{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2859520"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2859520","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διερεύνηση της συμμετοχής των ατόμων με οπτική αναπηρία στην έρευνα και στην ερευνητική διαδικασία Μεταπτυχιακών Διπλωματικών Εργασιών στην Ειδική Αγωγή: χειραφετική ερευνητική προσέγγιση","abstract":"Η διερεύνηση της αναπηρίας έχει άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις στα άτομα με αναπηρία. Οι επιπτώσεις αυτές μπορεί άλλοτε να είναι θετικές και άλλοτε αρνητικές και αφορούν όλες τις πτυχές της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής ζωής των ατόμων με αναπηρία. Η επίδραση της έρευνας στη ζωή των ατόμων με αναπηρία οφείλεται σε μια ποικιλία παραγόντων με κυριότερο παράγοντα τις πρακτικές που χρησιμοποιούνται στις ερευνητικές διαδικασίες για να διεξαχθούν οι έρευνες αυτές. Η επίδραση και οι επιπτώσεις λοιπόν, της έρευνας στις ζωές των ατόμων με αναπηρία είναι ένα ζήτημα που έχει προβληματίσει πολύ (κυρίως ακτιβιστές και θεωρητικούς με αναπηρίες) και διερευνάται από τη δεκαετία του 1970 όπου άρχισε να επικρίνεται η, όπως υποστηρίχθηκε καταπιεστική, παραδοσιακή έρευνα. Οι κριτικές που έχουν ασκηθεί, έχουν ως βάση τους το κοινωνικό μοντέλο θεώρησης της αναπηρίας και εστιάζουν στη μεθοδολογική προσέγγιση που χρησιμοποιείται για τη διεξαγωγή των εν λόγω ερευνών τα οποία αποτελούν και τη θεωρητική πλαισίωση της παρούσας έρευνας. Βασική επιδίωξη της έρευνας είναι η διερεύνηση της συμμετοχής των ατόμων με οπτική αναπηρία στην ερευνητική διαδικασία και ειδικότερα στον έλεγχο του περιεχομένου των ερευνών και των αποτελεσμάτων τους από τα μεταπτυχιακά προγράμματα ειδικής αγωγής των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της Ελλάδας. Έτσι, δημιουργήθηκε μια ομάδα εστίασης ατόμων με οπτική αναπηρία, συμπεριλαμβανομένης και της ερευνήτριας. Η επιλογή του θέματος προς διερεύνηση έγινε έπειτα από τις δύο πρώτες συναντήσεις της ομάδας εστίασης. Κατόπιν επικεντρωθήκαμε στα εξής βασικά ερευνητικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι απόψεις των μελών της ομάδας για την εκάστοτε έρευνα αναφορικά με το θέμα, το σκοπό και τα ερευνητικά ερωτήματα, την ανάλυση και τα ευρήματα, τα συμπεράσματα, τη συμμετοχή και την ποιότητα της συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στην ερευνητική διαδικασία, τις ευκαιρίες που είχαν οι συμμετέχοντες/συμμετέχουσες ερευνώμενοι/ερευνώμενες να ασκήσουν κριτική στην έρευνα και να επηρεάσουν μελλοντικές ερευνητικές κατευθύνσεις και τέλος, την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των ερευνών. Ως μεθοδολογική προσέγγιση χρησιμοποιήθηκε η Χειραφετική Έρευνα καθώς απώτερος σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η προώθηση της συγκεκριμένηςερευνητικής προσέγγισης ως μέσο απελευθέρωσης από τις κυρίαρχες καταπιεστικές ερευνητικές πρακτικές που υφίστανται οι αναπηρικές κοινότητες. Ως μέθοδος συλλογής των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν ημί-δομημένες ομαδικές και ατομικές συνεντεύξεις. Η επιλογή του δείγματος έγινε με τη μέθοδο της σκόπιμης δειγματοληψίας και της δειγματοληψίας με κριτήριο. Η μέθοδος ανάλυσης των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκε ήταν η ανάλυση περιεχομένου των απομαγνητοφωνήσεων των απόψεων της ομάδας εστίασης και του περιεχομένου των διπλωματικών ερευνών που μελετήθηκαν. Τέλος, τα συμπεράσματα της έρευνας, έδειξαν πως η συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην ερευνητική διαδικασία χαρακτηρίζεται επί των πλείστων από παθητικότητα καθώς στα πλαίσια που υλοποιείται η εκάστοτε ερευνητική διαδικασία δεν επιτρέπει στα άτομα με οπτική αναπηρία να