{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2864123"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2864123","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Άμεση Κάλυψη πολφού σε νεογιλούς γομφίους. Συγκριτική κλινική μελέτη τριών υλικών άμεσης κάλυψης πολφού","abstract":"Εισαγωγή: Η θεραπευτική αντιμετώπιση των νεογιλών δοντιών με βαθιές ενεργές τερηδονικές βλάβες κοντά στον πολφό έχει μελετηθεί εκτενώς στη βιβλιογραφία και περιλαμβάνει κυρίως επεμβατικές τεχνικές, όπως η πολφοτομή και η πολφεκτομή. Η πολυπλοκότητα της κλινικής διαδικασίας, οι συνεδρίες μακράς διάρκειας (περιστασιακά περισσότερες από μία), η αξιοσημείωτη απώλεια δοντιών και το αυξημένο οικονομικό κόστος συγκαταλέγονται μεταξύ των μειονεκτημάτων αυτών των τεχνικών. Τα τελευταία χρόνια έχουν προταθεί λιγότερο επεμβατικές μέθοδοι θεραπείας πολφού, με σκοπό τη διατήρηση περισσότερης υγιούς οδοντικής ουσίας. Ενώ η άμεση κάλυψη πολφού είναι μια καλά αποδεκτή και καθιερωμένη τεχνική για τα μόνιμα δόντια, δεν ισχύει το ίδιο για τα νεογιλά δόντια. Η τεχνική αυτή ακόμα δε συστήνεται από τις διάφορες επιστημονικές εταιρείες ακριβώς λόγω ανεπαρκούς τεκμηρίωσης στη διεθνή βιβλιογραφία. Μεταξύ των υλικών που χρησιμοποιούνται ήδη για την άμεση κάλυψη πολφού στα μόνιμα δόντια, το Ca(OH)2 θεωρείται εδώ και πολλά χρόνια το υλικό εκλογής. Παρ 'όλα αυτά, η χρήση του Ca(OH)2 για την άμεση κάλυψη πολφού σε νεογιλούς γομφίους είναι αμφιλεγόμενη λόγω των χαμηλών ποσοστών επιτυχίας του με βάση ιστοπαθολογικά δεδομένα. Το MTA έχει μελετηθεί κλινικά και έχει βρεθεί αποτελεσματικό για άμεση κάλυψη πολφού σε νεογιλά δόντια. Ωστόσο, το υψηλό του κόστος περιορίζει την ευρεία χρήση του στην κλινική πράξη. Το Pure Portland cement® Med-PZ είναι ένα νέο υλικό, το οποίο εισήχθη στην κλινική οδοντιατρική πράξη το 2012 και έχει παρόμοιες ιδιότητες με το MTA. Λίγες κλινικές μελέτες έχουν δοκιμάσει το υλικό αυτό για θεραπεία πολφού σε νεογιλά δόντια. Το Biodentine ™ είναι ένα οργανικό μη μεταλλικό υλικό με βάση το πυριτικό τριασβέστιο (Ca3SiO5). Η βιβλιογραφία σχετικά με τη χρήση αυτού του υλικού στα νεογιλά δόντια είναι επίσης περιορισμένη. Σύμφωνα με μετα-ανάλυση του 2017, υπάρχουν περιορισμένα και αντικρουόμενα στοιχεία στη βιβλιογραφία σχετικά με τη χρήση της άμεσης κάλυψης πολφού στα νεογιλά δόντια. Σκοπός: Η εκτίμηση και σύγκριση των ποσοστών επιτυχίας της τεχνικής της άμεσης κάλυψης πολφού σε νεογιλούς γομφίους με αποκάλυψη πολφού λόγω τερηδόνας, χρησιμοποιώντας τρία διαφορετικά υλικά άμεσης κάλυψης πολφού, Ca(OH)2, Pure Portland cement® Med-PZ και Biodentine ™. Υλικά και Μέθοδοι: Το δείγμα της μελέτης περιελάμβανε ασθενείς που προσήλθαν στη Μεταπτυχιακή Κλινική Παιδοδοντιατρικής στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, αναζητώντας οδοντιατρική θεραπεία. Οι ασθενείς συμπεριλαμβάνονταν στη μελέτη αν πληρούσαν τα ακόλουθα κριτήρια εισαγωγής. Είχαν ελεύθερο ιατρικό ιστορικό και 1ους ή 2ους νεογιλούς γομφίους με βαθιές ενεργές τερηδονικές βλάβες που οδηγούσαν σε αποκάλυψη πολφού μετά την αφαίρεση της τερηδόνας. Όλα τα συμμετέχοντα δόντια ήταν ελεύθερα σημείων και συμπτωμάτων ενδεικτικών μη αντιστρεπτής φλεγμονής του πολφού. Πιο συγκεκριμένα, για τη συμμετοχή στο δείγμα της μελέτης, έπρεπε να πληρούνται τα ακόλουθα κλινικά κριτήρια , να μην υπάρχει ιστορικό πόνου, οι περιοδοντικοί ιστοί έπρεπε να είναι υγιείς χωρίς παρουσία συριγγίου ή αποστήματος, ενώ δεν έπρεπε να παρατηρείται κινητικότητα και ευαισθησία στην επίκρουση. Κατά την κλινική πράξη, η αποκάλυψη του πολφού δεν έπρεπε να ξεπερνά τα 1-2mm, η αιμόσταση έπρεπε να μπορεί να πραγματοποιηθεί αυτόματα, χωρίς τη χρήση αιμοστατικών παραγόντων μέσα σε 2-3 min και τα δόντια έπρεπε να μπορούν να αποκατασταθούν με σύνθετη ρητίνη. Ακτινογραφικά, έπρεπε να απουσιάζει οποιοδήποτε παθολογικό σημείο στο μόνιμο διάδοχο δόντι, καθώς και οποιαδήποτε περιακρορριζική ή μεσορριζική αλλοίωση και εσωτερική ή εξωτερική απορρόφηση και ενασβεστίωη. Η Lamina Dura έπρεπε να είναι συνεχής και άθικτη και το εναπομένον μήκος ρίζας να είναι τουλάχιστον το μισό του αρχικού. Μετά λοιπόν, από την αρχική κλινική και ακτινογραφική εξέταση με οπισθοφατνιακή ακτινογραφία, τα δόντια χωρίστηκαν σε 3 ομάδες, μία για κάθε υλικό κάλυψης πολφού. Στην πρώτη ομάδα χρησιμοποιήθηκε το Ca(OH)2, στη 2η το Portland Cement και στην 3η το Biodentine. Όλες οι διαδικασίες άμεσης κάλυψης πολφού πραγματοποιήθηκαν από έναν παιδοδοντίατρο. Και στις 3 ομάδες, τα δόντια αρχικά αναισθητοποιήθηκαν τοπικά με αρτικαϊνη 4% με επινεφρίνη 1/200.000 και απομονώθηκαν με ελαστικό απομονωτήρα. Στη συνέχεια, έγινε πλήρης αφαίρεση της τερηδονικής βλάβης στην αδαμαντίνη και οδοντίνη.Τα δόντια με αποκάλυψη πολφού μικρότερη από 2 mm, που περιβαλλόταν από υγιή οδοντίνη ήταν υποψήφια για άμεση κάλυψη πολφού. Εάν το μέγεθος της αποκάλυψης του ποφλού ήταν μεγαλύτερο από 2 mm ή εάν η αιμορραγία δεν ελεγχόταν με αποστειρωμένο βύσμα βάμβακος εντός 2-3 λεπτών, το δόντι αποκλειόταν από τη μελέτη και πραγματοποιούνταν πολφοτομή. Εάν πληρούνταν όλα τα κριτήρια που προαναφέρθηκαν, γινόταν αιμόσταση αυτόματα με στεγνά αποστειρωμένα βύσματα βάμβακος, μετά πλύσεις με υποχλωριώδες Na για αντισηψία και στη συνέχεια εφαρμογή ξανά στεγνών αποστειρωμένων βυσμάτων βάμβακος. Τέλος, γινόταν η τοποθέτηση του υλικού άμεσης κάλυψης πολφού. Στην πρώτη ομάδα, γινόταν τοποθέτηση Ca(OH)2 (Dycal, Dentsply, Milford, DE, USA), ενώ στη 2η ομάδα Pure Portland cement® Med-PZ. Στις δύο πρώτες ομάδες, εφαρμοζόταν και ένα στρώμα υαλοϊονομερούς κονίας (Vitrebond, 3 Μ ESPE, St Paul, ΜΝ, ΗΠΑ) πάνω από το υλικό άμεσης κάλυψης πολφού και τέλος γινόταν η αποκατάσταση του δοντιού με σύνθετη ρητίνη. Στην 3η ομάδα, το υλικό άμεσης κάλυψης πολφού ήταν το Biodentine, το οποίο τοποθετούνταν πάνω στον εκτεθειμμένο πολφό. Ύστερα από την ολοκλήρωση της πήξης του υλικού, ακολουθούσε η αποκατάσταση του δοντιού με σύνθετη ρητίνη. Και στις 3 ομάδες, γινόταν η λήψη μιας οπισθοφατνιακής ακτινογραφίας μετά τη θεραπεία. Οι επανεξετάσεις των ασθενών ορίστηκαν στους 3 ,6 και 12 μήνες μετά τη θεραπεία και κάθε 6 μήνες στη συνέχεια. Η επανεξέταση περιελάμβανε κλινική και ακτινογραφική αξιολόγηση των διαγνωστικών κριτηρίων που χρησιμοποιήθηκαν από 2 τυφλούς εκπαιδευμένους και τυποποιημένους παιδοδοντιάτρους. Όλα τα δόντια αξιολογήθηκαν για παρουσία συμπτωμάτων πόνου, ευαισθησίας στην επίκρουση ή την ψηλάφηση, κινητικότητας, συριγγίου, αποστήματος, εσωτερικής και εξωτερικής απορρόφησης, περιακρορριζικής ή μεσορριζικής αλλοίωσης που είναι ενδεικτικά νέκρωσης πολφού. Στατιστική ανάλυση: Πραγματοποιήθηκε περιγραφική στατιστική με δοκιμασίες x2 και Fisher, καμπύλες επιβίωσης Kaplan – Meir για κάθε υλικό κάλυψης πολφού, τύπο δοντιού, ηλικία και φύλο. Ένα μονοπαραγοντικό και πολυπαραγοντικό μοντέλο παλινδρόμησης Cox κατασκευάστηκε με βάση προκαθορισμένες μεταβλητές, όπως το υλικό κάλυψης πολφού, τον τύπο του δοντιού, το οδοντικό τόξο και την ηλικία. Η εκτίμηση των αναλογικών κινδύνων πραγματοποιήθηκε μέσω του Nelson Aalen plot για τον αθροιστικό κίνδυνο ανά τύπο υλικού άμεσης κάλυψης πολφού, ενώ το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε στο 5% για όλες τις αναλύσεις, μαζί με 95% όρια αξιοπιστίας. Όλες οι αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν στο στατιστικό πρόγραμμα Stata v 14.1. Αποτελέσματα: Ένα σύνολο 66 ασθενών, εκ των οποίων 25 ήταν κορίτσια και 41 αγόρια με μέση ηλικία τα 7,2 έτη και ηλικιακό εύρος από 4 έως 11 έτη συμμετείχαν στη μελέτη. Ο διάμεσος χρόνος παρακολούθησης ήταν 1.1 χρόνος (εύρος: 0,19-2.48 χρόνια) και δεν είχε διαφορά με το μέσο χρόνο παρακολούθησης. Ο συνολικός αριθμός των νεογιλών γομφίων που συμπεριλήφθησαν στη μελέτη ήταν 79, εκ των οποίων 27 ανήκαν στην πρώτη ομάδα, 29 στη δεύτερη και 23 στην τρίτη. 