{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2837018"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2837018","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Αρχαίοι και νέοι ελληνικοί μύθοι: η περίπτωση του Ορέστη στον Γιάννη Ρίτσο","abstract":"Το ερώτημα των σχέσεων Λαογραφίας και Λογοτεχνίας έχει απασχολήσει από πολύ νωρίς τους ερευνητές όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς. Στο πλαίσιο αυτού του θεωρητικού προβληματισμού μελετήθηκε η λογοτεχνική μετάπλαση του αρχαίου μύθου και ειδικότερα του μύθου των Ατρειδών στο έργο του Γιάννη Ρίτσου (ειδικότερα στο ποίημά του Ορέστης από την ποιητική συλλογή «Τέταρτη Διάσταση») και τα ερωτήματα που προκύπτουν από αυτήν τη λογοτεχνική μετάπλαση στα συγκεκριμένα κοινωνικά ακόμα και πολιτικά συμφραζόμενά της. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο λαογραφικό υπόβαθρο των μυθικών μοτίβων και συμβόλων που ο Ρίτσος χρησιμοποιεί, δείχνοντας έτσι και τη βαθύτερη σχέση του όχι μόνο με τον αρχαίο μύθο αλλά και με τον λαϊκό πολιτισμό. Αναλυτικότερα, στην εργασία μου ασχολήθηκα με τον ορισμό και τη συγκρότηση του μύθου ως αφηγηματικού είδους στο πλαίσιο της λαογραφικής θεωρίας και έρευνας (ξεκινώντας από τις προσεγγίσεις του Νικολάου Πολίτη και φθάνοντας έως τις αναλύσεις των Lauri Honko και Alan Dundes). Επιπλέον, με απασχόλησαν τα βασικά εννοιολογικά εργαλεία της Νεοελληνικής Φιλολογίας για τη μελέτη των λογοτεχνικών μύθων. Στη συνέχεια παρέθεσα τα βασικά χαρακτηριστικά του ελληνικού μύθου και εξέτασα τον τρόπο πρόσληψης του μύθου των Ατρειδών από τον Ρίτσο στην «Τέταρτη Διάσταση» και ειδικότερα στο ποίημα «Ορέστης». Είναι γνωστό πως με την «Τέταρτη Διάσταση» σηματοδοτείται, όχι μόνο η ωριμότερη ποιητική περίοδος του Γιάννη Ρίτσου, αλλά και η επίσημη εισαγωγή της αρχαιοελληνικής μυθολογίας στο έργο του. Μετά από μια σύντομη εισαγωγή στον μύθο των Ατρειδών, διερευνήθηκε ο τρόπος με τον οποίο ο ποιητής προσέλαβε τον μύθο μέσω του εντοπισμού ομοιοτήτων και διαφορών των θεμάτων και μοτίβων του ποιήματος με τα αρχαιοελληνικά πρότυπά του. Στη συνέχεια, δόθηκαν συγκριτικά στοιχεία σχετικά με την επιλογή του μονολόγου, του χώρου, του χρόνου και των ηρωϊκών προσώπων του σύγχρονου έργου. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον χρόνο και το ιστορικό πλαίσιο, καθώς η επιστροφή στον αρχαίο μύθο έχει συγκεκριμένες ερμηνευτικές αφετηρίες, δεμένες με κοινωνικά, πολιτικά και ανθρώπινα προβλήματα της εποχής και της ιδεολογικής ταυτότητας του κάθε λογοτέχνη. Μεθοδολογικά βασίστηκα στη βιβλιογραφική έρευνα και συγκριτική μελέτη των σχετικών αρχαίων και νέων ελληνικών μύθων που αναδεικνύουν τον πολιτισμικό δυναμισμό και παρέχουν τη δυνατότητα ερμηνείας των ειδικότερων θεματικών στοιχείων.","abstract_html":"Το ερώτημα των σχέσεων Λαογραφίας και Λογοτεχνίας έχει απασχολήσει από πολύ νωρίς τους ερευνητές όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς. Στο πλαίσιο αυτού του θεωρητικού προβληματισμού μελετήθηκε η λογοτεχνική μετάπλαση του αρχαίου μύθου και ειδικότερα του μύθου των Ατρειδών στο έργο του Γιάννη Ρίτσου (ειδικότερα στο ποίημά του Ορέστης από την ποιητική συλλογή «Τέταρτη Διάσταση») και τα ερωτήματα που προκύπτουν από αυτήν τη λογοτεχνική μετάπλαση στα συγκεκριμένα κοινωνικά ακόμα και πολιτικά συμφραζόμενά της. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο λαογραφικό υπόβαθρο των μυθικών μοτίβων και συμβόλων που ο Ρίτσος χρησιμοποιεί, δείχνοντας έτσι και τη βαθύτερη σχέση του όχι μόνο με τον αρχαίο μύθο αλλά και με τον λαϊκό πολιτισμό. Αναλυτικότερα, στην εργασία μου ασχολήθηκα με τον ορισμό και τη συγκρότηση του μύθου ως αφηγηματικού είδους στο πλαίσιο της λαογραφικής θεωρίας και έρευνας (ξεκινώντας από τις προσεγγίσεις του Νικολάου Πολίτη και φθάνοντας έως τις αναλύσεις των Lauri Honko και Alan Dundes). Επιπλέον, με απασχόλησαν τα βασικά εννοιολογικά εργαλεία της Νεοελληνικής Φιλολογίας για τη μελέτη των λογοτεχνικών μύθων. Στη συνέχεια παρέθεσα τα βασικά χαρακτηριστικά του ελληνικού μύθου και εξέτασα τον τρόπο πρόσληψης του μύθου των Ατρειδών από τον Ρίτσο στην «Τέταρτη Διάσταση» και ειδικότερα στο ποίημα «Ορέστης». Είναι γνωστό πως με την «Τέταρτη Διάσταση» σηματοδοτείται, όχι μόνο η ωριμότερη ποιητική περίοδος του Γιάννη Ρίτσου, αλλά και η επίσημη εισαγωγή της αρχαιοελληνικής μυθολογίας στο έργο του. Μετά από μια σύντομη εισαγωγή στον μύθο των Ατρειδών, διερευνήθηκε ο τρόπος με τον οποίο ο ποιητής προσέλαβε τον μύθο μέσω του εντοπισμού ομοιοτήτων και διαφορών των θεμάτων και μοτίβων του ποιήματος με τα αρχαιοελληνικά πρότυπά του. Στη συνέχεια, δόθηκαν συγκριτικά στοιχεία σχετικά με την επιλογή του μονολόγου, του χώρου, του χρόνου και των ηρωϊκών προσώπων του σύγχρονου έργου. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον χρόνο και το ιστορικό πλαίσιο, καθώς η επιστροφή στον αρχαίο μύθο έχει συγκεκριμένες ερμηνευτικές αφετηρίες, δεμένες με κοινωνικά, πολιτικά και ανθρώπινα προβλήματα της εποχής και της ιδεολογικής ταυτότητας του κάθε λογοτέχνη. Μεθοδολογικά βασίστηκα στη βιβλιογραφική έρευνα και συγκριτική μελέτη των σχετικών αρχαίων και νέων ελληνικών μύθων που αναδεικνύουν τον πολιτισμικό δυναμισμό και παρέχουν τη δυνατότητα ερμηνείας των ειδικότερων θεματικών στοιχείων.","abstract_has_math":false,"creators":["Ζάμπα Αγγελική","Zampa Aggeliki"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:33:07Z","subjects":["Γεωγραφία - Ανθρωπολογία – Λαογραφία","Geography - Anthropology - Folklore"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2837018"],"render_values":[{"text":"uoadl:2837018","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2837018","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2837018","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2837018","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ζάμπα Αγγελική","Zampa Aggeliki"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γεωγραφία - Ανθρωπολογία – Λαογραφία","Geography - Anthropology - Folklore"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2837018","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2837018"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το ερώτημα των σχέσεων Λαογραφίας και Λογοτεχνίας έχει απασχολήσει από πολύ νωρίς τους ερευνητές όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς. Στο πλαίσιο αυτού του θεωρητικού προβληματισμού μελετήθηκε η λογοτεχνική μετάπλαση του αρχαίου μύθου και ειδικότερα του μύθου των Ατρειδών στο έργο του Γιάννη Ρίτσου (ειδικότερα στο ποίημά του Ορέστης από την ποιητική συλλογή «Τέταρτη Διάσταση») και τα ερωτήματα που προκύπτουν από αυτήν τη λογοτεχνική μετάπλαση στα συγκεκριμένα κοινωνικά ακόμα και πολιτικά συμφραζόμενά της. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο λαογραφικό υπόβαθρο των μυθικών μοτίβων και συμβόλων που ο Ρίτσος χρησιμοποιεί, δείχνοντας έτσι και τη βαθύτερη σχέση του όχι μόνο με τον αρχαίο μύθο αλλά και με τον λαϊκό πολιτισμό. Αναλυτικότερα, στην εργασία μου ασχολήθηκα με τον ορισμό και τη συγκρότηση του μύθου ως αφηγηματικού είδους στο πλαίσιο της λαογραφικής θεωρίας και έρευνας (ξεκινώντας από τις προσεγγίσεις του Νικολάου Πολίτη και φθάνοντας έως τις αναλύσεις των Lauri Honko και Alan Dundes). Επιπλέον, με απασχόλησαν τα βασικά εννοιολογικά εργαλεία της Νεοελληνικής Φιλολογίας για τη μελέτη των λογοτεχνικών μύθων. Στη συνέχεια παρέθεσα τα βασικά χαρακτηριστικά του ελληνικού μύθου και εξέτασα τον τρόπο πρόσληψης του μύθου των Ατρειδών από τον Ρίτσο στην «Τέταρτη Διάσταση» και ειδικότερα στο ποίημα «Ορέστης». Είναι γνωστό πως με την «Τέταρτη Διάσταση» σηματοδοτείται, όχι μόνο η ωριμότερη ποιητική περίοδος του Γιάννη Ρίτσου, αλλά και η επίσημη εισαγωγή της αρχαιοελληνικής μυθολογίας στο έργο του. Μετά από μια σύντομη εισαγωγή στον μύθο των Ατρειδών, διερευνήθηκε ο τρόπος με τον οποίο ο ποιητής προσέλαβε τον μύθο μέσω του εντοπισμού ομοιοτήτων και διαφορών των θεμάτων και μοτίβων του ποιήματος με τα αρχαιοελληνικά πρότυπά του. Στη συνέχεια, δόθηκαν συγκριτικά στοιχεία σχετικά με την επιλογή του μονολόγου, του χώρου, του χρόνου και των ηρωϊκών προσώπων του σύγχρονου έργου. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον χρόνο και το ιστορικό πλαίσιο, καθώς η επιστροφή στον αρχαίο μύθο έχει συγκεκριμένες ερμηνευτικές αφετηρίες, δεμένες με κοινωνικά, πολιτικά και ανθρώπινα προβλήματα της εποχής και της ιδεολογικής ταυτότητας του κάθε λογοτέχνη. Μεθοδολογικά βασίστηκα στη βιβλιογραφική έρευνα και συγκριτική μελέτη των σχετικών αρχαίων και νέων ελληνικών μύθων που αναδεικνύουν τον πολιτισμικό δυναμισμό και παρέχουν τη δυνατότητα ερμηνείας των ειδικότερων θεματικών στοιχείων.","The question of the relationship between Laography and Literature has kept researchers engaged since very early times, not only in Greece but at an international level, as well. In the context of this theoretical reflection, literary transformation of the ancient myth was studied and more particularly the myth of Atreides in the work of Yannis Ritsos (especially in his poem Orestes from the poetic collection “Fourth Dimension”) and the questions that arise from this literary representation in its particular social and even political context. Particular emphasis is given to the folkloric background of the mythical motifs and symbols that Ritsos uses, thus showing his deepest relationship not only with the ancient myth but also with the popular culture. More particularly, in my thesis I addressed the definition and composition of the myth as a narrative genre in the context of folk theory and research (starting from Nikolaos Politis’s approach and reaching the analysis of Lauri Honko and Alan Dundes). Moreover, I was interested in the basic conceptual tools of Modern Greek Literature for the study of literary myths. Afterwards, I cited the basic characteristics of the Greek myth and I looked into the way the myth of Atreides was perceived by Yannis Ritsos and more particularly in the poem Orestes. It is well known that the \"Fourth Dimension\" signifies, not only a more mature poetic period for Yannis Ritsos but is also the official introduction of ancient Greek mythology in his work. After a short introduction in the myth of Atreides, the way the poet perceives the myth through the identification of similarities and differences of poem’s motifs with their corresponding ancient Greek models was investigated. Subsequently, comparative data was provided regarding the choice of monologue, space, time and heroic personae of the modern work. Special emphasis was put on the time and historical context, as the return to the ancient myth has particular interpretative starting points, linked with social, political and humane issues of the era and the ideological identity of every literature. In terms of methodology, I relied on bibliographical and comparative studies of relevant ancient and modern Greek myths that bring out prominence to the cultural dynamism and permit interpretation of the characters."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Αρχαίοι και νέοι ελληνικοί μύθοι: η περίπτωση του Ορέστη στον Γιάννη Ρίτσο"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ζάμπα Αγγελική","Zampa Aggeliki"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Το ερώτημα των σχέσεων Λαογραφίας και Λογοτεχνίας έχει απασχολήσει από πολύ νωρίς τους ερευνητές όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς. Στο πλαίσιο αυτού του θεωρητικού προβληματισμού μελετήθηκε η λογοτεχνική μετάπλαση του αρχαίου μύθου και ειδικότερα του μύθου των Ατρειδών στο έργο του Γιάννη Ρίτσου (ειδικότερα στο ποίημά του Ορέστης από την ποιητική συλλογή «Τέταρτη Διάσταση») και τα ερωτήματα που προκύπτουν από αυτήν τη λογοτεχνική μετάπλαση στα συγκεκριμένα κοινωνικά ακόμα και πολιτικά συμφραζόμενά της. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο λαογραφικό υπόβαθρο των μυθικών μοτίβων και συμβόλων που ο Ρίτσος χρησιμοποιεί, δείχνοντας έτσι και τη βαθύτερη σχέση του όχι μόνο με τον αρχαίο μύθο αλλά και με τον λαϊκό πολιτισμό. Αναλυτικότερα, στην εργασία μου ασχολήθηκα με τον ορισμό και τη συγκρότηση του μύθου ως αφηγηματικού είδους στο πλαίσιο της λαογραφικής θεωρίας και έρευνας (ξεκινώντας από τις προσεγγίσεις του Νικολάου Πολίτη και φθάνοντας έως τις αναλύσεις των Lauri Honko και Alan Dundes). Επιπλέον, με απασχόλησαν τα βασικά εννοιολογικά εργαλεία της Νεοελληνικής Φιλολογίας για τη μελέτη των λογοτεχνικών μύθων. Στη συνέχεια παρέθεσα τα βασικά χαρακτηριστικά του ελληνικού μύθου και εξέτασα τον τρόπο πρόσληψης του μύθου των Ατρειδών από τον Ρίτσο στην «Τέταρτη Διάσταση» και ειδικότερα στο ποίημα «Ορέστης». Είναι γνωστό πως με την «Τέταρτη Διάσταση» σηματοδοτείται, όχι μόνο η ωριμότερη ποιητική περίοδος του Γιάννη Ρίτσου, αλλά και η επίσημη εισαγωγή της αρχαιοελληνικής μυθολογίας στο έργο του. Μετά από μια σύντομη εισαγωγή στον μύθο των Ατρειδών, διερευνήθηκε ο τρόπος με τον οποίο ο ποιητής προσέλαβε τον μύθο μέσω του εντοπισμού ομοιοτήτων και διαφορών των θεμάτων και μοτίβων του ποιήματος με τα αρχαιοελληνικά πρότυπά του. Στη συνέχεια, δόθηκαν συγκριτικά στοιχεία σχετικά με την επιλογή του μονολόγου, του χώρου, του χρόνου και των ηρωϊκών προσώπων του σύγχρονου έργου. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον χρόνο και το ιστορικό πλαίσιο, καθώς η επιστροφή στον αρχαίο μύθο έχει συγκεκριμένες ερμηνευτικές αφετηρίες, δεμένες με κοινωνικά, πολιτικά και ανθρώπινα προβλήματα της εποχής και της ιδεολογικής ταυτότητας του κάθε λογοτέχνη. Μεθοδολογικά βασίστηκα στη βιβλιογραφική έρευνα και συγκριτική μελέτη των σχετικών αρχαίων και νέων ελληνικών μύθων που αναδεικνύουν τον πολιτισμικό δυναμισμό και παρέχουν τη δυνατότητα ερμηνείας των ειδικότερων θεματικών στοιχείων.","The question of the relationship between Laography and Literature has kept researchers engaged since very early times, not only in Greece but at an international level, as well. In the context of this theoretical reflection, literary transformation of the ancient myth was studied and more particularly the myth of Atreides in the work of Yannis Ritsos (especially in his poem Orestes from the poetic collection “Fourth Dimension”) and the questions that arise from this literary representation in its particular social and even political context. Particular emphasis is given to the folkloric background of the mythical motifs and symbols that Ritsos uses, thus showing his deepest relationship not only with the ancient myth but also with the popular culture. More particularly, in my thesis I addressed the definition and composition of the myth as a narrative genre in the context of folk theory and research (starting from Nikolaos Politis’s approach and reaching the analysis of Lauri Honko and Alan Dundes). Moreover, I was interested in the basic conceptual tools of Modern Greek Literature for the study of literary myths. Afterwards, I cited the basic characteristics of the Greek myth and I looked into the way the myth of Atreides was perceived by Yannis Ritsos and more particularly in the poem Orestes. It is well known that the \"Fourth Dimension\" signifies, not only a more mature poetic period for Yannis Ritsos but is also the official introduction of ancient Greek mythology in his work. After a short introduction in the myth of Atreides, the way the poet perceives the myth through the identification of similarities and differences of poem’s motifs with their corresponding ancient Greek models was investigated. Subsequently, comparative data was provided regarding the choice of monologue, space, time and heroic personae of the modern work. Special emphasis was put on the time and historical context, as the return to the ancient myth has particular interpretative starting points, linked with social, political and humane issues of the era and the ideological identity of every literature. In terms of methodology, I relied on bibliographical and comparative studies of relevant ancient and modern Greek myths that bring out prominence to the cultural dynamism and permit interpretation of the characters."],"dc:identifier":["uoadl:2837018","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2837018"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γεωγραφία - Ανθρωπολογία – Λαογραφία","Geography - Anthropology - Folklore"],"dc:title":["Αρχαίοι και νέοι ελληνικοί μύθοι: η περίπτωση του Ορέστη στον Γιάννη Ρίτσο"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:33:07Z"}