{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2837543"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2837543","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Εκτίμηση κλίματος ασφάλειας σε παιδιατρικά χειρουργεία","abstract":"Εισαγωγή: Στα παιδιατρικά νοσοκομεία και ειδικά στο χειρουργείο μας ενδιαφέρουν παράγοντες που δυνητικά αυξάνουν την πιθανότητα σφάλματος και καθιστούν τους μικρούς ασθενείς περισσότερο ευάλωτους σε βλάβες σε σχέση με τους ενήλικες. Στα πλαίσια αυτά το κλίμα ασφάλειας εμπεριέχει τις κοινές αντιλήψεις των εργαζομένων που αφορούν την σπουδαιότητα της ασφάλειας στον εργασιακό χώρο. Μια πρακτική είναι και η αξιολόγηση της κουλτούρας ασφάλειας που εφαρμόζεται στους παραπάνω οργανισμούς. Σκοπός: Η εκτίμηση του κλίματος ασφάλειας του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού, καθώς και η διερεύνηση της στάσης και των παραγόντων που ενδεχομένως επηρεάζουν την ασφάλεια στο χώρο των χειρουργείων στα δημόσια παιδιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας. Υλικό-Μέθοδος: Το δείγμα αποτέλεσαν χειρουργοί και νοσηλευτές που εργάζονταν ως μόνιμο προσωπικό στα χειρουργεία τριών παιδιατρικών νοσοκομείων. Χρησιμοποιήθηκε ανώνυμα αυτοσυμπληρούμενο ερωτηματολόγιο κοινωνικο-δημογραφικών στοιχείων, καθώς και το εργαλείο μέτρησης στην ελληνική έκδοση «Ερωτηματολόγιο Στάσεων για την Ασφάλεια» πρωτότυπο Safety Attitude Questionnaire (SAQ) με έξι παράγοντες. Τηρήθηκαν οι κανόνες ηθικής και δεοντολογίας και λήφθηκαν άδειες από τα αντίστοιχα παιδιατρικά νοσοκομεία. Χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πακέτο R και υπολογίστηκε η μέση τιμή των απαντήσεων, η τυπική απόκλιση, η διαφορά των δύο μέσων όρων των βαθμολογήσεων που έδωσαν οι παιδοχειρουργοί και νοσηλευτές χειρουργείου (t-test), και τέλος πραγματοποιήθηκε ανάλυση πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης ενώ το ελάχιστο επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας τέθηκε στο 5% (p≤0,05). Αποτελέσματα: Διανεμήθηκαν 252 (94%) ερωτηματολόγια και επιστράφηκαν απαντημένα 181 (72%) συνολικά των εργαζομένων που πληρούσαν τα κριτήρια. Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν 46.27 έτη με εργασιακή εμπειρία στο παιδιατρικό χειρουργείο 14.29 έτη. Η εσωτερική συνοχή του ερωτηματολογίου SAQ με τις 30 ερωτήσεις ήταν πολύ καλή και η τιμή του συντελεστή συσχέτισης άλφα του Cronbach ήταν α=0,87. Στον παράγοντα ομαδική εργασία τα αποτελέσματα της μέσης τιμής κυμάνθηκαν σε ικανοποιητικό επίπεδο μεταξύ 60/100 και 75/100 αρκετά κοντά στα όρια του θετικού κλίματος ασφάλειας, στον παράγοντα κλίμα ασφάλειας του ερωτηματολογίου SAQ ήταν σε παρομοίως σχετικά ικανοποιητικό επίπεδο (61/100), στον παράγοντα ικανοποίηση από την εργασία ήταν πάνω από (72/100) κοντά στα υψηλά επίπεδα, ενώ με τον παράγοντα της αναγνώρισης του στρες στο ερωτηματολόγιο η μέση τιμή κυμάνθηκε σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα (61/100), σχετικά με τον παράγοντα της διοίκηση βρισκόταν κάτω του μετρίου (48/100) και τέλος στον παράγοντα συνθήκες εργασίας η μέση τιμή βρισκόταν σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα (62/100). Σε σύγκριση κάποιων σημαντικών απαντήσεων οι χειρουργοί βαθμολόγησαν κατά μέσο όρο στατιστικά σημαντικά υψηλότερα από τους νοσηλευτές χειρουργείου τις ακόλουθες ερωτήσεις του ερωτηματολογίου SAQ που αφορούσαν ότι «όλες οι απαραίτητες πληροφορίες για τις διαγνωστικές και τις θεραπευτικές αποφάσεις είναι διαθέσιμες σε εμένα σε καθημερινή βάση» (p=<0,001), «οι εισηγήσεις των νοσηλευτών λαμβάνονται υπόψη σε αυτό το χειρουργείο» (p=0,004). Οι νοσηλευτές χειρουργείου βαθμολόγησαν κατά μέσο όρο στατιστικά σημαντικά υψηλότερα σε σύγκριση με τους χειρουργούς κάποιες από τις ακόλουθες ερωτήσεις του ερωτηματολογίου SAQ που αφορούσαν «Γνωρίζω τις κατάλληλες διαδικασίες για να υποβάλλω ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια των ασθενών σε αυτό το χειρουργείο» (p=<0,001), «Η στελέχωση είναι επαρκής σε αυτό το χειρουργείο που εργάζομαι σε σχέση με τον αριθμό των ασθενών» (p=0,003). Τα αποτελέσματα της ανάλυσης της πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης δείχνουν κυρίως ότι οι συμμετέχοντες που ήθελαν περισσότερο την ομαδικότητα στην εργασία ήταν οι μεγαλύτεροι στην ηλικία (p=0,009). Οι συμμετέχοντες που ήθελαν μεγαλύτερη ασφάλεια στον χώρο εργασίας τους (χειρουργεία) ήταν οι άντρες (p<0,001), οι μεγαλύτερης ηλικίας (p<0,001), όσοι είχαν μεγαλύτερη προϋπηρεσία στο νοσοκομείο (p=0,007), λιγότερη εμπειρία στο χειρουργείο (p=0,007), ένιωθαν εξουθενωμένοι από τον φόρτο της εργασίας τους (p<0,001), όσοι ήθελαν να συστήνουν το χειρουργείο τους ως ασφαλές για τους μικρούς ασθενείς (p<0,001), όσοι ήταν ικανοποιημένοι από τη συνεργασία τους με τους χειρουργούς (p=0,004) και με τους