39 από αυτούς ήταν πρώτοι νεογιλοί γομφίοι, 40 δεύτεροι, 22 κάτω και 57 άνω, 36 αριστεροί και 43 δεξιοί. Αποκαταστάσεις συνθέτων ρητινών δεύτερης ομάδας πραγματοποιήθηκαν σε 75 δόντια, ενώ μόνο 4 αποκαταστάθηκαν με εμφράξεις πρώτης ομάδας. Το συνολικό ποσοστό αποτυχίας της τεχνικής άμεσης κάλυψης πολφού ανεξαρτήτως του υλικού που χρησιμοποιήθηκε ήταν 16%. Η κατανομή των αποτυχιών ανά ομάδα ήταν: πρώτη ομάδα – πέντε δόντια, δεύτερη ομάδα πέντε δόντια και τρίτη ομάδα τρία δόντια. Καμία στατιστικά σημαντική διαφορά δε βρέθηκε μεταξύ της αποτυχίας και του τύπου του υλικού κάλυψης πολφού. Για περισσότερα από τα μισά δόντια που εμφάνισαν αποτυχία, αυτή παρατηρήθηκε μέσα στους πρώτους 6 μήνες μετά τη θεραπεία. Στο μοντέλο πολλαπλών μεταβλητών, μετά την προσαρμογή για το φύλο, την ηλικία, τον τύπο του δοντιού και το οδοντικό τόξο, το portland cement και το biodentine εμφάνισαν 59% και 46% αντίστοιχα χαμηλότερο κίνδυνο αποτυχίας συγκριτικά με το Ca(OH)2 (Portland Cement vs Dycal: HR=0.41; 95% CIs: 0.03, 5.48; p=0.50; Biodentine vs Dycal: HR=0.54; 95% CIs: 0.02, 15.25; p=0.72). Ωστόσο τίποτα από αυτά δεν ήταν στατιστικά σημαντικό. Συμπεράσματα: Η άμεση κάλυψη πολφού στους νεογιλούς γομφίους με αποκάλυψη πολφού λόγω τερηδόνας εμφάνισε συνολικό ποσοστό επιτυχίας 84% με βάση κλινικά και ακτινογραφικά διαγνωστικά κριτήρια και ύστερα από μέσο χρόνο παρακολούθησης 12 μηνών. Παρόλα αυτά δεν βρέθηκε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά στο ποσοστό αποτυχίας μεταξύ των διαφορετικών υλικών κάλυψης πολφού που χρησιμοποιήθηκαν. Απαιτούνται τόσο μεγαλύτερο μέγεθος δείγματος, όσο και μεγαλύτερος χρόνος παρακολούθησης για καλύτερη εκτίμηση της μακροχρόνιας κλινικής και ακτινογραφικής αποτελεσματικότητας της άμεσης κάλυψης πολφού μετά την εφαρμογή των υλικών κάλυψης πολφού που μελετήθηκαν.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η θεραπευτική αντιμετώπιση των νεογιλών δοντιών με βαθιές ενεργές τερηδονικές βλάβες κοντά στον πολφό έχει μελετηθεί εκτενώς στη βιβλιογραφία και περιλαμβάνει κυρίως επεμβατικές τεχνικές, όπως η πολφοτομή και η πολφεκτομή. Η πολυπλοκότητα της κλινικής διαδικασίας, οι συνεδρίες μακράς διάρκειας (περιστασιακά περισσότερες από μία), η αξιοσημείωτη απώλεια δοντιών και το αυξημένο οικονομικό κόστος συγκαταλέγονται μεταξύ των μειονεκτημάτων αυτών των τεχνικών. Τα τελευταία χρόνια έχουν προταθεί λιγότερο επεμβατικές μέθοδοι θεραπείας πολφού, με σκοπό τη διατήρηση περισσότερης υγιούς οδοντικής ουσίας. Ενώ η άμεση κάλυψη πολφού είναι μια καλά αποδεκτή και καθιερωμένη τεχνική για τα μόνιμα δόντια, δεν ισχύει το ίδιο για τα νεογιλά δόντια. Η τεχνική αυτή ακόμα δε συστήνεται από τις διάφορες επιστημονικές εταιρείες ακριβώς λόγω ανεπαρκούς τεκμηρίωσης στη διεθνή βιβλιογραφία. Μεταξύ των υλικών που χρησιμοποιούνται ήδη για την άμεση κάλυψη πολφού στα μόνιμα δόντια, το Ca(OH)2 θεωρείται εδώ και πολλά χρόνια το υλικό εκλογής. Παρ &#x27;όλα αυτά, η χρήση του Ca(OH)2 για την άμεση κάλυψη πολφού σε νεογιλούς γομφίους είναι αμφιλεγόμενη λόγω των χαμηλών ποσοστών επιτυχίας του με βάση ιστοπαθολογικά δεδομένα. Το MTA έχει μελετηθεί κλινικά και έχει βρεθεί αποτελεσματικό για άμεση κάλυψη πολφού σε νεογιλά δόντια. Ωστόσο, το υψηλό του κόστος περιορίζει την ευρεία χρήση του στην κλινική πράξη. Το Pure Portland cement® Med-PZ είναι ένα νέο υλικό, το οποίο εισήχθη στην κλινική οδοντιατρική πράξη το 2012 και έχει παρόμοιες ιδιότητες με το MTA. Λίγες κλινικές μελέτες έχουν δοκιμάσει το υλικό αυτό για θεραπεία πολφού σε νεογιλά δόντια. Το Biodentine ™ είναι ένα οργανικό μη μεταλλικό υλικό με βάση το πυριτικό τριασβέστιο (Ca3SiO5). Η βιβλιογραφία σχετικά με τη χρήση αυτού του υλικού στα νεογιλά δόντια είναι επίσης περιορισμένη. Σύμφωνα με μετα-ανάλυση του 2017, υπάρχουν περιορισμένα και αντικρουόμενα στοιχεία στη βιβλιογραφία σχετικά με τη χρήση της άμεσης κάλυψης πολφού στα νεογιλά δόντια. Σκοπός: Η εκτίμηση και σύγκριση των ποσοστών επιτυχίας της τεχνικής της άμεσης κάλυψης πολφού σε νεογιλούς γομφίους με αποκάλυψη πολφού λόγω τερηδόνας, χρησιμοποιώντας τρία διαφορετικά υλικά άμεσης κάλυψης πολφού, Ca(OH)2, Pure Portland cement® Med-PZ και Biodentine ™. Υλικά και Μέθοδοι: Το δείγμα της μελέτης περιελάμβανε ασθενείς που προσήλθαν στη Μεταπτυχιακή Κλινική Παιδοδοντιατρικής στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, αναζητώντας οδοντιατρική θεραπεία. Οι ασθενείς συμπεριλαμβάνονταν στη μελέτη αν πληρούσαν τα ακόλουθα κριτήρια εισαγωγής. Είχαν ελεύθερο ιατρικό ιστορικό και 1ους ή 2ους νεογιλούς γομφίους με βαθιές ενεργές τερηδονικές βλάβες που οδηγούσαν σε αποκάλυψη πολφού μετά την αφαίρεση της τερηδόνας. Όλα τα συμμετέχοντα δόντια ήταν ελεύθερα σημείων και συμπτωμάτων ενδεικτικών μη αντιστρεπτής φλεγμονής του πολφού. Πιο συγκεκριμένα, για τη συμμετοχή στο δείγμα της μελέτης, έπρεπε να πληρούνται τα ακόλουθα κλινικά κριτήρια , να μην υπάρχει ιστορικό πόνου, οι περιοδοντικοί ιστοί έπρεπε να είναι υγιείς χωρίς παρουσία συριγγίου ή αποστήματος, ενώ δεν έπρεπε να παρατηρείται κινητικότητα και ευαισθησία στην επίκρουση. Κατά την κλινική πράξη, η αποκάλυψη του πολφού δεν έπρεπε να ξεπερνά τα 1-2mm, η αιμόσταση έπρεπε να μπορεί να πραγματοποιηθεί αυτόματα, χωρίς τη χρήση αιμοστατικών παραγόντων μέσα σε 2-3 min και τα δόντια έπρεπε να μπορούν να αποκατασταθούν με σύνθετη ρητίνη. Ακτινογραφικά, έπρεπε να απουσιάζει οποιοδήποτε παθολογικό σημείο στο μόνιμο διάδοχο δόντι, καθώς και οποιαδήποτε περιακρορριζική ή μεσορριζική αλλοίωση και εσωτερική ή εξωτερική απορρόφηση και ενασβεστίωη. Η Lamina Dura έπρεπε να είναι συνεχής και άθικτη και το εναπομένον μήκος ρίζας να είναι τουλάχιστον το μισό του αρχικού. Μετά λοιπόν, από την αρχική κλινική και ακτινογραφική εξέταση με οπισθοφατνιακή ακτινογραφία, τα δόντια χωρίστηκαν σε 3 ομάδες, μία για κάθε υλικό κάλυψης πολφού. Στην πρώτη ομάδα χρησιμοποιήθηκε το Ca(OH)2, στη 2η το Portland Cement και στην 3η το Biodentine. Όλες οι διαδικασίες άμεσης κάλυψης πολφού πραγματοποιήθηκαν από έναν παιδοδοντίατρο. Και στις 3 ομάδες, τα δόντια αρχικά αναισθητοποιήθηκαν τοπικά με αρτικαϊνη 4% με επινεφρίνη 1/200.000 και απομονώθηκαν με ελαστικό απομονωτήρα. Στη συνέχεια, έγινε πλήρης αφαίρεση της τερηδονικής βλάβης στην αδαμαντίνη και οδοντίνη.