έχουν συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων. Επίσης, η έρευνα κατέδειξε πως κατά κύριο λόγο οι έρευνες περί οπτικής αναπηρίας δεν συμβάλλουν στον αγώνα των ατόμων με αναπηρίες για την ολοκληρωτική ένταξή τους καθώς διαπιστώσαμε πως από την έρευνα αναπαράγονται στερεότυπα και προκαταλήψεις, τα οποία μπορεί να εμφανίζονται από τη διατύπωση των τίτλων των ερευνών, σε μερικά ή και σε όλα τα ερωτήματα της έρευνας έως την ανάλυση, παρουσίαση και τα συμπεράσματα. Οι άμεσες ή έμμεσες αρνητικές επιπτώσεις που παρουσιάζουν οι έρευνες περί αναπηρίας οφείλονται στις μέχρι τώρα ερευνητικές πρακτικές όπου η συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία αποκλείεται από τις διαδικασίες λήψης και ελέγχου των αποφάσεων που αφορά την ερευνητική διαδικασία και συγκεκριμένα, τι θα ερευνηθεί, με ποιο σκοπό, με ποιο τρόπο, από ποιους και ποιον θα ωφελήσουν τελικά τα αποτελέσματα της έρευνας. Η χειραφετική ομάδα εστίασης προέβη σε κρίσιμες προτάσεις όπου μπορεί να θεωρηθούν ως η αρχή εξασφάλισης του ελέγχου του περιεχομένου των ερευνών περί οπτικής αναπηρίας από τα άτομα με οπτική αναπηρία. Διαπιστώσαμε πως υπάρχει ανάγκη για ριζοσπαστικές αλλαγές στον τρόπο που διεξάγεται η έρευνα αναπηρίας για να αποφευχθούν οι προαναφερθείσες αρνητικές πτυχές των διερευνητικών πρακτικών και καταλήξαμε πως η ποιοτική ερευνητική πρακτική είναι καταλληλότερη για την έρευνα αναπηρίας και πιο συγκεκριμένα η χειραφετική ερευνητική προσέγγιση.","abstract_html":"Η διερεύνηση της αναπηρίας έχει άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις στα άτομα με αναπηρία. Οι επιπτώσεις αυτές μπορεί άλλοτε να είναι θετικές και άλλοτε αρνητικές και αφορούν όλες τις πτυχές της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής ζωής των ατόμων με αναπηρία. Η επίδραση της έρευνας στη ζωή των ατόμων με αναπηρία οφείλεται σε μια ποικιλία παραγόντων με κυριότερο παράγοντα τις πρακτικές που χρησιμοποιούνται στις ερευνητικές διαδικασίες για να διεξαχθούν οι έρευνες αυτές. Η επίδραση και οι επιπτώσεις λοιπόν, της έρευνας στις ζωές των ατόμων με αναπηρία είναι ένα ζήτημα που έχει προβληματίσει πολύ (κυρίως ακτιβιστές και θεωρητικούς με αναπηρίες) και διερευνάται από τη δεκαετία του 1970 όπου άρχισε να επικρίνεται η, όπως υποστηρίχθηκε καταπιεστική, παραδοσιακή έρευνα. Οι κριτικές που έχουν ασκηθεί, έχουν ως βάση τους το κοινωνικό μοντέλο θεώρησης της αναπηρίας και εστιάζουν στη μεθοδολογική προσέγγιση που χρησιμοποιείται για τη διεξαγωγή των εν λόγω ερευνών τα οποία αποτελούν και τη θεωρητική πλαισίωση της παρούσας έρευνας. Βασική επιδίωξη της έρευνας είναι η διερεύνηση της συμμετοχής των ατόμων με οπτική αναπηρία στην ερευνητική διαδικασία και ειδικότερα στον έλεγχο του περιεχομένου των ερευνών και των αποτελεσμάτων τους από τα μεταπτυχιακά προγράμματα ειδικής αγωγής των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της Ελλάδας. Έτσι, δημιουργήθηκε μια ομάδα εστίασης ατόμων με οπτική αναπηρία, συμπεριλαμβανομένης και της ερευνήτριας. Η επιλογή του θέματος προς διερεύνηση έγινε έπειτα από τις δύο πρώτες συναντήσεις της ομάδας εστίασης. Κατόπιν επικεντρωθήκαμε στα εξής βασικά ερευνητικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι απόψεις των μελών της ομάδας για την εκάστοτε έρευνα αναφορικά με το θέμα, το σκοπό και τα ερευνητικά ερωτήματα, την ανάλυση και τα ευρήματα, τα συμπεράσματα, τη συμμετοχή και την ποιότητα της συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στην ερευνητική διαδικασία, τις ευκαιρίες που είχαν οι συμμετέχοντες/συμμετέχουσες ερευνώμενοι/ερευνώμενες να ασκήσουν κριτική στην έρευνα και να επηρεάσουν μελλοντικές ερευνητικές κατευθύνσεις και