπολογία – Λαογραφία","Geography - Anthropology - Folklore"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2819617","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2819617"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Από τον χώρο της ελληνικής αστικής λαϊκής μουσικής κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου εστιάζουμε σε εκείνο το μουσικό είδος που σύμφωνα με την ελληνική παράδοση καλείται «Ρεμπέτικο». Συστήνοντας μια σχετικά νέα κατηγοριοποίηση του ρεπερτορίου αυτού ως προς το στυλ και με θεωρητικό υπόβαθρο τον κλάδο της ιστορικής εθνομουσικολογίας, προχωρούμε από την ακρόαση δείγματος εκατοντάδων ηχογραφήσεων του ελληνικού μεσοπολεμικού ρεπερτορίου –που εκλαμβάνονται ως πρωτογενείς μαρτυρίες της εξεταζόμενης μουσικής κουλτούρας– στην επιλογή αντιπροσωπευτικών μουσικών κομματιών ως τεκμηρίων για σημειογραφική αποτύπωση, μουσική ανάλυση, συγκριτική εξέταση και ερμηνεία μέσα στα κοινωνικοπολιτισμικά συμφραζόμενα. Κατά αυτόν τον τρόπο δείχνουμε ότι το Μεσοπολεμικό ρεμπέτικο στηρίζεται στo οθωμανικό μακάμ στη λαϊκή του εκδοχή. Με κύριο αναλυτικό εργαλείο το θεωρητικό μοντέλο των οθωμανοτουρκικών μακάμ και μελέτη περίπτωσης (case study) την τροπική οντότητα του Ραστ, αλλά και μέσα από την κατά δύναμη αποδόμηση των σχετικών διπολικών σχημάτων θεωρία-πράξη και προφορικότητα-εγγραμματοσύνη, αναδεικνύουμε τις συνθήκες ταυτοποίησης ενός μακάμ γενικά και ειδικότερα του Ραστ. Εκ των άνω, στοιχειοθετούνται δύο αλληλένδετες μορφές εκσυγχρονισμού στο πεδίο του ρεμπέτικου: «η εκ των συνθηκών σκλήρυνση των μαλακών διαστημάτων» και «το ίσα συγκερασμένο μακάμ». Η πρώτη αφορά στη μετάβαση και προσαρμογή του διαστηματικού κώδικα με τα «μαλακά» και «σκληρά» διαστήματα από το ρεπερτόριο της Ανατολίας (1η κατηγορία) προς το ίσα συγκερασμένο διαστηματικό περιβάλλον –στην πράξη διαστήματα αντίστοιχα των «σκληρών»– του ρεπερτορίου του στυλ του τρίχορδου μπουζουκιού (2η κατηγορία). Δηλ. το φαινόμενο που περιγράφει το πώς εγκλωβίζεται το εγγενώς ρευστό μαλακό διάστημα στο αντίστοιχο σκληρό του ίσου συγκερασμού. Η δεύτερη εκφράζει μια δευτερογενή μορφή μακάμ συγκρητικού χαρακτήρα, προκειμένου να αποδοθεί η εκσυγχρονισμένη του μορφή και η συνέχειά του· πέρα από όρους, όπως «δρόμος», του οποίου η νοηματοδότηση συχνά διαφέρει και ποικίλει, παρά την εύστοχη κυριολεκτική και ποιητική του εννοιολογική διάσταση.","The current study focuses on that musical genre which, in the context of the Greek Urban Popular Music during the Interwar period, is described by the Greek discourse as “Rebetiko”. We introduce a relatively new categorization of Rebetiko repertoire in terms of style. From the perspective of Historical Ethnomusicology, after having listened to a large corpus of gramophone recordings of the Interwar period, the most representative music pieces are chosen firstly in order to be documented in transcriptions and secondly to be analyzed, co-examined and interpreted within the socio-cultural context. The recordings are regarded as primary elements of the examined musical culture. In this regard, we prove that the Interwar Rebetiko is based on the Ottoman makam in its popular version. Using the Ottoman-Turkish makam theoretical system as the main analytical tool, the modal entity of Rast as case study and deconstructing the relevant dipoles Theory-Practice and Orality-Literacy to the extent possible, we feature the makam identification conditions in general and more specifically those related to Rast makam. From the above, two interrelated modernization forms in the Rebetiko context are proven: “the Contextual Hardening of Soft Intervals” and “the Equal Tempered Makam”. The former concerns the transition and adaptation of the “soft” and “hard” intervals from the repertoire of Anatolia (1st category) towards the equal tempered intervallic context of the repertoire of the three-course bouzouki style (2nd category); in practice intervals corresponding to the “hard” ones. That is, the phenomenon that describes how the inherently flowing soft interval is captured in its hard counterpart of the equal temperament. The latter expresses a secondary form of makam of syncretic character in order to show its modernized version and its continuity, beyond terms, such as “dromos”, which demonstrates different and various meanings, despite its sufficient literal and figurative conceptual aspect."