Τα δόντια με αποκάλυψη πολφού μικρότερη από 2 mm, που περιβαλλόταν από υγιή οδοντίνη ήταν υποψήφια για άμεση κάλυψη πολφού. Εάν το μέγεθος της αποκάλυψης του ποφλού ήταν μεγαλύτερο από 2 mm ή εάν η αιμορραγία δεν ελεγχόταν με αποστειρωμένο βύσμα βάμβακος εντός 2-3 λεπτών, το δόντι αποκλειόταν από τη μελέτη και πραγματοποιούνταν πολφοτομή. Εάν πληρούνταν όλα τα κριτήρια που προαναφέρθηκαν, γινόταν αιμόσταση αυτόματα με στεγνά αποστειρωμένα βύσματα βάμβακος, μετά πλύσεις με υποχλωριώδες Na για αντισηψία και στη συνέχεια εφαρμογή ξανά στεγνών αποστειρωμένων βυσμάτων βάμβακος. Τέλος, γινόταν η τοποθέτηση του υλικού άμεσης κάλυψης πολφού. Στην πρώτη ομάδα, γινόταν τοποθέτηση Ca(OH)2 (Dycal, Dentsply, Milford, DE, USA), ενώ στη 2η ομάδα Pure Portland cement® Med-PZ. Στις δύο πρώτες ομάδες, εφαρμοζόταν και ένα στρώμα υαλοϊονομερούς κονίας (Vitrebond, 3 Μ ESPE, St Paul, ΜΝ, ΗΠΑ) πάνω από το υλικό άμεσης κάλυψης πολφού και τέλος γινόταν η αποκατάσταση του δοντιού με σύνθετη ρητίνη. Στην 3η ομάδα, το υλικό άμεσης κάλυψης πολφού ήταν το Biodentine, το οποίο τοποθετούνταν πάνω στον εκτεθειμμένο πολφό. Ύστερα από την ολοκλήρωση της πήξης του υλικού, ακολουθούσε η αποκατάσταση του δοντιού με σύνθετη ρητίνη. Και στις 3 ομάδες, γινόταν η λήψη μιας οπισθοφατνιακής ακτινογραφίας μετά τη θεραπεία. Οι επανεξετάσεις των ασθενών ορίστηκαν στους 3 ,6 και 12 μήνες μετά τη θεραπεία και κάθε 6 μήνες στη συνέχεια. Η επανεξέταση περιελάμβανε κλινική και ακτινογραφική αξιολόγηση των διαγνωστικών κριτηρίων που χρησιμοποιήθηκαν από 2 τυφλούς εκπαιδευμένους και τυποποιημένους παιδοδοντιάτρους. Όλα τα δόντια αξιολογήθηκαν για παρουσία συμπτωμάτων πόνου, ευαισθησίας στην επίκρουση ή την ψηλάφηση, κινητικότητας, συριγγίου, αποστήματος, εσωτερικής και εξωτερικής απορρόφησης, περιακρορριζικής ή μεσορριζικής αλλοίωσης που είναι ενδεικτικά νέκρωσης πολφού. Στατιστική ανάλυση: Πραγματοποιήθηκε περιγραφική στατιστική με δοκιμασίες x2 και Fisher, καμπύλες επιβίωσης Kaplan – Meir για κάθε υλικό κάλυψης πολφού, τύπο δοντιού, ηλικία και φύλο. Ένα μονοπαραγοντικό και πολυπαραγοντικό μοντέλο παλινδρόμησης Cox κατασκευάστηκε με βάση προκαθορισμένες μεταβλητές, όπως το υλικό κάλυψης πολφού, τον τύπο του δοντιού, το οδοντικό τόξο και την ηλικία. Η εκτίμηση των αναλογικών κινδύνων πραγματοποιήθηκε μέσω του Nelson Aalen plot για τον αθροιστικό κίνδυνο ανά τύπο υλικού άμεσης κάλυψης πολφού, ενώ το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε στο 5% για όλες τις αναλύσεις, μαζί με 95% όρια αξιοπιστίας. Όλες οι αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν στο στατιστικό πρόγραμμα Stata v 14.1. Αποτελέσματα: Ένα σύνολο 66 ασθενών, εκ των οποίων 25 ήταν κορίτσια και 41 αγόρια με μέση ηλικία τα 7,2 έτη και ηλικιακό εύρος από 4 έως 11 έτη συμμετείχαν στη μελέτη. Ο διάμεσος χρόνος παρακολούθησης ήταν 1.1 χρόνος (εύρος: 0,19-2.48 χρόνια) και δεν είχε διαφορά με το μέσο χρόνο παρακολούθησης. Ο συνολικός αριθμός των νεογιλών γομφίων που συμπεριλήφθησαν στη μελέτη ήταν 79, εκ των οποίων 27 ανήκαν στην πρώτη ομάδα, 29 στη δεύτερη και 23 στην τρίτη. 39 από αυτούς ήταν πρώτοι νεογιλοί γομφίοι, 40 δεύτεροι, 22 κάτω και 57 άνω, 36 αριστεροί και 43 δεξιοί. Αποκαταστάσεις συνθέτων ρητινών δεύτερης ομάδας πραγματοποιήθηκαν σε 75 δόντια, ενώ μόνο 4 αποκαταστάθηκαν με εμφράξεις πρώτης ομάδας. Το συνολικό ποσοστό αποτυχίας της τεχνικής άμεσης κάλυψης πολφού ανεξαρτήτως του υλικού που χρησιμοποιήθηκε ήταν 16%. Η κατανομή των αποτυχιών ανά ομάδα ήταν: πρώτη ομάδα – πέντε δόντια, δεύτερη ομάδα πέντε δόντια και τρίτη ομάδα τρία δόντια. Καμία στατιστικά σημαντική διαφορά δε βρέθηκε μεταξύ της αποτυχίας και του τύπου του υλικού κάλυψης πολφού. Για περισσότερα από τα μισά δόντια που εμφάνισαν αποτυχία, αυτή παρατηρήθηκε μέσα στους πρώτους 6 μήνες μετά τη θεραπεία. Στο μοντέλο πολλαπλών μεταβλητών, μετά την προσαρμογή για το φύλο, την ηλικία, τον τύπο του δοντιού και το οδοντικό τόξο, το portland cement και το biodentine εμφάνισαν 59% και 46% αντίστοιχα χαμηλότερο κίνδυνο αποτυχίας συγκριτικά με το Ca(OH)2 (Portland Cement vs Dycal: HR=0.41; 95% CIs: 0.03, 5.48; p=0.50; Biodentine vs Dycal: HR=0.54; 95% CIs: 0.02, 15.25; p=0.72). Ωστόσο τίποτα από αυτά δεν ήταν στατιστικά σημαντικό. Συμπεράσματα: Η άμεση κάλυψη πολφού στους νεογιλούς γομφίους με αποκάλυψη πολφού λόγω τερηδόνας εμφάνισε συνολικό ποσοστό επιτυχίας 84% με βάση κλινικά και ακτινογραφικά διαγνωστικά κριτήρια και ύστερα από μέσο χρόνο παρακολούθησης 12 μηνών. Παρόλα αυτά δεν βρέθηκε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά στο ποσοστό αποτυχίας μεταξύ των διαφορετικών υλικών κάλυψης πολφού που χρησιμοποιήθηκαν. Απαιτούνται τόσο μεγαλύτερο μέγεθος δείγματος, όσο και μεγαλύτερος χρόνος παρακολούθησης για καλύτερη εκτίμηση της μακροχρόνιας κλινικής και ακτινογραφικής αποτελεσματικότητας της άμεσης κάλυψης πολφού μετά την εφαρμογή των υλικών κάλυψης πολφού που μελετήθηκαν.","abstract_has_math":false,"creators":["Χατζηδημητρίου Κωνσταντίνα","Chatzidimitriou Konstantina"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:34:15Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2864123"],"render_values":[{"text":"uoadl:2864123","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2864123","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2864123","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2864123","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Χατζηδημητρίου Κωνσταντίνα","Chatzidimitriou Konstantina"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2864123","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2864123"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η θεραπευτική αντιμετώπιση των νεογιλών δοντιών με βαθιές ενεργές τερηδονικές βλάβες κοντά στον πολφό έχει μελετηθεί εκτενώς στη βιβλιογραφία και περιλαμβάνει κυρίως επεμβατικές τεχνικές, όπως η πολφοτομή και η πολφεκτομή. Η πολυπλοκότητα της κλινικής διαδικασίας, οι συνεδρίες μακράς διάρκειας (περιστασιακά περισσότερες από μία), η αξιοσημείωτη απώλεια δοντιών και το αυξημένο οικονομικό κόστος συγκαταλέγονται μεταξύ των μειονεκτημάτων αυτών των τεχνικών. Τα τελευταία χρόνια έχουν προταθεί λιγότερο επεμβατικές μέθοδοι θεραπείας πολφού, με σκοπό τη διατήρηση περισσότερης υγιούς οδοντικής ουσίας. Ενώ η άμεση κάλυψη πολφού είναι μια καλά αποδεκτή και καθιερωμένη τεχνική για τα μόνιμα δόντια, δεν ισχύει το ίδιο για τα νεογιλά δόντια. Η τεχνική αυτή ακόμα δε συστήνεται από τις διάφορες επιστημονικές εταιρείες ακριβώς λόγω ανεπαρκούς τεκμηρίωσης στη διεθνή βιβλιογραφία. Μεταξύ των υλικών που χρησιμοποιούνται ήδη για την άμεση κάλυψη