{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2863132"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2863132","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η ευθύνη της μητρικής επιχείρησης για παραβατική συμπεριφορά της θυγατρικής στο δίκαιο του ανταγωνισμού","abstract":"Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση του ζητήματος του καταλογισμού της ευθύνης της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής εταιρείας στη μητρική στο δίκαιο του ανταγωνισμού. Η μελέτη της οικείας προβληματική εκκινεί από την προσπάθεια προσδιορισμού της κατάλληλης (εταιρικής) οντότητας για τον καταλογισμό της σχετικής ευθύνης στο πλαίσιο του ομίλου επιχειρήσεων και προς το σκοπό αυτό, είναι αναγκαία η εξέταση των εννοιών της \"επιχείρησης\" και της \"ενιαίας οικονομικής οντότητας\", όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί στο ενωσιακό δίκαιο. Η εξέταση αυτή είναι απαραίτητη, προκειμένου να δούμε πώς μπορούν να ξεπεραστούν οι θεωρητικές δυσχέρειες, που ανακύπτουν από την αρχή του χωρισμού και του περιορισμού της ευθύνης, που απορρέει από την έννοια της νομικής προσωπικότητας και ισχύει στο πλαίσιο του ομίλου επιχειρήσεων, στον οποίο όμως προεξάρχοντα ρόλο διαδραματίζουν τα στοιχεία του ελέγχου και της εξάρτησης της θυγατρικής εταιρείας από τη μητρική, παρόλο που αυτές συνιστούν ξεχωριστά νομικά πρόσωπα. Ακολούθως, εξετάζονται διάφορες νομικές βάσεις που έχουν διατυπωθεί στο ιδιωτικό δίκαιο για τη ρύθμιση της συναφούς προβληματικής και καταλογισμού της ευθύνης της μητρικής εταιρείας έναντι των αντισυμβαλλόμενων της θυγατρικής της, προκειμένου να διαπιστωθεί αν οι σχετικοί νόμιμοι λόγοι ευθύνης (άρση της αυτοτέλειας του νομικού προσώπου, ευθύνη από αλλότριες πράξεις, διεύρυνση των υποκειμενικών ορίων της σύμβασης, αδικοπρακτική ευθύνη, ευθύνη λόγω κατάχρησης της οργανωτικής ελευθερίας, ευθύνη από τη δράση των de facto οργάνων διοίκησης, συμβατική ρήτρα συμψηφισμού, υποκεφαλαιοδότηση της θυγατρικής εταιρείας) μπορούν να αποτελέσουν πρόσφορα επιστημονικά εργαλεία για τον καταλογισμό της ευθύνης στη μητρική εταιρεία από την παράβαση του δικαίου του ανταγωνισμού εκ μέρους της θυγατρικής της. Σε αυτό το πλαίσιο, κρίνεται χρήσιμη η παράθεση συγκριτικών στοιχείων από τη ρύθμιση της σχετικής ευθύνης σε αλλοδαπές έννομες τάξεις (γερμανικό δίκαιο, αγγλοσαξονικό δίκαιο και αμερικανικό δίκαιο), προκειμένου να αναδειχθούν τυχόν συγγένειες, αλλά και διαφοροποιήσεις από την αντιμετώπιση του ζητήματος στο πλαίσιο του ενωσιακού δικαίου. Μεγάλο μέρος της παρούσας προβληματικής εξετάζεται από τη σκοπιά του ενωσιακού δικαίου, καθόσον μέσα από τη νομολογία των ενωσιακών δικαστηρίων έχει γίνει ενδελεχής επεξεργασία τόσο της αρχής της προσωπικής ευθύνης όσο και της αρχής της ενιαίας οικονομικής οντότητας, έτσι ώστε να έχουν αποκρυσταλλωθεί δύο βασικά κριτήρια καταλογισμού της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής εταιρείας στη μητρική στο δίκαιο του ανταγωνισμού. Με βάση τα κριτήρια αυτά (αρχή της αυτόνομης συμπεριφοράς στην αγορά και αρχή της αποφασιστικής επιρροής της μητρικής εταιρείας στη θυγατρική), γίνεται δεκτό ότι από τις υφιστάμενες μεταξύ των δύο αυτών νομικών οντοτήτων οικονομικές, οργανωτικές και νομικές σχέσεις, μπορεί να συνάγεται ότι η μητρική και η ανήκουσα σε αυτή θυγατρική εταιρεία αποτελούν μια ενιαία οικονομική οντότητα και επομένως, αποτελούν μία και μόνη επιχείρηση, οπότε είναι δυνατός ο καταλογισμός στη μητρική εταιρεία της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής της, λόγω της αποφασιστικής επιρροής που ασκούσε στη θυγατρική της και η οποία της επέτρεπε να καθορίζει τη συμπεριφορά της τελευταίας στην αγορά. Περαιτέρω, παρουσιάζονται διάφορες επιμέρους περιπτώσεις αξιολόγησης των ανωτέρω κριτηρίων για τον καταλογισμό της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής εταιρείας στη μητρική στο δίκαιο του ανταγωνισμού και συγκεκριμένα στην περίπτωση της (σχεδόν) 100% ελεγχόμενης από τη μητρική θυγατρικής εταιρείας, της κατά πλειοψηφίας ελεγχόμενης θυγατρικής εταιρείας, της εταιρείας χαρτοφυλακίου και της κοινής θυγατρικής επιχείρησης με ίσες συμμετοχές, καθώς και της μη πλήρως ελεγχόμενης θυγατρικής. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο τεκμήριο ευθύνης της μητρικής εταιρείας για την παραβατική συμπεριφορά της θυγατρικής, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί στο πλαίσιο του ενωσιακού δικαίου, μέσα από την πρακτική της Επιτροπής και τη νομολογία των ενωσιακών δικαστηρίων. Τέλος, εξετάζονται οι πλέον κρίσιμες πρακτικές διαστάσεις της ερευνώμενης προβληματικής: Σημείο εκκίνησης αποτελεί η ανάδειξη των βασικών ζητημάτων που ανακύπτουν στο πλαίσιο της δυνατότητας για την αποδοχή της εις ολόκληρον ευθύνης μητρικής και θυγατρικής εταιρείας, καθώς και των συνεπειών του καταλογισμού ευθύνης στη μητρική εταιρεία από παράβαση της θυγατρικής, στην περίπτωση της μεταβίβασης ή διαδοχής της επιχείρησης. Ακολούθως, εξετάζεται ο τρόπος επιμέτρησης των επιβαλλόμενων προστίμων στην περίπτωση εταιρειών που αποτελούν μια επιχείρηση, μέσα από το πρίσμα των διατάξεων κυρίως του Κανονισμού 1/2003 και συμπληρωματικά του ν. 3959/2011, με καταληκτικό σημείο μια πρώτη αποτίμηση της σημασίας που έχει ο καταλογισμός της ευθύνης αυτής στο πλαίσιο της αστικής ευθύνης στην περίπτωση αγωγών αποζημίωσης από παράβαση του δικαίου του ανταγωνισμού βάσει της Οδηγίας 2014/104/ΕΕ.","abstract_html":"Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση του ζητήματος του καταλογισμού της ευθύνης της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής εταιρείας στη μητρική στο δίκαιο του ανταγωνισμού. Η μελέτη της οικείας προβληματική εκκινεί από την προσπάθεια προσδιορισμού της κατάλληλης (εταιρικής) οντότητας για τον καταλογισμό της σχετικής ευθύνης στο πλαίσιο του ομίλου επιχειρήσεων και προς το σκοπό αυτό, είναι αναγκαία η εξέταση των εννοιών της &quot;επιχείρησης&quot; και της &quot;ενιαίας οικονομικής οντότητας&quot;, όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί στο ενωσιακό δίκαιο. Η εξέταση αυτή είναι απαραίτητη, προκειμένου να δούμε πώς μπορούν να ξεπεραστούν οι θεωρητικές δυσχέρειες, που ανακύπτουν από την αρχή του χωρισμού και του περιορισμού της ευθύνης, που απορρέει από την έννοια της νομικής προσωπικότητας και ισχύει στο πλαίσιο του ομίλου επιχειρήσεων, στον οποίο όμως προεξάρχοντα ρόλο διαδραματίζουν τα στοιχεία του ελέγχου και της εξάρτησης της θυγατρικής εταιρείας από τη μητρική, παρόλο που αυτές συνιστούν ξεχωριστά νομικά πρόσωπα. Ακολούθως, εξετάζονται διάφορες νομικές βάσεις που έχουν διατυπωθεί στο ιδιωτικό δίκαιο για τη ρύθμιση της συναφούς προβληματικής και καταλογισμού της ευθύνης της μητρικής εταιρείας έναντι των αντισυμβαλλόμενων της θυγατρικής της, προκειμένου να διαπιστωθεί αν οι σχετικοί νόμιμοι λόγοι ευθύνης (άρση της αυτοτέλειας του νομικού προσώπου, ευθύνη από αλλότριες πράξεις, διεύρυνση των υποκειμενικών ορίων της σύμβασης, αδικοπρακτική ευθύνη, ευθύνη λόγω κατάχρησης της οργανωτικής ελευθερίας, ευθύνη από τη δράση των de facto οργάνων διοίκησης, συμβατική ρήτρα συμψηφισμού, υποκεφαλαιοδότηση της θυγατρικής εταιρείας) μπορούν να αποτελέσουν πρόσφορα επιστημονικά εργαλεία για τον καταλογισμό της ευθύνης στη μητρική εταιρεία από την παράβαση του δικαίου του ανταγωνισμού εκ μέρους της θυγατρικής της. Σε αυτό το πλαίσιο, κρίνεται χρήσιμη η παράθεση συγκριτικών στοιχείων από τη ρύθμιση της σχετικής ευθύνης σε αλλοδαπές έννομες τάξεις (γερμανικό δίκαιο, αγγλοσαξονικό δίκαιο και αμερικανικό δίκαιο), προκειμένου να αναδειχθούν τυχόν συγγένειες, αλλά και διαφοροποιήσεις από την αντιμετώπιση του ζητήματος στο πλαίσιο του ενωσιακού δικαίου. Μεγάλο μέρος της παρούσας προβληματικής εξετάζεται από τη σκοπιά του ενωσιακού δικαίου, καθόσον μέσα από τη νομολογία των ενωσιακών δικαστηρίων έχει γίνει ενδελεχής επεξεργασία τόσο της αρχής