{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2846870"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2846870","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Λαϊκή Ιατρική και Κτηνιατρική στο Φιλώτι Νάξου: γιατροσόφια, λαϊκή λατρεία, δεισιδαίμονες πράξεις, γιατροί, γιάτρισσες.","abstract":"Η Λαϊκή Ιατρική στο Φιλώτι θα μπορούσε να οριστεί ως το σύνολο των πράξεων, ενεργειών και μεθόδων –λογικών και άλογων- με τις οποίες επιδιώκεται η προφύλαξη, η εξασφάλιση ή η επανάκτηση της υγείας. Συνίσταται επιπλέον από τακτικές που δεν λογίζονται σε καμία περίπτωση καινοφανείς ή μοντέρνες αλλά αντιθέτως εντάσσονται στο πλαίσιο μιας μακραίωνης παράδοσης που έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα και τα κλαδιά της στις παρόμοιες ή ανάλογες τακτικές που εφαρμόζονται από πληθυσμιακές ομάδες ανά την Ελλάδα. Οι τακτικές αυτές, καλύτερα οι μέθοδοι αυτές ίασης είναι δυνατόν να διακριθούν ανάλογα με το ποιο μέσο χρησιμοποιείται με σκοπό την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου, της υγείας σε: α) μεθόδους ίασης με ποικίλα γιατροσόφια, β) σε μεθόδους ίασης μετά από επίκληση της δύναμης του Θεού, των Αγίων καθώς και γ)σε μεθόδους ίασης μετά από εφαρμογή προλήψεων, δεισιδαιμονιών, μαγικών πράξεων, εξορκισμών, ξορκίσματος. Ο πλούτος, η ποικιλομορφία αλλά και η επιστημονικά ακόμα και σήμερα αποδεκτή δραστικότητά τους είναι πραγματικά εντυπωσιακή. Φορείς άσκησης της Λαϊκής Ιατρικής στο Φιλώτι είναι και άντρες και γυναίκες χωρίς να διαθέτουν φυσικά επιστημονική αλλά εμπειρική γνώση. Η γνώση αυτή παραδόθηκε από γενιά σε γενιά προφορικά, καθώς ιατρικά βιβλία στο Φιλώτι ή μαρτυρία σχετικά με την ύπαρξη ή χρήση εγχειριδίου δεν ανευρέθησαν κατά την επιτόπια έρευνα. Εντοπίστηκαν όμως στην βιβλιογραφία μαγικοθρησκευτικού περιεχομένου εγχειρίδια από άλλες περιοχές της Νάξου (χειρόγραφα με ξόρκια από την Απείρανθο και την Χώρα που διασώζουν αντίστοιχα ο Δημ. Οικονομίδης και ο Ιάκ. Καμπανέλλης στο έργο του Stewart ). Ειδική κατηγορία λαϊκών ιατρών αποτελούν οι ξεματιάστρες, γητευτές,-τριες, μάγοι,-ισσες, εξορκιστές, ξορκίστρες του κακού, οι οποίοι θεραπεύουν χρησιμοποιώντας αποδεκτές από την εκκλησία ή/και δεισιδαίμονες τακτικές χωρίς όμως και να απορρίπτουν και την παράλληλη χρήση φαρμάκων –συχνά μάλιστα τα προτείνουν και οι ίδιοι. Οι λαϊκοί ιατροί και θεραπευτές τυγχάνουν ιδιαίτερου σεβασμού από την πληθυσμιακή ομάδα, φαίνεται μάλιστα να διαπνέονται από αυτό το ιδιαίτερο πνεύμα ανθρωπισμού που πρέπει να διακρίνει τους ιατρούς πάντα –γιαυτό και σχεδόν πάντα αμείβονται σε είδος, ό,τι η οικογένεια του αρρώστου διαθέτει-, και στην προσπάθειά τους να διασφαλίσουν τον σεβασμό και την θέση τους στην πληθυσμιακή ομάδα δεν αποκαλύπτουν εύκολα ή καθόλου τα μυστικά της τέχνης τους. Τα μέσα ίασης που οι λαϊκοί γιατροί διέθεταν είναι ταυτόχρονα πενιχρά και πλούσια: πενιχρά, διότι τα επιστημονικά, βιομηχανικά φαρμακευτικά σκευάσματα είναι άγνωστα ή σπάνια για τον πληθυσμό, πλούσια, διότι οι λαϊκοί γιατροί τελικώς καταφεύγουν στον πλούτο της χλωρίδας και πανίδας του Φιλωτιού προκειμένου να παρασκευάσουν οι ίδιοι φυτικά ή ζωικά φάρμακα, κληροδότημα παράδοσης αιώνων. Αυτά τα μέσα ίασης καλύπτουν σχεδόν κάθε πάθηση, ασθένεια, ατύχημα. Η σημασία και