τέλος, την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των ερευνών. Ως μεθοδολογική προσέγγιση χρησιμοποιήθηκε η Χειραφετική Έρευνα καθώς απώτερος σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η προώθηση της συγκεκριμένηςερευνητικής προσέγγισης ως μέσο απελευθέρωσης από τις κυρίαρχες καταπιεστικές ερευνητικές πρακτικές που υφίστανται οι αναπηρικές κοινότητες. Ως μέθοδος συλλογής των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν ημί-δομημένες ομαδικές και ατομικές συνεντεύξεις. Η επιλογή του δείγματος έγινε με τη μέθοδο της σκόπιμης δειγματοληψίας και της δειγματοληψίας με κριτήριο. Η μέθοδος ανάλυσης των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκε ήταν η ανάλυση περιεχομένου των απομαγνητοφωνήσεων των απόψεων της ομάδας εστίασης και του περιεχομένου των διπλωματικών ερευνών που μελετήθηκαν. Τέλος, τα συμπεράσματα της έρευνας, έδειξαν πως η συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην ερευνητική διαδικασία χαρακτηρίζεται επί των πλείστων από παθητικότητα καθώς στα πλαίσια που υλοποιείται η εκάστοτε ερευνητική διαδικασία δεν επιτρέπει στα άτομα με οπτική αναπηρία να έχουν συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων. Επίσης, η έρευνα κατέδειξε πως κατά κύριο λόγο οι έρευνες περί οπτικής αναπηρίας δεν συμβάλλουν στον αγώνα των ατόμων με αναπηρίες για την ολοκληρωτική ένταξή τους καθώς διαπιστώσαμε πως από την έρευνα αναπαράγονται στερεότυπα και προκαταλήψεις, τα οποία μπορεί να εμφανίζονται από τη διατύπωση των τίτλων των ερευνών, σε μερικά ή και σε όλα τα ερωτήματα της έρευνας έως την ανάλυση, παρουσίαση και τα συμπεράσματα. Οι άμεσες ή έμμεσες αρνητικές επιπτώσεις που παρουσιάζουν οι έρευνες περί αναπηρίας οφείλονται στις μέχρι τώρα ερευνητικές πρακτικές όπου η συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία αποκλείεται από τις διαδικασίες λήψης και ελέγχου των αποφάσεων που αφορά την ερευνητική διαδικασία και συγκεκριμένα, τι θα ερευνηθεί, με ποιο σκοπό, με ποιο τρόπο, από ποιους και ποιον θα ωφελήσουν τελικά τα αποτελέσματα της έρευνας. Η χειραφετική ομάδα εστίασης προέβη σε κρίσιμες προτάσεις όπου μπορεί να θεωρηθούν ως η αρχή εξασφάλισης του ελέγχου του περιεχομένου των ερευνών περί οπτικής αναπηρίας από τα άτομα με οπτική αναπηρία. Διαπιστώσαμε πως υπάρχει ανάγκη για ριζοσπαστικές αλλαγές στον τρόπο που διεξάγεται η έρευνα αναπηρίας για να αποφευχθούν οι προαναφερθείσες αρνητικές πτυχές των διερευνητικών πρακτικών και καταλήξαμε πως η ποιοτική ερευνητική πρακτική είναι καταλληλότερη για την έρευνα αναπηρίας και πιο συγκεκριμένα η χειραφετική ερευνητική προσέγγιση.","abstract_has_math":false,"creators":["Σαλούρου Νικολέττα","Salourou Nikoletta"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:33:42Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2859520"],"render_values":[{"text":"uoadl:2859520","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2859520","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2859520","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2859520","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σαλούρου Νικολέττα","Salourou Nikoletta"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2859520","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2859520"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η διερεύνηση της αναπηρίας έχει άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις στα άτομα με αναπηρία. Οι επιπτώσεις αυτές μπορεί άλλοτε να είναι θετικές και άλλοτε αρνητικές και αφορούν όλες τις πτυχές της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής ζωής των ατόμων με αναπηρία. Η επίδραση της έρευνας στη ζωή των ατόμων με αναπηρία οφείλεται σε μια ποικιλία παραγόντων με κυριότερο