{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2820851"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2820851","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Υπολογιστική ανάλυση οικογένειας κινασών","abstract":"Το ασβέστιο (Ca2+) αποτελεί έναν από τους πιο ευρέως διαδεδομένους και σημαντικούς δεύτερους αγγελιαφόρους. Λειτουργεί ως δεύτερο μήνυμα σε μια ποικιλία κυτταρικών αποκρίσεων ρυθμίζοντας καταρροϊκά μονοπάτια μεταγωγής σήματος, συμμετέχοντας σε πληθώρα σημαντικών βιολογικών διαδικασιών. Η καλμοντουλίνη (CaM), που δρα ως ο πρωταρχικός ενδοκυτταρικός υποδοχέας ασβεστίου σχεδόν σε όλα τα ευκαρυωτικά κύτταρα, δημιουργεί σύμπλοκο με το ασβέστιο (Ca2+-CaM) και με τον τρόπο αυτό ελέγχει την ενεργότητα περισσότερων από 120 διαφορετικών ενζύμων και πρωτεϊνών. Μια από τις πιο σημαντικές πρωτεΐνες-στόχους της καλμοντουλίνης είναι η οικογένεια των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών (Calcium-Calmodulin Dependent Kinases – CAMKs). Η αλληλεπίδραση κινασών-καλμοντουλίνης οδηγεί σε κρίσιμες στερεοδιατακτικές αλλαγές στο μόριο της κινάσης, οι οποίες είναι αναγκαίες για την τέλεση των φυσιολογικών λειτουργιών της. Τα σύμπλοκα Ca2+-CaM-κινάσης ρυθμίζουν πολύ διαφορετικές κυτταρικές λειτουργίες, μεταξύ των οποίων η ρύθμιση της έκφρασης διαφορετικών γονιδίων, ο κυτταρικός θάνατος (απόπτωση), η αναδιοργάνωση του κυτταροσκελετού, η μάθηση, η μνήμη και πολλές άλλες. Η μελέτη του τρόπου αλληλεπίδρασης των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών και της καλμοντουλίνης παίζει καθοριστικό ρόλο τόσο στην αποσαφήνιση των μηχανισμών απόκρισης των κυττάρων στις αλλαγές της συγκέντρωσης του ασβεστίου, όσο και στη ρύθμιση των λειτουργιών ενός οργανισμού γενικότερα. Ωστόσο, τα διαθέσιμα δομικά δεδομένα που αφορούν τους μηχανισμούς που διέπουν τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών και της καλμοντουλίνης είναι ελλιπή, καθώς μόνο σε δύο περιπτώσεις πειραματικά προσδιορισμένων συμπλόκων εντοπίζονται ολόκληρα τα μόρια της εξαρτώμενης από καλμοντουλίνη κινάσης με την αντίστοιχη καλμοντουλίνη. Σήμερα η δομική πληροφορία έχει αποκτηθεί κυρίως από σύμπλοκα της καλμοντουλίνης με μικρά πεπτίδια των κινασών. Επιπροσθέτως, ενώ η αλληλεπίδραση εμφανίζει υψηλή εξειδίκευση, δεν έχει καταγραφεί κάποια συντηρημένη ακολουθία αναγνώρισης των πρωτεϊνών-στόχων από την καλμοντουλίνη. Με βάση τα παραπάνω, στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η υπολογιστική μελέτη των αλληλεπιδράσεων των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών με την καλμοντουλίνη με υπολογιστικές μεθόδους που εκμεταλλεύονται τη συνεξελικτική πληροφορία. Το υπολογιστικό πρωτόκολλο συνεξέλιξης που εφαρμόστηκε κατά τη μελέτη των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών και της καλμοντουλίνης συνέβαλε τόσο στην εύρεση πιθανών θέσεων συνεξέλιξης μεταξύ των δύο πρωτεϊνικών ομάδων, όσο και στο λειτουργικό σχολιασμό αλληλεπιδράσεων κομβικών αμινοξικών καταλοίπων. Συγκεκριμένα, η πληροφορία που προέκυψε από τις μεθόδους συνεξέλιξης κατά τη μελέτη των παραπάνω συμπλόκων επιβεβαιώθηκε τόσο από τις πειραματικά προσδιορισμένες δομές των συμπλόκων, όσο και με τη βοήθεια μεθόδων κατευθυνόμενης αγκυροβόλησης. Τέλος, ανέδειξε τα τμήματα εκείνα των πρωτεϊνών που συμμετέχουν ενεργά στις στερεοδιατακτικές τροποποιήσεις κατά την αλληλεπίδραση των μορίων. Τα αποτελέσματα της παρούσας διπλωματικής εργασίας αφενός ενισχύουν την άποψη πως η χρήση της συνεξελικτικής πληροφορίας αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για τη διερεύνηση και το σχολιασμό των λειτουργιών οικογενειών πρωτεϊνικών μορίων. Αφετέρου, τα δεδομένα συνεξέλιξης που αφορούν την καλμοντουλίνη και τις εξαρτώμενες από την καλμοντουλίνη κινάσες εμπλουτίζουν τις προσπάθειες μελέτης του μηχανισμού και της φύσης των μεταξύ τους αλληλεπιδράσεων , ένα ερευνητικό πεδίο που αποτελεί στόχο για το σχεδιασμό και την ανάπτυξη φαρμάκων για πληθώρα παθολογικών καταστάσεων, όπως διάφορες παθήσεις του νευρικού συστήματος ή διαφορετικές μορφές καρκίνου.","abstract_html":"Το ασβέστιο (Ca2+) αποτελεί έναν από τους πιο ευρέως διαδεδομένους και σημαντικούς δεύτερους αγγελιαφόρους. Λειτουργεί ως δεύτερο μήνυμα σε μια ποικιλία κυτταρικών αποκρίσεων ρυθμίζοντας καταρροϊκά μονοπάτια μεταγωγής σήματος, συμμετέχοντας σε πληθώρα σημαντικών βιολογικών διαδικασιών. Η καλμοντουλίνη (CaM), που δρα ως ο πρωταρχικός ενδοκυτταρικός υποδοχέας ασβεστίου σχεδόν σε όλα τα ευκαρυωτικά κύτταρα, δημιουργεί σύμπλοκο με το ασβέστιο (Ca2+-CaM) και με τον τρόπο αυτό ελέγχει την ενεργότητα περισσότερων από 120 διαφορετικών ενζύμων και πρωτεϊνών. Μια από τις πιο σημαντικές πρωτεΐνες-στόχους της καλμοντουλίνης είναι η οικογένεια των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών (Calcium-Calmodulin Dependent Kinases – CAMKs). Η αλληλεπίδραση κινασών-καλμοντουλίνης οδηγεί σε κρίσιμες στερεοδιατακτικές αλλαγές στο μόριο της κινάσης, οι οποίες είναι αναγκαίες για την τέλεση των φυσιολογικών λειτουργιών της. Τα σύμπλοκα Ca2+-CaM-κινάσης ρυθμίζουν πολύ διαφορετικές κυτταρικές λειτουργίες, μεταξύ των οποίων η ρύθμιση της έκφρασης διαφορετικών γονιδίων, ο κυτταρικός θάνατος (απόπτωση), η αναδιοργάνωση του κυτταροσκελετού, η μάθηση, η μνήμη και πολλές άλλες. Η μελέτη του τρόπου αλληλεπίδρασης των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών και της καλμοντουλίνης παίζει καθοριστικό ρόλο τόσο στην αποσαφήνιση των μηχανισμών απόκρισης των κυττάρων στις αλλαγές της συγκέντρωσης του ασβεστίου, όσο και στη ρύθμιση των λειτουργιών ενός οργανισμού γενικότερα. Ωστόσο, τα διαθέσιμα δομικά δεδομένα που αφορούν τους μηχανισμούς που διέπουν τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών και της καλμοντουλίνης είναι ελλιπή, καθώς μόνο σε δύο περιπτώσεις πειραματικά προσδιορισμένων συμπλόκων εντοπίζονται ολόκληρα τα μόρια της εξαρτώμενης από καλμοντουλίνη κινάσης με την αντίστοιχη καλμοντουλίνη. Σήμερα η δομική πληροφορία έχει αποκτηθεί κυρίως από σύμπλοκα της καλμοντουλίνης με μικρά πεπτίδια των κινασών. Επιπροσθέτως, ενώ η αλληλεπίδραση εμφανίζει υψηλή εξειδίκευση, δεν έχει καταγραφεί κάποια συντηρημένη ακολουθία αναγνώρισης των πρωτεϊνών-στόχων από την καλμοντουλίνη. Με βάση τα παραπάνω, στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η υπολογιστική μελέτη των αλληλεπιδράσεων των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών με την καλμοντουλίνη με υπολογιστικές μεθόδους που εκμεταλλεύονται τη συνεξελικτική πληροφορία. Το υπολογιστικό πρωτόκολλο συνεξέλιξης που εφαρμόστηκε κατά τη μελέτη των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών και της καλμοντουλίνης συνέβαλε τόσο στην εύρεση πιθανών θέσεων συνεξέλιξης μεταξύ των δύο πρωτεϊνικών ομάδων, όσο και στο λειτουργικό σχολιασμό αλληλεπιδράσεων κομβικών αμινοξικών καταλοίπων. Συγκεκριμένα, η πληροφορία που προέκυψε από τις μεθόδους συνεξέλιξης κατά τη μελέτη των παραπάνω συμπλόκων επιβεβαιώθηκε τόσο από τις πειραματικά προσδιορισμένες δομές των συμπλόκων, όσο και με τη βοήθεια μεθόδων κατευθυνόμενης αγκυροβόλησης. Τέλος, ανέδειξε τα τμήματα εκείνα των πρωτεϊνών που συμμετέχουν ενεργά στις στερεοδιατακτικές τροποποιήσεις κατά την αλληλεπίδραση των μορίων. Τα αποτελέσματα της παρούσας διπλωματικής εργασίας αφενός ενισχύουν την άποψη πως η χρήση της συνεξελικτικής πληροφορίας αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για τη διερεύνηση και το σχολιασμό των λειτουργιών οικογενειών πρωτεϊνικών μορίων. Αφετέρου, τα δεδομένα συνεξέλιξης που αφορούν την καλμοντουλίνη και τις εξαρτώμενες από την καλμοντουλίνη κινάσες εμπλουτίζουν τις προσπάθειες μελέτης του μηχανισμού και της φύσης