η αξία της άσκησης της Λαϊκής Ιατρικής στο Φιλώτι –και γενικώς της Ιατρικής- υπογραμμίζεται από τον αρχέγονο φόβο του θανάτου που βιώνει η πληθυσμιακή ομάδα του Φιλωτιού εξαιτίας όχι φυσικών αιτίων, αλλά της υψηλής παιδικής, νεογνικής θνησιμότητας, των επιδημιών σε ενήλικα και ανήλικα άτομα αλλά και επιπλοκών σε ασθένειες που στην εποχή μας είναι και θεωρούνται ιάσιμες, όπως προκύπτει από τις συνεντεύξεις των πληροφορητών αλλά και την αυτοψία των Αρχείων του χωριού. Η σημασία της αποδεικνύεται τέλος και από τον γλωσσικό θησαυρό όχι μόνο ασθενειών και μέσων ίασης αλλά και ευχών, καταρών σχετιζόμενων με την εξασφάλιση ή διατάραξη του πολύτιμου αγαθού της υγείας.","abstract_html":"Η Λαϊκή Ιατρική στο Φιλώτι θα μπορούσε να οριστεί ως το σύνολο των πράξεων, ενεργειών και μεθόδων –λογικών και άλογων- με τις οποίες επιδιώκεται η προφύλαξη, η εξασφάλιση ή η επανάκτηση της υγείας. Συνίσταται επιπλέον από τακτικές που δεν λογίζονται σε καμία περίπτωση καινοφανείς ή μοντέρνες αλλά αντιθέτως εντάσσονται στο πλαίσιο μιας μακραίωνης παράδοσης που έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα και τα κλαδιά της στις παρόμοιες ή ανάλογες τακτικές που εφαρμόζονται από πληθυσμιακές ομάδες ανά την Ελλάδα. Οι τακτικές αυτές, καλύτερα οι μέθοδοι αυτές ίασης είναι δυνατόν να διακριθούν ανάλογα με το ποιο μέσο χρησιμοποιείται με σκοπό την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου, της υγείας σε: α) μεθόδους ίασης με ποικίλα γιατροσόφια, β) σε μεθόδους ίασης μετά από επίκληση της δύναμης του Θεού, των Αγίων καθώς και γ)σε μεθόδους ίασης μετά από εφαρμογή προλήψεων, δεισιδαιμονιών, μαγικών πράξεων, εξορκισμών, ξορκίσματος. Ο πλούτος, η ποικιλομορφία αλλά και η επιστημονικά ακόμα και σήμερα αποδεκτή δραστικότητά τους είναι πραγματικά εντυπωσιακή. Φορείς άσκησης της Λαϊκής Ιατρικής στο Φιλώτι είναι και άντρες και γυναίκες χωρίς να διαθέτουν φυσικά επιστημονική αλλά εμπειρική γνώση. Η γνώση αυτή παραδόθηκε από γενιά σε γενιά προφορικά, καθώς ιατρικά βιβλία στο Φιλώτι ή μαρτυρία σχετικά με την ύπαρξη ή χρήση εγχειριδίου δεν ανευρέθησαν κατά την επιτόπια έρευνα. Εντοπίστηκαν όμως στην βιβλιογραφία μαγικοθρησκευτικού περιεχομένου εγχειρίδια από άλλες περιοχές της Νάξου (χειρόγραφα με ξόρκια από την Απείρανθο και την Χώρα που διασώζουν αντίστοιχα ο Δημ. Οικονομίδης και ο Ιάκ. Καμπανέλλης στο έργο του Stewart ). Ειδική κατηγορία λαϊκών ιατρών αποτελούν οι ξεματιάστρες, γητευτές,-τριες, μάγοι,-ισσες, εξορκιστές, ξορκίστρες του κακού, οι οποίοι θεραπεύουν χρησιμοποιώντας αποδεκτές από την εκκλησία ή/και δεισιδαίμονες τακτικές χωρίς όμως και να απορρίπτουν και την παράλληλη χρήση φαρμάκων –συχνά μάλιστα τα προτείνουν και οι ίδιοι. Οι λαϊκοί ιατροί και θεραπευτές τυγχάνουν ιδιαίτερου σεβασμού από την πληθυσμιακή ομάδα, φαίνεται μάλιστα να διαπνέονται από αυτό το ιδιαίτερο πνεύμα ανθρωπισμού που πρέπει να διακρίνει τους ιατρούς πάντα –γιαυτό και σχεδόν πάντα αμείβονται σε είδος, ό,τι η οικογένεια του αρρώστου διαθέτει-, και στην προσπάθειά τους να διασφαλίσουν τον σεβασμό και την θέση τους στην πληθυσμιακή ομάδα δεν αποκαλύπτουν εύκολα ή καθόλου τα μυστικά της τέχνης τους. Τα μέσα ίασης που οι λαϊκοί γιατροί διέθεταν είναι ταυτόχρονα πενιχρά και πλούσια: πενιχρά, διότι τα επιστημονικά, βιομηχανικά φαρμακευτικά σκευάσματα είναι άγνωστα ή σπάνια για τον πληθυσμό, πλούσια, διότι οι λαϊκοί γιατροί τελικώς καταφεύγουν στον πλούτο της χλωρίδας και πανίδας του Φιλωτιού προκειμένου να παρασκευάσουν οι ίδιοι φυτικά ή ζωικά φάρμακα, κληροδότημα παράδοσης αιώνων. Αυτά τα μέσα ίασης καλύπτουν σχεδόν κάθε πάθηση, ασθένεια, ατύχημα. Η σημασία και η αξία της άσκησης της Λαϊκής Ιατρικής στο Φιλώτι –και γενικώς της Ιατρικής- υπογραμμίζεται από τον αρχέγονο φόβο του θανάτου που βιώνει η πληθυσμιακή ομάδα του Φιλωτιού εξαιτίας όχι φυσικών αιτίων, αλλά της υψηλής παιδικής, νεογνικής θνησιμότητας, των επιδημιών σε ενήλικα και ανήλικα άτομα αλλά και επιπλοκών σε ασθένειες που στην εποχή μας είναι και θεωρούνται ιάσιμες, όπως προκύπτει από τις συνεντεύξεις των πληροφορητών αλλά και την αυτοψία των Αρχείων του χωριού. Η σημασία της αποδεικνύεται τέλος και από τον γλωσσικό θησαυρό όχι μόνο ασθενειών και μέσων ίασης αλλά και ευχών, καταρών σχετιζόμενων με την εξασφάλιση ή διατάραξη του πολύτιμου αγαθού της υγείας.","abstract_has_math":false,"creators":["Κατσάνη Ειρήνη","Katsani Eirini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:33:34Z","subjects":["Γεωγραφία - Ανθρωπολογία – Λαογραφία","Geography - Anthropology - Folklore"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2846870"],"render_values":[{"text":"uoadl:2846870","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2846870","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2846870","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2846870","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κατσάνη Ειρήνη","Katsani Eirini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γεωγραφία - Ανθρωπολογία – Λαογραφία","Geography - Anthropology - Folklore"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2846870","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2846870"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η Λαϊκή Ιατρική στο Φιλώτι θα μπορούσε να οριστεί ως το σύνολο των πράξεων, ενεργειών και μεθόδων –λογικών και άλογων- με τις οποίες επιδιώκεται η προφύλαξη, η εξασφάλιση ή η επανάκτηση της υγείας. Συνίσταται επιπλέον από τακτικές που δεν λογίζονται σε καμία περίπτωση καινοφανείς ή μοντέρνες αλλά αντιθέτως εντάσσονται στο πλαίσιο μιας μακραίωνης παράδοσης που έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα και τα κλαδιά της στις παρόμοιες ή ανάλογες τακτικές που εφαρμόζονται από πληθυσμιακές ομάδες ανά την Ελλάδα. Οι τακτικές αυτές, καλύτερα οι μέθοδοι αυτές ίασης είναι δυνατόν να διακριθούν ανάλογα με το ποιο μέσο χρησιμοποιείται με σκοπό την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου, της υγείας σε: α) μεθόδους ίασης με ποικίλα γιατροσόφια, β) σε μεθόδους ίασης μετά από επίκληση της δύναμης του Θεού, των Αγίων καθώς και γ)σε μεθόδους ίασης μετά από εφαρμογή προλήψεων, δεισιδαιμονιών, μαγικών πράξεων, εξορκισμών, ξορκίσματος. Ο πλούτος, η ποικιλομορφία αλλά και η επιστημονικά ακόμα και σήμερα αποδεκτή δραστικότητά τους είναι πραγματικά εντυπωσιακή. Φορείς άσκησης της Λαϊκής Ιατρικής στο Φιλώτι είναι και άντρες και γυναίκες χωρίς να διαθέτουν φυσικά επιστημονική αλλά εμπειρική γνώση. Η γνώση αυτή παραδόθηκε από