παράγοντα τις πρακτικές που χρησιμοποιούνται στις ερευνητικές διαδικασίες για να διεξαχθούν οι έρευνες αυτές. Η επίδραση και οι επιπτώσεις λοιπόν, της έρευνας στις ζωές των ατόμων με αναπηρία είναι ένα ζήτημα που έχει προβληματίσει πολύ (κυρίως ακτιβιστές και θεωρητικούς με αναπηρίες) και διερευνάται από τη δεκαετία του 1970 όπου άρχισε να επικρίνεται η, όπως υποστηρίχθηκε καταπιεστική, παραδοσιακή έρευνα. Οι κριτικές που έχουν ασκηθεί, έχουν ως βάση τους το κοινωνικό μοντέλο θεώρησης της αναπηρίας και εστιάζουν στη μεθοδολογική προσέγγιση που χρησιμοποιείται για τη διεξαγωγή των εν λόγω ερευνών τα οποία αποτελούν και τη θεωρητική πλαισίωση της παρούσας έρευνας. Βασική επιδίωξη της έρευνας είναι η διερεύνηση της συμμετοχής των ατόμων με οπτική αναπηρία στην ερευνητική διαδικασία και ειδικότερα στον έλεγχο του περιεχομένου των ερευνών και των αποτελεσμάτων τους από τα μεταπτυχιακά προγράμματα ειδικής αγωγής των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της Ελλάδας. Έτσι, δημιουργήθηκε μια ομάδα εστίασης ατόμων με οπτική αναπηρία, συμπεριλαμβανομένης και της ερευνήτριας. Η επιλογή του θέματος προς διερεύνηση έγινε έπειτα από τις δύο πρώτες συναντήσεις της ομάδας εστίασης. Κατόπιν επικεντρωθήκαμε στα εξής βασικά ερευνητικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι απόψεις των μελών της ομάδας για την εκάστοτε έρευνα αναφορικά με το θέμα, το σκοπό και τα ερευνητικά ερωτήματα, την ανάλυση και τα ευρήματα, τα συμπεράσματα, τη συμμετοχή και την ποιότητα της συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στην ερευνητική διαδικασία, τις ευκαιρίες που είχαν οι συμμετέχοντες/συμμετέχουσες ερευνώμενοι/ερευνώμενες να ασκήσουν κριτική στην έρευνα και να επηρεάσουν μελλοντικές ερευνητικές κατευθύνσεις και τέλος, την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των ερευνών. Ως μεθοδολογική προσέγγιση χρησιμοποιήθηκε η Χειραφετική Έρευνα καθώς απώτερος σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η προώθηση της συγκεκριμένηςερευνητικής προσέγγισης ως μέσο απελευθέρωσης από τις κυρίαρχες καταπιεστικές ερευνητικές πρακτικές που υφίστανται οι αναπηρικές κοινότητες. Ως μέθοδος συλλογής των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν ημί-δομημένες ομαδικές και ατομικές συνεντεύξεις. Η επιλογή του δείγματος έγινε με τη μέθοδο της σκόπιμης δειγματοληψίας και της δειγματοληψίας με κριτήριο. Η μέθοδος ανάλυσης των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκε ήταν η ανάλυση περιεχομένου των απομαγνητοφωνήσεων των απόψεων της ομάδας εστίασης και του περιεχομένου των διπλωματικών ερευνών που μελετήθηκαν. Τέλος, τα συμπεράσματα της έρευνας, έδειξαν πως η συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην ερευνητική διαδικασία χαρακτηρίζεται επί των πλείστων από παθητικότητα καθώς στα πλαίσια που υλοποιείται η εκάστοτε ερευνητική διαδικασία δεν επιτρέπει στα άτομα με οπτική αναπηρία να έχουν συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων. Επίσης, η έρευνα κατέδειξε πως κατά κύριο λόγο οι έρευνες περί οπτικής αναπηρίας δεν συμβάλλουν στον αγώνα των ατόμων με αναπηρίες για την ολοκληρωτική ένταξή τους καθώς διαπιστώσαμε πως από την έρευνα αναπαράγονται στερεότυπα και προκαταλήψεις, τα οποία μπορεί να εμφανίζονται από τη διατύπωση των τίτλων των ερευνών, σε μερικά ή και σε όλα τα ερωτήματα της έρευνας έως την ανάλυση, παρουσίαση και τα συμπεράσματα. Οι άμεσες ή έμμεσες αρνητικές επιπτώσεις που παρουσιάζουν οι έρευνες περί αναπηρίας οφείλονται στις μέχρι τώρα ερευνητικές πρακτικές όπου η συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία αποκλείεται από τις διαδικασίες λήψης και ελέγχου των αποφάσεων που αφορά την ερευνητική διαδικασία και