{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2864921"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2864921","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Nonalcoholic fatty liver disease and its relation to cardiovascular disease","abstract":"Η συσσώρευση λίπους στο ήπαρ περιγράφεται ως ηπατική λιπώδης διήθηση. Ωστόσο, δεν πρόκειται για διήθηση του ήπατος από λιπώδη κύτταρα, αλλά για ηπατοκύτταρα που περιέχουν σταγονίδια λίπους (1). Ο όρος ηπατική λιπώδης διήθηση αντικαταστάθηκε περίπου 35 χρόνια πριν από τον όρο λιπώδες ήπαρ, ο οποίος είναι ένας γενικός ιστοπαθολογικός όρος, αλλά από το 1980 ο όρος που έχει καθιερωθεί - σε αντίθεση με την ηπατική νόσο που σχετίζεται με το αλκοόλ (ALD) - είναι «μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος, NAFLD ». Με βάση τους διάφορους όρους που χρησιμοποιούνται, είναι σαφές ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ του NAFLD και της ALD, κυρίως όσον αφορά την αιτιολογία, αλλά οι δύο οντότητες έχουν κοινά ιστοπαθολογικά χαρακτηριστικά (2). Το NAFLD είναι η συνηθέστερη αιτία ηπατικής δυσλειτουργίας και αυξημένων αμινοτρανσφερασών στο Δυτικό Κόσμο (3), με τον επιπολασμό της να αυξάνεται λόγω της στενής σύνδεσης της με την παχυσαρκία και την αντίσταση στην ινσουλίνη (4). Η συσχέτιση της NAFLD με το μεταβολικό σύνδρομο και τις παραμέτρους του δεν είναι μόνο επιδημιολογική αλλά και αιτιολογική (5). Το NAFLD αντιπροσωπεύει ένα φάσμα ηπατικής νόσου που μπορεί, σε μερικούς ασθενείς (και όχι απαραίτητα παχύσαρκους) (6), (7) να οδηγήσει προοδευτικά σε μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα (NASH), ίνωση / κίρρωση και τέλος σε μερικούς ασθενείς σε ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα απουσία κίρρωσης και ηπατική ανεπάρκεια. Η NAFLD είναι μια σύνθετη ασθένεια, η οποία είναι το αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης μεταξύ περιβαλλοντικών παραγόντων και ευαίσθητου γενετικού υποβάθρου (8), εμπλέκοντας μια ποικιλία ανεξάρτητων παραγόντων κινδύνου, όπως είναι ορισμένοι απορυθμισμένοι μηχανισμοί κυτταρικής απόπτωσης (3), ο δυσλειτουργικός λιπώδης ιστός (9) και το εντερικό μικροβίωμα (10), (4) Οι κύριες λειτουργίες του ήπατος, όπως ο μεταβολισμός της γλυκόζης και των λιπιδίων, επηρεάζονται από την NAFLD (8), μια κατάσταση που σχετίζεται πιθανότατα με ένα συστηματικό φλεγμονώδες περιβάλλον που τουλάχιστον εν μέρει οφείλεται σε μόρια και κυτοκίνες που παράγονται από το ήπαρ (11). Συνεπώς, οι συνέπειες της NAFLD ξεπερνούν σαφώς τα στενά όρια της ηπατικής παθοφυσιολογίας και της παθολογίας. Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός μελετών που καθιερώνουν μια ισχυρή και ανεξάρτητη σχέση της NAFLD με την καρδιαγγειακή νόσο (CVD) (11), (12), η κύρια αιτία θανάτου στις δυτικές κοινωνίες. Παρόλα αυτά, υπάρχουν και άλλες ασθένειες που φαίνεται να έχουν σχέση με το NAFLD, όπως η χρόνια νεφρική νόσος, ο σακχαρώδης διαβήτης (11), το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών (13) και το σύνδρομο άπνοιας κατά τον ύπνο (14). Το μέγεθος του κινδύνου εμφάνισης CVD, καθώς και των άλλων εξωηπατικών εκδηλώσεων, συσχετίζεται με τη σοβαρότητα του NAFLD, γεγονός που σημαίνει ότι οι ασθενείς με NASH βρίσκονται σε πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο από τους ασθενείς που έχουν μόνο στεάτωση (11). Είναι πρωταρχικής σημασίας ότι η βελτίωση ή και η υποχώρηση της NAFLD σχετίζεται με τη μείωση του κινδύνου για εξωηπατικές επιπλοκές. Λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερθέντα και δεδομένης της μεγάλης συχνότητας της NAFLD, γίνεται