της προσωπικής ευθύνης όσο και της αρχής της ενιαίας οικονομικής οντότητας, έτσι ώστε να έχουν αποκρυσταλλωθεί δύο βασικά κριτήρια καταλογισμού της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής εταιρείας στη μητρική στο δίκαιο του ανταγωνισμού. Με βάση τα κριτήρια αυτά (αρχή της αυτόνομης συμπεριφοράς στην αγορά και αρχή της αποφασιστικής επιρροής της μητρικής εταιρείας στη θυγατρική), γίνεται δεκτό ότι από τις υφιστάμενες μεταξύ των δύο αυτών νομικών οντοτήτων οικονομικές, οργανωτικές και νομικές σχέσεις, μπορεί να συνάγεται ότι η μητρική και η ανήκουσα σε αυτή θυγατρική εταιρεία αποτελούν μια ενιαία οικονομική οντότητα και επομένως, αποτελούν μία και μόνη επιχείρηση, οπότε είναι δυνατός ο καταλογισμός στη μητρική εταιρεία της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής της, λόγω της αποφασιστικής επιρροής που ασκούσε στη θυγατρική της και η οποία της επέτρεπε να καθορίζει τη συμπεριφορά της τελευταίας στην αγορά. Περαιτέρω, παρουσιάζονται διάφορες επιμέρους περιπτώσεις αξιολόγησης των ανωτέρω κριτηρίων για τον καταλογισμό της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής εταιρείας στη μητρική στο δίκαιο του ανταγωνισμού και συγκεκριμένα στην περίπτωση της (σχεδόν) 100% ελεγχόμενης από τη μητρική θυγατρικής εταιρείας, της κατά πλειοψηφίας ελεγχόμενης θυγατρικής εταιρείας, της εταιρείας χαρτοφυλακίου και της κοινής θυγατρικής επιχείρησης με ίσες συμμετοχές, καθώς και της μη πλήρως ελεγχόμενης θυγατρικής. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο τεκμήριο ευθύνης της μητρικής εταιρείας για την παραβατική συμπεριφορά της θυγατρικής, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί στο πλαίσιο του ενωσιακού δικαίου, μέσα από την πρακτική της Επιτροπής και τη νομολογία των ενωσιακών δικαστηρίων. Τέλος, εξετάζονται οι πλέον κρίσιμες πρακτικές διαστάσεις της ερευνώμενης προβληματικής: Σημείο εκκίνησης αποτελεί η ανάδειξη των βασικών ζητημάτων που ανακύπτουν στο πλαίσιο της δυνατότητας για την αποδοχή της εις ολόκληρον ευθύνης μητρικής και θυγατρικής εταιρείας, καθώς και των συνεπειών του καταλογισμού ευθύνης στη μητρική εταιρεία από παράβαση της θυγατρικής, στην περίπτωση της μεταβίβασης ή διαδοχής της επιχείρησης. Ακολούθως, εξετάζεται ο τρόπος επιμέτρησης των επιβαλλόμενων προστίμων στην περίπτωση εταιρειών που αποτελούν μια επιχείρηση, μέσα από το πρίσμα των διατάξεων κυρίως του Κανονισμού 1/2003 και συμπληρωματικά του ν. 3959/2011, με καταληκτικό σημείο μια πρώτη αποτίμηση της σημασίας που έχει ο καταλογισμός της ευθύνης αυτής στο πλαίσιο της αστικής ευθύνης στην περίπτωση αγωγών αποζημίωσης από παράβαση του δικαίου του ανταγωνισμού βάσει της Οδηγίας 2014/104/ΕΕ.","abstract_has_math":false,"creators":["Δαμασιώτου Αγγελική","Damasiotou Angeliki"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:34:04Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2863132"],"render_values":[{"text":"uoadl:2863132","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2863132","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2863132","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2863132","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Δαμασιώτου Αγγελική","Damasiotou Angeliki"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2863132","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2863132"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση του ζητήματος του καταλογισμού της ευθύνης της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής εταιρείας στη μητρική στο δίκαιο του ανταγωνισμού. Η μελέτη της οικείας προβληματική εκκινεί από την προσπάθεια προσδιορισμού της κατάλληλης (εταιρικής) οντότητας για τον καταλογισμό της σχετικής ευθύνης στο πλαίσιο του ομίλου επιχειρήσεων και προς το σκοπό αυτό, είναι αναγκαία η εξέταση των εννοιών της \"επιχείρησης\" και της \"ενιαίας οικονομικής οντότητας\", όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί στο