{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2820664"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2820664","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Υδροχημικές διεργασίες στο ρέμα Ασπρόλακκα περιοχής Σκουριών, Χαλκιδικής","abstract":"Η περιοχή μελέτης, βρίσκεται στο ΒΑ μέρος της Χαλκιδικής, γεωλογικά περιλαμβάνει δυο λιθοστρωματικές τεκτονικές ενότητες, την υποκείμενη ενότητα Κερδυλίων και την υπερκείμενη ενότητα Βερτίσκου, που διαχωρίζονται από το ρήγμα του Στρατωνίου. Η περιοχή της ΒΑ Χαλκιδικής παρουσιάζει σημαντικό κοιτασματολογικό ενδιαφέρον εξαιτίας των κοιτασμάτων θειούχων βασικών και πολύτιμων μετάλλων, των κοιτασμάτων μαγγανίου και των εμφανίσεων μεταλλικών ορυκτών. Στην περιοχή μελέτης υπάρχει το σημαντικότερο κοίτασμα της Ελλάδας αλλά και ένα από τα σημαντικότερα σε παγκόσμια κλίμακα, το πορφυρικό Cu – Au στις Σκουριές το οποίο αναπτύσσεται σε μετασυγκρουσιακό περιβάλλον οπισθοτόξου. Υδρολογικά, η περιοχή ανήκει στην λεκάνη του Ασπρόλακκα και καλύπτει σχεδόν όλη την περιοχή Σκουριών και μέρος της περιοχής Στρατωνίου, έχοντας έκταση 91,7 km2 και εξαιτίας των ιδιαίτερων γεωλογικών συνθηκών είναι προφανές ότι επηρεάζεται η υδροχημεία των επιφανειακών υδάτων από την ορυκτολογία, γεωχημεία και τις υφιστάμενες περιβαλλοντικές πιέσεις. Το έργο των Σκουριών προέβλεπε την απόθεση των αποβλήτων επεξεργασίας του μεταλλεύματος να αποτίθενται σε δύο χώρους απόθεσης, σε θέσεις εντός της λεκάνης απορροής (ρέματα Καρατζάς Λάκκος και Λοτσάνικος). Ο Σκοπός της παρούσας διπλωματική εργασίας είναι η αποτύπωση και η μοντελοποίηση της υδρογεωχημικής κατάστασης του ρέματος του Ασπρόλακκα και των παρακείμενων ρεμάτων που εκβάλουν σε αυτόν. Εξετάστηκαν οι διεργασίες που καθορίζουν και περιγράφουν ικανοποιητικά τις υδροχημικές συνθήκες της περιοχής μελέτης, σύμφωνα με πιθανά σενάρια που στηρίζονται σε δεδομένα πεδίου που συλλέχθηκαν πριν από την έναρξη του μεταλλευτικού έργου των Σκουριών ανάντι της εξεταζόμενης περιοχής και συνδιαστικά με τις επικρατούσες περιβαλλοντικές/γεωλογικές συνθήκες και τις αναμενόμενες μεταβολές λόγω της ανάπτυξης του έργου. Πιο συγκεκριμένα, κατά την περίοδο του Οκτωβρίου 2012 συλλέχθηκαν 14 δείγματα επιφανεικών υδάτων από διάφορες θέσεις κατά μήκος του ρέματος Ασπρόλακκα. Στην ύπαιθρο προσδιορίστηκαν οι φυσικοχημικές παράμετροι pH, θερμοκρασίας (T), ηλεκτρικής αγωγιμότητας (CND), συνολικών διαλελυμένων στερεών (TDS), ενώ στο εργαστήριο οι συγκεντρώσεις κύριων ιόντων και ιχνοστοιχείων, με τη βοήθεια της φασματοσκοπίας ατομικής απορρόφησης (AAS) και της φασματοσκοπίας ατομικής εκπομπής σε επαγωγικά συζευγμένο πλάσμα (ICP-AES), οι συγκεντρώσεις των θεϊκών ιόντων (SO4) προσδιορίστηκαν βαρυμετρικά, ενώ η αλκαλικότητα (HCO3) μέσω τιτλοδότησης. Η γεωχημική μοντελοποίηση πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του λογισμικού PHREEQC μέσω της θερμοδυναμικής βάσης δεδομένων MINTEQ. Τρία διαφορετικά σενάρια εξετάστηκαν που προσομοιάζουν τις περιπτώσεις των υφιστάμενων συνθηκών (σενάριο Α), της ανάμειξης βρόχινου νερου σε διάφορες αναλογίες (σενάριο Β) και της εξάτμισης νερού (σενάριο Γ). Επιπλέον, εξετάστηκε αν γεωχημική μοντελοποίηση μπορεί να προσομοιώσει ικανοποιητικά την υδροχημεία του ρέματος Ασπρόλακκα και μέσω του εργαλείου της αντίστροφης γεωχημικής μοντελοποίησης αν μπορούν να υπάρξουν ικανοποιητικά μοντέλα που να εξηγούν την υδροχημεία του Ασπρόλακκα σύμφωνα με τις ορυκτές φάσεις που συμμετέχουν στο υδρολογικό σύστημα. Από τα εξετασθέντα κύρια ιόντα και ιχνοστοιχεία, οι τιμές Pb παρουσιάζουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον καθώς παρουσιάζονται αυξημένες (έως 172,1 μg/l) συγκριτικά με τις ενδεικτικές τιμές της ΚΥΑ 1811/2011 (10 μg/l) και της