σαφές ότι αφορά μια ασθένεια μεγάλης σημασίας στον δυτικό κόσμο. Η κατανόηση της παθογένειας της NAFLD, σε συνδυασμό με την κατανόηση της σχέσης της με την CVD και τις άλλες εξωηπατικές εκδηλώσεις, μπορεί να συμβάλει σε μια πιο ολιστική προσέγγιση σε αυτούς τους ασθενείς, κάτι που θα μπορούσε να είναι επωφελές μόνο. Σε αυτό το πλαίσιο, το δοκίμιο \"Η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος και η σχέση της με την καρδιαγγειακή νόσο\" θα είναι κατά κύριο λόγο μια προσπάθεια να τονιστεί η σχέση μεταξύ NAFLD και CVD. Η ανασκόπηση δεν περιορίζεται μόνο στις επιδημιολογικές συσχετίσεις, αλλά θα διερευνήσει και την παθογενετική και παθοφυσιολογική συσχέτιση μεταξύ των δύο ασθενειών. Στο πρώτο μέρος του δοκίμιου, η NAFLD θα παρουσιαστεί σε σχέση με την επιδημιολογία, την παθογένεση, τα κλινικά ευρήματα, τη διαγνωστική προσέγγιση και τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές. Στο δεύτερο μέρος του δοκίμιου, θα αναλυθεί η σχέση μεταξύ NAFLD και καρδιαγγειακής νόσου. Η σχέση αυτή θα διερευνηθεί σε επιδημιολογική βάση, συζητώντας τα επιδημιολογικά δεδομένα που συνδέουν την NAFLD με τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και σε παθογενετική και παθοφυσιολογική βάση, ρίχνοντας φως σε πιθανούς παθογενετικούς μηχανισμούς και γενετικούς τροποποιητές που συνδέουν το NAFLD με CVD.","abstract_html":"Η συσσώρευση λίπους στο ήπαρ περιγράφεται ως ηπατική λιπώδης διήθηση. Ωστόσο, δεν πρόκειται για διήθηση του ήπατος από λιπώδη κύτταρα, αλλά για ηπατοκύτταρα που περιέχουν σταγονίδια λίπους (1). Ο όρος ηπατική λιπώδης διήθηση αντικαταστάθηκε περίπου 35 χρόνια πριν από τον όρο λιπώδες ήπαρ, ο οποίος είναι ένας γενικός ιστοπαθολογικός όρος, αλλά από το 1980 ο όρος που έχει καθιερωθεί - σε αντίθεση με την ηπατική νόσο που σχετίζεται με το αλκοόλ (ALD) - είναι «μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος, NAFLD ». Με βάση τους διάφορους όρους που χρησιμοποιούνται, είναι σαφές ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ του NAFLD και της ALD, κυρίως όσον αφορά την αιτιολογία, αλλά οι δύο οντότητες έχουν κοινά ιστοπαθολογικά χαρακτηριστικά (2). Το NAFLD είναι η συνηθέστερη αιτία ηπατικής δυσλειτουργίας και αυξημένων αμινοτρανσφερασών στο Δυτικό Κόσμο (3), με τον επιπολασμό της να αυξάνεται λόγω της στενής σύνδεσης της με την παχυσαρκία και την αντίσταση στην ινσουλίνη (4). Η συσχέτιση της NAFLD με το μεταβολικό σύνδρομο και τις παραμέτρους του δεν είναι μόνο επιδημιολογική αλλά και αιτιολογική (5). Το NAFLD αντιπροσωπεύει ένα φάσμα ηπατικής νόσου που μπορεί, σε μερικούς ασθενείς (και όχι απαραίτητα παχύσαρκους) (6), (7) να οδηγήσει προοδευτικά σε μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα (NASH), ίνωση / κίρρωση και τέλος σε μερικούς ασθενείς σε ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα απουσία κίρρωσης και ηπατική ανεπάρκεια. Η NAFLD είναι μια σύνθετη ασθένεια, η οποία είναι το αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης μεταξύ περιβαλλοντικών παραγόντων και ευαίσθητου γενετικού υποβάθρου (8), εμπλέκοντας μια ποικιλία ανεξάρτητων παραγόντων κινδύνου, όπως είναι ορισμένοι απορυθμισμένοι μηχανισμοί κυτταρικής απόπτωσης (3), ο δυσλειτουργικός λιπώδης ιστός (9) και το εντερικό μικροβίωμα (10), (4) Οι κύριες λειτουργίες του ήπατος, όπως ο μεταβολισμός της γλυκόζης και των λιπιδίων, επηρεάζονται από την NAFLD (8), μια κατάσταση που σχετίζεται πιθανότατα με ένα συστηματικό φλεγμονώδες περιβάλλον που τουλάχιστον εν μέρει οφείλεται σε μόρια και κυτοκίνες που παράγονται από το ήπαρ (11). Συνεπώς, οι συνέπειες της NAFLD ξεπερνούν σαφώς τα στενά όρια της ηπατικής παθοφυσιολογίας και της παθολογίας. Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός μελετών που καθιερώνουν μια ισχυρή και ανεξάρτητη σχέση της NAFLD με την καρδιαγγειακή νόσο (CVD) (11), (12), η κύρια αιτία θανάτου στις δυτικές κοινωνίες. Παρόλα αυτά, υπάρχουν και άλλες ασθένειες που φαίνεται να έχουν σχέση με το NAFLD, όπως η χρόνια νεφρική νόσος, ο σακχαρώδης διαβήτης (11), το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών (13) και το σύνδρομο άπνοιας κατά τον ύπνο (14). Το μέγεθος του κινδύνου εμφάνισης CVD, καθώς και των άλλων εξωηπατικών εκδηλώσεων, συσχετίζεται με τη σοβαρότητα του NAFLD, γεγονός που σημαίνει ότι οι ασθενείς με NASH βρίσκονται σε πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο από τους ασθενείς που έχουν μόνο στεάτωση (11). Είναι πρωταρχικής σημασίας ότι η βελτίωση ή και η υποχώρηση της NAFLD σχετίζεται με τη μείωση του κινδύνου για εξωηπατικές επιπλοκές. Λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερθέντα και δεδομένης της μεγάλης συχνότητας της NAFLD, γίνεται σαφές ότι αφορά μια ασθένεια μεγάλης σημασίας στον δυτικό κόσμο. Η κατανόηση της παθογένειας της NAFLD, σε συνδυασμό με την κατανόηση της σχέσης της με την CVD και τις άλλες εξωηπατικές εκδηλώσεις, μπορεί να συμβάλει σε μια πιο ολιστική προσέγγιση σε αυτούς τους ασθενείς, κάτι που θα μπορούσε να είναι επωφελές μόνο. Σε αυτό το πλαίσιο, το δοκίμιο &quot;Η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος και η σχέση της με την καρδιαγγειακή νόσο&quot; θα είναι κατά κύριο λόγο μια προσπάθεια να τονιστεί η σχέση μεταξύ NAFLD και CVD. Η ανασκόπηση δεν περιορίζεται μόνο στις επιδημιολογικές συσχετίσεις, αλλά θα διερευνήσει και την παθογενετική και παθοφυσιολογική συσχέτιση μεταξύ των δύο ασθενειών. Στο πρώτο μέρος του δοκίμιου, η NAFLD θα παρουσιαστεί σε σχέση με την επιδημιολογία, την παθογένεση, τα κλινικά ευρήματα, τη διαγνωστική προσέγγιση και τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές. Στο δεύτερο μέρος του δοκίμιου, θα αναλυθεί η σχέση μεταξύ NAFLD και καρδιαγγειακής νόσου. Η σχέση αυτή θα διερευνηθεί σε επιδημιολογική βάση, συζητώντας τα επιδημιολογικά δεδομένα που συνδέουν την NAFLD με τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και σε παθογενετική και παθοφυσιολογική βάση, ρίχνοντας φως σε πιθανούς παθογενετικούς μηχανισμούς και γενετικούς τροποποιητές που συνδέουν το NAFLD με CVD.","abstract_has_math":false,"creators":["Παπαντωνίου Χαράλαμπος","Papantoniou Charalampos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:34:24Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2864921"],"render_values":[{"text":"uoadl:2864921","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2864921","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2864921","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2864921","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παπαντωνίου Χαράλαμπος","Papantoniou Charalampos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2864921","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2864921"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η συσσώρευση λίπους στο ήπαρ περιγράφεται ως ηπατική λιπώδης διήθηση. Ωστόσο, δεν πρόκειται για διήθηση του ήπατος από λιπώδη κύτταρα, αλλά για ηπατοκύτταρα που περιέχουν σταγονίδια λίπους (1). Ο όρος ηπατική λιπώδης διήθηση αντικαταστάθηκε περίπου 35 χρόνια πριν από τον όρο λιπώδες ήπαρ, ο οποίος είναι ένας γενικός ιστοπαθολογικός όρος, αλλά από το 1980 ο όρος που έχει καθιερωθεί - σε αντίθεση με την ηπατική νόσο