{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2866078"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2866078","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Λίθινη κατασκευή (βωμός;) από τις ανασκαφές του Τραμ στον Πειραιά (2016)","abstract":"Ο αρχαίος Πειραιάς, το μεγαλύτερο και σπουδαιότερο λιμάνι της αρχαίας Αθήνας αλλά και ο μεγαλύτερος δήμος της, αποκαλύπτεται με αφορμή την κατασκευή του Τραμ και την επέκτασή του. Στο πλαίσιο λοιπόν του έργου «Δυτική επέκταση του Τραμ στον Πειραιά» (2016) και συγκεκριμένα κατά την εκσκαφή του τροχιοδρόμου στη στάση ‘’Ευαγγελίστρια’’ εντοπίστηκε, σε περιοχή λατομείου της κλασικής εποχής, μία λίθινη κατασκευή/ αποθέτης. Η κατασκευή βρίσκεται στις βορειοδυτικές παρυφές της ακρόπολης της Μουνιχίας, και βορειοανατολικά του οικιστικού ιστού της αρχαίας πόλης, αρκετά κοντά στα τείχη. Από το εσωτερικό συγκεντρώθηκε μεγάλος αριθμός αγγείων και οστράκων, οστών μικρών ζώων, κελυφών χερσαίων σαλιγκαριών και θαλάσσιων οστρέων, καθώς και πολλά τμήματα κάρβουνου. Τα έντονα ίχνη καύσης στο εσωτερικό των παρειών της λίθινης κατασκευής, σε συν-δυασμό με το περιεχόμενό της οδήγησαν στην ερμηνεία της ως εσχάρας. Φαίνεται ότι στον χώρο πραγματοποιούνταν θυσίες και τελετουργικά γεύματα, γεγονός το οποίο ενισχύεται από την κεραμική που βρέθηκε μέσα στην εσχάρα: μεταξύ άλλων βρέθηκαν πινάκια, κάνθαροι, σκύφοι, οινοχόες και λοπάδες. Γενικά πρόκειται για αβαφή και μελαμβαφή θραυσμένα και ακέραια αγγεία, τα οποία χρονολογούνται κυρίως στο α΄ μισό του 4ου αι. π.Χ. Πινάκια και αγγεία πόσεως με εμπίεστη διακόσμηση και κυλιστή γραμμή (rouletting), οινοχόες, ένα όστρακο που σώζει ερυθρόμορφη παράσταση πιθανότατα Παποσιληνού, τμήμα από μία πλαστική οινοχόη και λοπάδες είναι μερικά από τα ευρήματα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης ένα πώμα λεκανίδας (;) που σώζει ερυθρόμορφη παράσταση με πάνθηρα. Στο σύνολό της η κεραμική δεν χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα υψηλή ποιότητα. Σημαντική παρατήρηση είναι το γεγονός ότι πολλά από τα μελαμβαφή αγγεία αλλά και οι λοπάδες διαφοροποιούνται σε λεπτομέρειες και δεν βρίσκουν ακριβή παράλληλα από την Αγορά της Αθήνας, ενώ υπάρχουν και λίγα αγγεία χωρίς παράλληλα. Αυτό οδηγεί στην υπόθεση ότι στον Πειραιά μπορεί να υπήρχαν εργαστήρια που υιοθέτησαν τα σχήματα της εποχής αλλά διαφοροποιούνταν σε λεπτομέρειες και σχήματα σε σχέση με εκείνα της αθηναϊκής Αγοράς. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται το κεραμικό σύνολο από την εσχάρα και γίνεται μία προσπάθεια ερμηνείας της κατασκευής με βάση τη θέση της και τα αρχαιολογικά κατάλοιπα που την περιβάλλουν, όπως μία λίθινη κατασκευή, η οποία βρέθηκε λίγα μέτρα βορειότερα και η οποία έχει ερμηνευθεί πιθανόν ως θησαυρός. Συνεπώς, σύμφωνα με τις ερμηνείες αυτές, η ύπαρξη της εσχάρας κοντά σε θησαυρό μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ίσως βρισκόμαστε μπροστά σε έναν χώρο που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ιερό.","abstract_html":"Ο αρχαίος Πειραιάς, το μεγαλύτερο και σπουδαιότερο λιμάνι της αρχαίας Αθήνας αλλά και ο μεγαλύτερος δήμος της, αποκαλύπτεται με αφορμή την κατασκευή του Τραμ και την επέκτασή του. Στο πλαίσιο λοιπόν του έργου «Δυτική επέκταση του Τραμ στον Πειραιά» (2016) και συγκεκριμένα κατά την εκσκαφή του τροχιοδρόμου στη στάση ‘’Ευαγγελίστρια’’ εντοπίστηκε, σε περιοχή λατομείου