{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2866796"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2866796","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η πολιτική (civilian) διάσταση του Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης","abstract":"Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι χώρες της Ευρώπης απέναντι στις φυσικές και τις ανθρωπογενείς καταστροφές, χαρακτηρίζονται ως ιδιαίτερα σημαντικές. Η συχνή πλέον εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων και η ένταση της κλίμακας με την οποία εμφανίζονται, αποτελούν σημείο αναφοράς για τις κοινωνίες. Ο τρόπος προστασίας του κοινωνικού συνόλου και των υλικοτεχνικών υποδομών από τις καταστροφές που προκαλούνται, αλλά και η ανάπτυξη μεθόδων μετριασμού του κινδύνου να λάβουν χώρα καταστροφικά φαινόμενα, ανάγονται πλέον σε προτεραιότητα για την Πολιτεία. Ο τρόπος με τον οποίο η Ευρώπη κλήθηκε να αντιδράσει στον κλιμακούμενο αυτό κίνδυνο, μας οδηγεί στο 1980, όταν Ιταλία και Γαλλία ανέπτυσσαν διμερείς συνεργασίες για την προστασία από τις καταστροφές. Παρ’ όλα αυτά, μεγάλα τεχνολογικά ατυχήματα (Τσέρνομπιλ), επιθετικές ενέργειες (επίθεση στους Δίδυμους Πύργους) και φυσικές καταστροφές (τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό), αποτέλεσαν σταθμούς για την εξέλιξη μηχανισμών και θεσμών, τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα κράτη οδηγήθηκαν σε συνεργασίες, οι οποίες καθορίσθηκαν από κοινά αποδεκτούς στόχους και προτεραιότητες, με τη σύμπραξη και άλλων φορέων (ΜΚΟ, εθελοντικές οργανώσεις, επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα, ιδιωτικές επιχειρήσεις, τοπικές κοινότητες). Αυτή η σύμπραξη προκάλεσε μια συνεχώς εξελισσόμενη διαδικασία ανάπτυξης θεσμών και πεδίων δραστηριοποίησης. Από τη Γιοκοχάμα και την προτεραιότητα των μεθόδων ανταπόκρισης στις καταστροφές, η παγκόσμια κοινότητα έστρεψε την προσοχή της στους τρόπους μείωσης των κινδύνων που προκαλούν τα φυσικά και τεχνολογικά φαινόμενα, θεσπίζοντας μηχανισμούς οργανωμένης ανταπόκρισης, αλλά και ανάπτυξης παιδείας στις κοινωνίες, με σκοπό την καθιέρωση μιας «κουλτούρας πρόληψης», η οποία αποτελεί και το σημαντικότερο σημείο στην προσπάθεια που καταβάλλεται παγκοσμίως για την ελαχιστοποίηση των απωλειών. Η θέσπιση της «ρήτρας αλληλεγγύης» το 2007 στη Λισαβόνα, οι μηχανισμοί πολιτικής προστασίας των χωρών που δημιουργήθηκαν, τα κεντρικά συντονιστικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παροχή οργανωμένης διεθνούς βοήθειας, ύστερα από αίτημα της πληγείσας χώρας, η αξιοποίηση της τεχνολογίας στη διαχείριση των καταστροφών (γεωχωρικά δεδομένα “Copernicus”), η συμμετοχή στην πραγματοποίηση των παγκόσμιων συνδιασκέψεων για τη μείωση του κινδύνου καταστροφών (Hyogo, Sendai) με τη συμμετοχή αντιπροσώπων από ολόκληρο τον κόσμο και κάθε πεδίο δράσης, στοιχειοθετούν την αντίδραση της ευρωπαϊκής κοινωνίας απέναντι στις καταστροφές, πάντα μέσα στο πνεύμα της παγκόσμιας κοινωνίας. Η οργανωτική δομή που εμφανίζει η ΕΕ στον τομέα της διαχείρισης καταστροφών, αποτελείται από ποικιλία θεσμών και οργάνων, οι οποίοι λειτουργούν σε 24ωρη βάση με διευρυμένες αρμοδιότητες. Η θέση του Ύπατου Εκπροσώπου και οι εξουσίες που του μεταβιβάσθηκαν, τα συντονιστικά κέντρα MIC και ERCC, η Γενική Διεύθυνση Ανθρωπιστικής Βοήθειας ECHO και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας, αποτελούν τη βάση του οικοδομήματος της Πολιτικής Προστασίας και το βασικό τρόπο εξωτερίκευσης της δράσης του. Η συνεχής αξιολόγηση των δράσεων που ανέλαβε η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο εντοπισμός των παθογενειών στην εφαρμογή τους, η έλλειψη χρηματοδότησης, αλλά και η διαρκής αύξηση αιτημάτων ενεργοποίησης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας για την παροχή βοήθειας, μέσω ανθρώπινων και υλικών πόρων αλλά και ανθρωπιστικού χαρακτήρα, αποτέλεσε πεδίο αναζήτησης για τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας του. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αποφάσισε επίσημα το 2017 τη θεσμοθέτηση ενός νέου φορέα πολιτικής προστασίας, με την ονομασία “rescEU”, πρωτοβουλία που ενισχύει την αποτελεσματικότητα του Μηχανισμού και εξασφαλίζει την ύπαρξη πόρων και δυνατοτήτων σε κάθε κράτος-μέλος. Εν τούτοις, οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ένωση ως μια οντότητα κρατών, δεν έχουν να κάνουν μόνο με την ένταση των φυσικών φαινομένων και την εμφάνιση νέων. Ο σκεπτικισμός και η επιφύλαξη με την οποία δέχονται την δράση του κάποιες χώρες της Ένωσης, φοβούμενες πως οι αρμοδιότητές του συνιστούν κατά κάποιον τρόπο παραχώρηση μέρους της κυριαρχίας τους και ειδικότερα στον τομέα της «μαλακής ασφάλειας» (“soft security”), αποτελεί τροχοπέδη για την περαιτέρω εξέλιξη του Μηχανισμού. Και δεδομένου ότι το “rescEU” αποτέλεσε βήματα εμπρός ως προς την αποτελεσματικότητα του ΕΜΠΠ, η πιθανότητα να διαταραχθεί το οικοδόμημα της Πολιτικής Προστασίας στον ευρωπαϊκό χώρο από τη διστακτικότητα των χωρών, αποτελεί για την αποτελεσματικότητα του Μηχανισμού, αλλά και την ίδια την ύπαρξή του, το σημαντικότερο κίνδυνο.","abstract_html":"Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι χώρες της Ευρώπης απέναντι στις φυσικές και τις ανθρωπογενείς καταστροφές, χαρακτηρίζονται ως ιδιαίτερα σημαντικές. Η συχνή πλέον εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων και η ένταση της κλίμακας με την οποία εμφανίζονται, αποτελούν σημείο αναφοράς για τις κοινωνίες. Ο τρόπος προστασίας του κοινωνικού συνόλου και των υλικοτεχνικών υποδομών από τις καταστροφές που προκαλούνται, αλλά και η ανάπτυξη μεθόδων μετριασμού του κινδύνου να λάβουν χώρα καταστροφικά φαινόμενα, ανάγονται πλέον σε προτεραιότητα για την Πολιτεία. Ο τρόπος με τον οποίο η Ευρώπη κλήθηκε να αντιδράσει στον κλιμακούμενο αυτό κίνδυνο, μας οδηγεί στο 1980, όταν Ιταλία και Γαλλία ανέπτυσσαν διμερείς συνεργασίες για την προστασία από τις καταστροφές. Παρ’ όλα αυτά, μεγάλα τεχνολογικά ατυχήματα (Τσέρνομπιλ), επιθετικές ενέργειες (επίθεση στους Δίδυμους Πύργους) και φυσικές καταστροφές (τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό), αποτέλεσαν σταθμούς για την εξέλιξη μηχανισμών και θεσμών, τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα κράτη οδηγήθηκαν σε συνεργασίες, οι οποίες καθορίσθηκαν από κοινά αποδεκτούς στόχους και προτεραιότητες, με τη σύμπραξη και άλλων φορέων (ΜΚΟ, εθελοντικές οργανώσεις, επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα, ιδιωτικές επιχειρήσεις, τοπικές κοινότητες). Αυτή η σύμπραξη προκάλεσε μια συνεχώς εξελισσόμενη διαδικασία ανάπτυξης θεσμών και πεδίων δραστηριοποίησης. Από τη Γιοκοχάμα και την προτεραιότητα των μεθόδων ανταπόκρισης στις καταστροφές, η παγκόσμια κοινότητα έστρεψε την προσοχή της στους τρόπους μείωσης των κινδύνων που προκαλούν τα φυσικά και τεχνολογικά φαινόμενα, θεσπίζοντας μηχανισμούς οργανωμένης ανταπόκρισης, αλλά και ανάπτυξης παιδείας στις κοινωνίες, με σκοπό την καθιέρωση μιας «κουλτούρας πρόληψης», η οποία αποτελεί και το σημαντικότερο σημείο στην προσπάθεια που καταβάλλεται παγκοσμίως για την ελαχιστοποίηση των απωλειών. Η θέσπιση της «ρήτρας αλληλεγγύης» το 2007 στη Λισαβόνα, οι μηχανισμοί πολιτικής προστασίας των χωρών που δημιουργήθηκαν, τα