νοσηλευτές χειρουργείου (p=0,010) στο χειρουργείο που εργάζονταν. Οι συμμετέχοντες που αντλούσαν ικανοποίηση από την εργασία τους ήταν κυρίως όσοι είχαν μεγαλύτερη προϋπηρεσία στο νοσοκομείο (p=0,007). Οι συμμετέχοντες που είχαν περισσότερο στρες ήταν οι άντρες (p=0,004), οι μικρότερης ηλικίας (p<0,001), οι έγγαμοι (p=0,001), οι νοσηλευτές χειρουργείου (p<0,001), όσοι είχαν μεγαλύτερη προϋπηρεσία στο νοσοκομείο (p=0,003), περισσότερη εμπειρία στο χειρουργείο ( p=0,001), όσοι ένιωθαν εξουθενωμένοι από τον φόρτο της εργασίας τους (p<0,001), καθώς και όσοι εμπλέκονταν προσωπικά στην ποιότητα του χειρουργείου που εργάζονταν (p=0,012). Οι συμμετέχοντες που ήθελαν αποτελεσματικότερη διοίκηση ήταν όσοι είχαν μεγαλύτερη ηλικία (p=0,002), είχαν λιγότερη εμπειρία στα χειρουργεία (p=0,010). Οι συμμετέχοντες που ήθελαν καλύτερες συνθήκες στον χώρο εργασίας τους (χειρουργεία) ήταν όσοι είχαν μεγαλύτερη ηλικία (p<0,001), όσοι είχαν λιγότερη εμπειρία στο χειρουργείο (p=0,002), όσοι ήθελαν να συστήσουν το χειρουργείο τους ως ασφαλές για τους μικρούς ασθενείς (p=0,012), όσοι ήταν ικανοποιημένοι από τη συνεργασία τους με τους χειρουργούς (p=0,023) και με τους νοσηλευτές χειρουργείου (p=0,014) στο χειρουργείο που εργάζονταν. Συμπεράσματα: Πρόκειται για την πρώτη έρευνα του είδους που διαπραγματεύτηκε το κλίμα ασφάλειας σε χειρουργεία παιδιατρικών νοσοκομείων στον Ελλαδικό χώρο. Τα ευρήματα της παρούσας ερευνητικής εργασίας έδειξαν ότι οι εργαζόμενοι στα χειρουργεία παιδιατρικών νοσοκομείων αντιμετωπίζουν δυσκολίες ώστε να διασφαλίσουν κατάλληλο κλίμα ασφάλειας που να ικανοποιεί το ζητούμενο της ασφαλούς φροντίδας των μικρών ασθενών που χειρουργούνται. Προκύπτει η αναγκαιότητα να επιτελεστούν παρεμβάσεις στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής η οποία θα αποσκοπεί στη βελτίωση του κλίματος ασφάλειας που υπάρχει στους χώρους των χειρουργείων στα παιδιατρικά νοσοκομεία.","abstract_html":"Εισαγωγή: Στα παιδιατρικά νοσοκομεία και ειδικά στο χειρουργείο μας ενδιαφέρουν παράγοντες που δυνητικά αυξάνουν την πιθανότητα σφάλματος και καθιστούν τους μικρούς ασθενείς περισσότερο ευάλωτους σε βλάβες σε σχέση με τους ενήλικες. Στα πλαίσια αυτά το κλίμα ασφάλειας εμπεριέχει τις κοινές αντιλήψεις των εργαζομένων που αφορούν την σπουδαιότητα της ασφάλειας στον εργασιακό χώρο. Μια πρακτική είναι και η αξιολόγηση της κουλτούρας ασφάλειας που εφαρμόζεται στους παραπάνω οργανισμούς. Σκοπός: Η εκτίμηση του κλίματος ασφάλειας του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού, καθώς και η διερεύνηση της στάσης και των παραγόντων που ενδεχομένως επηρεάζουν την ασφάλεια στο χώρο των χειρουργείων στα δημόσια παιδιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας. Υλικό-Μέθοδος: Το δείγμα αποτέλεσαν χειρουργοί και νοσηλευτές που εργάζονταν ως μόνιμο προσωπικό στα χειρουργεία τριών παιδιατρικών νοσοκομείων. Χρησιμοποιήθηκε ανώνυμα αυτοσυμπληρούμενο ερωτηματολόγιο κοινωνικο-δημογραφικών στοιχείων, καθώς και το εργαλείο μέτρησης στην ελληνική έκδοση «Ερωτηματολόγιο Στάσεων για την Ασφάλεια» πρωτότυπο Safety Attitude Questionnaire (SAQ) με έξι παράγοντες. Τηρήθηκαν οι κανόνες ηθικής και δεοντολογίας και λήφθηκαν άδειες από τα αντίστοιχα παιδιατρικά νοσοκομεία. Χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πακέτο R και υπολογίστηκε η μέση τιμή των απαντήσεων, η τυπική απόκλιση, η διαφορά των δύο μέσων όρων των βαθμολογήσεων που έδωσαν οι παιδοχειρουργοί και νοσηλευτές χειρουργείου (t-test), και τέλος πραγματοποιήθηκε ανάλυση πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης ενώ το ελάχιστο επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας τέθηκε στο 5% (p≤0,05). Αποτελέσματα: Διανεμήθηκαν 252 (94%) ερωτηματολόγια και επιστράφηκαν απαντημένα 181 (72%) συνολικά των εργαζομένων που πληρούσαν τα κριτήρια. Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν 46.27 έτη με εργασιακή εμπειρία στο παιδιατρικό χειρουργείο 14.29 έτη. Η εσωτερική συνοχή του ερωτηματολογίου SAQ με τις 30 ερωτήσεις ήταν πολύ καλή και η τιμή του συντελεστή συσχέτισης άλφα του Cronbach ήταν α=0,87. Στον παράγοντα ομαδική εργασία τα αποτελέσματα της μέσης τιμής κυμάνθηκαν σε ικανοποιητικό επίπεδο μεταξύ 60/100 και 75/100 αρκετά κοντά στα όρια του θετικού κλίματος ασφάλειας, στον παράγοντα κλίμα ασφάλειας του ερωτηματολογίου SAQ ήταν σε παρομοίως σχετικά ικανοποιητικό επίπεδο (61/100), στον παράγοντα ικανοποίηση από την εργασία ήταν πάνω από (72/100) κοντά στα υψηλά επίπεδα, ενώ με τον παράγοντα της αναγνώρισης του στρες στο ερωτηματολόγιο η μέση τιμή κυμάνθηκε σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα (61/100), σχετικά με τον παράγοντα της διοίκηση βρισκόταν κάτω του μετρίου (48/100) και τέλος στον παράγοντα συνθήκες εργασίας η μέση τιμή βρισκόταν σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα (62/100). Σε σύγκριση κάποιων σημαντικών απαντήσεων οι χειρουργοί βαθμολόγησαν κατά μέσο όρο στατιστικά σημαντικά υψηλότερα από τους νοσηλευτές χειρουργείου τις ακόλουθες ερωτήσεις του ερωτηματολογίου SAQ που αφορούσαν ότι «όλες οι απαραίτητες πληροφορίες για τις διαγνωστικές και τις θεραπευτικές αποφάσεις είναι διαθέσιμες σε εμένα σε καθημερινή βάση» (p=&lt;0,001), «οι εισηγήσεις των νοσηλευτών λαμβάνονται υπόψη σε αυτό το χειρουργείο» (p=0,004). Οι νοσηλευτές χειρουργείου βαθμολόγησαν κατά μέσο όρο στατιστικά σημαντικά υψηλότερα σε σύγκριση με τους χειρουργούς κάποιες από τις ακόλουθες ερωτήσεις του ερωτηματολογίου SAQ που αφορούσαν «Γνωρίζω τις κατάλληλες διαδικασίες για να υποβάλλω ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια των ασθενών σε αυτό το χειρουργείο» (p=&lt;0,001), «Η στελέχωση είναι επαρκής σε αυτό το χειρουργείο που εργάζομαι σε σχέση με τον αριθμό των ασθενών» (p=0,003). Τα αποτελέσματα της ανάλυσης της πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης δείχνουν κυρίως ότι οι συμμετέχοντες που ήθελαν περισσότερο την ομαδικότητα στην εργασία ήταν οι μεγαλύτεροι στην ηλικία (p=0,009). Οι συμμετέχοντες που ήθελαν μεγαλύτερη ασφάλεια στον χώρο εργασίας τους (χειρουργεία) ήταν οι άντρες (p&lt;0,001), οι μεγαλύτερης ηλικίας (p&lt;0,001), όσοι είχαν μεγαλύτερη προϋπηρεσία στο νοσοκομείο (p=0,007), λιγότερη εμπειρία στο χειρουργείο (p=0,007), ένιωθαν εξουθενωμένοι από τον φόρτο της εργασίας τους (p&lt;0,001), όσοι ήθελαν να συστήνουν το χειρουργείο τους ως ασφαλές για τους μικρούς ασθενείς (p&lt;0,001), όσοι ήταν ικανοποιημένοι από τη συνεργασία τους με τους χειρουργούς (p=0,004) και με τους νοσηλευτές χειρουργείου (p=0,010) στο χειρουργείο που εργάζονταν. Οι συμμετέχοντες που αντλούσαν ικανοποίηση από την εργασία τους ήταν κυρίως όσοι είχαν μεγαλύτερη προϋπηρεσία στο νοσοκομείο (p=0,007). Οι συμμετέχοντες που είχαν περισσότερο στρες ήταν οι άντρες (p=0,004), οι μικρότερης ηλικίας (p&lt;0,001), οι έγγαμοι (p=0,001), οι νοσηλευτές χειρουργείου (p&lt;0,001), όσοι είχαν μεγαλύτερη προϋπηρεσία στο νοσοκομείο (p=0,003), περισσότερη εμπειρία στο χειρουργείο ( p=0,001), όσοι ένιωθαν εξουθενωμένοι από τον φόρτο της εργασίας τους (p&lt;0,001), καθώς και όσοι εμπλέκονταν προσωπικά στην ποιότητα του χειρουργείου που εργάζονταν (p=0,012). Οι συμμετέχοντες που ήθελαν αποτελεσματικότερη διοίκηση ήταν όσοι είχαν μεγαλύτερη ηλικία (p=0,002), είχαν λιγότερη εμπειρία στα χειρουργεία (p=0,010). Οι συμμετέχοντες που ήθελαν καλύτερες συνθήκες στον χώρο εργασίας τους (χειρουργεία) ήταν όσοι είχαν μεγαλύτερη ηλικία (p&lt;0,001), όσοι είχαν λιγότερη εμπειρία στο χειρουργείο (p=0,002), όσοι ήθελαν να συστήσουν το χειρουργείο τους ως ασφαλές για τους μικρούς ασθενείς (p=0,012), όσοι ήταν ικανοποιημένοι από τη συνεργασία τους με τους χειρουργούς (p=0,023) και με τους νοσηλευτές χειρουργείου (p=0,014) στο χειρουργείο που εργάζονταν. Συμπεράσματα: Πρόκειται για την πρώτη έρευνα του είδους που διαπραγματεύτηκε το κλίμα ασφάλειας σε χειρουργεία παιδιατρικών νοσοκομείων στον Ελλαδικό χώρο. Τα ευρήματα της παρούσας ερευνητικής εργασίας έδειξαν ότι οι εργαζόμενοι στα χειρουργεία παιδιατρικών νοσοκομείων αντιμετωπίζουν δυσκολίες ώστε να διασφαλίσουν κατάλληλο κλίμα ασφάλειας που να ικανοποιεί το ζητούμενο της ασφαλούς φροντίδας των μικρών ασθενών που χειρουργούνται. Προκύπτει η αναγκαιότητα να επιτελεστούν παρεμβάσεις στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής η οποία θα αποσκοπεί στη βελτίωση του κλίματος ασφάλειας που υπάρχει στους χώρους των χειρουργείων στα παιδιατρικά νοσοκομεία.","abstract_has_math":false,"creators":["Αμούτζια Μόρφω","Amoutzia Morfo"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:33:10Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2837543"],"render_values":[{"text":"uoadl:2837543","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2837543","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2837543","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2837543","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Αμούτζια Μόρφω","Amoutzia Morfo"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2837543","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2837543"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Στα παιδιατρικά νοσοκομεία και ειδικά στο χειρουργείο μας ενδιαφέρουν παράγοντες που δυνητικά αυξάνουν την πιθανότητα σφάλματος και καθιστούν τους μικρούς ασθενείς περισσότερο ευάλωτους σε βλάβες σε σχέση με τους ενήλικες. Στα πλαίσια αυτά το κλίμα ασφάλειας εμπεριέχει τις κοινές αντιλήψεις των εργαζομένων που αφορούν την σπουδαιότητα της ασφάλειας στον εργασιακό χώρο. Μια πρακτική είναι και η αξιολόγηση της κουλτούρας ασφάλειας που εφαρμόζεται στους παραπάνω