Νέας Ολλανδικής λίστας (75 μg/l). Σύμφωνα με την ειδογένεση που πραγματοποιήθηκε μέσω του λογισμικού PHREEQC, στις φυσικοχημικές συνθήκες (pH-Eh) των συλλεχθέντων επιφανειακών υδάτων επικρατούν τα περισσότερα κύρια ιόντα και ιχνοστοιχεία σε μορφή ιόντων (Ca2+, Mg2+, K+, Na+, HCO3-, SO42-, Ba2+, Li, Mn2+, Cd2+, Co2+). Μόνο στον Pb φαίνεται πως επικρατούν οι ανθρακικές του φάσεις. Στο σενάριο Α, βρέθηκε ότι οι ορυκτές φάσεις που βρίσκονται σε χημική ισορροπία έως υπερκορεσμένες στα μετρηθέντα υδατικά δείγματα είναι ως επί το πλείστον ανθρακικές (αραγονίτης, ασβεστίτης, δολομίτης, κερουσσίτης, υδροκερουσσίτης, μαγνησίτης, ροδοχρωσίτης), μερικές θειικές φάσεις (βαρίτης, γύψος) και υδροξείδια Pb. Στο σενάριο Β, παρατηρήθηκε η τάση μείωσης των δεικτών κορεσμού σε σύγκριση με το σενάριο Α, με αποτέλεσμα οι διεργασίες διάλυσης των ορυκτών γίνονται εντονότερες. Στο σενάριο Γ ευνοείται η καθίζηση ορυκτών φάσεων όπως ο αγκλεσίτης, ανυδρίτης, αραγονίτης, βαρίτης, ασβεστίτης, κερουσσίτης, δολομίτης, γύψος, χουντίτης, υδροκερουσσίτης, υδρομαγνησίτης, μαγνησίτης και ροδοχρωσίτης. Σύμφωνα με την επεξεργασία δεδομένων προέκυψε ότι το μοντέλο προσομοιάζει καλά την υδροχημεία του ρέματος και η αντίστροφη γεωχημική μοντελοποίηση έδωσε 3 διαφορετικές ικανοποιητικές προσομοιώσεις που θα μπορούσαν να εξηγήσουν την υδροχημεία του ρέματος.","abstract_html":"Η περιοχή μελέτης, βρίσκεται στο ΒΑ μέρος της Χαλκιδικής, γεωλογικά περιλαμβάνει δυο λιθοστρωματικές τεκτονικές ενότητες, την υποκείμενη ενότητα Κερδυλίων και την υπερκείμενη ενότητα Βερτίσκου, που διαχωρίζονται από το ρήγμα του Στρατωνίου. Η περιοχή της ΒΑ Χαλκιδικής παρουσιάζει σημαντικό κοιτασματολογικό ενδιαφέρον εξαιτίας των κοιτασμάτων θειούχων βασικών και πολύτιμων μετάλλων, των κοιτασμάτων μαγγανίου και των εμφανίσεων μεταλλικών ορυκτών. Στην περιοχή μελέτης υπάρχει το σημαντικότερο κοίτασμα της Ελλάδας αλλά και ένα από τα σημαντικότερα σε παγκόσμια κλίμακα, το πορφυρικό Cu – Au στις Σκουριές το οποίο αναπτύσσεται σε μετασυγκρουσιακό περιβάλλον οπισθοτόξου. Υδρολογικά, η περιοχή ανήκει στην λεκάνη του Ασπρόλακκα και καλύπτει σχεδόν όλη την περιοχή Σκουριών και μέρος της περιοχής Στρατωνίου, έχοντας έκταση 91,7 km2 και εξαιτίας των ιδιαίτερων γεωλογικών συνθηκών είναι προφανές ότι επηρεάζεται η υδροχημεία των επιφανειακών υδάτων από την ορυκτολογία, γεωχημεία και τις υφιστάμενες περιβαλλοντικές πιέσεις. Το έργο των Σκουριών προέβλεπε την απόθεση των αποβλήτων επεξεργασίας του μεταλλεύματος να αποτίθενται σε δύο χώρους απόθεσης, σε θέσεις εντός της λεκάνης απορροής (ρέματα Καρατζάς Λάκκος και Λοτσάνικος). Ο Σκοπός της παρούσας διπλωματική εργασίας είναι η αποτύπωση και η μοντελοποίηση της υδρογεωχημικής κατάστασης του ρέματος του Ασπρόλακκα και των παρακείμενων ρεμάτων που εκβάλουν σε αυτόν. Εξετάστηκαν οι διεργασίες που καθορίζουν και περιγράφουν ικανοποιητικά τις υδροχημικές συνθήκες της περιοχής μελέτης, σύμφωνα με πιθανά σενάρια που στηρίζονται σε δεδομένα πεδίου που συλλέχθηκαν πριν από την έναρξη του μεταλλευτικού έργου των Σκουριών ανάντι της εξεταζόμενης περιοχής και συνδιαστικά με τις επικρατούσες περιβαλλοντικές/γεωλογικές συνθήκες και τις αναμενόμενες μεταβολές λόγω της ανάπτυξης του έργου. Πιο συγκεκριμένα, κατά την περίοδο του Οκτωβρίου 2012 συλλέχθηκαν 14 δείγματα επιφανεικών υδάτων από διάφορες θέσεις κατά μήκος του ρέματος Ασπρόλακκα. Στην ύπαιθρο προσδιορίστηκαν οι φυσικοχημικές παράμετροι pH, θερμοκρασίας (T), ηλεκτρικής αγωγιμότητας (CND), συνολικών διαλελυμένων στερεών (TDS), ενώ στο εργαστήριο οι συγκεντρώσεις κύριων ιόντων και ιχνοστοιχείων, με τη βοήθεια της φασματοσκοπίας ατομικής απορρόφησης (AAS) και της φασματοσκοπίας ατομικής εκπομπής σε επαγωγικά συζευγμένο