που σχετίζεται με το αλκοόλ (ALD) - είναι «μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος, NAFLD ». Με βάση τους διάφορους όρους που χρησιμοποιούνται, είναι σαφές ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ του NAFLD και της ALD, κυρίως όσον αφορά την αιτιολογία, αλλά οι δύο οντότητες έχουν κοινά ιστοπαθολογικά χαρακτηριστικά (2). Το NAFLD είναι η συνηθέστερη αιτία ηπατικής δυσλειτουργίας και αυξημένων αμινοτρανσφερασών στο Δυτικό Κόσμο (3), με τον επιπολασμό της να αυξάνεται λόγω της στενής σύνδεσης της με την παχυσαρκία και την αντίσταση στην ινσουλίνη (4). Η συσχέτιση της NAFLD με το μεταβολικό σύνδρομο και τις παραμέτρους του δεν είναι μόνο επιδημιολογική αλλά και αιτιολογική (5). Το NAFLD αντιπροσωπεύει ένα φάσμα ηπατικής νόσου που μπορεί, σε μερικούς ασθενείς (και όχι απαραίτητα παχύσαρκους) (6), (7) να οδηγήσει προοδευτικά σε μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα (NASH), ίνωση / κίρρωση και τέλος σε μερικούς ασθενείς σε ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα απουσία κίρρωσης και ηπατική ανεπάρκεια. Η NAFLD είναι μια σύνθετη ασθένεια, η οποία είναι το αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης μεταξύ περιβαλλοντικών παραγόντων και ευαίσθητου γενετικού υποβάθρου (8), εμπλέκοντας μια ποικιλία ανεξάρτητων παραγόντων κινδύνου, όπως είναι ορισμένοι απορυθμισμένοι μηχανισμοί κυτταρικής απόπτωσης (3), ο δυσλειτουργικός λιπώδης ιστός (9) και το εντερικό μικροβίωμα (10), (4) Οι κύριες λειτουργίες του ήπατος, όπως ο μεταβολισμός της γλυκόζης και των λιπιδίων, επηρεάζονται από την NAFLD (8), μια κατάσταση που σχετίζεται πιθανότατα με ένα συστηματικό φλεγμονώδες περιβάλλον που τουλάχιστον εν μέρει οφείλεται σε μόρια και κυτοκίνες που παράγονται από το ήπαρ (11). Συνεπώς, οι συνέπειες της NAFLD ξεπερνούν σαφώς τα στενά όρια της ηπατικής παθοφυσιολογίας και της παθολογίας. Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός μελετών που καθιερώνουν μια ισχυρή και ανεξάρτητη σχέση της NAFLD με την καρδιαγγειακή νόσο (CVD) (11), (12), η κύρια αιτία θανάτου στις δυτικές κοινωνίες. Παρόλα αυτά, υπάρχουν και άλλες ασθένειες που φαίνεται να έχουν σχέση με το NAFLD, όπως η χρόνια νεφρική νόσος, ο σακχαρώδης διαβήτης (11), το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών (13) και το σύνδρομο άπνοιας κατά τον ύπνο (14). Το μέγεθος του κινδύνου εμφάνισης CVD, καθώς και των άλλων εξωηπατικών εκδηλώσεων, συσχετίζεται με τη σοβαρότητα του NAFLD, γεγονός που σημαίνει ότι οι ασθενείς με NASH βρίσκονται σε πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο από τους ασθενείς που έχουν μόνο στεάτωση (11). Είναι πρωταρχικής σημασίας ότι η βελτίωση ή και η υποχώρηση της NAFLD σχετίζεται με τη μείωση του κινδύνου για εξωηπατικές επιπλοκές. Λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερθέντα και δεδομένης της μεγάλης συχνότητας της NAFLD, γίνεται σαφές ότι αφορά μια ασθένεια μεγάλης σημασίας στον δυτικό κόσμο. Η κατανόηση της παθογένειας της NAFLD, σε συνδυασμό με την κατανόηση της σχέσης της με την CVD και τις άλλες εξωηπατικές εκδηλώσεις, μπορεί να συμβάλει σε μια πιο ολιστική προσέγγιση σε αυτούς τους ασθενείς, κάτι που θα μπορούσε να είναι επωφελές μόνο. Σε αυτό το πλαίσιο, το δοκίμιο \"Η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος και η σχέση της με την καρδιαγγειακή νόσο\" θα είναι κατά κύριο λόγο μια προσπάθεια να τονιστεί η σχέση μεταξύ NAFLD και CVD. Η ανασκόπηση δεν περιορίζεται μόνο στις επιδημιολογικές συσχετίσεις, αλλά θα διερευνήσει και την παθογενετική και παθοφυσιολογική συσχέτιση μεταξύ των