οργανισμούς. Σκοπός: Η εκτίμηση του κλίματος ασφάλειας του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού, καθώς και η διερεύνηση της στάσης και των παραγόντων που ενδεχομένως επηρεάζουν την ασφάλεια στο χώρο των χειρουργείων στα δημόσια παιδιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας. Υλικό-Μέθοδος: Το δείγμα αποτέλεσαν χειρουργοί και νοσηλευτές που εργάζονταν ως μόνιμο προσωπικό στα χειρουργεία τριών παιδιατρικών νοσοκομείων. Χρησιμοποιήθηκε ανώνυμα αυτοσυμπληρούμενο ερωτηματολόγιο κοινωνικο-δημογραφικών στοιχείων, καθώς και το εργαλείο μέτρησης στην ελληνική έκδοση «Ερωτηματολόγιο Στάσεων για την Ασφάλεια» πρωτότυπο Safety Attitude Questionnaire (SAQ) με έξι παράγοντες. Τηρήθηκαν οι κανόνες ηθικής και δεοντολογίας και λήφθηκαν άδειες από τα αντίστοιχα παιδιατρικά νοσοκομεία. Χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πακέτο R και υπολογίστηκε η μέση τιμή των απαντήσεων, η τυπική απόκλιση, η διαφορά των δύο μέσων όρων των βαθμολογήσεων που έδωσαν οι παιδοχειρουργοί και νοσηλευτές χειρουργείου (t-test), και τέλος πραγματοποιήθηκε ανάλυση πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης ενώ το ελάχιστο επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας τέθηκε στο 5% (p≤0,05). Αποτελέσματα: Διανεμήθηκαν 252 (94%) ερωτηματολόγια και επιστράφηκαν απαντημένα 181 (72%) συνολικά των εργαζομένων που πληρούσαν τα κριτήρια. Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν 46.27 έτη με εργασιακή εμπειρία στο παιδιατρικό χειρουργείο 14.29 έτη. Η εσωτερική συνοχή του ερωτηματολογίου SAQ με τις 30 ερωτήσεις ήταν πολύ καλή και η τιμή του συντελεστή συσχέτισης άλφα του Cronbach ήταν α=0,87. Στον παράγοντα ομαδική εργασία τα αποτελέσματα της μέσης τιμής κυμάνθηκαν σε ικανοποιητικό επίπεδο μεταξύ 60/100 και 75/100 αρκετά κοντά στα όρια του θετικού κλίματος ασφάλειας, στον παράγοντα κλίμα ασφάλειας του ερωτηματολογίου SAQ ήταν σε παρομοίως σχετικά ικανοποιητικό επίπεδο (61/100), στον παράγοντα ικανοποίηση από την εργασία ήταν πάνω από (72/100) κοντά στα υψηλά επίπεδα, ενώ με τον παράγοντα της αναγνώρισης του στρες στο ερωτηματολόγιο η μέση τιμή κυμάνθηκε σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα (61/100), σχετικά με τον παράγοντα της διοίκηση βρισκόταν κάτω του μετρίου (48/100) και τέλος στον παράγοντα συνθήκες εργασίας η μέση τιμή βρισκόταν σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα (62/100). Σε σύγκριση κάποιων σημαντικών απαντήσεων οι χειρουργοί βαθμολόγησαν κατά μέσο όρο στατιστικά σημαντικά υψηλότερα από τους νοσηλευτές χειρουργείου τις ακόλουθες ερωτήσεις του ερωτηματολογίου SAQ που αφορούσαν ότι «όλες οι απαραίτητες πληροφορίες για τις διαγνωστικές και τις θεραπευτικές αποφάσεις είναι διαθέσιμες σε εμένα σε καθημερινή βάση» (p=<0,001), «οι εισηγήσεις των νοσηλευτών λαμβάνονται υπόψη σε αυτό το χειρουργείο» (p=0,004). Οι νοσηλευτές χειρουργείου βαθμολόγησαν κατά μέσο όρο στατιστικά σημαντικά υψηλότερα σε σύγκριση με τους χειρουργούς κάποιες από τις ακόλουθες ερωτήσεις του ερωτηματολογίου SAQ που αφορούσαν «Γνωρίζω τις κατάλληλες διαδικασίες για να υποβάλλω ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια των ασθενών σε αυτό το χειρουργείο» (p=<0,001), «Η στελέχωση είναι επαρκής σε αυτό το χειρουργείο που εργάζομαι σε σχέση με τον αριθμό των ασθενών» (p=0,003). Τα αποτελέσματα της ανάλυσης της πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης δείχνουν κυρίως ότι οι συμμετέχοντες που ήθελαν περισσότερο την ομαδικότητα στην εργασία ήταν οι μεγαλύτεροι στην ηλικία (p=0,009). Οι συμμετέχοντες που ήθελαν μεγαλύτερη ασφάλεια στον χώρο εργασίας τους (χειρουργεία) ήταν οι άντρες (p<0,001), οι μεγαλύτερης ηλικίας (p<0,001), όσοι είχαν μεγαλύτερη προϋπηρεσία στο νοσοκομείο (p=0,007), λιγότερη εμπειρία στο χειρουργείο (p=0,007), ένιωθαν εξουθενωμένοι από τον φόρτο της εργασίας τους (p<0,001), όσοι ήθελαν να συστήνουν το χειρουργείο τους ως ασφαλές για τους μικρούς ασθενείς (p<0,001), όσοι ήταν ικανοποιημένοι από τη συνεργασία τους με τους χειρουργούς (p=0,004) και με τους νοσηλευτές χειρουργείου (p=0,010) στο χειρουργείο που εργάζονταν. Οι συμμετέχοντες που αντλούσαν ικανοποίηση από την εργασία τους ήταν κυρίως όσοι είχαν μεγαλύτερη προϋπηρεσία στο νοσοκομείο (p=0,007). Οι συμμετέχοντες που είχαν περισσότερο στρες ήταν οι άντρες (p=0,004), οι μικρότερης ηλικίας (p<0,001), οι έγγαμοι (p=0,001), οι νοσηλευτές χειρουργείου (p<0,001), όσοι είχαν μεγαλύτερη προϋπηρεσία στο νοσοκομείο (p=0,003), περισσότερη εμπειρία στο χειρουργείο ( p=0,001), όσοι ένιωθαν εξουθενωμένοι από τον φόρτο της εργασίας τους (p<0,001), καθώς και όσοι εμπλέκονταν προσωπικά στην ποιότητα του χειρουργείου που εργάζονταν (p=0,012). Οι συμμετέχοντες που ήθελαν αποτελεσματικότερη διοίκηση ήταν όσοι είχαν μεγαλύτερη