{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2819986"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2819986","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η πανώλη στη Βενετική Κρήτη (14ος -17ος αι.)","abstract":"Αντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί το συνολικό φαινόμενο των επιδημιών της πανώλης στην Βενετοκρατούμενη Κρήτη από τον 14ο μέχρι και τα τέλη του 17ου αιώνα, στα πλαίσια της μελέτης και σύγκρισης των αντίστοιχων φαινομένων στην ευρωπαϊκή ιστοριογραφία. Από τις σημαντικότερες βενετικές κτήσεις, το νησί της Κρήτης ερχόταν συχνά αντιμέτωπο με το λοιμό της πανώλης, την εισβολή της οποίας ευνοούσαν τα εκτεταμένα εμπορικά δίκτυα με τα οποία συνδέονταν η νήσος, δεδομένου ότι αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά κέντρα της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ η υπαγωγή της στο βενετικό διοικητικό σύστημα σήμαινε και την ύπαρξη σε αυτήν ενός οργανωμένου υγειονομικού μηχανισμού, ο οποίος στη διάρκεια των τριών αιώνων που εξετάζουμε γνώρισε βελτιώσεις καθώς και σταδιακή συστηματοποίηση. Ωστόσο, αυτό το προνόμιο δεν είχαν οι περιοχές της ευρύτερης περιοχής της ανατολικής Μεσογείου, όπου οι υγειονομικές συνθήκες ήταν προβληματικές ενώ η εφαρμογή υγειονομικών μέτρων ανεπαρκής ή στην πλειονότητα των περιοχών της ανύπαρκτη. Το φαινόμενο των επιδημιών στην Κρήτη παρουσιάζεται στη συνάφειά του με τα επιδημικά φαινόμενα της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου∙ διερευνώνται οι σχέσεις τους, συγκρίνονται οι εντάσεις τους και παρακολουθούνται, κατά το δυνατόν, οι συγκεκριμένες πορείες τους. Μελετάται, επίσης, η εξέλιξη των υγειονομικών μηχανισμών που συγκροτούνται από την βενετική διοίκηση στην Κρήτη για την αντιμετώπιση της πανώλης και αποτιμάται η αποτελεσματικότητά τους απέναντι στην νόσο. Ειδικότερα, ερευνάται ο ρόλος των λοιμοκαθαρτηρίων και ο ιδιαίτερος τρόπος λειτουργίας τους, δεδομένου ότι αποτελούσαν ένα όργανο που συνδεόταν κατ’ εξοχήν με την πανώλη. Η τελευταία ενότητα αφιερώνεται στην αναλυτική περιγραφή του λοιμού του 1592-95, όπου παρέχονται λεπτομερείς περιγραφές σχετικά με την κοινωνία του Χάνδακα κατά τη διάρκεια της κρίσης. Παρακολουθούμε, συγκεκριμένα, το χρονικό της πορείας της νόσου, από την ημέρα του ξεσπάσματος της έως και το τέλος αυτής, τις προσπάθειες που καταβάλλονται από πλευράς των βενετικών μηχανισμών καθώς και την κοινωνία του Χάνδακα για την αντιμετώπισή της αλλά και τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, καθώς και τις πολλαπλές συνέπειες του λοιμού κατά τη διάρκεια της εκτεταμένης αυτής κρίσης. Η εκκίνηση της εργασίας μας από μια διερεύνηση της βιολογικής ταυτότητας της πανώλης κρίνεται αναγκαία καθώς μας παρέχει τη δυνατότητα πληρέστερης κατανόησης των ιδιαίτερων συνθηκών διάδοσης της νόσου, της περιοδικότητας των εμφανίσεων της όπως και του βαθμού της νοσηρότητας της. Τέλος, θα προβούμε στην συνοπτική παρουσίαση της εξελικτικής πορείας που ακολούθησε η ιατρική σκέψη στην προσπάθειά της να κατανοήσει το λοιμό και θα γίνουν αναφορές στις επιμέρους πρακτικές που μετέρχονταν οι ιατροί για την αντιμετώπισή της νόσου.","abstract_html":"Αντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί το συνολικό φαινόμενο των επιδημιών της πανώλης στην Βενετοκρατούμενη Κρήτη από τον 14ο μέχρι και τα τέλη του 17ου αιώνα, στα πλαίσια της μελέτης και σύγκρισης των αντίστοιχων φαινομένων στην ευρωπαϊκή ιστοριογραφία. Από τις σημαντικότερες βενετικές κτήσεις, το νησί της Κρήτης ερχόταν συχνά αντιμέτωπο με το λοιμό της πανώλης, την εισβολή της οποίας ευνοούσαν τα εκτεταμένα