δύο ασθενειών. Στο πρώτο μέρος του δοκίμιου, η NAFLD θα παρουσιαστεί σε σχέση με την επιδημιολογία, την παθογένεση, τα κλινικά ευρήματα, τη διαγνωστική προσέγγιση και τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές. Στο δεύτερο μέρος του δοκίμιου, θα αναλυθεί η σχέση μεταξύ NAFLD και καρδιαγγειακής νόσου. Η σχέση αυτή θα διερευνηθεί σε επιδημιολογική βάση, συζητώντας τα επιδημιολογικά δεδομένα που συνδέουν την NAFLD με τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και σε παθογενετική και παθοφυσιολογική βάση, ρίχνοντας φως σε πιθανούς παθογενετικούς μηχανισμούς και γενετικούς τροποποιητές που συνδέουν το NAFLD με CVD.","The accumulation of fat in the liver used to be described as hepatic fatty infiltration. However, it is not about infiltration of the liver by fat cells, but rather hepatocytes that contain fat droplets(1). The term hepatic fatty infiltration was replaced about 35 years ago by the term fatty liver, which is a general histopathologic term, but since 1980, the term that has been established – in contrast to alcohol-related liver disease (ALD)- is «nonalcoholic fatty liver disease, NAFLD». Based on the various terms used, it is clear that there are differences between NAFLD and ALD, primarily regarding etiology, but the two entities have common histopathologic characteristics (2). NAFLD is the most common cause of hepatic dysfunction and elevated aminotransferases in the Western World (3), with its prevalence on the rise due to its close connection to obesity and insulin resistance (4). The correlation of NAFLD with the metabolic syndrome and its parameters is not only epidemiological, but etiological as well(5). NAFLD represents a spectrum of hepatic disease that can, in some patients (and not necessarily obese) (6), (7) lead progressively to nonalcoholic steatohepatitis (NASH), fibrosis/-cirrhosis and finally, in some patients to hepatocellular carcinoma, even in the absence of cirrhosis, and hepatic failure. NAFLD is a complex disease, which is the result of the interaction between environmental factors and a susceptible genetic background (8), while implicating a variety of independent risk factors, as are some dysregulated mechanisms of cellular apoptosis (3), a dysfunctional adipose tissue (9), and the enteric microbiota (10), (4). Principal functions of the liver, such as the metabolism of glucose and lipids, are impaired in the context of NAFLD (8), a situation that is probably related to a systemic inflammatory environment which at least partly is due to molecules and cytokines produced by the liver (11). Hence, the consequences of NAFLD clearly extend beyond the narrow limits of hepatic pathophysiology and pathology. There is a great number of studies that establish a strong and independent relation of NAFLD to cardiovascular disease (CVD) (11),(12), the leading cause of death in western societies. Nevertheless, there is also a number of other diseases that seem to bear a relation to NAFLD, such as chronic kidney disease, diabetes mellitus(11), polycystic ovary syndrome (13), and sleep apnea syndrome (14). The magnitude of the risk for the occurrence of CVD, as well as the other extrahepatic manifestations, correlates to the severity of the NAFLD, meaning that patients with NASH are at a much greater risk than are patients who have only steatosis(11). It is of paramount importance that improvement or even regression of NAFLD is associated with a reduction in the risk for extrahepatic complications. Taking the aforementioned into account, and