ηλικία (p=0,002), είχαν λιγότερη εμπειρία στα χειρουργεία (p=0,010). Οι συμμετέχοντες που ήθελαν καλύτερες συνθήκες στον χώρο εργασίας τους (χειρουργεία) ήταν όσοι είχαν μεγαλύτερη ηλικία (p<0,001), όσοι είχαν λιγότερη εμπειρία στο χειρουργείο (p=0,002), όσοι ήθελαν να συστήσουν το χειρουργείο τους ως ασφαλές για τους μικρούς ασθενείς (p=0,012), όσοι ήταν ικανοποιημένοι από τη συνεργασία τους με τους χειρουργούς (p=0,023) και με τους νοσηλευτές χειρουργείου (p=0,014) στο χειρουργείο που εργάζονταν. Συμπεράσματα: Πρόκειται για την πρώτη έρευνα του είδους που διαπραγματεύτηκε το κλίμα ασφάλειας σε χειρουργεία παιδιατρικών νοσοκομείων στον Ελλαδικό χώρο. Τα ευρήματα της παρούσας ερευνητικής εργασίας έδειξαν ότι οι εργαζόμενοι στα χειρουργεία παιδιατρικών νοσοκομείων αντιμετωπίζουν δυσκολίες ώστε να διασφαλίσουν κατάλληλο κλίμα ασφάλειας που να ικανοποιεί το ζητούμενο της ασφαλούς φροντίδας των μικρών ασθενών που χειρουργούνται. Προκύπτει η αναγκαιότητα να επιτελεστούν παρεμβάσεις στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής η οποία θα αποσκοπεί στη βελτίωση του κλίματος ασφάλειας που υπάρχει στους χώρους των χειρουργείων στα παιδιατρικά νοσοκομεία.","Introduction: Pediatric hospitals and especially in our surgery are of interest in factors that potentially increase the likelihood of error and make young patients more vulnerable to adult harm. In this context, the security climate embraces the common perceptions of employees regarding the importance of safety in the workplace. One practice is the assessment of the safety culture applied to the above organizations. Aim: To appreciate the safety of the medical staff and to investigate the attitudes and factors that might affect the safety of the surgeries in the public pediatric hospitals in Athens. Material-Method: The sample consisted of surgeons and nurses who worked as permanent staff in the operating rooms of three pediatric hospitals. An anonymous self-completed socio-demographic data questionnaire was used, as well as the measurement tool in the six-factor Safety Attitude Questionnaire (SAQ) version of the Greek Standards Safety Questionnaire. Ethical and ethical rules were respected and licensed by the corresponding pediatric hospitals. The statistical packet R was used to calculate the average response value, the standard deviation, as well as the difference between the two averages of the scores given by the pediatric surgeons and nurses (t-test), and a multiple regression analysis was performed, while the a minimum level of statistical significance was set at 5% (p≤0.05). Results: 252 (94%) questionnaires were distributed and 181 (72%) respondents were repaired in total to the workers meeting the criteria. The mean age of the participants was 46.27 years with work experience in pediatric operating room 14.29 years. The inner coherence of the SAQ questionnaire with the 30 questions was very good and the Cronbach alpha correlation coefficient was α = 0.87. In the team work factor the results of the mean value fluctuated to a satisfactory level, between 60/100 and 75/100, well within the limits of the positive safety climate, the safety factor of the SAQ questionnaire was similarly satisfactory (61/100) , the work satisfaction factor was above (72/100) near the high levels, while with the factor of stress recognition in the questionnaire, the mean value fluctuated to relatively satisfactory levels (61/100), on the factor of management it was below average (48/100) and finally the working conditions factor, the mean was at relatively satisfactory levels (62/100). In comparison to some important responses, surgeons ranked on average statistically significantly higher than the operative room nurses, the following SAQ questionnaire questions: \"All the necessary information on diagnostic and therapeutic decisions is available to me on a daily basis\" p = <0.001), \" nurses' suggestions are taken into account in this operative room\" (p = 0.004). Surgeons rated on average statistically significantly higher than the surgeons some of the following questions in the SAQ questionnaire: \"I know the appropriate procedures to ask questions about patient safety in this operative room\" (p = <0.001), \"Staffing is adequate in this operative room that I work with regard to the number of patients\" (p = 0.003). The results of the multiple regression analysis show mainly that the participants who wanted more teamwork at work were the older at the age (p = 0.009). The participants who wanted greater safety at their workplaces (operating room) were male (p <0.001), older (p <0.001), those with longer work experience in the hospital (p = 0.007), less experience in the operating room (p = (P <0.007), those who