συγκεκριμένα, τι θα ερευνηθεί, με ποιο σκοπό, με ποιο τρόπο, από ποιους και ποιον θα ωφελήσουν τελικά τα αποτελέσματα της έρευνας. Η χειραφετική ομάδα εστίασης προέβη σε κρίσιμες προτάσεις όπου μπορεί να θεωρηθούν ως η αρχή εξασφάλισης του ελέγχου του περιεχομένου των ερευνών περί οπτικής αναπηρίας από τα άτομα με οπτική αναπηρία. Διαπιστώσαμε πως υπάρχει ανάγκη για ριζοσπαστικές αλλαγές στον τρόπο που διεξάγεται η έρευνα αναπηρίας για να αποφευχθούν οι προαναφερθείσες αρνητικές πτυχές των διερευνητικών πρακτικών και καταλήξαμε πως η ποιοτική ερευνητική πρακτική είναι καταλληλότερη για την έρευνα αναπηρίας και πιο συγκεκριμένα η χειραφετική ερευνητική προσέγγιση.","Disability research has got direct and indirect impact on people with disability. This impact can either be positive or negative and regards every aspect of the social, financial and civilian life of those people. The effect of Disability research on the lives of people with disability is due to a variety of factors, mainly to the practices used during the research processes in order for them to be conducted. The said effect and impact of research in the lives of people with disability is a matter that has deeply concerned (mostly activists and theoreticians with disabilities) and has been investigated since the 1970s, when traditional research began to be criticised as oppressive. The criticism that has been applied, which is based on the social model of disability and focuses on the methodological approach which is being used to conduct those researches, also forms the theoretical framework of our research. The basic aim of our research is to investigate the participation of people with visual disability in the research process and specifically, in the control of the content and results of researches from the postgraduate special education programmes of the Higher Education Institutes in Greece. Thus, a focus group of people with visual disability, including the researcher, was created. The choice of topic for investigation was made after the first two meetings of the focus group. Then, we focused on these key research questions: What are the views of the members of the group on each research, regarding its topic, its aim and the research questions, the analysis and the findings, the conclusions, the participation and the quality of the participation of the people with disability in the research process, the opportunities the participants were offered to criticise the research and affect future research directions, and finally the utilisation of the research results. The Emancipatory Research was used as the methodological approach, since the ultimate aim of the research was the promotion of this specific approach as a means of liberation from the dominant oppressive practices that communities with disability are subjected to. Semi-structured group and individual interviews were used as the method of data collection. The sample selection was made with the method of deliberate sampling and sampling by criteria. The data analysis method employed was the analysis of the content of transcriptions of the views of the focus group and the content of dissertations that were studied.Finally, the conclusions of the research revealed, that the participation of people with disability in the research process is mostly characterized by passivity, because the framework of implementation for each research process does not allow people with visual disability to participate in decision-making. In addition, our research demonstrated that most of all, researches regarding visual disability do not contribute to the struggle of people with disabilities