πολφού στα μόνιμα δόντια, το Ca(OH)2 θεωρείται εδώ και πολλά χρόνια το υλικό εκλογής. Παρ 'όλα αυτά, η χρήση του Ca(OH)2 για την άμεση κάλυψη πολφού σε νεογιλούς γομφίους είναι αμφιλεγόμενη λόγω των χαμηλών ποσοστών επιτυχίας του με βάση ιστοπαθολογικά δεδομένα. Το MTA έχει μελετηθεί κλινικά και έχει βρεθεί αποτελεσματικό για άμεση κάλυψη πολφού σε νεογιλά δόντια. Ωστόσο, το υψηλό του κόστος περιορίζει την ευρεία χρήση του στην κλινική πράξη. Το Pure Portland cement® Med-PZ είναι ένα νέο υλικό, το οποίο εισήχθη στην κλινική οδοντιατρική πράξη το 2012 και έχει παρόμοιες ιδιότητες με το MTA. Λίγες κλινικές μελέτες έχουν δοκιμάσει το υλικό αυτό για θεραπεία πολφού σε νεογιλά δόντια. Το Biodentine ™ είναι ένα οργανικό μη μεταλλικό υλικό με βάση το πυριτικό τριασβέστιο (Ca3SiO5). Η βιβλιογραφία σχετικά με τη χρήση αυτού του υλικού στα νεογιλά δόντια είναι επίσης περιορισμένη. Σύμφωνα με μετα-ανάλυση του 2017, υπάρχουν περιορισμένα και αντικρουόμενα στοιχεία στη βιβλιογραφία σχετικά με τη χρήση της άμεσης κάλυψης πολφού στα νεογιλά δόντια. Σκοπός: Η εκτίμηση και σύγκριση των ποσοστών επιτυχίας της τεχνικής της άμεσης κάλυψης πολφού σε νεογιλούς γομφίους με αποκάλυψη πολφού λόγω τερηδόνας, χρησιμοποιώντας τρία διαφορετικά υλικά άμεσης κάλυψης πολφού, Ca(OH)2, Pure Portland cement® Med-PZ και Biodentine ™. Υλικά και Μέθοδοι: Το δείγμα της μελέτης περιελάμβανε ασθενείς που προσήλθαν στη Μεταπτυχιακή Κλινική Παιδοδοντιατρικής στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, αναζητώντας οδοντιατρική θεραπεία. Οι ασθενείς συμπεριλαμβάνονταν στη μελέτη αν πληρούσαν τα ακόλουθα κριτήρια εισαγωγής. Είχαν ελεύθερο ιατρικό ιστορικό και 1ους ή 2ους νεογιλούς γομφίους με βαθιές ενεργές τερηδονικές βλάβες που οδηγούσαν σε αποκάλυψη πολφού μετά την αφαίρεση της τερηδόνας. Όλα τα συμμετέχοντα δόντια ήταν ελεύθερα σημείων και συμπτωμάτων ενδεικτικών μη αντιστρεπτής φλεγμονής του πολφού. Πιο συγκεκριμένα, για τη συμμετοχή στο δείγμα της μελέτης, έπρεπε να πληρούνται τα ακόλουθα κλινικά κριτήρια , να μην υπάρχει ιστορικό πόνου, οι περιοδοντικοί ιστοί έπρεπε να είναι υγιείς χωρίς παρουσία συριγγίου ή αποστήματος, ενώ δεν έπρεπε να παρατηρείται κινητικότητα και ευαισθησία στην επίκρουση. Κατά την κλινική πράξη, η αποκάλυψη του πολφού δεν έπρεπε να ξεπερνά τα 1-2mm, η αιμόσταση έπρεπε να μπορεί να πραγματοποιηθεί αυτόματα, χωρίς τη χρήση αιμοστατικών παραγόντων μέσα σε 2-3 min και τα δόντια έπρεπε να μπορούν να αποκατασταθούν με σύνθετη ρητίνη. Ακτινογραφικά, έπρεπε να απουσιάζει οποιοδήποτε παθολογικό σημείο στο μόνιμο διάδοχο δόντι, καθώς και οποιαδήποτε περιακρορριζική ή μεσορριζική αλλοίωση και εσωτερική ή εξωτερική απορρόφηση και ενασβεστίωη. Η Lamina Dura έπρεπε να είναι συνεχής και άθικτη και το εναπομένον μήκος ρίζας να είναι τουλάχιστον το μισό του αρχικού. Μετά λοιπόν, από την αρχική κλινική και ακτινογραφική εξέταση με οπισθοφατνιακή ακτινογραφία, τα δόντια χωρίστηκαν σε 3 ομάδες, μία για κάθε υλικό κάλυψης πολφού. Στην πρώτη ομάδα χρησιμοποιήθηκε το Ca(OH)2, στη 2η το Portland Cement και στην 3η το Biodentine. Όλες οι διαδικασίες άμεσης κάλυψης πολφού πραγματοποιήθηκαν από έναν παιδοδοντίατρο. Και στις 3 ομάδες, τα δόντια αρχικά αναισθητοποιήθηκαν τοπικά με αρτικαϊνη 4% με επινεφρίνη 1/200.000 και απομονώθηκαν με ελαστικό απομονωτήρα. Στη συνέχεια, έγινε πλήρης αφαίρεση της τερηδονικής βλάβης στην αδαμαντίνη και οδοντίνη.Τα δόντια με αποκάλυψη πολφού μικρότερη από 2 mm, που περιβαλλόταν από υγιή οδοντίνη ήταν υποψήφια για άμεση κάλυψη πολφού. Εάν το μέγεθος της αποκάλυψης του ποφλού ήταν μεγαλύτερο από 2 mm ή εάν η αιμορραγία δεν ελεγχόταν με αποστειρωμένο βύσμα βάμβακος εντός 2-3 λεπτών, το δόντι αποκλειόταν από τη μελέτη και πραγματοποιούνταν πολφοτομή. Εάν πληρούνταν όλα τα κριτήρια που προαναφέρθηκαν, γινόταν αιμόσταση αυτόματα με στεγνά αποστειρωμένα βύσματα βάμβακος, μετά πλύσεις με υποχλωριώδες Na για αντισηψία και στη συνέχεια εφαρμογή ξανά στεγνών αποστειρωμένων βυσμάτων βάμβακος. Τέλος, γινόταν η τοποθέτηση του υλικού άμεσης κάλυψης πολφού. Στην πρώτη ομάδα, γινόταν τοποθέτηση Ca(OH)2 (Dycal, Dentsply, Milford, DE, USA), ενώ στη 2η ομάδα Pure Portland cement® Med-PZ. Στις δύο πρώτες ομάδες, εφαρμοζόταν και ένα στρώμα υαλοϊονομερούς κονίας (Vitrebond, 3 Μ ESPE, St Paul, ΜΝ, ΗΠΑ) πάνω από το υλικό άμεσης κάλυψης πολφού και τέλος γινόταν η αποκατάσταση του δοντιού με σύνθετη ρητίνη. Στην 3η ομάδα, το υλικό άμεσης κάλυψης πολφού ήταν το Biodentine, το οποίο τοποθετούνταν πάνω στον εκτεθειμμένο πολφό. Ύστερα από την ολοκλήρωση της πήξης του υλικού, ακολουθούσε η αποκατάσταση του δοντιού με σύνθετη ρητίνη. Και στις 3 ομάδες, γινόταν η λήψη μιας οπισθοφατνιακής ακτινογραφίας μετά τη θεραπεία. Οι επανεξετάσεις των ασθενών ορίστηκαν στους 3 ,6 και 12 μήνες μετά τη θεραπεία και κάθε 6 μήνες στη συνέχεια. Η επανεξέταση περιελάμβανε κλινική και ακτινογραφική αξιολόγηση των διαγνωστικών κριτηρίων που χρησιμοποιήθηκαν από 2 τυφλούς εκπαιδευμένους και τυποποιημένους παιδοδοντιάτρους. Όλα τα δόντια αξιολογήθηκαν για παρουσία συμπτωμάτων πόνου, ευαισθησίας στην επίκρουση ή την ψηλάφηση, κινητικότητας, συριγγίου, αποστήματος, εσωτερικής και εξωτερικής απορρόφησης, περιακρορριζικής ή μεσορριζικής αλλοίωσης που είναι ενδεικτικά νέκρωσης πολφού. Στατιστική ανάλυση: Πραγματοποιήθηκε περιγραφική στατιστική με δοκιμασίες x2 και Fisher, καμπύλες επιβίωσης Kaplan – Meir για κάθε υλικό κάλυψης πολφού, τύπο δοντιού, ηλικία και φύλο. Ένα μονοπαραγοντικό και πολυπαραγοντικό μοντέλο παλινδρόμησης Cox κατασκευάστηκε με βάση προκαθορισμένες μεταβλητές, όπως το υλικό κάλυψης πολφού, τον τύπο του δοντιού, το οδοντικό τόξο και την ηλικία. Η εκτίμηση των αναλογικών κινδύνων πραγματοποιήθηκε μέσω του Nelson Aalen plot για τον αθροιστικό κίνδυνο ανά τύπο υλικού άμεσης κάλυψης πολφού, ενώ το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε στο 5% για όλες τις αναλύσεις, μαζί με 95% όρια αξιοπιστίας. Όλες οι αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν στο στατιστικό πρόγραμμα Stata v 14.1. Αποτελέσματα: Ένα σύνολο 66 ασθενών, εκ των οποίων 25 ήταν κορίτσια και 41 αγόρια με μέση ηλικία τα 7,2 έτη και ηλικιακό εύρος από 4 έως 11 έτη συμμετείχαν στη μελέτη. Ο διάμεσος χρόνος παρακολούθησης ήταν 1.1 χρόνος (εύρος: 0,19-2.48 χρόνια) και δεν είχε διαφορά με το μέσο χρόνο παρακολούθησης. Ο συνολικός αριθμός των νεογιλών γομφίων που συμπεριλήφθησαν στη μελέτη ήταν 79, εκ των οποίων 27 ανήκαν στην πρώτη ομάδα, 29 στη δεύτερη και 23 στην τρίτη. 