πλάσμα (ICP-AES), οι συγκεντρώσεις των θεϊκών ιόντων (SO4) προσδιορίστηκαν βαρυμετρικά, ενώ η αλκαλικότητα (HCO3) μέσω τιτλοδότησης. Η γεωχημική μοντελοποίηση πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του λογισμικού PHREEQC μέσω της θερμοδυναμικής βάσης δεδομένων MINTEQ. Τρία διαφορετικά σενάρια εξετάστηκαν που προσομοιάζουν τις περιπτώσεις των υφιστάμενων συνθηκών (σενάριο Α), της ανάμειξης βρόχινου νερου σε διάφορες αναλογίες (σενάριο Β) και της εξάτμισης νερού (σενάριο Γ). Επιπλέον, εξετάστηκε αν γεωχημική μοντελοποίηση μπορεί να προσομοιώσει ικανοποιητικά την υδροχημεία του ρέματος Ασπρόλακκα και μέσω του εργαλείου της αντίστροφης γεωχημικής μοντελοποίησης αν μπορούν να υπάρξουν ικανοποιητικά μοντέλα που να εξηγούν την υδροχημεία του Ασπρόλακκα σύμφωνα με τις ορυκτές φάσεις που συμμετέχουν στο υδρολογικό σύστημα. Από τα εξετασθέντα κύρια ιόντα και ιχνοστοιχεία, οι τιμές Pb παρουσιάζουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον καθώς παρουσιάζονται αυξημένες (έως 172,1 μg/l) συγκριτικά με τις ενδεικτικές τιμές της ΚΥΑ 1811/2011 (10 μg/l) και της Νέας Ολλανδικής λίστας (75 μg/l). Σύμφωνα με την ειδογένεση που πραγματοποιήθηκε μέσω του λογισμικού PHREEQC, στις φυσικοχημικές συνθήκες (pH-Eh) των συλλεχθέντων επιφανειακών υδάτων επικρατούν τα περισσότερα κύρια ιόντα και ιχνοστοιχεία σε μορφή ιόντων (Ca2+, Mg2+, K+, Na+, HCO3-, SO42-, Ba2+, Li, Mn2+, Cd2+, Co2+). Μόνο στον Pb φαίνεται πως επικρατούν οι ανθρακικές του φάσεις. Στο σενάριο Α, βρέθηκε ότι οι ορυκτές φάσεις που βρίσκονται σε χημική ισορροπία έως υπερκορεσμένες στα μετρηθέντα υδατικά δείγματα είναι ως επί το πλείστον ανθρακικές (αραγονίτης, ασβεστίτης, δολομίτης, κερουσσίτης, υδροκερουσσίτης, μαγνησίτης, ροδοχρωσίτης), μερικές θειικές φάσεις (βαρίτης, γύψος) και υδροξείδια Pb. Στο σενάριο Β, παρατηρήθηκε η τάση μείωσης των δεικτών κορεσμού σε σύγκριση με το σενάριο Α, με αποτέλεσμα οι διεργασίες διάλυσης των ορυκτών γίνονται εντονότερες. Στο σενάριο Γ ευνοείται η καθίζηση ορυκτών φάσεων όπως ο αγκλεσίτης, ανυδρίτης, αραγονίτης, βαρίτης, ασβεστίτης, κερουσσίτης, δολομίτης, γύψος, χουντίτης, υδροκερουσσίτης, υδρομαγνησίτης, μαγνησίτης και ροδοχρωσίτης. Σύμφωνα με την επεξεργασία δεδομένων προέκυψε ότι το μοντέλο προσομοιάζει καλά την υδροχημεία του ρέματος και η αντίστροφη γεωχημική μοντελοποίηση έδωσε 3 διαφορετικές ικανοποιητικές προσομοιώσεις που θα μπορούσαν να εξηγήσουν την υδροχημεία του ρέματος.","abstract_has_math":false,"creators":["Παπαζώτος Παναγιώτης","Papazotos Panagiotis"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:32:56Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2820664"],"render_values":[{"text":"uoadl:2820664","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2820664","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2820664","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2820664","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παπαζώτος Παναγιώτης","Papazotos Panagiotis"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2820664","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2820664"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η περιοχή μελέτης, βρίσκεται στο ΒΑ μέρος της Χαλκιδικής, γεωλογικά περιλαμβάνει δυο λιθοστρωματικές τεκτονικές ενότητες, την υποκείμενη ενότητα Κερδυλίων και την υπερκείμενη ενότητα Βερτίσκου, που διαχωρίζονται από το ρήγμα του Στρατωνίου. Η περιοχή της ΒΑ Χαλκιδικής παρουσιάζει σημαντικό κοιτασματολογικό ενδιαφέρον εξαιτίας των κοιτασμάτων θειούχων βασικών και πολύτιμων μετάλλων, των κοιτασμάτων μαγγανίου και των εμφανίσεων μεταλλικών ορυκτών. Στην περιοχή μελέτης υπάρχει το σημαντικότερο κοίτασμα της Ελλάδας αλλά και ένα από τα σημαντικότερα