της κλασικής εποχής, μία λίθινη κατασκευή/ αποθέτης. Η κατασκευή βρίσκεται στις βορειοδυτικές παρυφές της ακρόπολης της Μουνιχίας, και βορειοανατολικά του οικιστικού ιστού της αρχαίας πόλης, αρκετά κοντά στα τείχη. Από το εσωτερικό συγκεντρώθηκε μεγάλος αριθμός αγγείων και οστράκων, οστών μικρών ζώων, κελυφών χερσαίων σαλιγκαριών και θαλάσσιων οστρέων, καθώς και πολλά τμήματα κάρβουνου. Τα έντονα ίχνη καύσης στο εσωτερικό των παρειών της λίθινης κατασκευής, σε συν-δυασμό με το περιεχόμενό της οδήγησαν στην ερμηνεία της ως εσχάρας. Φαίνεται ότι στον χώρο πραγματοποιούνταν θυσίες και τελετουργικά γεύματα, γεγονός το οποίο ενισχύεται από την κεραμική που βρέθηκε μέσα στην εσχάρα: μεταξύ άλλων βρέθηκαν πινάκια, κάνθαροι, σκύφοι, οινοχόες και λοπάδες. Γενικά πρόκειται για αβαφή και μελαμβαφή θραυσμένα και ακέραια αγγεία, τα οποία χρονολογούνται κυρίως στο α΄ μισό του 4ου αι. π.Χ. Πινάκια και αγγεία πόσεως με εμπίεστη διακόσμηση και κυλιστή γραμμή (rouletting), οινοχόες, ένα όστρακο που σώζει ερυθρόμορφη παράσταση πιθανότατα Παποσιληνού, τμήμα από μία πλαστική οινοχόη και λοπάδες είναι μερικά από τα ευρήματα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης ένα πώμα λεκανίδας (;) που σώζει ερυθρόμορφη παράσταση με πάνθηρα. Στο σύνολό της η κεραμική δεν χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα υψηλή ποιότητα. Σημαντική παρατήρηση είναι το γεγονός ότι πολλά από τα μελαμβαφή αγγεία αλλά και οι λοπάδες διαφοροποιούνται σε λεπτομέρειες και δεν βρίσκουν ακριβή παράλληλα από την Αγορά της Αθήνας, ενώ υπάρχουν και λίγα αγγεία χωρίς παράλληλα. Αυτό οδηγεί στην υπόθεση ότι στον Πειραιά μπορεί να υπήρχαν εργαστήρια που υιοθέτησαν τα σχήματα της εποχής αλλά διαφοροποιούνταν σε λεπτομέρειες και σχήματα σε σχέση με εκείνα της αθηναϊκής Αγοράς. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται το κεραμικό σύνολο από την εσχάρα και γίνεται μία προσπάθεια ερμηνείας της κατασκευής με βάση τη θέση της και τα αρχαιολογικά κατάλοιπα που την περιβάλλουν, όπως μία λίθινη κατασκευή, η οποία βρέθηκε λίγα μέτρα βορειότερα και η οποία έχει ερμηνευθεί πιθανόν ως θησαυρός. Συνεπώς, σύμφωνα με τις ερμηνείες αυτές, η ύπαρξη της εσχάρας κοντά σε θησαυρό μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ίσως βρισκόμαστε μπροστά σε έναν χώρο που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ιερό.","abstract_has_math":false,"creators":["Αρβανίτη Χρύσα","Arvaniti Chryssa"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:34:36Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2866078"],"render_values":[{"text":"uoadl:2866078","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2866078","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2866078","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2866078","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Αρβανίτη Χρύσα","Arvaniti Chryssa"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2866078","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2866078"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο αρχαίος Πειραιάς, το μεγαλύτερο και σπουδαιότερο λιμάνι της αρχαίας Αθήνας αλλά και ο μεγαλύτερος δήμος της, αποκαλύπτεται με αφορμή την κατασκευή του Τραμ και την επέκτασή του. Στο πλαίσιο λοιπόν του έργου «Δυτική επέκταση του Τραμ στον Πειραιά» (2016) και συγκεκριμένα κατά την εκσκαφή του τροχιοδρόμου στη στάση ‘’Ευαγγελίστρια’’ εντοπίστηκε, σε περιοχή λατομείου της κλασικής εποχής, μία λίθινη κατασκευή/ αποθέτης. Η κατασκευή βρίσκεται στις βορειοδυτικές παρυφές της ακρόπολης της Μουνιχίας, και βορειοανατολικά του οικιστικού ιστού της αρχαίας πόλης, αρκετά κοντά στα τείχη. Από το εσωτερικό συγκεντρώθηκε μεγάλος αριθμός αγγείων και οστράκων, οστών μικρών ζώων, κελυφών χερσαίων σαλιγκαριών και θαλάσσιων οστρέων, καθώς και πολλά τμήματα κάρβουνου. Τα έντονα ίχνη καύσης στο εσωτερικό των παρειών της λίθινης κατασκευής, σε συν-δυασμό με το περιεχόμενό της οδήγησαν στην ερμηνεία της ως εσχάρας. Φαίνεται ότι στον χώρο πραγματοποιούνταν θυσίες και τελετουργικά γεύματα, γεγονός το οποίο ενισχύεται από την κεραμική που βρέθηκε μέσα στην εσχάρα: μεταξύ άλλων βρέθηκαν πινάκια, κάνθαροι, σκύφοι, οινοχόες και λοπάδες. Γενικά πρόκειται για αβαφή και μελαμβαφή θραυσμένα και ακέραια αγγεία, τα οποία χρονολογούνται κυρίως στο α΄ μισό του 4ου αι. π.Χ. Πινάκια και αγγεία πόσεως με εμπίεστη διακόσμηση και κυλιστή γραμμή (rouletting), οινοχόες, ένα όστρακο που σώζει ερυθρόμορφη παράσταση πιθανότατα Παποσιληνού, τμήμα από μία πλαστική οινοχόη και λοπάδες είναι μερικά από τα ευρήματα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης ένα πώμα λεκανίδας (;) που σώζει ερυθρόμορφη παράσταση με πάνθηρα. Στο σύνολό της η κεραμική δεν χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα υψηλή ποιότητα. Σημαντική παρατήρηση είναι το γεγονός ότι πολλά από τα μελαμβαφή αγγεία αλλά και οι λοπάδες διαφοροποιούνται σε λεπτομέρειες και δεν βρίσκουν ακριβή παράλληλα από την Αγορά της Αθήνας, ενώ υπάρχουν και λίγα αγγεία χωρίς παράλληλα. Αυτό οδηγεί στην υπόθεση ότι στον Πειραιά μπορεί να υπήρχαν εργαστήρια που υιοθέτησαν τα σχήματα της εποχής αλλά διαφοροποιούνταν σε λεπτομέρειες και σχήματα σε σχέση με εκείνα της αθηναϊκής Αγοράς. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται το κεραμικό σύνολο από την εσχάρα και γίνεται μία προσπάθεια ερμηνείας της κατασκευής με βάση τη θέση της και τα αρχαιολογικά κατάλοιπα που την περιβάλλουν, όπως μία λίθινη κατασκευή, η οποία βρέθηκε λίγα μέτρα βορειότερα και η οποία έχει ερμηνευθεί πιθανόν ως θησαυρός. Συνεπώς, σύμφωνα με τις ερμηνείες αυτές, η ύπαρξη της εσχάρας κοντά σε θησαυρό μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ίσως βρισκόμαστε μπροστά σε έναν χώρο που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ιερό.","The ancient Piraeus, the biggest ancient port and demos of ancient Athens is being revealed due to the excavations of the tramway in the city (2016). During the excava-tions, at ‘’Evaggelistria’’ station, in the ancient quarries of classical times, a stone construction was found. The construction is situated in the north-west edge of the Mounichia hill, and in the north-east of the ancient city, very close to the ancient walls. A large number of pottery, ceramic fragments, bones of small animals, snails and seashells and chunks of coal were collected from its interior. The construction was interpreted as an eschara, because of the fire remains in combi-nation with the findings. It seems that in this area sacrifices and many ritual meals were held, an hypothesis which is strengthened by the pottery found in the eschara: among many ceramics there were plates, kantharoi, skyphoi, oinochoe and lopades. Generally the pottery is black and plain, fragments and whole