39 από αυτούς ήταν πρώτοι νεογιλοί γομφίοι, 40 δεύτεροι, 22 κάτω και 57 άνω, 36 αριστεροί και 43 δεξιοί. Αποκαταστάσεις συνθέτων ρητινών δεύτερης ομάδας πραγματοποιήθηκαν σε 75 δόντια, ενώ μόνο 4 αποκαταστάθηκαν με εμφράξεις πρώτης ομάδας. Το συνολικό ποσοστό αποτυχίας της τεχνικής άμεσης κάλυψης πολφού ανεξαρτήτως του υλικού που χρησιμοποιήθηκε ήταν 16%. Η κατανομή των αποτυχιών ανά ομάδα ήταν: πρώτη ομάδα – πέντε δόντια, δεύτερη ομάδα πέντε δόντια και τρίτη ομάδα τρία δόντια. Καμία στατιστικά σημαντική διαφορά δε βρέθηκε μεταξύ της αποτυχίας και του τύπου του υλικού κάλυψης πολφού. Για περισσότερα από τα μισά δόντια που εμφάνισαν αποτυχία, αυτή παρατηρήθηκε μέσα στους πρώτους 6 μήνες μετά τη θεραπεία. Στο μοντέλο πολλαπλών μεταβλητών, μετά την προσαρμογή για το φύλο, την ηλικία, τον τύπο του δοντιού και το οδοντικό τόξο, το portland cement και το biodentine εμφάνισαν 59% και 46% αντίστοιχα χαμηλότερο κίνδυνο αποτυχίας συγκριτικά με το Ca(OH)2 (Portland Cement vs Dycal: HR=0.41; 95% CIs: 0.03, 5.48; p=0.50; Biodentine vs Dycal: HR=0.54; 95% CIs: 0.02, 15.25; p=0.72). Ωστόσο τίποτα από αυτά δεν ήταν στατιστικά σημαντικό. Συμπεράσματα: Η άμεση κάλυψη πολφού στους νεογιλούς γομφίους με αποκάλυψη πολφού λόγω τερηδόνας εμφάνισε συνολικό ποσοστό επιτυχίας 84% με βάση κλινικά και ακτινογραφικά διαγνωστικά κριτήρια και ύστερα από μέσο χρόνο παρακολούθησης 12 μηνών. Παρόλα αυτά δεν βρέθηκε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά στο ποσοστό αποτυχίας μεταξύ των διαφορετικών υλικών κάλυψης πολφού που χρησιμοποιήθηκαν. Απαιτούνται τόσο μεγαλύτερο μέγεθος δείγματος, όσο και μεγαλύτερος χρόνος παρακολούθησης για καλύτερη εκτίμηση της μακροχρόνιας κλινικής και ακτινογραφικής αποτελεσματικότητας της άμεσης κάλυψης πολφού μετά την εφαρμογή των υλικών κάλυψης πολφού που μελετήθηκαν.","Introduction: Management of primary teeth with deep caries lesions close to the pulp has been extensively studied in the literature and mainly includes invasive techniques, such as pulpotomy or pulpectomy. Complexity of the clinical procedure, long chair sessions (occasionally more than one), substantial tooth loss and increased financial cost are among the disadvantages of these techniques. In recent years, less invasive pulp treatment modalities have been suggested, to preserve healthy tooth substance. While direct pulp capping is a well accepted and established technique for permanent teeth, the same doesn't hold true for primary teeth. The technique is still not recommended by prominent scientific societies on the basis of inadequate clinical research findings. Among the materials already used for direct pulp capping in permanent teeth, Ca(OH)2 has long been the material of choice. Nevertheless, the use of Ca(OH)2 for direct pulp capping in primary molars is controversial because of its low success rates, based on histopathological data. MTA has been clinically studied and found effective for direct pulp capping in deciduous teeth. However, its high cost limits its widespread use in clinical practice. Pure Portland cement® Med-PZ is a new material, which was introduced in clinical dental practice in 2012 and has similar to MTA properties. Few clinical studies have tested this material for pulp treatment of primary teeth. Biodentine ™ is a tricalcium silicate (Ca3SiO5) based in organic nonmetallic material. The literature concerning the use of this material in primary teeth is also limited. According to a meta-analysis of 2017, there is limited and conflicting evidence in the literature as regards to the use of direct pulp capping in primary teeth. Aim: Τo estimate and compare the success rates of the direct pulp capping treatment modality in primary molars with cariously exposed pulps, using three different direct pulp capping materials, Ca(OH)2, Pure Portland cement® Med-PZ and Biodentine™. Materials and Methods: The study sample consisted of patients that presented in the Postgraduate clinic of Paediatric Dentistry at the National and Kapodistrian University of Athens, seeking for dental treatment. The patients were included in the study if they met the following eligibility criteria: had an uneventful medical history and presence of first or second deciduous molars with deep active caries lesions, resulting to pulp exposure after caries removal. All participating teeth were free of signs and symptoms indicative of irreversible pulp inflammation. More specifically, for participation into the study sample, the following clinical criteria were fullfilled: no history of pain, healthy periodontal tissues in the absence of fistula or swelling, lack of mobility and percussion sensitivity, while the teeth had to be restorable after caries removal, with a vital pulp and an exposure that did not exceed 1-2 mm. Control of hemorrhage without the use of hemostatic agents was accomplished within 2-3 minutes. Radiographically, no periapical or furcal radiolucency and no internal or external resorption and calcification were present. Lamina dura had to be continuous and intact and the remaining root length at least half of the original. The teeth were divided into 3 groups, one for each pulp capping material: GrA: Ca(OH)2, GrB: Pure Portland cement® and GrC: Biodentine™. All direct pulp capping procedures were performed by one paediatric dentist. In all three groups, following clinical and radiographic examination (periapical radiograph), the teeth were anaesthetized locally with articaine 4% with epinephrine 1/200.000 and isolated by rubber dam. All enamel and dentine caries were removed. Teeth with an exposure less than 2 mm, surrounded by sound dentine were candidates for direct pulp capping. If the pulp size exposure was greater than 2 mm, or if the bleeding was not controlled with a sterile cotton pellet within 2-3 minutes, the tooth was excluded from the study and a pulpotomy was performed. Hemostasis was achieved with 0.5% NaOCl washes followed by application of dry sterile cotton pellets. In group Α, Ca(OH)2 (Dycal, Dentsply, Milford, DE, USA) and in group B, Pure Portland cement® Med-PZ was placed. A resin modified glass ionomer cement (Vitrebond, 3 M ESPE, St Paul, MN, USA) was placed on top of the pulp capping material and the tooth was restored with composite resin. In group C, Biodentine™ was placed on the exposed pulp. After setting of the material the tooth was restored with composite resin. In all three groups, a periapical radiograph was taken, immediately post-treatment. Patients were re-examined at 3, 6 and 12 months after treatment and every 6 months, thereafter. The recall examination included clinical and radiographic evaluation by two blinded and previously trained and calibrated pediatric dentists, regarding the clinical and diagnostic criteria used (intra-examiner reproducibility kappa = 0.83 and 0.92; inter-examiner reproducibility kappa = 0.96). All teeth were assessed for presence of signs or symptoms of pain, sensitivity to percussion or palpation, fistula, swelling, internal or external resorption, periapical or furcal radiolucency, which are indicative of pulp necrosis. Statistical analysis: Descriptive statistics with cross tabulations