σε παγκόσμια κλίμακα, το πορφυρικό Cu – Au στις Σκουριές το οποίο αναπτύσσεται σε μετασυγκρουσιακό περιβάλλον οπισθοτόξου. Υδρολογικά, η περιοχή ανήκει στην λεκάνη του Ασπρόλακκα και καλύπτει σχεδόν όλη την περιοχή Σκουριών και μέρος της περιοχής Στρατωνίου, έχοντας έκταση 91,7 km2 και εξαιτίας των ιδιαίτερων γεωλογικών συνθηκών είναι προφανές ότι επηρεάζεται η υδροχημεία των επιφανειακών υδάτων από την ορυκτολογία, γεωχημεία και τις υφιστάμενες περιβαλλοντικές πιέσεις. Το έργο των Σκουριών προέβλεπε την απόθεση των αποβλήτων επεξεργασίας του μεταλλεύματος να αποτίθενται σε δύο χώρους απόθεσης, σε θέσεις εντός της λεκάνης απορροής (ρέματα Καρατζάς Λάκκος και Λοτσάνικος). Ο Σκοπός της παρούσας διπλωματική εργασίας είναι η αποτύπωση και η μοντελοποίηση της υδρογεωχημικής κατάστασης του ρέματος του Ασπρόλακκα και των παρακείμενων ρεμάτων που εκβάλουν σε αυτόν. Εξετάστηκαν οι διεργασίες που καθορίζουν και περιγράφουν ικανοποιητικά τις υδροχημικές συνθήκες της περιοχής μελέτης, σύμφωνα με πιθανά σενάρια που στηρίζονται σε δεδομένα πεδίου που συλλέχθηκαν πριν από την έναρξη του μεταλλευτικού έργου των Σκουριών ανάντι της εξεταζόμενης περιοχής και συνδιαστικά με τις επικρατούσες περιβαλλοντικές/γεωλογικές συνθήκες και τις αναμενόμενες μεταβολές λόγω της ανάπτυξης του έργου. Πιο συγκεκριμένα, κατά την περίοδο του Οκτωβρίου 2012 συλλέχθηκαν 14 δείγματα επιφανεικών υδάτων από διάφορες θέσεις κατά μήκος του ρέματος Ασπρόλακκα. Στην ύπαιθρο προσδιορίστηκαν οι φυσικοχημικές παράμετροι pH, θερμοκρασίας (T), ηλεκτρικής αγωγιμότητας (CND), συνολικών διαλελυμένων στερεών (TDS), ενώ στο εργαστήριο οι συγκεντρώσεις κύριων ιόντων και ιχνοστοιχείων, με τη βοήθεια της φασματοσκοπίας ατομικής απορρόφησης (AAS) και της φασματοσκοπίας ατομικής εκπομπής σε επαγωγικά συζευγμένο πλάσμα (ICP-AES), οι συγκεντρώσεις των θεϊκών ιόντων (SO4) προσδιορίστηκαν βαρυμετρικά, ενώ η αλκαλικότητα (HCO3) μέσω τιτλοδότησης. Η γεωχημική μοντελοποίηση πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του λογισμικού PHREEQC μέσω της θερμοδυναμικής βάσης δεδομένων MINTEQ. Τρία διαφορετικά σενάρια εξετάστηκαν που προσομοιάζουν τις περιπτώσεις των υφιστάμενων συνθηκών (σενάριο Α), της ανάμειξης βρόχινου νερου σε διάφορες αναλογίες (σενάριο Β) και της εξάτμισης νερού (σενάριο Γ). Επιπλέον, εξετάστηκε αν γεωχημική μοντελοποίηση μπορεί να προσομοιώσει ικανοποιητικά την υδροχημεία του ρέματος Ασπρόλακκα και μέσω του εργαλείου της αντίστροφης γεωχημικής μοντελοποίησης αν μπορούν να υπάρξουν ικανοποιητικά μοντέλα που να εξηγούν την υδροχημεία του Ασπρόλακκα σύμφωνα με τις ορυκτές φάσεις που συμμετέχουν στο υδρολογικό σύστημα. Από τα εξετασθέντα κύρια ιόντα και ιχνοστοιχεία, οι τιμές Pb παρουσιάζουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον καθώς παρουσιάζονται αυξημένες (έως 172,1 μg/l) συγκριτικά με τις ενδεικτικές τιμές της ΚΥΑ 1811/2011 (10 μg/l) και της Νέας Ολλανδικής λίστας (75 μg/l). Σύμφωνα με την ειδογένεση που πραγματοποιήθηκε μέσω του λογισμικού PHREEQC, στις φυσικοχημικές συνθήκες (pH-Eh) των συλλεχθέντων επιφανειακών υδάτων επικρατούν τα περισσότερα κύρια ιόντα και ιχνοστοιχεία σε μορφή ιόντων (Ca2+, Mg2+, K+, Na+, HCO3-, SO42-, Ba2+, Li, Mn2+, Cd2+, Co2+). Μόνο στον Pb φαίνεται πως επικρατούν οι ανθρακικές του φάσεις. Στο σενάριο Α, βρέθηκε ότι οι ορυκτές φάσεις που βρίσκονται σε χημική ισορροπία έως υπερκορεσμένες στα μετρηθέντα υδατικά δείγματα είναι ως επί το πλείστον ανθρακικές (αραγονίτης, ασβεστίτης, δολομίτης, κερουσσίτης, υδροκερουσσίτης, μαγνησίτης, ροδοχρωσίτης), μερικές θειικές φάσεις (βαρίτης, γύψος) και υδροξείδια Pb. Στο σενάριο Β, παρατηρήθηκε η τάση μείωσης των δεικτών κορεσμού σε σύγκριση με το σενάριο Α, με αποτέλεσμα