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η εκ των συνθηκών σκλήρυνση των μαλακών διαστημάτων και το ίσα συγκερασμένο μακάμ: δύο αλληλένδετες μορφές εκσυγχρονισμού στον χώρο της ελληνικής αστικής λαϊκής μουσικής του Μεσοπολέμου"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Δελέγκος Σπύρος","Delegos Spiros"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Από τον χώρο της ελληνικής αστικής λαϊκής μουσικής κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου εστιάζουμε σε εκείνο το μουσικό είδος που σύμφωνα με την ελληνική παράδοση καλείται «Ρεμπέτικο». Συστήνοντας μια σχετικά νέα κατηγοριοποίηση του ρεπερτορίου αυτού ως προς το στυλ και με θεωρητικό υπόβαθρο τον κλάδο της ιστορικής εθνομουσικολογίας, προχωρούμε από την ακρόαση δείγματος εκατοντάδων ηχογραφήσεων του ελληνικού μεσοπολεμικού ρεπερτορίου –που εκλαμβάνονται ως πρωτογενείς μαρτυρίες της εξεταζόμενης μουσικής κουλτούρας– στην επιλογή αντιπροσωπευτικών μουσικών κομματιών ως τεκμηρίων για σημειογραφική αποτύπωση, μουσική ανάλυση, συγκριτική εξέταση και ερμηνεία μέσα στα κοινωνικοπολιτισμικά συμφραζόμενα. Κατά αυτόν τον τρόπο δείχνουμε ότι το Μεσοπολεμικό ρεμπέτικο στηρίζεται στo οθωμανικό μακάμ στη λαϊκή του εκδοχή. Με κύριο αναλυτικό εργαλείο το θεωρητικό μοντέλο των οθωμανοτουρκικών μακάμ και μελέτη περίπτωσης (case study) την τροπική οντότητα του Ραστ, αλλά και μέσα από την κατά δύναμη αποδόμηση των σχετικών διπολικών σχημάτων θεωρία-πράξη και προφορικότητα-εγγραμματοσύνη, αναδεικνύουμε τις συνθήκες ταυτοποίησης ενός μακάμ γενικά και ειδικότερα του Ραστ. Εκ των άνω, στοιχειοθετούνται δύο αλληλένδετες μορφές εκσυγχρονισμού στο πεδίο του ρεμπέτικου: «η εκ των συνθηκών σκλήρυνση των μαλακών διαστημάτων» και «το ίσα συγκερασμένο μακάμ». Η πρώτη αφορά στη μετάβαση και προσαρμογή του διαστηματικού κώδικα με τα «μαλακά» και «σκληρά» διαστήματα από το ρεπερτόριο της Ανατολίας (1η κατηγορία) προς το ίσα συγκερασμένο διαστηματικό περιβάλλον –στην πράξη διαστήματα αντίστοιχα των «σκληρών»– του ρεπερτορίου του στυλ του τρίχορδου μπουζουκιού (2η κατηγορία). Δηλ. το φαινόμενο που περιγράφει το πώς εγκλωβίζεται το εγγενώς ρευστό μαλακό διάστημα στο αντίστοιχο σκληρό του ίσου συγκερασμού. Η δεύτερη εκφράζει μια δευτερογενή μορφή μακάμ συγκρητικού χαρακτήρα, προκειμένου να αποδοθεί η εκσυγχρονισμένη του μορφή και η συνέχειά του· πέρα από όρους, όπως «δρόμος», του οποίου η νοηματοδότηση συχνά διαφέρει και ποικίλει, παρά την εύστοχη κυριολεκτική και ποιητική του εννοιολογική διάσταση.","The current study focuses on that musical genre which, in the context of the Greek Urban Popular Music during the Interwar period, is described by the Greek discourse as “Rebetiko”. We introduce a relatively new categorization of Rebetiko repertoire in terms of style. From the perspective of Historical Ethnomusicology, after having listened to a large corpus of gramophone recordings of the Interwar period, the most representative music pieces are chosen firstly in order to be documented in transcriptions and secondly to be analyzed, co-examined and interpreted within the socio-cultural context. The recordings are regarded as primary elements of the examined musical culture. In this regard, we prove that the Interwar Rebetiko is based on the Ottoman makam in its popular version. Using the Ottoman-Turkish makam theoretical system as the main analytical tool, the modal entity of Rast as case study and deconstructing the relevant dipoles Theory-Practice and Orality-Literacy to the extent possible, we feature the makam identification conditions in general and more specifically those related to Rast makam. From the above, two interrelated modernization forms in the Rebetiko context are proven: “the Contextual Hardening of Soft Intervals” and “the Equal Tempered Makam”. The former concerns the transition and adaptation of the “soft” and “hard” intervals from the repertoire of Anatolia (1st category) towards the equal tempered intervallic context of the repertoire of the three-course bouzouki style (2nd category); in practice intervals corresponding to the “hard” ones. That is, the phenomenon that describes how the inherently flowing soft interval is captured in its hard counterpart of the equal temperament. The latter expresses a secondary form of makam of syncretic character in order to show its modernized version and its continuity, beyond terms, such as “dromos”, which demonstrates different and various meanings, despite its sufficient literal and figurative conceptual aspect."],"dc:identifier":["uoadl:2819617","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2819617"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γεωγραφία - Ανθρωπολογία – Λαογραφία","Geography - Anthropology - Folklore"],"dc:title":["Η εκ των συνθηκών σκλήρυνση των μαλακών διαστημάτων και το ίσα συγκερασμένο μακάμ: δύο αλληλένδετες μορφές εκσυγχρονισμού στον χώρο της ελληνικής αστικής λαϊκής μουσικής του Μεσοπολέμου"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:32:47Z"}