ενωσιακό δίκαιο. Η εξέταση αυτή είναι απαραίτητη, προκειμένου να δούμε πώς μπορούν να ξεπεραστούν οι θεωρητικές δυσχέρειες, που ανακύπτουν από την αρχή του χωρισμού και του περιορισμού της ευθύνης, που απορρέει από την έννοια της νομικής προσωπικότητας και ισχύει στο πλαίσιο του ομίλου επιχειρήσεων, στον οποίο όμως προεξάρχοντα ρόλο διαδραματίζουν τα στοιχεία του ελέγχου και της εξάρτησης της θυγατρικής εταιρείας από τη μητρική, παρόλο που αυτές συνιστούν ξεχωριστά νομικά πρόσωπα. Ακολούθως, εξετάζονται διάφορες νομικές βάσεις που έχουν διατυπωθεί στο ιδιωτικό δίκαιο για τη ρύθμιση της συναφούς προβληματικής και καταλογισμού της ευθύνης της μητρικής εταιρείας έναντι των αντισυμβαλλόμενων της θυγατρικής της, προκειμένου να διαπιστωθεί αν οι σχετικοί νόμιμοι λόγοι ευθύνης (άρση της αυτοτέλειας του νομικού προσώπου, ευθύνη από αλλότριες πράξεις, διεύρυνση των υποκειμενικών ορίων της σύμβασης, αδικοπρακτική ευθύνη, ευθύνη λόγω κατάχρησης της οργανωτικής ελευθερίας, ευθύνη από τη δράση των de facto οργάνων διοίκησης, συμβατική ρήτρα συμψηφισμού, υποκεφαλαιοδότηση της θυγατρικής εταιρείας) μπορούν να αποτελέσουν πρόσφορα επιστημονικά εργαλεία για τον καταλογισμό της ευθύνης στη μητρική εταιρεία από την παράβαση του δικαίου του ανταγωνισμού εκ μέρους της θυγατρικής της. Σε αυτό το πλαίσιο, κρίνεται χρήσιμη η παράθεση συγκριτικών στοιχείων από τη ρύθμιση της σχετικής ευθύνης σε αλλοδαπές έννομες τάξεις (γερμανικό δίκαιο, αγγλοσαξονικό δίκαιο και αμερικανικό δίκαιο), προκειμένου να αναδειχθούν τυχόν συγγένειες, αλλά και διαφοροποιήσεις από την αντιμετώπιση του ζητήματος στο πλαίσιο του ενωσιακού δικαίου. Μεγάλο μέρος της παρούσας προβληματικής εξετάζεται από τη σκοπιά του ενωσιακού δικαίου, καθόσον μέσα από τη νομολογία των ενωσιακών δικαστηρίων έχει γίνει ενδελεχής επεξεργασία τόσο της αρχής της προσωπικής ευθύνης όσο και της αρχής της ενιαίας οικονομικής οντότητας, έτσι ώστε να έχουν αποκρυσταλλωθεί δύο βασικά κριτήρια καταλογισμού της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής εταιρείας στη μητρική στο δίκαιο του ανταγωνισμού. Με βάση τα κριτήρια αυτά (αρχή της αυτόνομης συμπεριφοράς στην αγορά και αρχή της αποφασιστικής επιρροής της μητρικής εταιρείας στη θυγατρική), γίνεται δεκτό ότι από τις υφιστάμενες μεταξύ των δύο αυτών νομικών οντοτήτων οικονομικές, οργανωτικές και νομικές σχέσεις, μπορεί να συνάγεται ότι η μητρική και η ανήκουσα σε αυτή θυγατρική εταιρεία αποτελούν μια ενιαία οικονομική οντότητα και επομένως, αποτελούν μία και μόνη επιχείρηση, οπότε είναι δυνατός ο καταλογισμός στη μητρική εταιρεία της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής της, λόγω της αποφασιστικής επιρροής που ασκούσε στη θυγατρική της και η οποία της επέτρεπε να καθορίζει τη συμπεριφορά της τελευταίας στην αγορά. Περαιτέρω, παρουσιάζονται διάφορες επιμέρους περιπτώσεις αξιολόγησης των ανωτέρω κριτηρίων για τον καταλογισμό της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής εταιρείας στη μητρική στο δίκαιο του ανταγωνισμού και συγκεκριμένα στην περίπτωση της (σχεδόν) 100% ελεγχόμενης από τη μητρική θυγατρικής εταιρείας, της κατά πλειοψηφίας ελεγχόμενης θυγατρικής εταιρείας, της εταιρείας χαρτοφυλακίου και της κοινής θυγατρικής επιχείρησης με ίσες συμμετοχές, καθώς και της μη πλήρως ελεγχόμενης θυγατρικής. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο τεκμήριο ευθύνης της μητρικής εταιρείας για την παραβατική συμπεριφορά της θυγατρικής, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί στο πλαίσιο του ενωσιακού δικαίου, μέσα από την πρακτική της Επιτροπής και τη νομολογία των ενωσιακών δικαστηρίων. Τέλος, εξετάζονται οι πλέον κρίσιμες πρακτικές διαστάσεις της ερευνώμενης προβληματικής: Σημείο εκκίνησης αποτελεί η ανάδειξη των βασικών ζητημάτων που ανακύπτουν στο πλαίσιο της δυνατότητας για την αποδοχή της εις ολόκληρον ευθύνης μητρικής και θυγατρικής εταιρείας, καθώς και των συνεπειών του καταλογισμού