{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2867042"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2867042","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διεπιστημονική μελέτη της αυτοκτονικότητας από την οπτική της ψυχανάλυσης και της νευροεπιστήμης. Κοινοί τόποι ή αποκλίνουσες προσεγγίσεις;","abstract":"Η αυτοκτονικότητα αποτελεί ένα φαινόμενο με το οποίο έρχονται συχνά αντιμέτωποι οι ειδικοί της ψυχικής υγείας, αλλά η κατανόηση και η ικανότητα πρόβλεψής του, παρά την υπάρχουσα βιβλιογραφία, δεν έχει φτάσει σε ικανοποιητικό επίπεδο. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζονται οι βασικές ψυχαναλυτικές θεωρίες περί αυτοκτονίας, με αφετηρία τον Stekel και την ομιλία του στο ψυχαναλυτικό συνέδριο της Βιέννης (1910) και τα σημαντικά έργα του Freud, «Πένθος και μελαγχολία» και «το Εγώ και το Αυτό», που ανέδειξαν τον πρωταρχικής σημασίας ρόλο της επιθετικότητας προς ένα απωλεσθέν και αμφιθυμικά επενδεδυμένο αντικείμενο, που στη συνέχεια στρέφεται κατά του εαυτού και της σαδιστικής επίθεσης του Υπερεγώ προς το Εγώ, το οποίο αφήνεται να πεθάνει. Αναφέρονται εν συντομία οι απόψεις του Menninger, περί της επιθυμίας του αυτοκτονικού ατόμου να σκοτώσει, να σκοτωθεί και να πεθάνει, και της Klein, που ερμηνεύει την αυτοκτονία και ως μια απόπειρα διάσωσης των εσωτερικευμένων καλών αντικειμένων. Ακολουθούν νεότερες ψυχαναλυτικές προσεγγίσεις στη βάση του «πυρηνικού συμπλέγματος» (συγκεκριμένος τρόπος σχετίζεσθαι με το πρωταρχικό αντικείμενο της βρεφικής ηλικίας), της παλινδρόμησης και της αποδιοργάνωσης του εαυτού, του ρόλου του πατέρα, της χρήσης του σώματος ως ξεχωριστού αντικειμένου και της επακόλουθης απόρριψής του, των υποκείμενων φαντασιώσεων που υποστηρίζουν την πράξη της αυτοκτονίας, και της λειτουργίας των ονείρων. Δίνεται έμφαση στις διαταραχές προσωπικότητας και, ειδικότερα, στις οριακού τύπου οργανώσεις και στη σχέση τους με τη χρόνια αυτοκτονικότητα όπως αναδείχτηκε από τον Kernberg, ενώ ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην αυτοκτονικότητα των εφήβων, στη σχέση της με την κατάθλιψη και την απελπισία και στο πώς αυτή διαφοροποιείται ανάλογα με το φύλο. H αυτοκτονικότητα μελετάται και από τη σκοπιά της νευροεπιστήμης, με τα ευρήματα από μελέτες δομικής και λειτουργικής απεικόνισης του εγκεφάλου να εντοπίζονται κυρίως στον προμετωπιαίο φλοιό και να σχετίζονται με διαταραχές του σεροτονινεργικού συστήματος και με δυσλειτουργία στα νευρωνικά δίκτυα του ψυχικού και σωματικού πόνου. Τέλος, επιχειρείται μια προσπάθεια διαλόγου μεταξύ των δύο διαφορετικών επιστημονικών πεδίων με την ανάδειξη συγκλινόντων στοιχείων, στη βάση κυρίως κάποιων χαρακτηριστικών των αυτοκτονικών ατόμων, όπως είναι η επιθετικότητα, η προτίμηση άμεσης έναντι καθυστερημένης ανταμοιβής, η παρορμητικότητα, η εκδραμάτιση και η ελλειμματική νοητικοποίηση, η δυσκολία επεξεργασίας των αρνητικών συναισθημάτων, η μεγάλου βαθμού αντοχή στον σωματικό πόνο και η δυνατότητα σωματικής αποσύνδεσης με αντικειμενοποίηση του σώματος.","abstract_html":"Η αυτοκτονικότητα αποτελεί ένα φαινόμενο με το οποίο έρχονται συχνά αντιμέτωποι οι ειδικοί της ψυχικής υγείας, αλλά η κατανόηση και η ικανότητα πρόβλεψής του, παρά την υπάρχουσα βιβλιογραφία, δεν έχει φτάσει σε ικανοποιητικό επίπεδο. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζονται οι βασικές ψυχαναλυτικές θεωρίες περί αυτοκτονίας, με αφετηρία τον Stekel και την ομιλία του στο ψυχαναλυτικό συνέδριο της Βιέννης (1910) και τα σημαντικά έργα του Freud, «Πένθος και μελαγχολία» και «το Εγώ και το Αυτό», που ανέδειξαν τον πρωταρχικής σημασίας ρόλο της επιθετικότητας προς ένα απωλεσθέν και αμφιθυμικά επενδεδυμένο αντικείμενο, που στη συνέχεια στρέφεται κατά του εαυτού και της σαδιστικής επίθεσης του Υπερεγώ προς το Εγώ, το οποίο αφήνεται να πεθάνει. Αναφέρονται εν συντομία οι απόψεις του Menninger, περί της επιθυμίας του αυτοκτονικού ατόμου να σκοτώσει, να σκοτωθεί και να πεθάνει, και της Klein, που ερμηνεύει την αυτοκτονία και ως μια απόπειρα διάσωσης των εσωτερικευμένων καλών αντικειμένων. Ακολουθούν νεότερες ψυχαναλυτικές προσεγγίσεις στη βάση του «πυρηνικού συμπλέγματος» (συγκεκριμένος τρόπος σχετίζεσθαι με το πρωταρχικό αντικείμενο της βρεφικής ηλικίας), της παλινδρόμησης και της αποδιοργάνωσης του εαυτού, του ρόλου του πατέρα, της χρήσης του σώματος ως ξεχωριστού αντικειμένου και της επακόλουθης απόρριψής του, των υποκείμενων φαντασιώσεων που υποστηρίζουν την πράξη της αυτοκτονίας, και της λειτουργίας των ονείρων. Δίνεται έμφαση στις διαταραχές προσωπικότητας και, ειδικότερα, στις οριακού τύπου οργανώσεις και στη σχέση τους με τη χρόνια αυτοκτονικότητα όπως αναδείχτηκε από τον Kernberg, ενώ ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην αυτοκτονικότητα των εφήβων, στη σχέση της με την κατάθλιψη και την απελπισία και στο πώς αυτή διαφοροποιείται ανάλογα με το φύλο. H αυτοκτονικότητα μελετάται και από τη σκοπιά της νευροεπιστήμης, με τα ευρήματα από μελέτες δομικής και λειτουργικής απεικόνισης του εγκεφάλου να εντοπίζονται κυρίως στον προμετωπιαίο φλοιό και να σχετίζονται με διαταραχές του σεροτονινεργικού συστήματος και με δυσλειτουργία στα νευρωνικά δίκτυα του ψυχικού και σωματικού πόνου. Τέλος, επιχειρείται μια προσπάθεια διαλόγου μεταξύ των δύο διαφορετικών επιστημονικών πεδίων με την ανάδειξη συγκλινόντων στοιχείων, στη βάση κυρίως κάποιων χαρακτηριστικών των αυτοκτονικών ατόμων, όπως είναι η επιθετικότητα, η προτίμηση άμεσης έναντι καθυστερημένης ανταμοιβής, η παρορμητικότητα, η εκδραμάτιση και η ελλειμματική νοητικοποίηση, η δυσκολία επεξεργασίας των αρνητικών συναισθημάτων, η μεγάλου βαθμού αντοχή στον σωματικό πόνο και η δυνατότητα σωματικής αποσύνδεσης με αντικειμενοποίηση του σώματος.","abstract_has_math":false,"creators":["Θεμελή Ελένη","Themeli Eleni"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:34:53Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2867042"],"render_values":[{"text":"uoadl:2867042","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2867042","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2867042","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2867042","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Θεμελή