οι διεργασίες διάλυσης των ορυκτών γίνονται εντονότερες. Στο σενάριο Γ ευνοείται η καθίζηση ορυκτών φάσεων όπως ο αγκλεσίτης, ανυδρίτης, αραγονίτης, βαρίτης, ασβεστίτης, κερουσσίτης, δολομίτης, γύψος, χουντίτης, υδροκερουσσίτης, υδρομαγνησίτης, μαγνησίτης και ροδοχρωσίτης. Σύμφωνα με την επεξεργασία δεδομένων προέκυψε ότι το μοντέλο προσομοιάζει καλά την υδροχημεία του ρέματος και η αντίστροφη γεωχημική μοντελοποίηση έδωσε 3 διαφορετικές ικανοποιητικές προσομοιώσεις που θα μπορούσαν να εξηγήσουν την υδροχημεία του ρέματος.","The study area, located in the NE part of Chalkidiki peninsula, geologically includes two different lithological units; the underlying unit of Kerdilia and the overlying unit of Vertiskos, separated from each other by the Stratoni fault. The area of NE Chalkidiki is of great interest due to the deposits of precious and base metals, manganese deposits and the occurrences of metallic minerals. The study area consists of the most significant deposit in Greece, in fact one of the most important ones on a global scale, the Cu-Au deposit of Skouries which is emplaced in post-collisional back arc setting. Hydrologically, the area belongs to the Asprolakkas basin and covers almost the entire area of Skouries and a part of Stratoni, stretching in a total area of 91.7 km2 and due to the particular geological conditions, it is obvious that the hydrochemistry of the surface waters is affected by mineralogy, geochemistry and existing environmental pressures. The mining project of Skouries stipulated that the deposition of the ore processing waste is carried out in two different sites within the basin (in Karatzas Lakkos and Lotsanikos). The aim of this master thesis is the characterization and modeling of the hydrochemical status of the Asprolakkas watershed (AW) and the adjacent streams that flow into it. Τhe processes , that defined and described the hydrochemical conditions of the study area, were examined according to possible scenarios based on field data collected upstream of the area prior to the start of the Skouries mining project and in combination with the prevailing environmental / geological conditions and the expected changes due to the development of the project. More specifically, in October 2012, fourteen (14) surface water samples were collected from various locations along the AW. The physicochemical parameters of pH, temperature (T), electrical conductivity (CND) and total dissolved solids (TDS) were determined in situ, while the concentrations of major ions and trace elements were determined in the laboratory by atomic absorption spectroscopy (AAS) and inductively coupled plasma atomic emission spectroscopy (ICP-AES). The concentrations of the sulfate ions (SO4) were determined gravimetrically, while alkalinity (HCO3) was determined by titration. Geochemical modeling was performed using the PHREEQC software via the MINTEQ thermodynamic database. Three different scenarios, simulating the existing conditions (scenario A), the mixing of rainwater in various proportions (scenario B) and the water evaporation (scenario C) were examined. In addition, we examined whether the hydrochemistry of the AW can be simulated satisfactorily by the geochemical modeling and if there can be satisfactory models to explain the hydrochemistry of AW according to the mineral phases involved in the hydrological system, using the tool of inverse geochemical modeling. From the major ions and trace elements determined in this study, Pb concentrations are the most interesting ones as they are increased (up to 172.1 μg/l) compared to the limit of KYA 1811/2011 (10 μg/l) and the intervention value of the New Dutch List (75 