των μεταξύ τους αλληλεπιδράσεων , ένα ερευνητικό πεδίο που αποτελεί στόχο για το σχεδιασμό και την ανάπτυξη φαρμάκων για πληθώρα παθολογικών καταστάσεων, όπως διάφορες παθήσεις του νευρικού συστήματος ή διαφορετικές μορφές καρκίνου.","abstract_has_math":false,"creators":["Μεραντζή Βάσια","Merantzi Vasia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:33:02Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2820851"],"render_values":[{"text":"uoadl:2820851","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2820851","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2820851","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2820851","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μεραντζή Βάσια","Merantzi Vasia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2820851","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2820851"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το ασβέστιο (Ca2+) αποτελεί έναν από τους πιο ευρέως διαδεδομένους και σημαντικούς δεύτερους αγγελιαφόρους. Λειτουργεί ως δεύτερο μήνυμα σε μια ποικιλία κυτταρικών αποκρίσεων ρυθμίζοντας καταρροϊκά μονοπάτια μεταγωγής σήματος, συμμετέχοντας σε πληθώρα σημαντικών βιολογικών διαδικασιών. Η καλμοντουλίνη (CaM), που δρα ως ο πρωταρχικός ενδοκυτταρικός υποδοχέας ασβεστίου σχεδόν σε όλα τα ευκαρυωτικά κύτταρα, δημιουργεί σύμπλοκο με το ασβέστιο (Ca2+-CaM) και με τον τρόπο αυτό ελέγχει την ενεργότητα περισσότερων από 120 διαφορετικών ενζύμων και πρωτεϊνών. Μια από τις πιο σημαντικές πρωτεΐνες-στόχους της καλμοντουλίνης είναι η οικογένεια των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών (Calcium-Calmodulin Dependent Kinases – CAMKs). Η αλληλεπίδραση κινασών-καλμοντουλίνης οδηγεί σε κρίσιμες στερεοδιατακτικές αλλαγές στο μόριο της κινάσης, οι οποίες είναι αναγκαίες για την τέλεση των φυσιολογικών λειτουργιών της. Τα σύμπλοκα Ca2+-CaM-κινάσης ρυθμίζουν πολύ διαφορετικές κυτταρικές λειτουργίες, μεταξύ των οποίων η ρύθμιση της έκφρασης διαφορετικών γονιδίων, ο κυτταρικός θάνατος (απόπτωση), η αναδιοργάνωση του κυτταροσκελετού, η μάθηση, η μνήμη και πολλές άλλες. Η μελέτη του τρόπου αλληλεπίδρασης των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών και της καλμοντουλίνης παίζει καθοριστικό ρόλο τόσο στην αποσαφήνιση των μηχανισμών απόκρισης των κυττάρων στις αλλαγές της συγκέντρωσης του ασβεστίου, όσο και στη ρύθμιση των λειτουργιών ενός οργανισμού γενικότερα. Ωστόσο, τα διαθέσιμα δομικά δεδομένα που αφορούν τους μηχανισμούς που διέπουν τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών και της καλμοντουλίνης είναι ελλιπή, καθώς μόνο σε δύο περιπτώσεις πειραματικά προσδιορισμένων συμπλόκων εντοπίζονται ολόκληρα τα μόρια της εξαρτώμενης από καλμοντουλίνη κινάσης με την αντίστοιχη καλμοντουλίνη. Σήμερα η δομική πληροφορία έχει αποκτηθεί κυρίως από σύμπλοκα της καλμοντουλίνης με μικρά πεπτίδια των κινασών. Επιπροσθέτως, ενώ η αλληλεπίδραση εμφανίζει υψηλή εξειδίκευση, δεν έχει καταγραφεί κάποια συντηρημένη ακολουθία αναγνώρισης των πρωτεϊνών-στόχων από την καλμοντουλίνη. Με βάση τα παραπάνω, στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η υπολογιστική μελέτη των αλληλεπιδράσεων των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών με την καλμοντουλίνη με υπολογιστικές μεθόδους που εκμεταλλεύονται τη συνεξελικτική πληροφορία. Το υπολογιστικό πρωτόκολλο συνεξέλιξης που εφαρμόστηκε κατά τη μελέτη των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών και της καλμοντουλίνης συνέβαλε τόσο στην εύρεση πιθανών θέσεων συνεξέλιξης μεταξύ των δύο πρωτεϊνικών ομάδων, όσο και στο λειτουργικό σχολιασμό αλληλεπιδράσεων κομβικών αμινοξικών καταλοίπων. Συγκεκριμένα, η πληροφορία που προέκυψε από τις μεθόδους συνεξέλιξης κατά τη μελέτη των παραπάνω συμπλόκων επιβεβαιώθηκε τόσο από τις πειραματικά