wanted to recommend their surgery as safe for young patients (p <0.001), were satisfied with their workload (p <0.001), those who were satisfied with their cooperation with surgeons (p = 0.004) ) and operative nurses (p = 0.010) in the operating room. Participants who were satisfied with their work were mainly those who had more experience at the hospital (p = 0.007). The participants with more stress were male (p = 0.004), the youngest (p <0.001), married (p = 0.001), operative room nurses surgeons (p <0.001), those with longer hospital service (p = (P = 0.001), more experience in the surgery (p = 0.001), those who were exhausted by their workload (p <0.001), and those who were personally involved in the quality of the operating room (p = 0.012). The participants who wanted more effective administration were those who were older (p = 0.002), had less experience in operating room (p = 0.010). The participants who wanted better conditions at their workplace (operating room) were those who were older (p <0.001), those with less experience in the operating room (p = 0.002), those who wanted to recommend their surgery as safe for young patients (p = 0.012), those who were satisfied with their surgery with the surgeons (p = 0.023) and operative nurses (p = 0.014) in the operating room. Conclusions: This research was the first study of the kind that negotiated the safety climate in pediatric hospital operating rooms in Greece. The findings of this research have shown that the surgeons and operative room nurses in the pediatric hospital had difficulties to ensure an appropriate safety climate that satisfies the need for safe care for the young patients undergoing surgery. The need arises for interventions in the context of an integrated strategy aimed at improving the climate safety environment in the operating room facilities in pediatric hospitals."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Εκτίμηση κλίματος ασφάλειας σε παιδιατρικά χειρουργεία"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Αμούτζια Μόρφω","Amoutzia Morfo"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Εισαγωγή: Στα παιδιατρικά νοσοκομεία και ειδικά στο χειρουργείο μας ενδιαφέρουν παράγοντες που δυνητικά αυξάνουν την πιθανότητα σφάλματος και καθιστούν τους μικρούς ασθενείς περισσότερο ευάλωτους σε βλάβες σε σχέση με τους ενήλικες. Στα πλαίσια αυτά το κλίμα ασφάλειας εμπεριέχει τις κοινές αντιλήψεις των εργαζομένων που αφορούν την σπουδαιότητα της ασφάλειας στον εργασιακό χώρο. Μια πρακτική είναι και η αξιολόγηση της κουλτούρας ασφάλειας που εφαρμόζεται στους παραπάνω οργανισμούς. Σκοπός: Η εκτίμηση του κλίματος ασφάλειας του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού, καθώς και η διερεύνηση της στάσης και των παραγόντων που ενδεχομένως επηρεάζουν την ασφάλεια στο χώρο των χειρουργείων στα δημόσια παιδιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας. Υλικό-Μέθοδος: Το δείγμα αποτέλεσαν χειρουργοί και νοσηλευτές που εργάζονταν ως μόνιμο προσωπικό στα χειρουργεία τριών παιδιατρικών νοσοκομείων. Χρησιμοποιήθηκε ανώνυμα αυτοσυμπληρούμενο ερωτηματολόγιο κοινωνικο-δημογραφικών στοιχείων, καθώς και το εργαλείο μέτρησης στην ελληνική έκδοση «Ερωτηματολόγιο Στάσεων για την Ασφάλεια» πρωτότυπο Safety Attitude Questionnaire (SAQ) με έξι παράγοντες. Τηρήθηκαν οι κανόνες ηθικής και δεοντολογίας και λήφθηκαν άδειες από τα αντίστοιχα παιδιατρικά νοσοκομεία. Χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πακέτο R και υπολογίστηκε η μέση τιμή των απαντήσεων, η τυπική απόκλιση, η διαφορά των δύο μέσων όρων των βαθμολογήσεων που έδωσαν οι παιδοχειρουργοί και νοσηλευτές χειρουργείου (t-test), και τέλος πραγματοποιήθηκε ανάλυση πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης ενώ το ελάχιστο επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας τέθηκε στο 5% (p≤0,05). Αποτελέσματα: Διανεμήθηκαν 252 (94%) ερωτηματολόγια και επιστράφηκαν απαντημένα 181 (72%) συνολικά των εργαζομένων που πληρούσαν τα κριτήρια. Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν 46.27 έτη με εργασιακή εμπειρία στο παιδιατρικό χειρουργείο 14.29 έτη. Η εσωτερική συνοχή του ερωτηματολογίου SAQ με τις 30 ερωτήσεις ήταν πολύ καλή και η τιμή του συντελεστή συσχέτισης άλφα του Cronbach ήταν α=0,87. Στον παράγοντα ομαδική εργασία τα αποτελέσματα της μέσης τιμής κυμάνθηκαν σε ικανοποιητικό επίπεδο μεταξύ 60/100 και 75/100 αρκετά κοντά στα όρια του θετικού κλίματος ασφάλειας, στον παράγοντα κλίμα ασφάλειας του ερωτηματολογίου SAQ ήταν σε παρομοίως σχετικά ικανοποιητικό επίπεδο (61/100), στον παράγοντα ικανοποίηση από την εργασία ήταν πάνω από (72/100) κοντά στα υψηλά επίπεδα, ενώ με τον παράγοντα της αναγνώρισης του στρες στο ερωτηματολόγιο η μέση τιμή κυμάνθηκε σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα (61/100), σχετικά με τον παράγοντα της διοίκηση βρισκόταν κάτω του μετρίου (48/100) και τέλος στον παράγοντα συνθήκες εργασίας η μέση τιμή βρισκόταν σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα (62/100). Σε σύγκριση κάποιων σημαντικών απαντήσεων οι χειρουργοί βαθμολόγησαν κατά μέσο όρο στατιστικά σημαντικά υψηλότερα από τους νοσηλευτές χειρουργείου τις ακόλουθες ερωτήσεις του ερωτηματολογίου SAQ που αφορούσαν ότι «όλες οι απαραίτητες πληροφορίες για τις διαγνωστικές και τις θεραπευτικές αποφάσεις είναι διαθέσιμες σε εμένα σε καθημερινή βάση» (p=<0,001), «οι εισηγήσεις των νοσηλευτών λαμβάνονται υπόψη σε αυτό το χειρουργείο» (p=0,004). Οι νοσηλευτές χειρουργείου βαθμολόγησαν κατά μέσο όρο στατιστικά σημαντικά υψηλότερα σε σύγκριση με τους χειρουργούς κάποιες από τις ακόλουθες ερωτήσεις του ερωτηματολογίου SAQ που αφορούσαν «Γνωρίζω τις κατάλληλες διαδικασίες για να υποβάλλω ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια των ασθενών σε αυτό το χειρουργείο» (p=<0,001), «Η στελέχωση είναι επαρκής σε αυτό το χειρουργείο που εργάζομαι σε σχέση με τον αριθμό των ασθενών» (p=0,003). Τα αποτελέσματα της ανάλυσης της πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης δείχνουν κυρίως ότι οι συμμετέχοντες που ήθελαν περισσότερο την ομαδικότητα στην εργασία ήταν οι μεγαλύτεροι στην ηλικία (p=0,009). Οι συμμετέχοντες που ήθελαν μεγαλύτερη ασφάλεια στον χώρο εργασίας τους (χειρουργεία) ήταν οι άντρες (p<0,001), οι μεγαλύτερης ηλικίας (p<0,001), όσοι είχαν μεγαλύτερη προϋπηρεσία στο νοσοκομείο (p=0,007), λιγότερη εμπειρία στο χειρουργείο (p=0,007), ένιωθαν εξουθενωμένοι από τον φόρτο της εργασίας τους (p<0,001), όσοι ήθελαν να συστήνουν το χειρουργείο τους ως ασφαλές για τους μικρούς ασθενείς (p<0,001), όσοι ήταν ικανοποιημένοι από τη συνεργασία τους με τους χειρουργούς (p=0,004) και με τους νοσηλευτές χειρουργείου (p=0,010) στο χειρουργείο που εργάζονταν. Οι συμμετέχοντες που αντλούσαν ικανοποίηση από την εργασία τους ήταν κυρίως όσοι είχαν μεγαλύτερη προϋπηρεσία στο νοσοκομείο (p=0,007). Οι συμμετέχοντες που είχαν περισσότερο στρες ήταν οι άντρες (p=0,004), οι μικρότερης ηλικίας (p<0,001), οι έγγαμοι (p=0,001), οι νοσηλευτές χειρουργείου (p<0,001), όσοι είχαν μεγαλύτερη προϋπηρεσία στο νοσοκομείο (p=0,003), περισσότερη εμπειρία στο χειρουργείο ( p=0,001), όσοι ένιωθαν εξουθενωμένοι από τον φόρτο της εργασίας τους (p<0,001), καθώς και όσοι εμπλέκονταν προσωπικά στην ποιότητα του χειρουργείου που εργάζονταν (p=0,012). Οι συμμετέχοντες που ήθελαν αποτελεσματικότερη διοίκηση ήταν όσοι είχαν μεγαλύτερη ηλικία (p=0,002), είχαν λιγότερη εμπειρία στα χειρουργεία (p=0,010). Οι συμμετέχοντες που ήθελαν καλύτερες συνθήκες στον χώρο εργασίας τους (χειρουργεία) ήταν όσοι είχαν μεγαλύτερη ηλικία (p<0,001), όσοι είχαν λιγότερη εμπειρία στο χειρουργείο (p=0,002), όσοι ήθελαν να συστήσουν το χειρουργείο τους ως ασφαλές για τους μικρούς ασθενείς (p=0,012), όσοι ήταν ικανοποιημένοι από τη συνεργασία τους με τους χειρουργούς (p=0,023) και με τους νοσηλευτές χειρουργείου (p=0,014) στο χειρουργείο που εργάζονταν. Συμπεράσματα: Πρόκειται για την πρώτη έρευνα του είδους που διαπραγματεύτηκε το κλίμα ασφάλειας σε χειρουργεία παιδιατρικών νοσοκομείων στον Ελλαδικό χώρο. Τα ευρήματα της παρούσας ερευνητικής εργασίας έδειξαν ότι οι εργαζόμενοι στα χειρουργεία παιδιατρικών νοσοκομείων αντιμετωπίζουν δυσκολίες ώστε να διασφαλίσουν κατάλληλο κλίμα ασφάλειας που να ικανοποιεί το ζητούμενο της ασφαλούς φροντίδας των μικρών ασθενών που χειρουργούνται. Προκύπτει η αναγκαιότητα να επιτελεστούν παρεμβάσεις στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής η οποία θα αποσκοπεί στη βελτίωση του κλίματος ασφάλειας που υπάρχει στους χώρους των χειρουργείων στα παιδιατρικά νοσοκομεία.","Introduction: Pediatric hospitals and especially in our surgery are of interest in factors that potentially increase the likelihood of error and make young patients more vulnerable to adult harm. In this context, the security climate embraces the common perceptions of employees regarding the importance of safety in the workplace. One practice is the assessment of the safety culture applied to the above organizations. Aim: To appreciate the safety of the medical staff and to investigate the attitudes and factors that might affect the safety of the surgeries in the public pediatric hospitals in Athens. Material-Method: The sample consisted of surgeons and nurses who worked as permanent staff in the operating rooms of three pediatric hospitals. An anonymous self-completed socio-demographic data questionnaire was used, as well as the measurement tool in the six-factor Safety Attitude Questionnaire (SAQ) version of the Greek Standards Safety Questionnaire. Ethical