εμπορικά δίκτυα με τα οποία συνδέονταν η νήσος, δεδομένου ότι αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά κέντρα της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ η υπαγωγή της στο βενετικό διοικητικό σύστημα σήμαινε και την ύπαρξη σε αυτήν ενός οργανωμένου υγειονομικού μηχανισμού, ο οποίος στη διάρκεια των τριών αιώνων που εξετάζουμε γνώρισε βελτιώσεις καθώς και σταδιακή συστηματοποίηση. Ωστόσο, αυτό το προνόμιο δεν είχαν οι περιοχές της ευρύτερης περιοχής της ανατολικής Μεσογείου, όπου οι υγειονομικές συνθήκες ήταν προβληματικές ενώ η εφαρμογή υγειονομικών μέτρων ανεπαρκής ή στην πλειονότητα των περιοχών της ανύπαρκτη. Το φαινόμενο των επιδημιών στην Κρήτη παρουσιάζεται στη συνάφειά του με τα επιδημικά φαινόμενα της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου∙ διερευνώνται οι σχέσεις τους, συγκρίνονται οι εντάσεις τους και παρακολουθούνται, κατά το δυνατόν, οι συγκεκριμένες πορείες τους. Μελετάται, επίσης, η εξέλιξη των υγειονομικών μηχανισμών που συγκροτούνται από την βενετική διοίκηση στην Κρήτη για την αντιμετώπιση της πανώλης και αποτιμάται η αποτελεσματικότητά τους απέναντι στην νόσο. Ειδικότερα, ερευνάται ο ρόλος των λοιμοκαθαρτηρίων και ο ιδιαίτερος τρόπος λειτουργίας τους, δεδομένου ότι αποτελούσαν ένα όργανο που συνδεόταν κατ’ εξοχήν με την πανώλη. Η τελευταία ενότητα αφιερώνεται στην αναλυτική περιγραφή του λοιμού του 1592-95, όπου παρέχονται λεπτομερείς περιγραφές σχετικά με την κοινωνία του Χάνδακα κατά τη διάρκεια της κρίσης. Παρακολουθούμε, συγκεκριμένα, το χρονικό της πορείας της νόσου, από την ημέρα του ξεσπάσματος της έως και το τέλος αυτής, τις προσπάθειες που καταβάλλονται από πλευράς των βενετικών μηχανισμών καθώς και την κοινωνία του Χάνδακα για την αντιμετώπισή της αλλά και τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, καθώς και τις πολλαπλές συνέπειες του λοιμού κατά τη διάρκεια της εκτεταμένης αυτής κρίσης. Η εκκίνηση της εργασίας μας από μια διερεύνηση της βιολογικής ταυτότητας της πανώλης κρίνεται αναγκαία καθώς μας παρέχει τη δυνατότητα πληρέστερης κατανόησης των ιδιαίτερων συνθηκών διάδοσης της νόσου, της περιοδικότητας των εμφανίσεων της όπως και του βαθμού της νοσηρότητας της. Τέλος, θα προβούμε στην συνοπτική παρουσίαση της εξελικτικής πορείας που ακολούθησε η ιατρική σκέψη στην προσπάθειά της να κατανοήσει το λοιμό και θα γίνουν αναφορές στις επιμέρους πρακτικές που μετέρχονταν οι ιατροί για την αντιμετώπισή της νόσου.","abstract_has_math":false,"creators":["Ζαφείρη Αικατερίνη","Zafeiri Aikaterini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:32:51Z","subjects":["Ιστορία","History"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2819986"],"render_values":[{"text":"uoadl:2819986","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2819986","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2819986","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2819986","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ζαφείρη Αικατερίνη","Zafeiri Aikaterini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Ιστορία","History"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2819986","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2819986"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Αντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί το συνολικό φαινόμενο των επιδημιών της πανώλης στην Βενετοκρατούμενη Κρήτη από τον 14ο μέχρι και τα τέλη του 17ου αιώνα, στα πλαίσια της μελέτης και σύγκρισης των αντίστοιχων φαινομένων στην ευρωπαϊκή ιστοριογραφία. Από τις σημαντικότερες βενετικές