ευθύνης στη μητρική εταιρεία από παράβαση της θυγατρικής, στην περίπτωση της μεταβίβασης ή διαδοχής της επιχείρησης. Ακολούθως, εξετάζεται ο τρόπος επιμέτρησης των επιβαλλόμενων προστίμων στην περίπτωση εταιρειών που αποτελούν μια επιχείρηση, μέσα από το πρίσμα των διατάξεων κυρίως του Κανονισμού 1/2003 και συμπληρωματικά του ν. 3959/2011, με καταληκτικό σημείο μια πρώτη αποτίμηση της σημασίας που έχει ο καταλογισμός της ευθύνης αυτής στο πλαίσιο της αστικής ευθύνης στην περίπτωση αγωγών αποζημίωσης από παράβαση του δικαίου του ανταγωνισμού βάσει της Οδηγίας 2014/104/ΕΕ.","The subject of this dissertation is to investigate the matter of liability of unlawful conduct of the subsidiary company towards the parent company in competition law (parental liability). The study of the problem starts by trying to determine the appropriate (corporate) entity for the attribution of liability within the context of the group of companies and to this end, it is necessary to examine the concepts of \"undertaking/entreprise\" and of \"single economic entity\", as formed in EU law. This examination is necessary in order to see how the theoretical difficulties arising from the principle of the separation and limitation of liability can be overcome, stemming from the concept of legal personality and applying to the context of the group of companies as well, in which prominent role is played by the factors of control and dependence of the subsidiary on the parent company, although they constitute separate legal entities. Next, the various legal bases that have been expressed in private law for the regulation of the relevant problem of attributing liability to parent company vis-à-vis the counterparties of its subsidiary are examined, in order to determine whether the relevant statutory grounds for liability (lifting of the corporate veil, negotiorum gestio, enlargement of the subjective limits of the contract, tortious liability, liability for misuse of organisational freedom, liability from the acts of de facto administration bodies, contractual netting clause, thin funding of the subsidiary company) can constitute appropriate scientific tools for the attribution of liability to the parent company on the ground of violation of competition law on behalf of its subsidiary. In this context, it is useful to provide comparative data from the regulation of the relevant liability in foreign jurisdictions (german law, common law and american law), in order to highlight any affiliations, but also variations from addressing the issue in the context of EU law. A large part of this matter is examined from the point of view of EU law, since both the principle of personal liability and the principle of the single economic entity have undergone thorough processing through the case law of EU courts, so as to have two basic criteria for attributing liability for unlawful conduct of the subsidiary company towards the parent company in competition law crystallised. Based on these criteria (principle of autonomous conduct on the market and principle of decisive influence of the parent company to the subsidiary company), it is assumed that the existing economic, organisational and legal relationships between these two legal entities may suggest that the parent company and its wholly owned subsidiary form a single economic entity, and therefore a single undertaking, so the parent company may incur liability for the unlawful conduct of its subsidiary, because of the decisive influence exercised over its subsidiary, which allowed it to determine the latter’s conduct in the market. Further, several individual cases of assessment of the above criteria for the attribution of the unlawful conduct of the subsidiary company to the parent company in competition law are presented, and in particular in the case of a subsidiary controlled by (nearly) 100% by the parent