προσδιορισμένες δομές των συμπλόκων, όσο και με τη βοήθεια μεθόδων κατευθυνόμενης αγκυροβόλησης. Τέλος, ανέδειξε τα τμήματα εκείνα των πρωτεϊνών που συμμετέχουν ενεργά στις στερεοδιατακτικές τροποποιήσεις κατά την αλληλεπίδραση των μορίων. Τα αποτελέσματα της παρούσας διπλωματικής εργασίας αφενός ενισχύουν την άποψη πως η χρήση της συνεξελικτικής πληροφορίας αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για τη διερεύνηση και το σχολιασμό των λειτουργιών οικογενειών πρωτεϊνικών μορίων. Αφετέρου, τα δεδομένα συνεξέλιξης που αφορούν την καλμοντουλίνη και τις εξαρτώμενες από την καλμοντουλίνη κινάσες εμπλουτίζουν τις προσπάθειες μελέτης του μηχανισμού και της φύσης των μεταξύ τους αλληλεπιδράσεων , ένα ερευνητικό πεδίο που αποτελεί στόχο για το σχεδιασμό και την ανάπτυξη φαρμάκων για πληθώρα παθολογικών καταστάσεων, όπως διάφορες παθήσεις του νευρικού συστήματος ή διαφορετικές μορφές καρκίνου.","Calcium (Ca2+) is one of the most widespread and important second messengers. It acts as a second message in a variety of cellular responses by regulating downstream signaling pathways and by participating in a variety of important biological processes. Calmodulin (CaM), which acts as the primary intracellular calcium receptor in almost all eukaryotic cells, forms calcium (Ca2+ -CaM) complexes and thus controls the activity of more than 120 different enzymes and proteins. One of the most important target proteins of calmodulin is the family of Calcium-Calmodulin Dependent Kinases (CAMKs). The kinase-calmodulin interaction leads to critical conformational changes in the kinase molecule, which are necessary for the physiological functions of the kinase. Ca2 + -CaM-kinase complexes regulate different cellular functions, including regulation of gene expression, cell death (apoptosis), cytoskeleton reorganization, learning, memory and many others. Interactions of the calmonutin-dependent kinases and the calmodulin play a key role both in clarifying the mechanisms of cell responses such as changes in calcium concentration. However, the available structural data concerning the mechanisms governing the interactions between the calmodulin-dependent kinases and the calmodulin are incomplete, as only two cases of experimentally determined complexes were determined. Todate, structural information has been obtained mainly from complexes of calmondulin with small kinase peptides. Additionally, while the interaction has high specificity, no conserved sequences of the target proteins has been recorded. Based on the above, the aim of this diploma thesis was the computational study of the interactions of the calmodulin-dependent kinases with the calmodulin by computational methods exploiting the co-evolutionary information. The computational coexpression protocol applied in the study of interactions between the calmodulin-dependent kinases and the calmodulin contributed both to the finding of possible coexpression sites between the two protein groups and to the functional commenting of key amino acid residues interactions. In particular, the information resulting from the coevolution methods during the study of the above complexes was confirmed both by the experimentally determined complexes and by means of directed anchoring methods. Finally, this stydy highlighted protein parts that are actively involved in conformational modifications during the interaction of the molecules. The results of this diploma thesis on the one hand reinforce the view that the use of co-evolutionary information is an important tool for exploring and commenting on the functions of protein families. On the other hand, the co-evolution data related to calmodulin and calmodulin-dependent kinases enrich the study of the mechanism and the nature of the interactions between them, a research field that targets the design and development of drugs for a variety of pathological conditions, diseases of the nervous system or different forms of cancer."