μg /l). According to the speciation in the physicochemical conditions (pH-Eh) prevailing in the study area ,calculated using the PHREEQC software, the dominant species of major ions and trace elements are ions (Ca2+, Mg2+, K+, Na+, HCO3-, SO4-2, Ba+2, Li, Mn+2, Cd+2, Co+2). Only Pb appears to be dominated by the carbonate phases. In scenario A, it was reported that the mineral phases that are in chemical equillibrium up to oversaturated, in the measured aqueous samples, consist mostly of carbonates (aragonite, calcite, dolomite, cerussite, hydrocerussite, magnesite, rhodochrosite), some sulfate mineral phases (barite, gypsum) and Pb hydroxides. In scenario B, the tendency of saturation indices to decrease was observed compared to scenario A, resulting in the intensive processes of mineral dissolution. Scenario C favors the precipitation of mineral phases such as anglesite, anhydrite, aragonite, barite, calcite, cerussite, dolomite, gypsum, huntite, hydrocerussite, hydromagnesite, magnesite and rhodochrosite. According to the data processing, it was revealed that the model simulates the hydrochemistry of the watershed adequately, while the inverse geochemical modeling produced 3 different satisfactory simulations that could explain the hydrochemistry of the watershed."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Υδροχημικές διεργασίες στο ρέμα Ασπρόλακκα περιοχής Σκουριών, Χαλκιδικής"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παπαζώτος Παναγιώτης","Papazotos Panagiotis"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Η περιοχή μελέτης, βρίσκεται στο ΒΑ μέρος της Χαλκιδικής, γεωλογικά περιλαμβάνει δυο λιθοστρωματικές τεκτονικές ενότητες, την υποκείμενη ενότητα Κερδυλίων και την υπερκείμενη ενότητα Βερτίσκου, που διαχωρίζονται από το ρήγμα του Στρατωνίου. Η περιοχή της ΒΑ Χαλκιδικής παρουσιάζει σημαντικό κοιτασματολογικό ενδιαφέρον εξαιτίας των κοιτασμάτων θειούχων βασικών και πολύτιμων μετάλλων, των κοιτασμάτων μαγγανίου και των εμφανίσεων μεταλλικών ορυκτών. Στην περιοχή μελέτης υπάρχει το σημαντικότερο κοίτασμα της Ελλάδας αλλά και ένα από τα σημαντικότερα σε παγκόσμια κλίμακα, το πορφυρικό Cu – Au στις Σκουριές το οποίο αναπτύσσεται σε μετασυγκρουσιακό περιβάλλον οπισθοτόξου. Υδρολογικά, η περιοχή ανήκει στην λεκάνη του Ασπρόλακκα και καλύπτει σχεδόν όλη την περιοχή Σκουριών και μέρος της περιοχής Στρατωνίου, έχοντας έκταση 91,7 km2 και εξαιτίας των ιδιαίτερων γεωλογικών συνθηκών είναι προφανές ότι επηρεάζεται η υδροχημεία των επιφανειακών υδάτων από την ορυκτολογία, γεωχημεία και τις υφιστάμενες περιβαλλοντικές πιέσεις. Το έργο των Σκουριών προέβλεπε την απόθεση των αποβλήτων επεξεργασίας του μεταλλεύματος να αποτίθενται σε δύο χώρους απόθεσης, σε θέσεις εντός της λεκάνης απορροής (ρέματα Καρατζάς Λάκκος και Λοτσάνικος). Ο Σκοπός της παρούσας διπλωματική εργασίας είναι η αποτύπωση και η μοντελοποίηση της υδρογεωχημικής κατάστασης του ρέματος του Ασπρόλακκα και των παρακείμενων ρεμάτων που εκβάλουν σε αυτόν. Εξετάστηκαν οι διεργασίες που καθορίζουν και περιγράφουν ικανοποιητικά τις υδροχημικές συνθήκες της περιοχής μελέτης, σύμφωνα με πιθανά σενάρια που στηρίζονται σε δεδομένα πεδίου που συλλέχθηκαν πριν από την έναρξη του μεταλλευτικού έργου των Σκουριών ανάντι της εξεταζόμενης περιοχής και συνδιαστικά με τις επικρατούσες περιβαλλοντικές/γεωλογικές συνθήκες και τις αναμενόμενες μεταβολές λόγω της ανάπτυξης του έργου. Πιο συγκεκριμένα, κατά την περίοδο του Οκτωβρίου 2012 συλλέχθηκαν 14 δείγματα επιφανεικών υδάτων από διάφορες θέσεις κατά μήκος του ρέματος Ασπρόλακκα. Στην ύπαιθρο προσδιορίστηκαν οι φυσικοχημικές παράμετροι pH, θερμοκρασίας (T), ηλεκτρικής αγωγιμότητας (CND), συνολικών διαλελυμένων