and ethical rules were respected and licensed by the corresponding pediatric hospitals. The statistical packet R was used to calculate the average response value, the standard deviation, as well as the difference between the two averages of the scores given by the pediatric surgeons and nurses (t-test), and a multiple regression analysis was performed, while the a minimum level of statistical significance was set at 5% (p≤0.05). Results: 252 (94%) questionnaires were distributed and 181 (72%) respondents were repaired in total to the workers meeting the criteria. The mean age of the participants was 46.27 years with work experience in pediatric operating room 14.29 years. The inner coherence of the SAQ questionnaire with the 30 questions was very good and the Cronbach alpha correlation coefficient was α = 0.87. In the team work factor the results of the mean value fluctuated to a satisfactory level, between 60/100 and 75/100, well within the limits of the positive safety climate, the safety factor of the SAQ questionnaire was similarly satisfactory (61/100) , the work satisfaction factor was above (72/100) near the high levels, while with the factor of stress recognition in the questionnaire, the mean value fluctuated to relatively satisfactory levels (61/100), on the factor of management it was below average (48/100) and finally the working conditions factor, the mean was at relatively satisfactory levels (62/100). In comparison to some important responses, surgeons ranked on average statistically significantly higher than the operative room nurses, the following SAQ questionnaire questions: \"All the necessary information on diagnostic and therapeutic decisions is available to me on a daily basis\" p = <0.001), \" nurses' suggestions are taken into account in this operative room\" (p = 0.004). Surgeons rated on average statistically significantly higher than the surgeons some of the following questions in the SAQ questionnaire: \"I know the appropriate procedures to ask questions about patient safety in this operative room\" (p = <0.001), \"Staffing is adequate in this operative room that I work with regard to the number of patients\" (p = 0.003). The results of the multiple regression analysis show mainly that the participants who wanted more teamwork at work were the older at the age (p = 0.009). The participants who wanted greater safety at their workplaces (operating room) were male (p <0.001), older (p <0.001), those with longer work experience in the hospital (p = 0.007), less experience in the operating room (p = (P <0.007), those who wanted to recommend their surgery as safe for young patients (p <0.001), were satisfied with their workload (p <0.001), those who were satisfied with their cooperation with surgeons (p = 0.004) ) and operative nurses (p = 0.010) in the operating room. Participants who were satisfied with their work were mainly those who had more experience at the hospital (p = 0.007). The participants with more stress were male (p = 0.004), the youngest (p <0.001), married (p = 0.001), operative room nurses surgeons (p <0.001), those with longer hospital service (p = (P = 0.001), more experience in the surgery (p = 0.001), those who were exhausted by their workload (p <0.001), and those who were personally involved in the quality of the operating room (p = 0.012). The participants who wanted more effective administration were those who were older (p = 0.002), had less experience in operating room (p = 0.010). The participants who wanted better conditions at their workplace (operating room) were those who were older (p <0.001), those with less experience in the operating room (p = 0.002), those who wanted to recommend their surgery as safe for young patients (p = 0.012), those who were satisfied with their surgery with the surgeons (p = 0.023) and operative nurses (p = 0.014) in the operating room. Conclusions: This research was the first study of the kind that negotiated the safety climate in pediatric hospital operating rooms in Greece. The findings of this research have shown that the surgeons and operative room nurses in the pediatric hospital had difficulties to ensure an appropriate safety climate that satisfies the need for safe care for the young patients undergoing surgery. The need arises for interventions in the context of an integrated strategy aimed at improving the climate safety environment in the operating room facilities in pediatric hospitals."],"dc:identifier":["uoadl:2837543","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2837543"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Εκτίμηση κλίματος ασφάλειας σε παιδιατρικά χειρουργεία"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:33:10Z"}