company, a subsidiary company controlled by majority, a financial holding company and a common subsidiary with equal shares (joint venture), as well as the non-fully controlled subsidiary. Special emphasis is given to the presumption of liability of the parent company for the unlawful conduct of the subsidiary company, as it has been formed within the context of EU law, through the Commission's practice and the case-law of EU Courts. Lastly, the most critical practical dimensions of the aspect under debate are examined: Starting point is the identification of key issues that arise in the context of the acceptance of joint liability of the parent and subsidiary companies, as well as the consequences of the attribution of liability to the parent company from infringement on behalf of the subsidiary in the event of transfer or succession of the undertaking. Next the manner of measurement of the fines imposed in the event of companies constituting a single undertaking is examined, through the prism of the provisions of Regulation 1/2003 at first and Greek Law 3959/2011 on a supplementary basis, with the endpoint being a first assessment of the importance of the attribution of such liability (parental liability) in the context of civil liability in the event of actions for compensation from infringement of competition law under Directive 2014/104/EU."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η ευθύνη της μητρικής επιχείρησης για παραβατική συμπεριφορά της θυγατρικής στο δίκαιο του ανταγωνισμού"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Δαμασιώτου Αγγελική","Damasiotou Angeliki"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση του ζητήματος του καταλογισμού της ευθύνης της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής εταιρείας στη μητρική στο δίκαιο του ανταγωνισμού. Η μελέτη της οικείας προβληματική εκκινεί από την προσπάθεια προσδιορισμού της κατάλληλης (εταιρικής) οντότητας για τον καταλογισμό της σχετικής ευθύνης στο πλαίσιο του ομίλου επιχειρήσεων και προς το σκοπό αυτό, είναι αναγκαία η εξέταση των εννοιών της \"επιχείρησης\" και της \"ενιαίας οικονομικής οντότητας\", όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί στο ενωσιακό δίκαιο. Η εξέταση αυτή είναι απαραίτητη, προκειμένου να δούμε πώς μπορούν να ξεπεραστούν οι θεωρητικές δυσχέρειες, που ανακύπτουν από την αρχή του χωρισμού και του περιορισμού της ευθύνης, που απορρέει από την έννοια της νομικής προσωπικότητας και ισχύει στο πλαίσιο του ομίλου επιχειρήσεων, στον οποίο όμως προεξάρχοντα ρόλο διαδραματίζουν τα στοιχεία του ελέγχου και της εξάρτησης της θυγατρικής εταιρείας από τη μητρική, παρόλο που αυτές συνιστούν ξεχωριστά νομικά πρόσωπα. Ακολούθως, εξετάζονται διάφορες νομικές βάσεις που έχουν διατυπωθεί στο ιδιωτικό δίκαιο για τη ρύθμιση της συναφούς προβληματικής και καταλογισμού της ευθύνης της μητρικής εταιρείας έναντι των αντισυμβαλλόμενων της θυγατρικής της, προκειμένου να διαπιστωθεί αν οι σχετικοί νόμιμοι λόγοι ευθύνης (άρση της αυτοτέλειας του νομικού προσώπου, ευθύνη από αλλότριες πράξεις, διεύρυνση των υποκειμενικών ορίων της σύμβασης, αδικοπρακτική ευθύνη, ευθύνη λόγω κατάχρησης της οργανωτικής ελευθερίας, ευθύνη από τη δράση των de facto οργάνων διοίκησης, συμβατική ρήτρα συμψηφισμού, υποκεφαλαιοδότηση της θυγατρικής εταιρείας) μπορούν να αποτελέσουν πρόσφορα επιστημονικά εργαλεία για τον καταλογισμό της ευθύνης στη μητρική εταιρεία από την παράβαση του δικαίου του ανταγωνισμού εκ μέρους της θυγατρικής της. Σε αυτό το πλαίσιο, κρίνεται χρήσιμη η παράθεση συγκριτικών στοιχείων από τη ρύθμιση της σχετικής ευθύνης σε αλλοδαπές έννομες τάξεις (γερμανικό δίκαιο, αγγλοσαξονικό δίκαιο και αμερικανικό δίκαιο), προκειμένου να αναδειχθούν τυχόν συγγένειες, αλλά και διαφοροποιήσεις από την αντιμετώπιση του ζητήματος στο πλαίσιο του ενωσιακού δικαίου. Μεγάλο μέρος της παρούσας προβληματικής εξετάζεται από τη σκοπιά