στερεών (TDS), ενώ στο εργαστήριο οι συγκεντρώσεις κύριων ιόντων και ιχνοστοιχείων, με τη βοήθεια της φασματοσκοπίας ατομικής απορρόφησης (AAS) και της φασματοσκοπίας ατομικής εκπομπής σε επαγωγικά συζευγμένο πλάσμα (ICP-AES), οι συγκεντρώσεις των θεϊκών ιόντων (SO4) προσδιορίστηκαν βαρυμετρικά, ενώ η αλκαλικότητα (HCO3) μέσω τιτλοδότησης. Η γεωχημική μοντελοποίηση πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του λογισμικού PHREEQC μέσω της θερμοδυναμικής βάσης δεδομένων MINTEQ. Τρία διαφορετικά σενάρια εξετάστηκαν που προσομοιάζουν τις περιπτώσεις των υφιστάμενων συνθηκών (σενάριο Α), της ανάμειξης βρόχινου νερου σε διάφορες αναλογίες (σενάριο Β) και της εξάτμισης νερού (σενάριο Γ). Επιπλέον, εξετάστηκε αν γεωχημική μοντελοποίηση μπορεί να προσομοιώσει ικανοποιητικά την υδροχημεία του ρέματος Ασπρόλακκα και μέσω του εργαλείου της αντίστροφης γεωχημικής μοντελοποίησης αν μπορούν να υπάρξουν ικανοποιητικά μοντέλα που να εξηγούν την υδροχημεία του Ασπρόλακκα σύμφωνα με τις ορυκτές φάσεις που συμμετέχουν στο υδρολογικό σύστημα. Από τα εξετασθέντα κύρια ιόντα και ιχνοστοιχεία, οι τιμές Pb παρουσιάζουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον καθώς παρουσιάζονται αυξημένες (έως 172,1 μg/l) συγκριτικά με τις ενδεικτικές τιμές της ΚΥΑ 1811/2011 (10 μg/l) και της Νέας Ολλανδικής λίστας (75 μg/l). Σύμφωνα με την ειδογένεση που πραγματοποιήθηκε μέσω του λογισμικού PHREEQC, στις φυσικοχημικές συνθήκες (pH-Eh) των συλλεχθέντων επιφανειακών υδάτων επικρατούν τα περισσότερα κύρια ιόντα και ιχνοστοιχεία σε μορφή ιόντων (Ca2+, Mg2+, K+, Na+, HCO3-, SO42-, Ba2+, Li, Mn2+, Cd2+, Co2+). Μόνο στον Pb φαίνεται πως επικρατούν οι ανθρακικές του φάσεις. Στο σενάριο Α, βρέθηκε ότι οι ορυκτές φάσεις που βρίσκονται σε χημική ισορροπία έως υπερκορεσμένες στα μετρηθέντα υδατικά δείγματα είναι ως επί το πλείστον ανθρακικές (αραγονίτης, ασβεστίτης, δολομίτης, κερουσσίτης, υδροκερουσσίτης, μαγνησίτης, ροδοχρωσίτης), μερικές θειικές φάσεις (βαρίτης, γύψος) και υδροξείδια Pb. Στο σενάριο Β, παρατηρήθηκε η τάση μείωσης των δεικτών κορεσμού σε σύγκριση με το σενάριο Α, με αποτέλεσμα οι διεργασίες διάλυσης των ορυκτών γίνονται εντονότερες. Στο σενάριο Γ ευνοείται η καθίζηση ορυκτών φάσεων όπως ο αγκλεσίτης, ανυδρίτης, αραγονίτης, βαρίτης, ασβεστίτης, κερουσσίτης, δολομίτης, γύψος, χουντίτης, υδροκερουσσίτης, υδρομαγνησίτης, μαγνησίτης και ροδοχρωσίτης. Σύμφωνα με την επεξεργασία δεδομένων προέκυψε ότι το μοντέλο προσομοιάζει καλά την υδροχημεία του ρέματος και η αντίστροφη γεωχημική μοντελοποίηση έδωσε 3 διαφορετικές ικανοποιητικές προσομοιώσεις που θα μπορούσαν να εξηγήσουν την υδροχημεία του ρέματος.","The study area, located in the NE part of Chalkidiki peninsula, geologically includes two different lithological units; the underlying unit of Kerdilia and the overlying unit of Vertiskos, separated from each other by the Stratoni fault. The area of NE Chalkidiki is of great interest due to the deposits of precious and base metals, manganese deposits and the occurrences of metallic minerals. The study area consists of the most significant deposit in Greece, in fact one of the most important ones on a global scale, the Cu-Au deposit of Skouries which is emplaced in post-collisional back arc setting. Hydrologically, the area belongs to the Asprolakkas basin and covers almost the entire area of Skouries and a part of Stratoni, stretching in a total area of 91.7 km2 and due to the particular geological conditions, it is obvious that the hydrochemistry of the surface waters is affected by mineralogy, geochemistry and existing environmental pressures. The mining project of Skouries stipulated that the deposition of the ore processing