γενιά σε γενιά προφορικά, καθώς ιατρικά βιβλία στο Φιλώτι ή μαρτυρία σχετικά με την ύπαρξη ή χρήση εγχειριδίου δεν ανευρέθησαν κατά την επιτόπια έρευνα. Εντοπίστηκαν όμως στην βιβλιογραφία μαγικοθρησκευτικού περιεχομένου εγχειρίδια από άλλες περιοχές της Νάξου (χειρόγραφα με ξόρκια από την Απείρανθο και την Χώρα που διασώζουν αντίστοιχα ο Δημ. Οικονομίδης και ο Ιάκ. Καμπανέλλης στο έργο του Stewart ). Ειδική κατηγορία λαϊκών ιατρών αποτελούν οι ξεματιάστρες, γητευτές,-τριες, μάγοι,-ισσες, εξορκιστές, ξορκίστρες του κακού, οι οποίοι θεραπεύουν χρησιμοποιώντας αποδεκτές από την εκκλησία ή/και δεισιδαίμονες τακτικές χωρίς όμως και να απορρίπτουν και την παράλληλη χρήση φαρμάκων –συχνά μάλιστα τα προτείνουν και οι ίδιοι. Οι λαϊκοί ιατροί και θεραπευτές τυγχάνουν ιδιαίτερου σεβασμού από την πληθυσμιακή ομάδα, φαίνεται μάλιστα να διαπνέονται από αυτό το ιδιαίτερο πνεύμα ανθρωπισμού που πρέπει να διακρίνει τους ιατρούς πάντα –γιαυτό και σχεδόν πάντα αμείβονται σε είδος, ό,τι η οικογένεια του αρρώστου διαθέτει-, και στην προσπάθειά τους να διασφαλίσουν τον σεβασμό και την θέση τους στην πληθυσμιακή ομάδα δεν αποκαλύπτουν εύκολα ή καθόλου τα μυστικά της τέχνης τους. Τα μέσα ίασης που οι λαϊκοί γιατροί διέθεταν είναι ταυτόχρονα πενιχρά και πλούσια: πενιχρά, διότι τα επιστημονικά, βιομηχανικά φαρμακευτικά σκευάσματα είναι άγνωστα ή σπάνια για τον πληθυσμό, πλούσια, διότι οι λαϊκοί γιατροί τελικώς καταφεύγουν στον πλούτο της χλωρίδας και πανίδας του Φιλωτιού προκειμένου να παρασκευάσουν οι ίδιοι φυτικά ή ζωικά φάρμακα, κληροδότημα παράδοσης αιώνων. Αυτά τα μέσα ίασης καλύπτουν σχεδόν κάθε πάθηση, ασθένεια, ατύχημα. Η σημασία και η αξία της άσκησης της Λαϊκής Ιατρικής στο Φιλώτι –και γενικώς της Ιατρικής- υπογραμμίζεται από τον αρχέγονο φόβο του θανάτου που βιώνει η πληθυσμιακή ομάδα του Φιλωτιού εξαιτίας όχι φυσικών αιτίων, αλλά της υψηλής παιδικής, νεογνικής θνησιμότητας, των επιδημιών σε ενήλικα και ανήλικα άτομα αλλά και επιπλοκών σε ασθένειες που στην εποχή μας είναι και θεωρούνται ιάσιμες, όπως προκύπτει από τις συνεντεύξεις των πληροφορητών αλλά και την αυτοψία των Αρχείων του χωριού. Η σημασία της αποδεικνύεται τέλος και από τον γλωσσικό θησαυρό όχι μόνο ασθενειών και μέσων ίασης αλλά και ευχών, καταρών σχετιζόμενων με την εξασφάλιση ή διατάραξη του πολύτιμου αγαθού της υγείας.","Folk medicine at Filoti could be defined as the set of actions, methods - both straight and non-straight - that seek to protect, secure or restore health. It also consists of tactics that are not considered to be novel or modern, but they are part of a long tradition that has its roots in antiquity and its branches in the similar or similar tactics applied by population groups throughout Greece. In these tactics, these methods of healing can be distinguished according to which means is used in order to achieve the desired health objective in: a) methods of healing with a variety of physicians; b) healing methods after invoking the force of God, Saints, and c) methods of healing after the application of precautions, superstitions, magic acts, exorcisms, exorcism. Wealth, diversity, and scientifically even today accepted activity are truly impressive. People practicing Folk Medicine