του ενωσιακού δικαίου, καθόσον μέσα από τη νομολογία των ενωσιακών δικαστηρίων έχει γίνει ενδελεχής επεξεργασία τόσο της αρχής της προσωπικής ευθύνης όσο και της αρχής της ενιαίας οικονομικής οντότητας, έτσι ώστε να έχουν αποκρυσταλλωθεί δύο βασικά κριτήρια καταλογισμού της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής εταιρείας στη μητρική στο δίκαιο του ανταγωνισμού. Με βάση τα κριτήρια αυτά (αρχή της αυτόνομης συμπεριφοράς στην αγορά και αρχή της αποφασιστικής επιρροής της μητρικής εταιρείας στη θυγατρική), γίνεται δεκτό ότι από τις υφιστάμενες μεταξύ των δύο αυτών νομικών οντοτήτων οικονομικές, οργανωτικές και νομικές σχέσεις, μπορεί να συνάγεται ότι η μητρική και η ανήκουσα σε αυτή θυγατρική εταιρεία αποτελούν μια ενιαία οικονομική οντότητα και επομένως, αποτελούν μία και μόνη επιχείρηση, οπότε είναι δυνατός ο καταλογισμός στη μητρική εταιρεία της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής της, λόγω της αποφασιστικής επιρροής που ασκούσε στη θυγατρική της και η οποία της επέτρεπε να καθορίζει τη συμπεριφορά της τελευταίας στην αγορά. Περαιτέρω, παρουσιάζονται διάφορες επιμέρους περιπτώσεις αξιολόγησης των ανωτέρω κριτηρίων για τον καταλογισμό της παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής εταιρείας στη μητρική στο δίκαιο του ανταγωνισμού και συγκεκριμένα στην περίπτωση της (σχεδόν) 100% ελεγχόμενης από τη μητρική θυγατρικής εταιρείας, της κατά πλειοψηφίας ελεγχόμενης θυγατρικής εταιρείας, της εταιρείας χαρτοφυλακίου και της κοινής θυγατρικής επιχείρησης με ίσες συμμετοχές, καθώς και της μη πλήρως ελεγχόμενης θυγατρικής. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο τεκμήριο ευθύνης της μητρικής εταιρείας για την παραβατική συμπεριφορά της θυγατρικής, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί στο πλαίσιο του ενωσιακού δικαίου, μέσα από την πρακτική της Επιτροπής και τη νομολογία των ενωσιακών δικαστηρίων. Τέλος, εξετάζονται οι πλέον κρίσιμες πρακτικές διαστάσεις της ερευνώμενης προβληματικής: Σημείο εκκίνησης αποτελεί η ανάδειξη των βασικών ζητημάτων που ανακύπτουν στο πλαίσιο της δυνατότητας για την αποδοχή της εις ολόκληρον ευθύνης μητρικής και θυγατρικής εταιρείας, καθώς και των συνεπειών του καταλογισμού ευθύνης στη μητρική εταιρεία από παράβαση της θυγατρικής, στην περίπτωση της μεταβίβασης ή διαδοχής της επιχείρησης. Ακολούθως, εξετάζεται ο τρόπος επιμέτρησης των επιβαλλόμενων προστίμων στην περίπτωση εταιρειών που αποτελούν μια επιχείρηση, μέσα από το πρίσμα των διατάξεων κυρίως του Κανονισμού 1/2003 και συμπληρωματικά του ν. 3959/2011, με καταληκτικό σημείο μια πρώτη αποτίμηση της σημασίας που έχει ο καταλογισμός της ευθύνης αυτής στο πλαίσιο της αστικής ευθύνης στην περίπτωση αγωγών αποζημίωσης από παράβαση του δικαίου του ανταγωνισμού βάσει της Οδηγίας 2014/104/ΕΕ.","The subject of this dissertation is to investigate the matter of liability of unlawful conduct of the subsidiary company towards the parent company in competition law (parental liability). The study of the problem starts by trying to determine the appropriate (corporate) entity for the attribution of liability within the context of the group of companies and to this end, it is necessary to examine the concepts of \"undertaking/entreprise\" and of \"single economic entity\", as formed in EU law. This examination is necessary in order to see how the theoretical difficulties arising from the principle of the separation and limitation of liability can be overcome, stemming from the concept of legal personality and applying to the context of the group of companies as well, in which prominent role is played by the factors of control and dependence of the subsidiary on the parent company, although they constitute separate legal entities. Next, the various legal bases that have been expressed in private law for the regulation of the relevant problem of attributing liability to parent company