κεντρικά συντονιστικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παροχή οργανωμένης διεθνούς βοήθειας, ύστερα από αίτημα της πληγείσας χώρας, η αξιοποίηση της τεχνολογίας στη διαχείριση των καταστροφών (γεωχωρικά δεδομένα “Copernicus”), η συμμετοχή στην πραγματοποίηση των παγκόσμιων συνδιασκέψεων για τη μείωση του κινδύνου καταστροφών (Hyogo, Sendai) με τη συμμετοχή αντιπροσώπων από ολόκληρο τον κόσμο και κάθε πεδίο δράσης, στοιχειοθετούν την αντίδραση της ευρωπαϊκής κοινωνίας απέναντι στις καταστροφές, πάντα μέσα στο πνεύμα της παγκόσμιας κοινωνίας. Η οργανωτική δομή που εμφανίζει η ΕΕ στον τομέα της διαχείρισης καταστροφών, αποτελείται από ποικιλία θεσμών και οργάνων, οι οποίοι λειτουργούν σε 24ωρη βάση με διευρυμένες αρμοδιότητες. Η θέση του Ύπατου Εκπροσώπου και οι εξουσίες που του μεταβιβάσθηκαν, τα συντονιστικά κέντρα MIC και ERCC, η Γενική Διεύθυνση Ανθρωπιστικής Βοήθειας ECHO και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας, αποτελούν τη βάση του οικοδομήματος της Πολιτικής Προστασίας και το βασικό τρόπο εξωτερίκευσης της δράσης του. Η συνεχής αξιολόγηση των δράσεων που ανέλαβε η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο εντοπισμός των παθογενειών στην εφαρμογή τους, η έλλειψη χρηματοδότησης, αλλά και η διαρκής αύξηση αιτημάτων ενεργοποίησης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας για την παροχή βοήθειας, μέσω ανθρώπινων και υλικών πόρων αλλά και ανθρωπιστικού χαρακτήρα, αποτέλεσε πεδίο αναζήτησης για τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας του. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αποφάσισε επίσημα το 2017 τη θεσμοθέτηση ενός νέου φορέα πολιτικής προστασίας, με την ονομασία “rescEU”, πρωτοβουλία που ενισχύει την αποτελεσματικότητα του Μηχανισμού και εξασφαλίζει την ύπαρξη πόρων και δυνατοτήτων σε κάθε κράτος-μέλος. Εν τούτοις, οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ένωση ως μια οντότητα κρατών, δεν έχουν να κάνουν μόνο με την ένταση των φυσικών φαινομένων και την εμφάνιση νέων. Ο σκεπτικισμός και η επιφύλαξη με την οποία δέχονται την δράση του κάποιες χώρες της Ένωσης, φοβούμενες πως οι αρμοδιότητές του συνιστούν κατά κάποιον τρόπο παραχώρηση μέρους της κυριαρχίας τους και ειδικότερα στον τομέα της «μαλακής ασφάλειας» (“soft security”), αποτελεί τροχοπέδη για την περαιτέρω εξέλιξη του Μηχανισμού. Και δεδομένου ότι το “rescEU” αποτέλεσε βήματα εμπρός ως προς την αποτελεσματικότητα του ΕΜΠΠ, η πιθανότητα να διαταραχθεί το οικοδόμημα της Πολιτικής Προστασίας στον ευρωπαϊκό χώρο από τη διστακτικότητα των χωρών, αποτελεί για την αποτελεσματικότητα του Μηχανισμού, αλλά και την ίδια την ύπαρξή του, το σημαντικότερο κίνδυνο.","abstract_has_math":false,"creators":["Μαγκαφάς Κωνσταντίνος","Magkafas Konstantinos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:34:51Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2866796"],"render_values":[{"text":"uoadl:2866796","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2866796","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2866796","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2866796","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μαγκαφάς Κωνσταντίνος","Magkafas Konstantinos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2866796","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2866796"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι χώρες της Ευρώπης απέναντι στις φυσικές και τις ανθρωπογενείς καταστροφές, χαρακτηρίζονται ως ιδιαίτερα σημαντικές. Η συχνή πλέον εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων και η ένταση της κλίμακας με την οποία εμφανίζονται, αποτελούν σημείο αναφοράς για τις κοινωνίες. Ο τρόπος προστασίας του κοινωνικού συνόλου και των υλικοτεχνικών υποδομών από τις καταστροφές που προκαλούνται, αλλά και η ανάπτυξη μεθόδων μετριασμού του κινδύνου να λάβουν χώρα καταστροφικά φαινόμενα, ανάγονται πλέον σε προτεραιότητα για την Πολιτεία. Ο τρόπος με τον οποίο η Ευρώπη κλήθηκε να αντιδράσει στον κλιμακούμενο αυτό κίνδυνο, μας οδηγεί στο 1980, όταν Ιταλία και Γαλλία ανέπτυσσαν διμερείς συνεργασίες για την προστασία από τις καταστροφές. Παρ’ όλα αυτά, μεγάλα τεχνολογικά ατυχήματα (Τσέρνομπιλ), επιθετικές ενέργειες (επίθεση στους Δίδυμους Πύργους) και φυσικές καταστροφές (τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό), αποτέλεσαν σταθμούς για την εξέλιξη μηχανισμών και θεσμών, τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα κράτη οδηγήθηκαν σε συνεργασίες, οι οποίες καθορίσθηκαν από κοινά αποδεκτούς στόχους και προτεραιότητες, με τη σύμπραξη και άλλων φορέων (ΜΚΟ, εθελοντικές οργανώσεις, επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα, ιδιωτικές επιχειρήσεις, τοπικές κοινότητες). Αυτή η σύμπραξη προκάλεσε μια συνεχώς εξελισσόμενη διαδικασία ανάπτυξης θεσμών και πεδίων δραστηριοποίησης. Από τη Γιοκοχάμα και την προτεραιότητα των μεθόδων ανταπόκρισης στις καταστροφές, η παγκόσμια κοινότητα έστρεψε την προσοχή της στους τρόπους μείωσης των κινδύνων που προκαλούν τα φυσικά και τεχνολογικά φαινόμενα, θεσπίζοντας μηχανισμούς οργανωμένης ανταπόκρισης, αλλά και ανάπτυξης παιδείας στις κοινωνίες, με σκοπό την καθιέρωση μιας «κουλτούρας πρόληψης», η οποία αποτελεί και το σημαντικότερο σημείο στην προσπάθεια που καταβάλλεται παγκοσμίως για την ελαχιστοποίηση των απωλειών. Η θέσπιση της «ρήτρας αλληλεγγύης» το 2007 στη Λισαβόνα, οι μηχανισμοί πολιτικής προστασίας των χωρών που δημιουργήθηκαν, τα κεντρικά συντονιστικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παροχή οργανωμένης διεθνούς βοήθειας, ύστερα από αίτημα της πληγείσας χώρας, η αξιοποίηση της τεχνολογίας στη διαχείριση των καταστροφών (γεωχωρικά δεδομένα “Copernicus”), η συμμετοχή στην πραγματοποίηση των παγκόσμιων συνδιασκέψεων για τη μείωση του κινδύνου καταστροφών (Hyogo, Sendai) με τη συμμετοχή αντιπροσώπων από ολόκληρο τον κόσμο και κάθε πεδίο δράσης, στοιχειοθετούν την αντίδραση της ευρωπαϊκής κοινωνίας απέναντι στις καταστροφές, πάντα μέσα στο πνεύμα της παγκόσμιας κοινωνίας. Η οργανωτική δομή που εμφανίζει η ΕΕ στον τομέα της διαχείρισης καταστροφών, αποτελείται από ποικιλία θεσμών και οργάνων, οι οποίοι λειτουργούν σε 24ωρη βάση με διευρυμένες αρμοδιότητες. Η θέση του Ύπατου Εκπροσώπου και οι εξουσίες που του μεταβιβάσθηκαν, τα συντονιστικά κέντρα MIC και ERCC, η Γενική Διεύθυνση Ανθρωπιστικής Βοήθειας ECHO και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας, αποτελούν τη βάση του οικοδομήματος της Πολιτικής Προστασίας και το βασικό τρόπο εξωτερίκευσης της δράσης του. Η συνεχής αξιολόγηση των δράσεων που ανέλαβε η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο εντοπισμός των παθογενειών στην εφαρμογή τους, η έλλειψη χρηματοδότησης, αλλά και η διαρκής αύξηση αιτημάτων ενεργοποίησης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας για την παροχή βοήθειας, μέσω ανθρώπινων και υλικών πόρων αλλά και ανθρωπιστικού χαρακτήρα, αποτέλεσε πεδίο αναζήτησης για τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας του. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αποφάσισε επίσημα το 2017 τη θεσμοθέτηση ενός νέου φορέα πολιτικής προστασίας, με την ονομασία “rescEU”, πρωτοβουλία που ενισχύει την αποτελεσματικότητα του Μηχανισμού και εξασφαλίζει την ύπαρξη πόρων και δυνατοτήτων σε κάθε κράτος-μέλος. Εν τούτοις, οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ένωση ως μια οντότητα κρατών, δεν έχουν να κάνουν μόνο με την ένταση των φυσικών φαινομένων και την εμφάνιση νέων. Ο σκεπτικισμός και η επιφύλαξη με την οποία δέχονται την δράση του κάποιες χώρες της Ένωσης, φοβούμενες πως οι αρμοδιότητές του συνιστούν κατά κάποιον τρόπο παραχώρηση μέρους της κυριαρχίας τους και ειδικότερα στον τομέα της «μαλακής ασφάλειας» (“soft security”), αποτελεί τροχοπέδη για την περαιτέρω εξέλιξη του Μηχανισμού. Και δεδομένου ότι το “rescEU” αποτέλεσε βήματα εμπρός ως προς την αποτελεσματικότητα του ΕΜΠΠ, η πιθανότητα να διαταραχθεί το οικοδόμημα της Πολιτικής Προστασίας στον ευρωπαϊκό χώρο από τη διστακτικότητα των χωρών, αποτελεί για την αποτελεσματικότητα του Μηχανισμού, αλλά και την ίδια την ύπαρξή του, το σημαντικότερο κίνδυνο.","The challenges faced by the countries of Europe over natural and man-made disasters are characterized as particularly important. The frequent occurrence of extreme weather phenomena and the intensity of the scale with which they appear are a reference point for societies. The way of protecting the social and logistical infrastructure from the disasters caused, as well as the development of methods to mitigate the risk of catastrophic phenomena, is now a priority for the state. The way in which Europe was called upon to respond to this escalating risk leads us to 1980, when Italy and France developed bilateral co-operation on disaster protection. Nevertheless, major technological accidents (Chernobyl), aggressive actions (attack on Twin Towers) and natural disasters (tsunami in the Indian Ocean) have been a milestone for the development of mechanisms and institutions, both at European and global level. Member States have led to partnerships, defined by commonly agreed objectives and priorities, with the involvement of other actors (NGOs, voluntary organizations, scientific and academic community, private enterprises, local communities). This partnership has prompted a constantly evolving process of institution building and activation. From Yokohama and the priority of disaster response methods, the global community has turned its attention to ways of reducing the risks posed by natural and technological phenomena, by establishing mechanisms for organized response and education in societies with a view to establishing a \" prevention culture, \"which is the most important point in the effort that is being made globally to minimize losses. The establishment in 2007 of the \"solidarity clause\" in Lisbon, the civil protection mechanisms of the countries that have been set up, the Union's central coordinating bodies for the provision of organized international assistance at the request of the affected country, the use of technology in disaster management (Copernicus geospatial data), participation in global disaster risk reduction conferences (Hyogo, Sendai) with the participation of representatives from around the world and each field of action, the reaction of European society to disasters, always in the spirit of global society. The organizational structure of the EU in the field of disaster management consists of a variety of institutions and bodies that operate on a 24-hour basis with extended competences. The position of the High Representative and the powers delegated to him and ERCC coordination centers, the ECHO Humanitarian Aid Directorate and the European Civil