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Υπολογιστική ανάλυση οικογένειας κινασών"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μεραντζή Βάσια","Merantzi Vasia"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Το ασβέστιο (Ca2+) αποτελεί έναν από τους πιο ευρέως διαδεδομένους και σημαντικούς δεύτερους αγγελιαφόρους. Λειτουργεί ως δεύτερο μήνυμα σε μια ποικιλία κυτταρικών αποκρίσεων ρυθμίζοντας καταρροϊκά μονοπάτια μεταγωγής σήματος, συμμετέχοντας σε πληθώρα σημαντικών βιολογικών διαδικασιών. Η καλμοντουλίνη (CaM), που δρα ως ο πρωταρχικός ενδοκυτταρικός υποδοχέας ασβεστίου σχεδόν σε όλα τα ευκαρυωτικά κύτταρα, δημιουργεί σύμπλοκο με το ασβέστιο (Ca2+-CaM) και με τον τρόπο αυτό ελέγχει την ενεργότητα περισσότερων από 120 διαφορετικών ενζύμων και πρωτεϊνών. Μια από τις πιο σημαντικές πρωτεΐνες-στόχους της καλμοντουλίνης είναι η οικογένεια των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών (Calcium-Calmodulin Dependent Kinases – CAMKs). Η αλληλεπίδραση κινασών-καλμοντουλίνης οδηγεί σε κρίσιμες στερεοδιατακτικές αλλαγές στο μόριο της κινάσης, οι οποίες είναι αναγκαίες για την τέλεση των φυσιολογικών λειτουργιών της. Τα σύμπλοκα Ca2+-CaM-κινάσης ρυθμίζουν πολύ διαφορετικές κυτταρικές λειτουργίες, μεταξύ των οποίων η ρύθμιση της έκφρασης διαφορετικών γονιδίων, ο κυτταρικός θάνατος (απόπτωση), η αναδιοργάνωση του κυτταροσκελετού, η μάθηση, η μνήμη και πολλές άλλες. Η μελέτη του τρόπου αλληλεπίδρασης των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών και της καλμοντουλίνης παίζει καθοριστικό ρόλο τόσο στην αποσαφήνιση των μηχανισμών απόκρισης των κυττάρων στις αλλαγές της συγκέντρωσης του ασβεστίου, όσο και στη ρύθμιση των λειτουργιών ενός οργανισμού γενικότερα. Ωστόσο, τα διαθέσιμα δομικά δεδομένα που αφορούν τους μηχανισμούς που διέπουν τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών και της καλμοντουλίνης είναι ελλιπή, καθώς μόνο σε δύο περιπτώσεις πειραματικά προσδιορισμένων συμπλόκων εντοπίζονται ολόκληρα τα μόρια της εξαρτώμενης από καλμοντουλίνη κινάσης με την αντίστοιχη καλμοντουλίνη. Σήμερα η δομική πληροφορία έχει αποκτηθεί κυρίως από σύμπλοκα της καλμοντουλίνης με μικρά πεπτίδια των κινασών. Επιπροσθέτως, ενώ η αλληλεπίδραση εμφανίζει υψηλή εξειδίκευση, δεν έχει καταγραφεί κάποια συντηρημένη ακολουθία αναγνώρισης των πρωτεϊνών-στόχων από την καλμοντουλίνη. Με βάση τα παραπάνω, στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η υπολογιστική μελέτη των αλληλεπιδράσεων των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών με την καλμοντουλίνη με υπολογιστικές μεθόδους που εκμεταλλεύονται τη συνεξελικτική πληροφορία. Το υπολογιστικό πρωτόκολλο συνεξέλιξης που εφαρμόστηκε κατά τη μελέτη των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των εξαρτώμενων από την καλμοντουλίνη κινασών και της καλμοντουλίνης συνέβαλε τόσο στην εύρεση πιθανών θέσεων συνεξέλιξης μεταξύ των δύο πρωτεϊνικών ομάδων, όσο και στο λειτουργικό σχολιασμό αλληλεπιδράσεων κομβικών αμινοξικών καταλοίπων. Συγκεκριμένα, η πληροφορία που προέκυψε από τις μεθόδους συνεξέλιξης κατά τη μελέτη των παραπάνω συμπλόκων επιβεβαιώθηκε τόσο από τις πειραματικά προσδιορισμένες δομές των συμπλόκων, όσο και με τη βοήθεια μεθόδων κατευθυνόμενης αγκυροβόλησης. Τέλος, ανέδειξε τα τμήματα εκείνα των πρωτεϊνών που συμμετέχουν ενεργά στις στερεοδιατακτικές τροποποιήσεις κατά την αλληλεπίδραση των μορίων. Τα αποτελέσματα της παρούσας διπλωματικής εργασίας αφενός ενισχύουν την άποψη πως η χρήση της συνεξελικτικής πληροφορίας αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για τη διερεύνηση και το σχολιασμό