vis-à-vis the counterparties of its subsidiary are examined, in order to determine whether the relevant statutory grounds for liability (lifting of the corporate veil, negotiorum gestio, enlargement of the subjective limits of the contract, tortious liability, liability for misuse of organisational freedom, liability from the acts of de facto administration bodies, contractual netting clause, thin funding of the subsidiary company) can constitute appropriate scientific tools for the attribution of liability to the parent company on the ground of violation of competition law on behalf of its subsidiary. In this context, it is useful to provide comparative data from the regulation of the relevant liability in foreign jurisdictions (german law, common law and american law), in order to highlight any affiliations, but also variations from addressing the issue in the context of EU law. A large part of this matter is examined from the point of view of EU law, since both the principle of personal liability and the principle of the single economic entity have undergone thorough processing through the case law of EU courts, so as to have two basic criteria for attributing liability for unlawful conduct of the subsidiary company towards the parent company in competition law crystallised. Based on these criteria (principle of autonomous conduct on the market and principle of decisive influence of the parent company to the subsidiary company), it is assumed that the existing economic, organisational and legal relationships between these two legal entities may suggest that the parent company and its wholly owned subsidiary form a single economic entity, and therefore a single undertaking, so the parent company may incur liability for the unlawful conduct of its subsidiary, because of the decisive influence exercised over its subsidiary, which allowed it to determine the latter’s conduct in the market. Further, several individual cases of assessment of the above criteria for the attribution of the unlawful conduct of the subsidiary company to the parent company in competition law are presented, and in particular in the case of a subsidiary controlled by (nearly) 100% by the parent company, a subsidiary company controlled by majority, a financial holding company and a common subsidiary with equal shares (joint venture), as well as the non-fully controlled subsidiary. Special emphasis is given to the presumption of liability of the parent company for the unlawful conduct of the subsidiary company, as it has been formed within the context of EU law, through the Commission's practice and the case-law of EU Courts. Lastly, the most critical practical dimensions of the aspect under debate are examined: Starting point is the identification of key issues that arise in the context of the acceptance of joint liability of the parent and subsidiary companies, as well as the consequences of the attribution of liability to the parent company from infringement on behalf of the subsidiary in the event of transfer or succession of the undertaking. Next the manner of measurement of the fines imposed in the event of companies constituting a single undertaking is examined, through the prism of the provisions of Regulation 1/2003 at first and Greek Law 3959/2011 on a supplementary basis, with the endpoint being a first assessment of the importance of the attribution of such liability (parental liability) in the context of civil liability in the event of actions for compensation from infringement of competition law under Directive 2014/104/EU."],"dc:identifier":["uoadl:2863132","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2863132"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Η ευθύνη της μητρικής επιχείρησης για παραβατική συμπεριφορά της θυγατρικής στο δίκαιο του ανταγωνισμού"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:34:04Z"}