κτήσεις, το νησί της Κρήτης ερχόταν συχνά αντιμέτωπο με το λοιμό της πανώλης, την εισβολή της οποίας ευνοούσαν τα εκτεταμένα εμπορικά δίκτυα με τα οποία συνδέονταν η νήσος, δεδομένου ότι αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά κέντρα της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ η υπαγωγή της στο βενετικό διοικητικό σύστημα σήμαινε και την ύπαρξη σε αυτήν ενός οργανωμένου υγειονομικού μηχανισμού, ο οποίος στη διάρκεια των τριών αιώνων που εξετάζουμε γνώρισε βελτιώσεις καθώς και σταδιακή συστηματοποίηση. Ωστόσο, αυτό το προνόμιο δεν είχαν οι περιοχές της ευρύτερης περιοχής της ανατολικής Μεσογείου, όπου οι υγειονομικές συνθήκες ήταν προβληματικές ενώ η εφαρμογή υγειονομικών μέτρων ανεπαρκής ή στην πλειονότητα των περιοχών της ανύπαρκτη. Το φαινόμενο των επιδημιών στην Κρήτη παρουσιάζεται στη συνάφειά του με τα επιδημικά φαινόμενα της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου∙ διερευνώνται οι σχέσεις τους, συγκρίνονται οι εντάσεις τους και παρακολουθούνται, κατά το δυνατόν, οι συγκεκριμένες πορείες τους. Μελετάται, επίσης, η εξέλιξη των υγειονομικών μηχανισμών που συγκροτούνται από την βενετική διοίκηση στην Κρήτη για την αντιμετώπιση της πανώλης και αποτιμάται η αποτελεσματικότητά τους απέναντι στην νόσο. Ειδικότερα, ερευνάται ο ρόλος των λοιμοκαθαρτηρίων και ο ιδιαίτερος τρόπος λειτουργίας τους, δεδομένου ότι αποτελούσαν ένα όργανο που συνδεόταν κατ’ εξοχήν με την πανώλη. Η τελευταία ενότητα αφιερώνεται στην αναλυτική περιγραφή του λοιμού του 1592-95, όπου παρέχονται λεπτομερείς περιγραφές σχετικά με την κοινωνία του Χάνδακα κατά τη διάρκεια της κρίσης. Παρακολουθούμε, συγκεκριμένα, το χρονικό της πορείας της νόσου, από την ημέρα του ξεσπάσματος της έως και το τέλος αυτής, τις προσπάθειες που καταβάλλονται από πλευράς των βενετικών μηχανισμών καθώς και την κοινωνία του Χάνδακα για την αντιμετώπισή της αλλά και τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, καθώς και τις πολλαπλές συνέπειες του λοιμού κατά τη διάρκεια της εκτεταμένης αυτής κρίσης. Η εκκίνηση της εργασίας μας από μια διερεύνηση της βιολογικής ταυτότητας της πανώλης κρίνεται αναγκαία καθώς μας παρέχει τη δυνατότητα πληρέστερης κατανόησης των ιδιαίτερων συνθηκών διάδοσης της νόσου, της περιοδικότητας των εμφανίσεων της όπως και του βαθμού της νοσηρότητας της. Τέλος, θα προβούμε στην συνοπτική παρουσίαση της εξελικτικής πορείας που ακολούθησε η ιατρική σκέψη στην προσπάθειά της να κατανοήσει το λοιμό και θα γίνουν αναφορές στις επιμέρους πρακτικές που μετέρχονταν οι ιατροί για την αντιμετώπισή της νόσου.","This thesis concerns the overall phenomenon of plague epidemics in Venetian Crete from the 14th to the end of the 17th century, in the context of the study of the corresponding phenomena in European historiography. Crete constitutes a privileged field of plague studies, as it was one of the most prominent Venetian bases and a significant trade center in the eastern Mediterranean, the extensive trade networks of which rendered it vulnerable to constant invasions of the disease. On the other hand, the inclusion of the island in the Venetian administrative system provided it with a well organized health service mechanism that was under a constant development and systematization, a mechanism absent in the regions adjacent to Crete, which had escaped the venetian control. In particular, the phenomenon of plague epidemics is examined in the epidemiological conjunction with the corresponding phenomena which occurred frequently in the wider region of the eastern Mediterranean, in an