Protection Mechanism are the basis of the Civil Protection Building and the main route of its externalization its action. The ongoing evaluation of the actions undertaken by the European Union and the identification of pathogens in their implementation, the lack of funding, and the continuing increase in requests for activation of the European Civil Protection Mechanism for humanitarian and humanitarian aid but humanitarian aid, was a search field to optimize its operation. The European Council formally decided in 2017 the establishment of a new civil protection body called \"rescEU\", an initiative that enhances the effectiveness of the Mechanism and ensures the availability of resources and capabilities in each Member State. However, the challenges faced by the Union as an entity of states do not only relate to the intensity of natural phenomena and the emergence of new ones. The skepticism and the reservation that some of the countries of the Union take action, fearing that its powers are in some way giving up part of their sovereignty, especially in the field of \"soft security\", is a brake on the further development of the Mechanism. And since \"rescEU\" has been a step forward in terms of the effectiveness of the ECPM, the possibility of disrupting the construction of Civil Protection in the European space from the reluctance of countries is the effectiveness of the Mechanism and its very existence, the most important risk."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η πολιτική (civilian) διάσταση του Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μαγκαφάς Κωνσταντίνος","Magkafas Konstantinos"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι χώρες της Ευρώπης απέναντι στις φυσικές και τις ανθρωπογενείς καταστροφές, χαρακτηρίζονται ως ιδιαίτερα σημαντικές. Η συχνή πλέον εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων και η ένταση της κλίμακας με την οποία εμφανίζονται, αποτελούν σημείο αναφοράς για τις κοινωνίες. Ο τρόπος προστασίας του κοινωνικού συνόλου και των υλικοτεχνικών υποδομών από τις καταστροφές που προκαλούνται, αλλά και η ανάπτυξη μεθόδων μετριασμού του κινδύνου να λάβουν χώρα καταστροφικά φαινόμενα, ανάγονται πλέον σε προτεραιότητα για την Πολιτεία. Ο τρόπος με τον οποίο η Ευρώπη κλήθηκε να αντιδράσει στον κλιμακούμενο αυτό κίνδυνο, μας οδηγεί στο 1980, όταν Ιταλία και Γαλλία ανέπτυσσαν διμερείς συνεργασίες για την προστασία από τις καταστροφές. Παρ’ όλα αυτά, μεγάλα τεχνολογικά ατυχήματα (Τσέρνομπιλ), επιθετικές ενέργειες (επίθεση στους Δίδυμους Πύργους) και φυσικές καταστροφές (τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό), αποτέλεσαν σταθμούς για την εξέλιξη μηχανισμών και θεσμών, τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα κράτη οδηγήθηκαν σε συνεργασίες, οι οποίες καθορίσθηκαν από κοινά αποδεκτούς στόχους και προτεραιότητες, με τη σύμπραξη και άλλων φορέων (ΜΚΟ, εθελοντικές οργανώσεις, επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα, ιδιωτικές επιχειρήσεις, τοπικές κοινότητες). Αυτή η σύμπραξη προκάλεσε μια συνεχώς εξελισσόμενη διαδικασία ανάπτυξης θεσμών και πεδίων δραστηριοποίησης. Από τη Γιοκοχάμα και την προτεραιότητα των μεθόδων ανταπόκρισης στις καταστροφές, η παγκόσμια κοινότητα έστρεψε την προσοχή της στους τρόπους μείωσης των κινδύνων που προκαλούν τα φυσικά και τεχνολογικά φαινόμενα, θεσπίζοντας μηχανισμούς οργανωμένης ανταπόκρισης, αλλά και ανάπτυξης παιδείας στις κοινωνίες, με σκοπό την καθιέρωση μιας «κουλτούρας πρόληψης», η οποία αποτελεί και το σημαντικότερο σημείο στην προσπάθεια που καταβάλλεται παγκοσμίως για