were performed. Chi-squared and Fisher’s exact tests were applied as appropriate. Kaplan - Meier survival curves for each pulp capping material, type of tooth, age and gender were calculated. A univariable and multivariable random effects Cox regression model, was built based on pre-defined covariates, such as pulp capping material, tooth type, dental arch, gender and age. The proportional hazards assumptions were checked through Nelson Aalen plot for log cumulative hazard by type of direct pulp capping material. A two-sided p-value of 0.05 was used to determine statistical significance for all analyses, along with 95% CIs. All analyses were performed using Stata v.14.1. Results: A total of 66 patients (25 girls, 41 boys) with a mean age of 7.2 years (SD: 1.7, range: 4.1-11.2) participated in the study. The mean follow-up time was 1.1 years (range: 0.19-2.48 years). The total number of primary molars included in the study was 79, which were assigned to 3 groups, GrA (n=27), GrB (29) and GrC (n=23), 39 of them (49%) were first primary molars, 40 (51%) were second, 22 (28%) lower and 57 (72%) upper, 36 (46%) left and 43 (54%) right. Class II composite resin restorations were performed in 75 (95%) teeth, while 4 (5%) teeth were restored with Class I. The overall failure for the direct pulp capping treatment regardless of the material used was 16%. The distribution of tooth failures by group was: Group A, 5 teeth, group B, 5 teeth and group C, 3 teeth. No statistically significant difference between failure and type of pulp capping material was found (fisher's exact test, p=0.93) For more than half of the teeth that failed, the event of failure occured within the first 6 months, post-treatment. In the multivariable model after adjusting for sex, age, tooth type and dental arch, Portland Cement and Biodentine exhibited a 59% and 46% lower hazard for tooth failure compared to Dycal respectively (Portland Cement vs Dycal: HR=0.41; 95% CIs: 0.03, 5.48; p=0.50; Biodentine vs Dycal: HR=0.54; 95% CIs: 0.02, 15.25; p=0.72). None was either statistically or clinically significant. Conclusions: Direct pulp capping in primary molars with a cariously exposed pulp exhibited an overall success rate of 84% based on clinical and/or radiographic diagnostic criteria, after a mean follow-up period of 12 months. However, no significant difference in failure rate among the different pulp capping materials used was found. Longer follow-up periods are needed to further assess the long-term clinical and radiographic effectiveness of direct pulp capping after application of the materials studied."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Άμεση Κάλυψη πολφού σε νεογιλούς γομφίους. Συγκριτική κλινική μελέτη τριών υλικών άμεσης κάλυψης πολφού"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Χατζηδημητρίου Κωνσταντίνα","Chatzidimitriou Konstantina"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η θεραπευτική αντιμετώπιση των νεογιλών δοντιών με βαθιές ενεργές τερηδονικές βλάβες κοντά στον πολφό έχει μελετηθεί εκτενώς στη βιβλιογραφία και περιλαμβάνει κυρίως επεμβατικές τεχνικές, όπως η πολφοτομή και η πολφεκτομή. Η πολυπλοκότητα της κλινικής διαδικασίας, οι συνεδρίες μακράς διάρκειας (περιστασιακά περισσότερες από μία), η αξιοσημείωτη απώλεια δοντιών και το αυξημένο οικονομικό κόστος συγκαταλέγονται μεταξύ των μειονεκτημάτων αυτών των τεχνικών. Τα τελευταία χρόνια έχουν προταθεί λιγότερο επεμβατικές μέθοδοι θεραπείας πολφού, με σκοπό τη διατήρηση περισσότερης υγιούς οδοντικής ουσίας. Ενώ η άμεση κάλυψη πολφού είναι μια καλά αποδεκτή και καθιερωμένη τεχνική για τα μόνιμα δόντια, δεν ισχύει το ίδιο για τα νεογιλά δόντια. Η τεχνική αυτή ακόμα δε συστήνεται από τις διάφορες επιστημονικές εταιρείες ακριβώς λόγω ανεπαρκούς τεκμηρίωσης στη διεθνή βιβλιογραφία. Μεταξύ των υλικών που χρησιμοποιούνται ήδη για την άμεση κάλυψη πολφού στα μόνιμα δόντια, το Ca(OH)2 θεωρείται εδώ και πολλά χρόνια το υλικό εκλογής. Παρ 'όλα αυτά, η χρήση του Ca(OH)2 για την άμεση κάλυψη πολφού σε νεογιλούς γομφίους είναι αμφιλεγόμενη λόγω των χαμηλών ποσοστών επιτυχίας του με βάση ιστοπαθολογικά δεδομένα. Το MTA έχει μελετηθεί κλινικά και έχει βρεθεί αποτελεσματικό για άμεση κάλυψη πολφού σε νεογιλά δόντια. Ωστόσο, το υψηλό του κόστος περιορίζει την ευρεία χρήση του στην κλινική πράξη. Το Pure Portland cement® Med-PZ είναι ένα νέο υλικό, το οποίο εισήχθη στην κλινική οδοντιατρική πράξη το 2012 και έχει παρόμοιες ιδιότητες με το MTA. Λίγες κλινικές μελέτες έχουν δοκιμάσει το υλικό αυτό για θεραπεία πολφού σε νεογιλά δόντια. Το Biodentine ™ είναι ένα οργανικό μη μεταλλικό υλικό με βάση το πυριτικό τριασβέστιο (Ca3SiO5). Η βιβλιογραφία σχετικά με τη χρήση αυτού του υλικού στα νεογιλά δόντια είναι επίσης περιορισμένη. Σύμφωνα με μετα-ανάλυση του 2017, υπάρχουν περιορισμένα και αντικρουόμενα στοιχεία στη βιβλιογραφία σχετικά με τη χρήση της άμεσης κάλυψης πολφού στα νεογιλά δόντια. Σκοπός: Η εκτίμηση και σύγκριση των ποσοστών επιτυχίας της τεχνικής της άμεσης κάλυψης πολφού σε νεογιλούς γομφίους με αποκάλυψη πολφού λόγω τερηδόνας, χρησιμοποιώντας τρία διαφορετικά υλικά άμεσης κάλυψης πολφού, Ca(OH)2, Pure Portland cement® Med-PZ και Biodentine ™. Υλικά και Μέθοδοι: Το δείγμα της μελέτης περιελάμβανε ασθενείς που προσήλθαν στη Μεταπτυχιακή Κλινική Παιδοδοντιατρικής στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, αναζητώντας οδοντιατρική θεραπεία. Οι ασθενείς συμπεριλαμβάνονταν στη μελέτη αν πληρούσαν τα ακόλουθα κριτήρια εισαγωγής. Είχαν ελεύθερο ιατρικό ιστορικό και 1ους ή 2ους νεογιλούς γομφίους με βαθιές ενεργές τερηδονικές βλάβες που οδηγούσαν σε αποκάλυψη πολφού μετά την αφαίρεση της τερηδόνας. Όλα τα συμμετέχοντα δόντια ήταν ελεύθερα σημείων και συμπτωμάτων ενδεικτικών μη αντιστρεπτής φλεγμονής του πολφού. Πιο συγκεκριμένα, για τη συμμετοχή στο δείγμα της μελέτης, έπρεπε να πληρούνται τα ακόλουθα κλινικά κριτήρια , να μην υπάρχει ιστορικό πόνου, οι περιοδοντικοί ιστοί έπρεπε να είναι υγιείς χωρίς παρουσία συριγγίου ή αποστήματος, ενώ δεν έπρεπε να παρατηρείται κινητικότητα και ευαισθησία στην επίκρουση. Κατά την κλινική πράξη, η αποκάλυψη του πολφού δεν έπρεπε να ξεπερνά τα 1-2mm, η αιμόσταση έπρεπε να μπορεί να πραγματοποιηθεί αυτόματα, χωρίς τη χρήση αιμοστατικών παραγόντων μέσα σε 2-3 min και τα δόντια έπρεπε να μπορούν να αποκατασταθούν με σύνθετη ρητίνη. Ακτινογραφικά, έπρεπε να απουσιάζει οποιοδήποτε παθολογικό σημείο στο μόνιμο διάδοχο δόντι, καθώς και οποιαδήποτε περιακρορριζική ή μεσορριζική αλλοίωση και εσωτερική ή εξωτερική απορρόφηση και ενασβεστίωη. Η Lamina Dura έπρεπε να είναι συνεχής και άθικτη και το εναπομένον μήκος ρίζας να είναι τουλάχιστον το μισό του αρχικού. Μετά λοιπόν, από την αρχική κλινική και ακτινογραφική εξέταση με οπισθοφατνιακή ακτινογραφία, τα δόντια χωρίστηκαν σε 3 ομάδες, μία για κάθε υλικό κάλυψης πολφού. Στην πρώτη ομάδα χρησιμοποιήθηκε το Ca(OH)2, στη 2η το Portland Cement και στην 3η το Biodentine. Όλες οι διαδικασίες άμεσης κάλυψης πολφού πραγματοποιήθηκαν από έναν παιδοδοντίατρο. Και στις 3 ομάδες, τα δόντια αρχικά αναισθητοποιήθηκαν τοπικά με αρτικαϊνη 4% με επινεφρίνη 1/200.000 και απομονώθηκαν με ελαστικό απομονωτήρα. Στη συνέχεια, έγινε πλήρης αφαίρεση της τερηδονικής βλάβης στην αδαμαντίνη και οδοντίνη.