attempt to investigate their relations, to compare their tensions and, as far as possible, to monitor their respective paths. Furthermore, we present the development of the mechanisms that have been set up in order to confront the plague epidemics and attempt to evaluate their effectiveness. In addition, the role of the lazarettos and their specific mode of operation, is being under investigation since it was exclusively related to the plague. Moreover, considering the intensiveness and the duration of the plague of the years 1592-95 in Candia, the last chapter is dedicated to an attempt to provide a detailed portrayal of a society during the scourge of plague, to examine the ways the disease affected the everyday life and eventually, the efforts that had been made, from both the venetian mechanisms and the Cretan society, to face the crisis and restore the order in the city. This thesis begins with the investigation of the biological identity of the plague, which enables us to realize the specific conditions under which it is developed, the frequency of its occurrences and the degree of its morbidity. Finally, the evolutionary course followed by the medical thought will be briefly presented in an attempt to understand the plague as well as reference will be made to over the individual practices that physicians used to cure the disease."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η πανώλη στη Βενετική Κρήτη (14ος -17ος αι.)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ζαφείρη Αικατερίνη","Zafeiri Aikaterini"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Αντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί το συνολικό φαινόμενο των επιδημιών της πανώλης στην Βενετοκρατούμενη Κρήτη από τον 14ο μέχρι και τα τέλη του 17ου αιώνα, στα πλαίσια της μελέτης και σύγκρισης των αντίστοιχων φαινομένων στην ευρωπαϊκή ιστοριογραφία. Από τις σημαντικότερες βενετικές κτήσεις, το νησί της Κρήτης ερχόταν συχνά αντιμέτωπο με το λοιμό της πανώλης, την εισβολή της οποίας ευνοούσαν τα εκτεταμένα εμπορικά δίκτυα με τα οποία συνδέονταν η νήσος, δεδομένου ότι αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά κέντρα της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ η υπαγωγή της στο βενετικό διοικητικό σύστημα σήμαινε και την ύπαρξη σε αυτήν ενός οργανωμένου υγειονομικού μηχανισμού, ο οποίος στη διάρκεια των τριών αιώνων που εξετάζουμε γνώρισε βελτιώσεις καθώς και σταδιακή συστηματοποίηση. Ωστόσο, αυτό το προνόμιο δεν είχαν οι περιοχές της ευρύτερης περιοχής της ανατολικής Μεσογείου, όπου οι υγειονομικές συνθήκες ήταν προβληματικές ενώ η εφαρμογή υγειονομικών μέτρων ανεπαρκής ή στην πλειονότητα των περιοχών της ανύπαρκτη. Το φαινόμενο των επιδημιών στην Κρήτη παρουσιάζεται στη συνάφειά του με τα επιδημικά φαινόμενα της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου∙ διερευνώνται οι σχέσεις τους, συγκρίνονται οι εντάσεις τους και παρακολουθούνται, κατά το δυνατόν, οι συγκεκριμένες πορείες τους. Μελετάται, επίσης, η εξέλιξη των υγειονομικών μηχανισμών που συγκροτούνται από την βενετική διοίκηση στην Κρήτη για την αντιμετώπιση της πανώλης και αποτιμάται η αποτελεσματικότητά τους απέναντι στην νόσο. Ειδικότερα, ερευνάται ο ρόλος των λοιμοκαθαρτηρίων και ο ιδιαίτερος τρόπος λειτουργίας τους, δεδομένου ότι αποτελούσαν ένα όργανο που συνδεόταν κατ’ εξοχήν με την πανώλη. Η τελευταία ενότητα αφιερώνεται στην αναλυτική περιγραφή του λοιμού του 1592-95, όπου παρέχονται λεπτομερείς περιγραφές σχετικά με την κοινωνία του Χάνδακα κατά τη διάρκεια της κρίσης. Παρακολουθούμε, συγκεκριμένα, το