την ελαχιστοποίηση των απωλειών. Η θέσπιση της «ρήτρας αλληλεγγύης» το 2007 στη Λισαβόνα, οι μηχανισμοί πολιτικής προστασίας των χωρών που δημιουργήθηκαν, τα κεντρικά συντονιστικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παροχή οργανωμένης διεθνούς βοήθειας, ύστερα από αίτημα της πληγείσας χώρας, η αξιοποίηση της τεχνολογίας στη διαχείριση των καταστροφών (γεωχωρικά δεδομένα “Copernicus”), η συμμετοχή στην πραγματοποίηση των παγκόσμιων συνδιασκέψεων για τη μείωση του κινδύνου καταστροφών (Hyogo, Sendai) με τη συμμετοχή αντιπροσώπων από ολόκληρο τον κόσμο και κάθε πεδίο δράσης, στοιχειοθετούν την αντίδραση της ευρωπαϊκής κοινωνίας απέναντι στις καταστροφές, πάντα μέσα στο πνεύμα της παγκόσμιας κοινωνίας. Η οργανωτική δομή που εμφανίζει η ΕΕ στον τομέα της διαχείρισης καταστροφών, αποτελείται από ποικιλία θεσμών και οργάνων, οι οποίοι λειτουργούν σε 24ωρη βάση με διευρυμένες αρμοδιότητες. Η θέση του Ύπατου Εκπροσώπου και οι εξουσίες που του μεταβιβάσθηκαν, τα συντονιστικά κέντρα MIC και ERCC, η Γενική Διεύθυνση Ανθρωπιστικής Βοήθειας ECHO και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας, αποτελούν τη βάση του οικοδομήματος της Πολιτικής Προστασίας και το βασικό τρόπο εξωτερίκευσης της δράσης του. Η συνεχής αξιολόγηση των δράσεων που ανέλαβε η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο εντοπισμός των παθογενειών στην εφαρμογή τους, η έλλειψη χρηματοδότησης, αλλά και η διαρκής αύξηση αιτημάτων ενεργοποίησης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας για την παροχή βοήθειας, μέσω ανθρώπινων και υλικών πόρων αλλά και ανθρωπιστικού χαρακτήρα, αποτέλεσε πεδίο αναζήτησης για τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας του. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αποφάσισε επίσημα το 2017 τη θεσμοθέτηση ενός νέου φορέα πολιτικής προστασίας, με την ονομασία “rescEU”, πρωτοβουλία που ενισχύει την αποτελεσματικότητα του Μηχανισμού και εξασφαλίζει την ύπαρξη πόρων και δυνατοτήτων σε κάθε κράτος-μέλος. Εν τούτοις, οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ένωση ως μια οντότητα κρατών, δεν έχουν να κάνουν μόνο με την ένταση των φυσικών φαινομένων και την εμφάνιση νέων. Ο σκεπτικισμός και η επιφύλαξη με την οποία δέχονται την δράση του κάποιες χώρες της Ένωσης, φοβούμενες πως οι αρμοδιότητές του συνιστούν κατά κάποιον τρόπο παραχώρηση μέρους της κυριαρχίας τους και ειδικότερα στον τομέα της «μαλακής ασφάλειας» (“soft security”), αποτελεί τροχοπέδη για την περαιτέρω εξέλιξη του Μηχανισμού. Και δεδομένου ότι το “rescEU” αποτέλεσε βήματα εμπρός ως προς την αποτελεσματικότητα του ΕΜΠΠ, η πιθανότητα να διαταραχθεί το οικοδόμημα της Πολιτικής Προστασίας στον ευρωπαϊκό χώρο από τη διστακτικότητα των χωρών, αποτελεί για την αποτελεσματικότητα του Μηχανισμού, αλλά και την ίδια την ύπαρξή του, το σημαντικότερο κίνδυνο.","The challenges faced by the countries of Europe over natural and man-made disasters are characterized as particularly important. The frequent occurrence of extreme weather phenomena and the intensity of the scale with which they appear are a reference point for societies. The way of protecting the social and logistical infrastructure from the disasters caused, as well as the development of methods to mitigate the risk of catastrophic phenomena, is now a priority for the state. The way in which Europe was called upon to respond to this escalating risk leads us to 1980, when Italy and France developed bilateral co-operation on disaster protection. Nevertheless, major technological accidents (Chernobyl), aggressive actions (attack on Twin