at Filoti are both men and women without having scientific, but empirical knowledge. This knowledge was delivered from generation to generation verbally, as medical books at Filoti or testimony about the existence or use of a manual were not found in the field research. However, textbooks from other areas of Naxos (manuscripts with spells from Apeiranthos and Chora, which rescues Dimitris Oikonomidis and Iakovos Kambanellis in Stewart's work) have been found in the literature of magical-religious content. Special class folk doctors are the xematiastres, charmers, magicians, , exorcists (xorkistres) of the evil, who treat using accepted by the church and / or superstitious tactics but do not refuse, and the concomitant use of drugs, often even suggest them themselves. Physicians and therapists are particularly respected by the population, and they seem to be inspired by this particular spirit of humanity that must always distinguish physicians - and that is why they are almost always paid in kind as the sick family has - and in their endeavor to ensure their respect and position in the population group do not easily or at all reveal the secrets of their art. The means of healing that folk doctors had is both poor and rich: poor, because the scientific, industrial pharmaceuticals are unknown or rare in the population, rich, because folk doctors finally resorting to the wealth of flora and fauna of Filoti to prepare the same herbal or animal drugs, a legacy of tradition for centuries. These remedies cover almost every illness, illness, accident. The importance and value of the exercise of the People's Medicine in Filoti -and generally of medicine; underlines the primordial fear of death experienced by the population group of Filoti not due to natural causes, but the high infant, neonatal mortality, epidemics and adult minors and complications to diseases that are in our time considered as curable, as can be seen from the interviews of the informants and the autopsy of the village archives. Its significance is evidenced by the linguistic treasure not only of diseases and means of healing, but also of wishes, plagues related to securing or disturbing the valuable health good."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Λαϊκή Ιατρική και Κτηνιατρική στο Φιλώτι Νάξου: γιατροσόφια, λαϊκή λατρεία, δεισιδαίμονες πράξεις, γιατροί, γιάτρισσες."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κατσάνη Ειρήνη","Katsani Eirini"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Η Λαϊκή Ιατρική στο Φιλώτι θα μπορούσε να οριστεί ως το σύνολο των πράξεων, ενεργειών και μεθόδων –λογικών και άλογων- με τις οποίες επιδιώκεται η προφύλαξη, η εξασφάλιση ή η επανάκτηση της υγείας. Συνίσταται επιπλέον από τακτικές που δεν λογίζονται σε καμία περίπτωση καινοφανείς ή μοντέρνες αλλά αντιθέτως εντάσσονται στο πλαίσιο μιας μακραίωνης παράδοσης που έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα και τα κλαδιά της στις παρόμοιες ή ανάλογες τακτικές που εφαρμόζονται από πληθυσμιακές ομάδες ανά την Ελλάδα. Οι τακτικές αυτές, καλύτερα οι μέθοδοι αυτές ίασης είναι δυνατόν να διακριθούν ανάλογα με το ποιο μέσο χρησιμοποιείται με σκοπό