to fully integrate, because as we discovered, research reproduces stereotypes and prejudice which may be found in the phrasing of the research titles, in some or all of the research questions and even in the analysis, presentation and conclusions. The direct or indirect negative impact of the researches on disability is a result of the research practices used to this day where the participation of people with disability is excluded from the decision-making and decision-controlling procedures that regard the research process and in particular, what is to be investigated, with what purpose, in what way, by whom and who will eventually benefit from the results of the research. The emancipatory focus group submitted critical suggestions which can be considered as the beginning of ensuring that control on the content of research on visual disability will be granted to people with visual disability. We have found that there is need for radical changes in the way that Disability research is conducted, to avoid the aforementioned negative aspects of research practices and we have concluded that quality research practice and the Emancipatory research approach in particular, is the most appropriate for disability research."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διερεύνηση της συμμετοχής των ατόμων με οπτική αναπηρία στην έρευνα και στην ερευνητική διαδικασία Μεταπτυχιακών Διπλωματικών Εργασιών στην Ειδική Αγωγή: χειραφετική ερευνητική προσέγγιση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σαλούρου Νικολέττα","Salourou Nikoletta"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Η διερεύνηση της αναπηρίας έχει άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις στα άτομα με αναπηρία. Οι επιπτώσεις αυτές μπορεί άλλοτε να είναι θετικές και άλλοτε αρνητικές και αφορούν όλες τις πτυχές της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής ζωής των ατόμων με αναπηρία. Η επίδραση της έρευνας στη ζωή των ατόμων με αναπηρία οφείλεται σε μια ποικιλία παραγόντων με κυριότερο παράγοντα τις πρακτικές που χρησιμοποιούνται στις ερευνητικές διαδικασίες για να διεξαχθούν οι έρευνες αυτές. Η επίδραση και οι επιπτώσεις λοιπόν, της έρευνας στις ζωές των ατόμων με αναπηρία είναι ένα ζήτημα που έχει προβληματίσει πολύ (κυρίως ακτιβιστές και θεωρητικούς με αναπηρίες) και διερευνάται από τη δεκαετία του 1970 όπου άρχισε να επικρίνεται η, όπως υποστηρίχθηκε καταπιεστική, παραδοσιακή έρευνα. Οι κριτικές που έχουν ασκηθεί, έχουν ως βάση τους το κοινωνικό μοντέλο θεώρησης της αναπηρίας και εστιάζουν στη μεθοδολογική προσέγγιση που χρησιμοποιείται για τη διεξαγωγή των εν λόγω ερευνών τα οποία αποτελούν και τη θεωρητική πλαισίωση της παρούσας έρευνας. Βασική επιδίωξη της έρευνας είναι η διερεύνηση της συμμετοχής των ατόμων με οπτική αναπηρία στην ερευνητική διαδικασία και ειδικότερα στον έλεγχο του περιεχομένου των ερευνών και των αποτελεσμάτων τους από τα μεταπτυχιακά προγράμματα ειδικής αγωγής των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της Ελλάδας. Έτσι, δημιουργήθηκε μια ομάδα εστίασης ατόμων με οπτική αναπηρία, συμπεριλαμβανομένης και της ερευνήτριας. Η επιλογή του θέματος προς διερεύνηση έγινε έπειτα από τις δύο πρώτες συναντήσεις της ομάδας εστίασης. Κατόπιν επικεντρωθήκαμε στα εξής βασικά ερευνητικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι απόψεις των μελών της ομάδας για την εκάστοτε έρευνα αναφορικά με το θέμα, το σκοπό και τα ερευνητικά ερωτήματα, την ανάλυση και τα ευρήματα, τα συμπεράσματα, τη συμμετοχή και την ποιότητα της συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στην ερευνητική διαδικασία, τις ευκαιρίες που είχαν οι συμμετέχοντες/συμμετέχουσες