given the great frequency of NAFLD, it becomes clear that it is about a disease of great significance in the Western World. The understanding of the pathogenesis of NAFLD, in combination with the understanding of its relation to CVD and the other extrahepatic manifestations, can contribute to a more holistic approach to these patients, a fact that could only be beneficial. In this context, the essay \"Nonalcoholic fatty liver disease and its relation to cardiovascular disease\" will be primarily an attempt to highlight the association between NAFLD and CVD. The review will not only be confined to the epidemiological correlations but will also probe the pathogenetic and pathophysiologic association between the two diseases. In the first part of the essay, NAFLD will be presented with regard to epidemiology, pathogenesis, clinical findings, diagnostic approach and treatment options available. In the second part of the essay, the relation between NAFLD and cardiovascular disease will be analyzed. This relation will be investigated on an epidemiological basis, discussing epidemiological data linking NAFLD to risk of CVD, and on a pathogenetic and pathophysiologic basis, shedding light to putative pathogenetic mechanisms and genetic modifiers linking NAFLD to CVD."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Nonalcoholic fatty liver disease and its relation to cardiovascular disease"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παπαντωνίου Χαράλαμπος","Papantoniou Charalampos"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Η συσσώρευση λίπους στο ήπαρ περιγράφεται ως ηπατική λιπώδης διήθηση. Ωστόσο, δεν πρόκειται για διήθηση του ήπατος από λιπώδη κύτταρα, αλλά για ηπατοκύτταρα που περιέχουν σταγονίδια λίπους (1). Ο όρος ηπατική λιπώδης διήθηση αντικαταστάθηκε περίπου 35 χρόνια πριν από τον όρο λιπώδες ήπαρ, ο οποίος είναι ένας γενικός ιστοπαθολογικός όρος, αλλά από το 1980 ο όρος που έχει καθιερωθεί - σε αντίθεση με την ηπατική νόσο που σχετίζεται με το αλκοόλ (ALD) - είναι «μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος, NAFLD ». Με βάση τους διάφορους όρους που χρησιμοποιούνται, είναι σαφές ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ του NAFLD και της ALD, κυρίως όσον αφορά την αιτιολογία, αλλά οι δύο οντότητες έχουν κοινά ιστοπαθολογικά χαρακτηριστικά (2). Το NAFLD είναι η συνηθέστερη αιτία ηπατικής δυσλειτουργίας και αυξημένων αμινοτρανσφερασών στο Δυτικό Κόσμο (3), με τον επιπολασμό της να αυξάνεται λόγω της στενής σύνδεσης της με την παχυσαρκία και την αντίσταση στην ινσουλίνη (4). Η συσχέτιση της NAFLD με το μεταβολικό σύνδρομο και τις παραμέτρους του δεν είναι μόνο επιδημιολογική αλλά και αιτιολογική (5). Το NAFLD αντιπροσωπεύει ένα φάσμα ηπατικής νόσου που μπορεί, σε μερικούς ασθενείς (και όχι απαραίτητα παχύσαρκους) (6), (7) να οδηγήσει προοδευτικά σε μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα (NASH), ίνωση / κίρρωση και τέλος σε μερικούς ασθενείς σε ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα απουσία κίρρωσης και ηπατική ανεπάρκεια. Η NAFLD είναι μια σύνθετη ασθένεια, η οποία είναι το αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης μεταξύ περιβαλλοντικών παραγόντων και ευαίσθητου γενετικού υποβάθρου (8), εμπλέκοντας μια ποικιλία ανεξάρτητων παραγόντων κινδύνου, όπως είναι ορισμένοι απορυθμισμένοι μηχανισμοί κυτταρικής απόπτωσης (3), ο δυσλειτουργικός λιπώδης ιστός (9) και το εντερικό μικροβίωμα (10), (4) Οι κύριες λειτουργίες του ήπατος, όπως ο μεταβολισμός της γλυκόζης και των λιπιδίων, επηρεάζονται από την NAFLD (8), μια κατάσταση που σχετίζεται πιθανότατα με ένα συστηματικό φλεγμονώδες περιβάλλον που τουλάχιστον εν μέρει οφείλεται σε μόρια και κυτοκίνες που παράγονται από το ήπαρ (11). Συνεπώς, οι συνέπειες της NAFLD ξεπερνούν σαφώς τα στενά όρια της ηπατικής παθοφυσιολογίας και της παθολογίας. Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός μελετών που καθιερώνουν μια ισχυρή και ανεξάρτητη σχέση της NAFLD με την καρδιαγγειακή νόσο (CVD) (11), (12), η κύρια αιτία θανάτου στις δυτικές κοινωνίες. Παρόλα αυτά, υπάρχουν και άλλες ασθένειες που φαίνεται να έχουν σχέση με το NAFLD, όπως η χρόνια νεφρική νόσος, ο σακχαρώδης διαβήτης (11), το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών (13) και το σύνδρομο άπνοιας κατά τον ύπνο (14). Το μέγεθος του κινδύνου εμφάνισης CVD, καθώς και των άλλων εξωηπατικών εκδηλώσεων, συσχετίζεται με τη σοβαρότητα του NAFLD, γεγονός που σημαίνει ότι οι ασθενείς με NASH βρίσκονται σε πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο από τους ασθενείς που έχουν μόνο στεάτωση (11). Είναι πρωταρχικής σημασίας ότι η βελτίωση ή και η υποχώρηση της NAFLD σχετίζεται με τη μείωση του κινδύνου για εξωηπατικές επιπλοκές. Λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερθέντα και δεδομένης της μεγάλης συχνότητας της NAFLD, γίνεται σαφές ότι αφορά μια ασθένεια μεγάλης σημασίας στον δυτικό κόσμο. Η κατανόηση της παθογένειας της NAFLD, σε συνδυασμό με την κατανόηση της σχέσης της με την CVD και τις άλλες εξωηπατικές εκδηλώσεις, μπορεί να συμβάλει σε μια πιο ολιστική προσέγγιση σε αυτούς τους ασθενείς, κάτι που θα μπορούσε να είναι επωφελές μόνο. Σε αυτό το πλαίσιο, το δοκίμιο \"Η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος και η σχέση της με την καρδιαγγειακή νόσο\" θα είναι κατά κύριο λόγο μια προσπάθεια να τονιστεί η σχέση μεταξύ NAFLD και CVD. Η ανασκόπηση δεν περιορίζεται μόνο στις επιδημιολογικές συσχετίσεις, αλλά θα διερευνήσει και την παθογενετική και παθοφυσιολογική συσχέτιση μεταξύ των δύο ασθενειών. Στο πρώτο μέρος του δοκίμιου, η NAFLD θα παρουσιαστεί σε σχέση με την επιδημιολογία, την παθογένεση, τα κλινικά ευρήματα, τη διαγνωστική προσέγγιση και τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές. Στο δεύτερο μέρος του δοκίμιου, θα αναλυθεί η σχέση μεταξύ NAFLD και καρδιαγγειακής νόσου. Η σχέση αυτή θα διερευνηθεί σε επιδημιολογική βάση, συζητώντας τα επιδημιολογικά δεδομένα που συνδέουν την NAFLD με τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και σε παθογενετική και παθοφυσιολογική βάση, ρίχνοντας φως σε πιθανούς παθογενετικούς μηχανισμούς και γενετικούς τροποποιητές που συνδέουν το NAFLD με CVD.","The accumulation of fat in the liver used to be described as hepatic fatty infiltration. However, it is not about infiltration of the liver by fat cells, but rather hepatocytes that contain fat droplets(1). The term hepatic fatty infiltration was replaced about 35 years ago by the term fatty liver, which is a general histopathologic term, but since 1980, the term that has been established – in contrast to alcohol-related liver disease (ALD)- is «nonalcoholic fatty liver disease, NAFLD». Based on the various terms used, it is clear that there are differences between NAFLD and ALD, primarily regarding etiology, but the two entities have common histopathologic characteristics (2). NAFLD is the most common cause of hepatic dysfunction and elevated aminotransferases in the Western World (3), with its prevalence on the rise due to its close connection to obesity and insulin resistance (4). The correlation of NAFLD