Τα δόντια με αποκάλυψη πολφού μικρότερη από 2 mm, που περιβαλλόταν από υγιή οδοντίνη ήταν υποψήφια για άμεση κάλυψη πολφού. Εάν το μέγεθος της αποκάλυψης του ποφλού ήταν μεγαλύτερο από 2 mm ή εάν η αιμορραγία δεν ελεγχόταν με αποστειρωμένο βύσμα βάμβακος εντός 2-3 λεπτών, το δόντι αποκλειόταν από τη μελέτη και πραγματοποιούνταν πολφοτομή. Εάν πληρούνταν όλα τα κριτήρια που προαναφέρθηκαν, γινόταν αιμόσταση αυτόματα με στεγνά αποστειρωμένα βύσματα βάμβακος, μετά πλύσεις με υποχλωριώδες Na για αντισηψία και στη συνέχεια εφαρμογή ξανά στεγνών αποστειρωμένων βυσμάτων βάμβακος. Τέλος, γινόταν η τοποθέτηση του υλικού άμεσης κάλυψης πολφού. Στην πρώτη ομάδα, γινόταν τοποθέτηση Ca(OH)2 (Dycal, Dentsply, Milford, DE, USA), ενώ στη 2η ομάδα Pure Portland cement® Med-PZ. Στις δύο πρώτες ομάδες, εφαρμοζόταν και ένα στρώμα υαλοϊονομερούς κονίας (Vitrebond, 3 Μ ESPE, St Paul, ΜΝ, ΗΠΑ) πάνω από το υλικό άμεσης κάλυψης πολφού και τέλος γινόταν η αποκατάσταση του δοντιού με σύνθετη ρητίνη. Στην 3η ομάδα, το υλικό άμεσης κάλυψης πολφού ήταν το Biodentine, το οποίο τοποθετούνταν πάνω στον εκτεθειμμένο πολφό. Ύστερα από την ολοκλήρωση της πήξης του υλικού, ακολουθούσε η αποκατάσταση του δοντιού με σύνθετη ρητίνη. Και στις 3 ομάδες, γινόταν η λήψη μιας οπισθοφατνιακής ακτινογραφίας μετά τη θεραπεία. Οι επανεξετάσεις των ασθενών ορίστηκαν στους 3 ,6 και 12 μήνες μετά τη θεραπεία και κάθε 6 μήνες στη συνέχεια. Η επανεξέταση περιελάμβανε κλινική και ακτινογραφική αξιολόγηση των διαγνωστικών κριτηρίων που χρησιμοποιήθηκαν από 2 τυφλούς εκπαιδευμένους και τυποποιημένους παιδοδοντιάτρους. Όλα τα δόντια αξιολογήθηκαν για παρουσία συμπτωμάτων πόνου, ευαισθησίας στην επίκρουση ή την ψηλάφηση, κινητικότητας, συριγγίου, αποστήματος, εσωτερικής και εξωτερικής απορρόφησης, περιακρορριζικής ή μεσορριζικής αλλοίωσης που είναι ενδεικτικά νέκρωσης πολφού. Στατιστική ανάλυση: Πραγματοποιήθηκε περιγραφική στατιστική με δοκιμασίες x2 και Fisher, καμπύλες επιβίωσης Kaplan – Meir για κάθε υλικό κάλυψης πολφού, τύπο δοντιού, ηλικία και φύλο. Ένα μονοπαραγοντικό και πολυπαραγοντικό μοντέλο παλινδρόμησης Cox κατασκευάστηκε με βάση προκαθορισμένες μεταβλητές, όπως το υλικό κάλυψης πολφού, τον τύπο του δοντιού, το οδοντικό τόξο και την ηλικία. Η εκτίμηση των αναλογικών κινδύνων πραγματοποιήθηκε μέσω του Nelson Aalen plot για τον αθροιστικό κίνδυνο ανά τύπο υλικού άμεσης κάλυψης πολφού, ενώ το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε στο 5% για όλες τις αναλύσεις, μαζί με 95% όρια αξιοπιστίας. Όλες οι αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν στο στατιστικό πρόγραμμα Stata v 14.1. Αποτελέσματα: Ένα σύνολο 66 ασθενών, εκ των οποίων 25 ήταν κορίτσια και 41 αγόρια με μέση ηλικία τα 7,2 έτη και ηλικιακό εύρος από 4 έως 11 έτη συμμετείχαν στη μελέτη. Ο διάμεσος χρόνος παρακολούθησης ήταν 1.1 χρόνος (εύρος: 0,19-2.48 χρόνια) και δεν είχε διαφορά με το μέσο χρόνο παρακολούθησης. Ο συνολικός αριθμός των νεογιλών γομφίων που συμπεριλήφθησαν στη μελέτη ήταν 79, εκ των οποίων 27 ανήκαν στην πρώτη ομάδα, 29 στη δεύτερη και 23 στην τρίτη. 39 από αυτούς ήταν πρώτοι νεογιλοί γομφίοι, 40 δεύτεροι, 22 κάτω και 57 άνω, 36 αριστεροί και 43 δεξιοί. Αποκαταστάσεις συνθέτων ρητινών δεύτερης ομάδας πραγματοποιήθηκαν σε 75 δόντια, ενώ μόνο 4 αποκαταστάθηκαν με εμφράξεις πρώτης ομάδας. Το συνολικό ποσοστό αποτυχίας της τεχνικής άμεσης κάλυψης πολφού ανεξαρτήτως του υλικού που χρησιμοποιήθηκε ήταν 16%. Η κατανομή των αποτυχιών ανά ομάδα ήταν: πρώτη ομάδα – πέντε δόντια, δεύτερη ομάδα πέντε δόντια και τρίτη ομάδα τρία δόντια. Καμία στατιστικά σημαντική διαφορά δε βρέθηκε μεταξύ της αποτυχίας και του τύπου του υλικού κάλυψης πολφού. Για περισσότερα από τα μισά δόντια που εμφάνισαν αποτυχία, αυτή παρατηρήθηκε μέσα στους πρώτους 6 μήνες μετά τη θεραπεία. Στο μοντέλο πολλαπλών μεταβλητών, μετά την προσαρμογή για το φύλο, την ηλικία, τον τύπο του δοντιού και το οδοντικό τόξο, το portland cement και το biodentine εμφάνισαν 59% και 46% αντίστοιχα χαμηλότερο κίνδυνο αποτυχίας συγκριτικά με το Ca(OH)2 (Portland Cement vs Dycal: HR=0.41; 95% CIs: 0.03, 5.48; p=0.50; Biodentine vs Dycal: HR=0.54; 95% CIs: 0.02, 15.25; p=0.72). Ωστόσο τίποτα από αυτά δεν ήταν στατιστικά σημαντικό. Συμπεράσματα: Η άμεση κάλυψη πολφού στους νεογιλούς γομφίους με αποκάλυψη πολφού λόγω τερηδόνας εμφάνισε συνολικό ποσοστό επιτυχίας 84% με βάση κλινικά και ακτινογραφικά διαγνωστικά κριτήρια και ύστερα από μέσο χρόνο παρακολούθησης 12 μηνών. Παρόλα αυτά δεν βρέθηκε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά στο ποσοστό αποτυχίας μεταξύ των διαφορετικών υλικών κάλυψης πολφού που χρησιμοποιήθηκαν. Απαιτούνται τόσο μεγαλύτερο μέγεθος δείγματος, όσο και μεγαλύτερος χρόνος παρακολούθησης για καλύτερη εκτίμηση της μακροχρόνιας κλινικής και ακτινογραφικής αποτελεσματικότητας της άμεσης κάλυψης πολφού μετά την εφαρμογή των υλικών κάλυψης πολφού που μελετήθηκαν.","Introduction: Management of primary teeth with deep caries lesions close to the pulp has been extensively studied in the literature and mainly includes invasive techniques, such as pulpotomy or pulpectomy. Complexity of the clinical procedure, long chair sessions (occasionally more than one), substantial tooth loss and increased financial cost are among the disadvantages of these techniques. In recent years, less invasive pulp treatment modalities have been suggested, to preserve healthy tooth substance. While direct pulp capping is a well accepted and established technique for permanent teeth, the same doesn't hold true for primary teeth. The technique is still not recommended by prominent scientific societies on the basis of inadequate clinical research findings. Among the materials already used for direct pulp capping in permanent teeth, Ca(OH)2 has long been the material of choice. Nevertheless, the use of Ca(OH)2 for direct pulp capping in primary molars is controversial because of its low success rates, based on histopathological data. MTA has been clinically studied and found effective for direct pulp capping in deciduous teeth. However, its high cost limits its widespread use in clinical practice. Pure Portland cement® Med-PZ is a new material, which was introduced in clinical dental practice in 2012 and has similar to MTA properties. Few clinical studies have tested this material for pulp treatment of primary teeth. Biodentine ™ is a tricalcium silicate (Ca3SiO5) based in organic nonmetallic material. The literature concerning the use of this material in primary teeth is also limited. According to a meta-analysis of 2017, there is limited and conflicting evidence in the literature as regards to the use of direct pulp capping in primary teeth. Aim: Τo estimate and compare the success rates of the direct pulp capping treatment modality in primary molars with cariously exposed pulps, using three different direct pulp capping materials, Ca(OH)2, Pure Portland cement® Med-PZ and Biodentine™. Materials and Methods: The study sample consisted of patients that presented in the Postgraduate clinic of Paediatric Dentistry at the National and Kapodistrian University of Athens, seeking for dental treatment. The patients were included in the study if they met the following eligibility criteria: had an uneventful medical history and presence of first or second deciduous molars with deep active caries lesions, resulting to pulp exposure after caries removal. All participating teeth were free of signs and symptoms indicative of irreversible pulp inflammation. More specifically, for participation into the study sample, the following clinical criteria were fullfilled: no history of pain, healthy periodontal tissues in the absence of fistula or swelling, lack of mobility and percussion sensitivity, while the teeth had to be restorable after caries removal, with a vital pulp and an exposure that did not exceed 1-2 mm. Control of hemorrhage without the use of hemostatic agents was accomplished within 2-3 minutes. Radiographically, no periapical or furcal radiolucency and no internal or external resorption and calcification were present. Lamina dura had to be continuous and intact and the remaining root length at least half of the original. The teeth were divided into 3 groups, one for each pulp capping material: GrA: Ca(OH)2, GrB: Pure Portland cement® and GrC: Biodentine™. All direct pulp capping procedures were performed by one paediatric dentist. In all three groups, following clinical and radiographic examination (periapical radiograph), the teeth were anaesthetized locally with articaine 4% with epinephrine 1/200.000 and isolated by rubber dam. All enamel and dentine caries were removed. Teeth with an exposure less than 2 mm, surrounded by sound dentine were candidates for direct pulp capping. If the pulp size exposure was greater than 2 mm, or if the bleeding was not controlled with a sterile cotton pellet within 2-3 minutes, the tooth was excluded from the study and a pulpotomy was performed. Hemostasis was achieved with 0.5% NaOCl washes followed by application of dry sterile cotton pellets. In group Α, Ca(OH)2 (Dycal, Dentsply, Milford, DE, USA) and in group B, Pure Portland cement® Med-PZ was placed. A resin modified glass ionomer cement (Vitrebond, 3 M ESPE, St Paul, MN, USA) was placed on top of the pulp capping material and the tooth was restored with composite resin. In group C, Biodentine™ was placed on the exposed pulp. After setting of the material the tooth was restored with composite resin. In all three groups, a periapical radiograph was taken, immediately post-treatment. Patients were re-examined at 3, 6 and 12 months after treatment and every 6 months, thereafter. The recall examination included clinical and radiographic evaluation by two blinded and previously trained and calibrated pediatric dentists, regarding the clinical and diagnostic criteria used (intra-examiner reproducibility kappa = 0.83 and 0.92; inter-examiner reproducibility kappa = 0.96). All teeth were assessed for presence of signs or symptoms of pain, sensitivity to percussion or palpation, fistula, swelling, internal or external resorption, periapical or furcal radiolucency, which are indicative of pulp necrosis. Statistical analysis: Descriptive statistics with cross tabulations were performed. Chi-squared and Fisher’s exact tests were applied as appropriate. Kaplan - Meier survival curves for each pulp capping material, type of tooth, age and gender were calculated. A univariable and multivariable random effects Cox regression model, was built based on pre-defined covariates, such as pulp capping material, tooth type, dental arch, gender and age. The proportional hazards assumptions were checked through Nelson Aalen plot for log cumulative hazard by type of direct pulp capping material. A two-sided p-value of 0.05 was used to determine statistical significance for all analyses, along with 95% CIs. All analyses were performed using Stata v.14.1. Results: A total of 66 patients (25 girls, 41 boys) with a mean age of 7.2 years (SD: 1.7, range: 4.1-11.2) participated in the study. The mean follow-up time was 1.1 years (range: 0.19-2.48 years). The total number of primary molars included in the study was 79, which were assigned to 3 groups, GrA (n=27), GrB (29) and GrC (n=23), 39 of them (49%) were first primary molars, 40 (51%) were second, 22 (28%) lower and 57 (72%) upper, 36 (46%) left and 43 (54%) right. Class II composite resin restorations were performed in 75 (95%) teeth, while 4 (5%) teeth were restored with Class I. The overall failure for the direct pulp capping treatment regardless of the material used was 16%. The distribution of tooth failures by group was: Group A, 5 teeth, group B, 5 teeth and group C, 3 teeth. No statistically significant difference between failure and type of pulp capping material was found (fisher's exact test, p=0.93) For more than half of the teeth that failed, the event of failure occured within the first 6 months, post-treatment. In the multivariable model after adjusting for sex, age, tooth type and dental arch, Portland Cement and Biodentine exhibited a 59% and 46% lower hazard for tooth failure compared to Dycal respectively (Portland Cement vs Dycal: HR=0.41; 95% CIs: 0.03, 5.48; p=0.50; Biodentine vs Dycal: HR=0.54; 95% CIs: 0.02, 15.25; p=0.72). None was either statistically or clinically significant. Conclusions: Direct pulp capping in primary molars with a cariously exposed pulp exhibited an overall success rate of 84% based on clinical and/or radiographic diagnostic criteria, after a mean follow-up period of 12 months. However, no significant difference in failure rate among the different pulp capping materials used was found. Longer follow-up periods are needed to further assess the long-term clinical and radiographic effectiveness of direct pulp capping after application of the materials studied."],"dc:identifier":["uoadl:2864123","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2864123"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Άμεση Κάλυψη πολφού σε νεογιλούς γομφίους. Συγκριτική κλινική μελέτη τριών υλικών άμεσης κάλυψης πολφού"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:34:15Z"}