την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου, της υγείας σε: α) μεθόδους ίασης με ποικίλα γιατροσόφια, β) σε μεθόδους ίασης μετά από επίκληση της δύναμης του Θεού, των Αγίων καθώς και γ)σε μεθόδους ίασης μετά από εφαρμογή προλήψεων, δεισιδαιμονιών, μαγικών πράξεων, εξορκισμών, ξορκίσματος. Ο πλούτος, η ποικιλομορφία αλλά και η επιστημονικά ακόμα και σήμερα αποδεκτή δραστικότητά τους είναι πραγματικά εντυπωσιακή. Φορείς άσκησης της Λαϊκής Ιατρικής στο Φιλώτι είναι και άντρες και γυναίκες χωρίς να διαθέτουν φυσικά επιστημονική αλλά εμπειρική γνώση. Η γνώση αυτή παραδόθηκε από γενιά σε γενιά προφορικά, καθώς ιατρικά βιβλία στο Φιλώτι ή μαρτυρία σχετικά με την ύπαρξη ή χρήση εγχειριδίου δεν ανευρέθησαν κατά την επιτόπια έρευνα. Εντοπίστηκαν όμως στην βιβλιογραφία μαγικοθρησκευτικού περιεχομένου εγχειρίδια από άλλες περιοχές της Νάξου (χειρόγραφα με ξόρκια από την Απείρανθο και την Χώρα που διασώζουν αντίστοιχα ο Δημ. Οικονομίδης και ο Ιάκ. Καμπανέλλης στο έργο του Stewart ). Ειδική κατηγορία λαϊκών ιατρών αποτελούν οι ξεματιάστρες, γητευτές,-τριες, μάγοι,-ισσες, εξορκιστές, ξορκίστρες του κακού, οι οποίοι θεραπεύουν χρησιμοποιώντας αποδεκτές από την εκκλησία ή/και δεισιδαίμονες τακτικές χωρίς όμως και να απορρίπτουν και την παράλληλη χρήση φαρμάκων –συχνά μάλιστα τα προτείνουν και οι ίδιοι. Οι λαϊκοί ιατροί και θεραπευτές τυγχάνουν ιδιαίτερου σεβασμού από την πληθυσμιακή ομάδα, φαίνεται μάλιστα να διαπνέονται από αυτό το ιδιαίτερο πνεύμα ανθρωπισμού που πρέπει να διακρίνει τους ιατρούς πάντα –γιαυτό και σχεδόν πάντα αμείβονται σε είδος, ό,τι η οικογένεια του αρρώστου διαθέτει-, και στην προσπάθειά τους να διασφαλίσουν τον σεβασμό και την θέση τους στην πληθυσμιακή ομάδα δεν αποκαλύπτουν εύκολα ή καθόλου τα μυστικά της τέχνης τους. Τα μέσα ίασης που οι λαϊκοί γιατροί διέθεταν είναι ταυτόχρονα πενιχρά και πλούσια: πενιχρά, διότι τα επιστημονικά, βιομηχανικά φαρμακευτικά σκευάσματα είναι άγνωστα ή σπάνια για τον πληθυσμό, πλούσια, διότι οι λαϊκοί γιατροί τελικώς καταφεύγουν στον πλούτο της χλωρίδας και πανίδας του Φιλωτιού προκειμένου να παρασκευάσουν οι ίδιοι φυτικά ή ζωικά φάρμακα, κληροδότημα παράδοσης αιώνων. Αυτά τα μέσα ίασης καλύπτουν σχεδόν κάθε πάθηση, ασθένεια, ατύχημα. Η σημασία και η αξία της άσκησης της Λαϊκής Ιατρικής στο Φιλώτι –και γενικώς της Ιατρικής- υπογραμμίζεται από τον αρχέγονο φόβο του θανάτου που βιώνει η πληθυσμιακή ομάδα του Φιλωτιού εξαιτίας όχι φυσικών αιτίων, αλλά της υψηλής παιδικής, νεογνικής θνησιμότητας, των επιδημιών σε ενήλικα και ανήλικα άτομα αλλά και επιπλοκών σε ασθένειες που στην εποχή μας είναι και θεωρούνται ιάσιμες, όπως προκύπτει από τις συνεντεύξεις των πληροφορητών αλλά και την αυτοψία των Αρχείων του χωριού. Η σημασία της αποδεικνύεται τέλος και από τον γλωσσικό θησαυρό όχι μόνο ασθενειών και μέσων ίασης αλλά και ευχών, καταρών σχετιζόμενων με την εξασφάλιση ή διατάραξη του πολύτιμου αγαθού της υγείας.","Folk medicine at Filoti could be defined as the set of actions, methods - both straight and non-straight - that seek to protect, secure or restore health. It also consists of tactics that are not considered to be novel or modern, but they are part of a long tradition that has its roots in antiquity and its branches in