with the metabolic syndrome and its parameters is not only epidemiological, but etiological as well(5). NAFLD represents a spectrum of hepatic disease that can, in some patients (and not necessarily obese) (6), (7) lead progressively to nonalcoholic steatohepatitis (NASH), fibrosis/-cirrhosis and finally, in some patients to hepatocellular carcinoma, even in the absence of cirrhosis, and hepatic failure. NAFLD is a complex disease, which is the result of the interaction between environmental factors and a susceptible genetic background (8), while implicating a variety of independent risk factors, as are some dysregulated mechanisms of cellular apoptosis (3), a dysfunctional adipose tissue (9), and the enteric microbiota (10), (4). Principal functions of the liver, such as the metabolism of glucose and lipids, are impaired in the context of NAFLD (8), a situation that is probably related to a systemic inflammatory environment which at least partly is due to molecules and cytokines produced by the liver (11). Hence, the consequences of NAFLD clearly extend beyond the narrow limits of hepatic pathophysiology and pathology. There is a great number of studies that establish a strong and independent relation of NAFLD to cardiovascular disease (CVD) (11),(12), the leading cause of death in western societies. Nevertheless, there is also a number of other diseases that seem to bear a relation to NAFLD, such as chronic kidney disease, diabetes mellitus(11), polycystic ovary syndrome (13), and sleep apnea syndrome (14). The magnitude of the risk for the occurrence of CVD, as well as the other extrahepatic manifestations, correlates to the severity of the NAFLD, meaning that patients with NASH are at a much greater risk than are patients who have only steatosis(11). It is of paramount importance that improvement or even regression of NAFLD is associated with a reduction in the risk for extrahepatic complications. Taking the aforementioned into account, and given the great frequency of NAFLD, it becomes clear that it is about a disease of great significance in the Western World. The understanding of the pathogenesis of NAFLD, in combination with the understanding of its relation to CVD and the other extrahepatic manifestations, can contribute to a more holistic approach to these patients, a fact that could only be beneficial. In this context, the essay \"Nonalcoholic fatty liver disease and its relation to cardiovascular disease\" will be primarily an attempt to highlight the association between NAFLD and CVD. The review will not only be confined to the epidemiological correlations but will also probe the pathogenetic and pathophysiologic association between the two diseases. In the first part of the essay, NAFLD will be presented with regard to epidemiology, pathogenesis, clinical findings, diagnostic approach and treatment options available. In the second part of the essay, the relation between NAFLD and cardiovascular disease will be analyzed. This relation will be investigated on an epidemiological basis, discussing epidemiological data linking NAFLD to risk of CVD, and on a pathogenetic and pathophysiologic basis, shedding light to putative pathogenetic mechanisms and genetic modifiers linking NAFLD to CVD."],"dc:identifier":["uoadl:2864921","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2864921"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Nonalcoholic fatty liver disease and its relation to cardiovascular disease"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:34:24Z"}