waste is carried out in two different sites within the basin (in Karatzas Lakkos and Lotsanikos). The aim of this master thesis is the characterization and modeling of the hydrochemical status of the Asprolakkas watershed (AW) and the adjacent streams that flow into it. Τhe processes , that defined and described the hydrochemical conditions of the study area, were examined according to possible scenarios based on field data collected upstream of the area prior to the start of the Skouries mining project and in combination with the prevailing environmental / geological conditions and the expected changes due to the development of the project. More specifically, in October 2012, fourteen (14) surface water samples were collected from various locations along the AW. The physicochemical parameters of pH, temperature (T), electrical conductivity (CND) and total dissolved solids (TDS) were determined in situ, while the concentrations of major ions and trace elements were determined in the laboratory by atomic absorption spectroscopy (AAS) and inductively coupled plasma atomic emission spectroscopy (ICP-AES). The concentrations of the sulfate ions (SO4) were determined gravimetrically, while alkalinity (HCO3) was determined by titration. Geochemical modeling was performed using the PHREEQC software via the MINTEQ thermodynamic database. Three different scenarios, simulating the existing conditions (scenario A), the mixing of rainwater in various proportions (scenario B) and the water evaporation (scenario C) were examined. In addition, we examined whether the hydrochemistry of the AW can be simulated satisfactorily by the geochemical modeling and if there can be satisfactory models to explain the hydrochemistry of AW according to the mineral phases involved in the hydrological system, using the tool of inverse geochemical modeling. From the major ions and trace elements determined in this study, Pb concentrations are the most interesting ones as they are increased (up to 172.1 μg/l) compared to the limit of KYA 1811/2011 (10 μg/l) and the intervention value of the New Dutch List (75 μg /l). According to the speciation in the physicochemical conditions (pH-Eh) prevailing in the study area ,calculated using the PHREEQC software, the dominant species of major ions and trace elements are ions (Ca2+, Mg2+, K+, Na+, HCO3-, SO4-2, Ba+2, Li, Mn+2, Cd+2, Co+2). Only Pb appears to be dominated by the carbonate phases. In scenario A, it was reported that the mineral phases that are in chemical equillibrium up to oversaturated, in the measured aqueous samples, consist mostly of carbonates (aragonite, calcite, dolomite, cerussite, hydrocerussite, magnesite, rhodochrosite), some sulfate mineral phases (barite, gypsum) and Pb hydroxides. In scenario B, the tendency of saturation indices to decrease was observed compared to scenario A, resulting in the intensive processes of mineral dissolution. Scenario C favors the precipitation of mineral phases such as anglesite, anhydrite, aragonite, barite, calcite, cerussite, dolomite, gypsum, huntite, hydrocerussite, hydromagnesite, magnesite and rhodochrosite. According to the data processing, it was revealed that the model simulates the hydrochemistry of the watershed adequately, while the inverse geochemical modeling produced 3 different satisfactory simulations that could explain the hydrochemistry of the watershed."],"dc:identifier":["uoadl:2820664","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2820664"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Υδροχημικές διεργασίες στο ρέμα Ασπρόλακκα περιοχής Σκουριών, Χαλκιδικής"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:32:56Z"}