των λειτουργιών οικογενειών πρωτεϊνικών μορίων. Αφετέρου, τα δεδομένα συνεξέλιξης που αφορούν την καλμοντουλίνη και τις εξαρτώμενες από την καλμοντουλίνη κινάσες εμπλουτίζουν τις προσπάθειες μελέτης του μηχανισμού και της φύσης των μεταξύ τους αλληλεπιδράσεων , ένα ερευνητικό πεδίο που αποτελεί στόχο για το σχεδιασμό και την ανάπτυξη φαρμάκων για πληθώρα παθολογικών καταστάσεων, όπως διάφορες παθήσεις του νευρικού συστήματος ή διαφορετικές μορφές καρκίνου.","Calcium (Ca2+) is one of the most widespread and important second messengers. It acts as a second message in a variety of cellular responses by regulating downstream signaling pathways and by participating in a variety of important biological processes. Calmodulin (CaM), which acts as the primary intracellular calcium receptor in almost all eukaryotic cells, forms calcium (Ca2+ -CaM) complexes and thus controls the activity of more than 120 different enzymes and proteins. One of the most important target proteins of calmodulin is the family of Calcium-Calmodulin Dependent Kinases (CAMKs). The kinase-calmodulin interaction leads to critical conformational changes in the kinase molecule, which are necessary for the physiological functions of the kinase. Ca2 + -CaM-kinase complexes regulate different cellular functions, including regulation of gene expression, cell death (apoptosis), cytoskeleton reorganization, learning, memory and many others. Interactions of the calmonutin-dependent kinases and the calmodulin play a key role both in clarifying the mechanisms of cell responses such as changes in calcium concentration. However, the available structural data concerning the mechanisms governing the interactions between the calmodulin-dependent kinases and the calmodulin are incomplete, as only two cases of experimentally determined complexes were determined. Todate, structural information has been obtained mainly from complexes of calmondulin with small kinase peptides. Additionally, while the interaction has high specificity, no conserved sequences of the target proteins has been recorded. Based on the above, the aim of this diploma thesis was the computational study of the interactions of the calmodulin-dependent kinases with the calmodulin by computational methods exploiting the co-evolutionary information. The computational coexpression protocol applied in the study of interactions between the calmodulin-dependent kinases and the calmodulin contributed both to the finding of possible coexpression sites between the two protein groups and to the functional commenting of key amino acid residues interactions. In particular, the information resulting from the coevolution methods during the study of the above complexes was confirmed both by the experimentally determined complexes and by means of directed anchoring methods. Finally, this stydy highlighted protein parts that are actively involved in conformational modifications during the interaction of the molecules. The results of this diploma thesis on the one hand reinforce the view that the use of co-evolutionary information is an important tool for exploring and commenting on the functions of protein families. On the other hand, the co-evolution data related to calmodulin and calmodulin-dependent kinases enrich the study of the mechanism and the nature of the interactions between them, a research field that targets the design and development of drugs for a variety of pathological conditions, diseases of the nervous system or different forms of cancer."],"dc:identifier":["uoadl:2820851","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2820851"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Υπολογιστική ανάλυση οικογένειας κινασών"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:33:02Z"}