Towers) and natural disasters (tsunami in the Indian Ocean) have been a milestone for the development of mechanisms and institutions, both at European and global level. Member States have led to partnerships, defined by commonly agreed objectives and priorities, with the involvement of other actors (NGOs, voluntary organizations, scientific and academic community, private enterprises, local communities). This partnership has prompted a constantly evolving process of institution building and activation. From Yokohama and the priority of disaster response methods, the global community has turned its attention to ways of reducing the risks posed by natural and technological phenomena, by establishing mechanisms for organized response and education in societies with a view to establishing a \" prevention culture, \"which is the most important point in the effort that is being made globally to minimize losses. The establishment in 2007 of the \"solidarity clause\" in Lisbon, the civil protection mechanisms of the countries that have been set up, the Union's central coordinating bodies for the provision of organized international assistance at the request of the affected country, the use of technology in disaster management (Copernicus geospatial data), participation in global disaster risk reduction conferences (Hyogo, Sendai) with the participation of representatives from around the world and each field of action, the reaction of European society to disasters, always in the spirit of global society. The organizational structure of the EU in the field of disaster management consists of a variety of institutions and bodies that operate on a 24-hour basis with extended competences. The position of the High Representative and the powers delegated to him and ERCC coordination centers, the ECHO Humanitarian Aid Directorate and the European Civil Protection Mechanism are the basis of the Civil Protection Building and the main route of its externalization its action. The ongoing evaluation of the actions undertaken by the European Union and the identification of pathogens in their implementation, the lack of funding, and the continuing increase in requests for activation of the European Civil Protection Mechanism for humanitarian and humanitarian aid but humanitarian aid, was a search field to optimize its operation. The European Council formally decided in 2017 the establishment of a new civil protection body called \"rescEU\", an initiative that enhances the effectiveness of the Mechanism and ensures the availability of resources and capabilities in each Member State. However, the challenges faced by the Union as an entity of states do not only relate to the intensity of natural phenomena and the emergence of new ones. The skepticism and the reservation that some of the countries of the Union take action, fearing that its powers are in some way giving up part of their sovereignty, especially in the field of \"soft security\", is a brake on the further development of the Mechanism. And since \"rescEU\" has been a step forward in terms of the effectiveness of the ECPM, the possibility of disrupting the construction of Civil Protection in the European space from the reluctance of countries is the effectiveness of the Mechanism and its very existence, the most important risk."],"dc:identifier":["uoadl:2866796","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2866796"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Η πολιτική (civilian) διάσταση του Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:34:51Z"}