the similar or similar tactics applied by population groups throughout Greece. In these tactics, these methods of healing can be distinguished according to which means is used in order to achieve the desired health objective in: a) methods of healing with a variety of physicians; b) healing methods after invoking the force of God, Saints, and c) methods of healing after the application of precautions, superstitions, magic acts, exorcisms, exorcism. Wealth, diversity, and scientifically even today accepted activity are truly impressive. People practicing Folk Medicine at Filoti are both men and women without having scientific, but empirical knowledge. This knowledge was delivered from generation to generation verbally, as medical books at Filoti or testimony about the existence or use of a manual were not found in the field research. However, textbooks from other areas of Naxos (manuscripts with spells from Apeiranthos and Chora, which rescues Dimitris Oikonomidis and Iakovos Kambanellis in Stewart's work) have been found in the literature of magical-religious content. Special class folk doctors are the xematiastres, charmers, magicians, , exorcists (xorkistres) of the evil, who treat using accepted by the church and / or superstitious tactics but do not refuse, and the concomitant use of drugs, often even suggest them themselves. Physicians and therapists are particularly respected by the population, and they seem to be inspired by this particular spirit of humanity that must always distinguish physicians - and that is why they are almost always paid in kind as the sick family has - and in their endeavor to ensure their respect and position in the population group do not easily or at all reveal the secrets of their art. The means of healing that folk doctors had is both poor and rich: poor, because the scientific, industrial pharmaceuticals are unknown or rare in the population, rich, because folk doctors finally resorting to the wealth of flora and fauna of Filoti to prepare the same herbal or animal drugs, a legacy of tradition for centuries. These remedies cover almost every illness, illness, accident. The importance and value of the exercise of the People's Medicine in Filoti -and generally of medicine; underlines the primordial fear of death experienced by the population group of Filoti not due to natural causes, but the high infant, neonatal mortality, epidemics and adult minors and complications to diseases that are in our time considered as curable, as can be seen from the interviews of the informants and the autopsy of the village archives. Its significance is evidenced by the linguistic treasure not only of diseases and means of healing, but also of wishes, plagues related to securing or disturbing the valuable health good."],"dc:identifier":["uoadl:2846870","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2846870"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γεωγραφία - Ανθρωπολογία – Λαογραφία","Geography - Anthropology - Folklore"],"dc:title":["Λαϊκή Ιατρική και Κτηνιατρική στο Φιλώτι Νάξου: γιατροσόφια, λαϊκή λατρεία, δεισιδαίμονες πράξεις, γιατροί, γιάτρισσες."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:33:34Z"}