χρονικό της πορείας της νόσου, από την ημέρα του ξεσπάσματος της έως και το τέλος αυτής, τις προσπάθειες που καταβάλλονται από πλευράς των βενετικών μηχανισμών καθώς και την κοινωνία του Χάνδακα για την αντιμετώπισή της αλλά και τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, καθώς και τις πολλαπλές συνέπειες του λοιμού κατά τη διάρκεια της εκτεταμένης αυτής κρίσης. Η εκκίνηση της εργασίας μας από μια διερεύνηση της βιολογικής ταυτότητας της πανώλης κρίνεται αναγκαία καθώς μας παρέχει τη δυνατότητα πληρέστερης κατανόησης των ιδιαίτερων συνθηκών διάδοσης της νόσου, της περιοδικότητας των εμφανίσεων της όπως και του βαθμού της νοσηρότητας της. Τέλος, θα προβούμε στην συνοπτική παρουσίαση της εξελικτικής πορείας που ακολούθησε η ιατρική σκέψη στην προσπάθειά της να κατανοήσει το λοιμό και θα γίνουν αναφορές στις επιμέρους πρακτικές που μετέρχονταν οι ιατροί για την αντιμετώπισή της νόσου.","This thesis concerns the overall phenomenon of plague epidemics in Venetian Crete from the 14th to the end of the 17th century, in the context of the study of the corresponding phenomena in European historiography. Crete constitutes a privileged field of plague studies, as it was one of the most prominent Venetian bases and a significant trade center in the eastern Mediterranean, the extensive trade networks of which rendered it vulnerable to constant invasions of the disease. On the other hand, the inclusion of the island in the Venetian administrative system provided it with a well organized health service mechanism that was under a constant development and systematization, a mechanism absent in the regions adjacent to Crete, which had escaped the venetian control. In particular, the phenomenon of plague epidemics is examined in the epidemiological conjunction with the corresponding phenomena which occurred frequently in the wider region of the eastern Mediterranean, in an attempt to investigate their relations, to compare their tensions and, as far as possible, to monitor their respective paths. Furthermore, we present the development of the mechanisms that have been set up in order to confront the plague epidemics and attempt to evaluate their effectiveness. In addition, the role of the lazarettos and their specific mode of operation, is being under investigation since it was exclusively related to the plague. Moreover, considering the intensiveness and the duration of the plague of the years 1592-95 in Candia, the last chapter is dedicated to an attempt to provide a detailed portrayal of a society during the scourge of plague, to examine the ways the disease affected the everyday life and eventually, the efforts that had been made, from both the venetian mechanisms and the Cretan society, to face the crisis and restore the order in the city. This thesis begins with the investigation of the biological identity of the plague, which enables us to realize the specific conditions under which it is developed, the frequency of its occurrences and the degree of its morbidity. Finally, the evolutionary course followed by the medical thought will be briefly presented in an attempt to understand the plague as well as reference will be made to over the individual practices that physicians used to cure the disease."],"dc:identifier":["uoadl:2819986","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2819986"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Ιστορία","History"],"dc:title":["Η πανώλη στη Βενετική Κρήτη (14ος -17ος αι.)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:32:51Z"}