vases dating almost in the first half of the 4th century B.C. Plates and drinking vessels decorated with rouletting and impressed palmettes, oinochoe, a red-figured fragment with a Paposilenos, a fragment of a plastic head vase and cooking ware are some of the pot-tery found in the interior of the eschara. Among them, a red-figured reversible lid with a panther is also very interesting. In its whole, the pottery from Piraeus is not of high quality. Last but not least is the fact that many black and some plain vases don’t have exact parallels from the Athenian Agora, and there are some others without any parallel at all. This could lead us to assume that in the Piraeus there were workshops which adopted the main form of the vases of their time, but they were differentiated in details and produced other shapes than those of the Athenian Agora. This thesis presents and studies the pottery from the eschara and tries to interpret the construction through its location and the archaeological remains in the area, such as a stone construction that was interpreted probably as “thesaurus”. Consequently, ac-cording to this data, the coexistence of an eschara near a thesaurus brings us possibly before the revelation of a sanctuary."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Λίθινη κατασκευή (βωμός;) από τις ανασκαφές του Τραμ στον Πειραιά (2016)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Αρβανίτη Χρύσα","Arvaniti Chryssa"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Ο αρχαίος Πειραιάς, το μεγαλύτερο και σπουδαιότερο λιμάνι της αρχαίας Αθήνας αλλά και ο μεγαλύτερος δήμος της, αποκαλύπτεται με αφορμή την κατασκευή του Τραμ και την επέκτασή του. Στο πλαίσιο λοιπόν του έργου «Δυτική επέκταση του Τραμ στον Πειραιά» (2016) και συγκεκριμένα κατά την εκσκαφή του τροχιοδρόμου στη στάση ‘’Ευαγγελίστρια’’ εντοπίστηκε, σε περιοχή λατομείου της κλασικής εποχής, μία λίθινη κατασκευή/ αποθέτης. Η κατασκευή βρίσκεται στις βορειοδυτικές παρυφές της ακρόπολης της Μουνιχίας, και βορειοανατολικά του οικιστικού ιστού της αρχαίας πόλης, αρκετά κοντά στα τείχη. Από το εσωτερικό συγκεντρώθηκε μεγάλος αριθμός αγγείων και οστράκων, οστών μικρών ζώων, κελυφών χερσαίων σαλιγκαριών και θαλάσσιων οστρέων, καθώς και πολλά τμήματα κάρβουνου. Τα έντονα ίχνη καύσης στο εσωτερικό των παρειών της λίθινης κατασκευής, σε συν-δυασμό με το περιεχόμενό της οδήγησαν στην ερμηνεία της ως εσχάρας. Φαίνεται ότι στον χώρο πραγματοποιούνταν θυσίες και τελετουργικά γεύματα, γεγονός το οποίο ενισχύεται από την κεραμική που βρέθηκε μέσα στην εσχάρα: μεταξύ άλλων βρέθηκαν πινάκια, κάνθαροι, σκύφοι, οινοχόες και λοπάδες. Γενικά πρόκειται για αβαφή και μελαμβαφή θραυσμένα και ακέραια αγγεία, τα οποία χρονολογούνται κυρίως στο α΄ μισό του 4ου αι. π.Χ. Πινάκια και αγγεία πόσεως με εμπίεστη διακόσμηση και κυλιστή γραμμή (rouletting), οινοχόες, ένα όστρακο που σώζει ερυθρόμορφη παράσταση πιθανότατα Παποσιληνού, τμήμα από μία πλαστική οινοχόη και λοπάδες είναι μερικά από τα ευρήματα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης ένα πώμα λεκανίδας (;) που σώζει ερυθρόμορφη παράσταση με πάνθηρα. Στο σύνολό της η κεραμική δεν χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα υψηλή ποιότητα. Σημαντική παρατήρηση είναι το γεγονός ότι πολλά από τα μελαμβαφή αγγεία αλλά και οι λοπάδες διαφοροποιούνται σε λεπτομέρειες και δεν βρίσκουν ακριβή παράλληλα από την Αγορά της Αθήνας, ενώ υπάρχουν και λίγα αγγεία χωρίς παράλληλα. Αυτό οδηγεί στην υπόθεση ότι στον Πειραιά μπορεί να υπήρχαν εργαστήρια που υιοθέτησαν τα σχήματα της εποχής αλλά διαφοροποιούνταν σε λεπτομέρειες και σχήματα σε σχέση με εκείνα της αθηναϊκής Αγοράς. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται το κεραμικό σύνολο από την εσχάρα και γίνεται μία προσπάθεια ερμηνείας της κατασκευής με βάση τη θέση της και τα αρχαιολογικά κατάλοιπα που την περιβάλλουν, όπως μία λίθινη κατασκευή, η οποία βρέθηκε λίγα μέτρα βορειότερα και η οποία έχει ερμηνευθεί πιθανόν ως θησαυρός. Συνεπώς, σύμφωνα με τις ερμηνείες αυτές, η ύπαρξη της εσχάρας κοντά σε θησαυρό μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ίσως βρισκόμαστε μπροστά σε έναν χώρο που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ιερό.","The ancient Piraeus, the biggest ancient port and demos of ancient Athens is being revealed due to the excavations of the tramway in the city (2016). During the excava-tions, at ‘’Evaggelistria’’ station, in the ancient quarries of classical times, a stone construction was found. The construction is situated in the north-west edge of the Mounichia hill, and in the north-east of the ancient city, very close to the ancient walls. A large number of pottery, ceramic fragments, bones of small animals, snails and seashells and chunks of coal were collected from its interior. The construction was interpreted as an eschara, because of the fire remains in combi-nation with the findings. It seems that in this area sacrifices and many ritual meals were held, an hypothesis which is strengthened by the pottery found in the eschara: among many ceramics there were plates, kantharoi, skyphoi, oinochoe and lopades. Generally the pottery is black and plain, fragments and whole vases dating almost in the first half of the 4th century B.C. Plates and drinking vessels decorated with rouletting and impressed palmettes, oinochoe, a red-figured fragment with a Paposilenos, a fragment of a plastic head vase and cooking ware are some of the pot-tery found in the interior of the eschara. Among them, a red-figured reversible lid with a panther is also very interesting. In its whole, the pottery from Piraeus is not of high quality. Last but not least is the fact that many black and some plain vases don’t have exact parallels from the Athenian Agora, and there are some others without any parallel at all. This could lead us to assume that in the Piraeus there were workshops which adopted the main form of the vases of their time, but they were differentiated in details and produced other shapes than those of the Athenian Agora. This thesis presents and studies the pottery from the eschara and tries to interpret the construction through its location and the archaeological remains in the area, such as a stone construction that was interpreted probably as “thesaurus”. Consequently, ac-cording to this data, the coexistence of an eschara near a thesaurus brings us possibly before the revelation of a sanctuary."],"dc:identifier":["uoadl:2866078","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2866078"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["Λίθινη κατασκευή (βωμός;) από τις ανασκαφές του Τραμ στον Πειραιά (2016)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:34:36Z"}