ερευνώμενοι/ερευνώμενες να ασκήσουν κριτική στην έρευνα και να επηρεάσουν μελλοντικές ερευνητικές κατευθύνσεις και τέλος, την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των ερευνών. Ως μεθοδολογική προσέγγιση χρησιμοποιήθηκε η Χειραφετική Έρευνα καθώς απώτερος σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η προώθηση της συγκεκριμένηςερευνητικής προσέγγισης ως μέσο απελευθέρωσης από τις κυρίαρχες καταπιεστικές ερευνητικές πρακτικές που υφίστανται οι αναπηρικές κοινότητες. Ως μέθοδος συλλογής των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν ημί-δομημένες ομαδικές και ατομικές συνεντεύξεις. Η επιλογή του δείγματος έγινε με τη μέθοδο της σκόπιμης δειγματοληψίας και της δειγματοληψίας με κριτήριο. Η μέθοδος ανάλυσης των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκε ήταν η ανάλυση περιεχομένου των απομαγνητοφωνήσεων των απόψεων της ομάδας εστίασης και του περιεχομένου των διπλωματικών ερευνών που μελετήθηκαν. Τέλος, τα συμπεράσματα της έρευνας, έδειξαν πως η συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην ερευνητική διαδικασία χαρακτηρίζεται επί των πλείστων από παθητικότητα καθώς στα πλαίσια που υλοποιείται η εκάστοτε ερευνητική διαδικασία δεν επιτρέπει στα άτομα με οπτική αναπηρία να έχουν συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων. Επίσης, η έρευνα κατέδειξε πως κατά κύριο λόγο οι έρευνες περί οπτικής αναπηρίας δεν συμβάλλουν στον αγώνα των ατόμων με αναπηρίες για την ολοκληρωτική ένταξή τους καθώς διαπιστώσαμε πως από την έρευνα αναπαράγονται στερεότυπα και προκαταλήψεις, τα οποία μπορεί να εμφανίζονται από τη διατύπωση των τίτλων των ερευνών, σε μερικά ή και σε όλα τα ερωτήματα της έρευνας έως την ανάλυση, παρουσίαση και τα συμπεράσματα. Οι άμεσες ή έμμεσες αρνητικές επιπτώσεις που παρουσιάζουν οι έρευνες περί αναπηρίας οφείλονται στις μέχρι τώρα ερευνητικές πρακτικές όπου η συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία αποκλείεται από τις διαδικασίες λήψης και ελέγχου των αποφάσεων που αφορά την ερευνητική διαδικασία και συγκεκριμένα, τι θα ερευνηθεί, με ποιο σκοπό, με ποιο τρόπο, από ποιους και ποιον θα ωφελήσουν τελικά τα αποτελέσματα της έρευνας. Η χειραφετική ομάδα εστίασης προέβη σε κρίσιμες προτάσεις όπου μπορεί να θεωρηθούν ως η αρχή εξασφάλισης του ελέγχου του περιεχομένου των ερευνών περί οπτικής αναπηρίας από τα άτομα με οπτική αναπηρία. Διαπιστώσαμε πως υπάρχει ανάγκη για ριζοσπαστικές αλλαγές στον τρόπο που διεξάγεται η έρευνα αναπηρίας για να αποφευχθούν οι προαναφερθείσες αρνητικές πτυχές των διερευνητικών πρακτικών και καταλήξαμε πως η ποιοτική ερευνητική πρακτική είναι καταλληλότερη για την έρευνα αναπηρίας και πιο συγκεκριμένα η χειραφετική ερευνητική προσέγγιση.","Disability research has got direct and indirect impact on people with disability. This impact can either be positive or negative and regards every aspect of the social, financial and civilian life of those people. The effect of Disability research on the lives of people with disability is due to a variety of factors, mainly to the practices used during the research processes in order for them to be conducted. The said effect and impact of research in the lives of people with disability is a matter that has deeply concerned (mostly activists and theoreticians with disabilities) and has been investigated since the 1970s, when traditional research began to be criticised as oppressive. The criticism that has been applied, which is based on the social model of disability and focuses on the methodological approach which is being used to conduct those researches, also forms the theoretical framework of our research. The basic aim of our research is to investigate the participation of people with visual disability in the research process and specifically, in the control of the content and results of researches from the postgraduate special education programmes of the Higher Education Institutes in Greece. Thus, a focus group of people with visual disability, including the researcher, was created. The choice of topic for investigation was made after the first two meetings of the focus group. Then, we focused on these key research questions: What are the views of the members of the group on each research, regarding its topic, its aim and the research questions, the analysis and the findings, the conclusions, the participation and the quality of the participation of the people with disability in the research process, the opportunities the participants were offered to criticise the research and affect future research directions, and finally the utilisation of the research results. The Emancipatory Research was used as the methodological approach, since the ultimate aim of the research was the promotion of this specific approach as a means of liberation from the dominant oppressive practices that communities with disability are subjected to. Semi-structured group and individual interviews were used as the method of data collection. The sample selection was made with the method of deliberate sampling and sampling by criteria. The data analysis method employed was the analysis of the content of transcriptions of the views of the focus group and the content of dissertations that were studied.Finally, the conclusions of the research revealed, that the participation of people with disability in the research process is mostly characterized by passivity, because the framework of implementation for each research process does not allow people with visual disability to participate in decision-making. In addition, our research demonstrated that most of all, researches regarding visual disability do not contribute to the struggle of people with disabilities to fully integrate, because as we discovered, research reproduces stereotypes and prejudice which may be found in the phrasing of the research titles, in some or all of the research questions and even in the analysis, presentation and conclusions. The direct or indirect negative impact of the researches on disability is a result of the research practices used to this day where the participation of people with disability is excluded from the decision-making and decision-controlling procedures that regard the research process and in particular, what is to be investigated, with what purpose, in what way, by whom and who will eventually benefit from the results of the research. The emancipatory focus group submitted critical suggestions which can be considered as the beginning of ensuring that control on the content of research on visual disability will be granted to people with visual disability. We have found that there is need for radical changes in the way that Disability research is conducted, to avoid the aforementioned negative aspects of research practices and we have concluded that quality research practice and the Emancipatory research approach in particular, is the most appropriate for disability research."],"dc:identifier":["uoadl:2859520","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2859520"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Διερεύνηση της συμμετοχής των ατόμων με οπτική αναπηρία στην έρευνα και στην ερευνητική διαδικασία Μεταπτυχιακών Διπλωματικών Εργασιών στην Ειδική Αγωγή: χειραφετική ερευνητική προσέγγιση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:33:42Z"}