Ελένη","Themeli Eleni"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2867042","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2867042"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η αυτοκτονικότητα αποτελεί ένα φαινόμενο με το οποίο έρχονται συχνά αντιμέτωποι οι ειδικοί της ψυχικής υγείας, αλλά η κατανόηση και η ικανότητα πρόβλεψής του, παρά την υπάρχουσα βιβλιογραφία, δεν έχει φτάσει σε ικανοποιητικό επίπεδο. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζονται οι βασικές ψυχαναλυτικές θεωρίες περί αυτοκτονίας, με αφετηρία τον Stekel και την ομιλία του στο ψυχαναλυτικό συνέδριο της Βιέννης (1910) και τα σημαντικά έργα του Freud, «Πένθος και μελαγχολία» και «το Εγώ και το Αυτό», που ανέδειξαν τον πρωταρχικής σημασίας ρόλο της επιθετικότητας προς ένα απωλεσθέν και αμφιθυμικά επενδεδυμένο αντικείμενο, που στη συνέχεια στρέφεται κατά του εαυτού και της σαδιστικής επίθεσης του Υπερεγώ προς το Εγώ, το οποίο αφήνεται να πεθάνει. Αναφέρονται εν συντομία οι απόψεις του Menninger, περί της επιθυμίας του αυτοκτονικού ατόμου να σκοτώσει, να σκοτωθεί και να πεθάνει, και της Klein, που ερμηνεύει την αυτοκτονία και ως μια απόπειρα διάσωσης των εσωτερικευμένων καλών αντικειμένων. Ακολουθούν νεότερες ψυχαναλυτικές προσεγγίσεις στη βάση του «πυρηνικού συμπλέγματος» (συγκεκριμένος τρόπος σχετίζεσθαι με το πρωταρχικό αντικείμενο της βρεφικής ηλικίας), της παλινδρόμησης και της αποδιοργάνωσης του εαυτού, του ρόλου του πατέρα, της χρήσης του σώματος ως ξεχωριστού αντικειμένου και της επακόλουθης απόρριψής του, των υποκείμενων φαντασιώσεων που υποστηρίζουν την πράξη της αυτοκτονίας, και της λειτουργίας των ονείρων. Δίνεται έμφαση στις διαταραχές προσωπικότητας και, ειδικότερα, στις οριακού τύπου οργανώσεις και στη σχέση τους με τη χρόνια αυτοκτονικότητα όπως αναδείχτηκε από τον Kernberg, ενώ ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην αυτοκτονικότητα των εφήβων, στη σχέση της με την κατάθλιψη και την απελπισία και στο πώς αυτή διαφοροποιείται ανάλογα με το φύλο. H αυτοκτονικότητα μελετάται και από τη σκοπιά της νευροεπιστήμης, με τα ευρήματα από μελέτες δομικής και λειτουργικής απεικόνισης του εγκεφάλου να εντοπίζονται κυρίως στον προμετωπιαίο φλοιό και να σχετίζονται με διαταραχές του σεροτονινεργικού συστήματος και με δυσλειτουργία στα νευρωνικά δίκτυα του ψυχικού και σωματικού πόνου. Τέλος, επιχειρείται μια προσπάθεια διαλόγου μεταξύ των δύο διαφορετικών επιστημονικών πεδίων με την ανάδειξη συγκλινόντων στοιχείων, στη βάση κυρίως κάποιων χαρακτηριστικών των αυτοκτονικών ατόμων, όπως είναι η επιθετικότητα, η προτίμηση άμεσης έναντι καθυστερημένης ανταμοιβής, η παρορμητικότητα, η εκδραμάτιση και η ελλειμματική νοητικοποίηση, η δυσκολία επεξεργασίας των αρνητικών συναισθημάτων, η μεγάλου βαθμού αντοχή στον σωματικό πόνο και η δυνατότητα σωματικής αποσύνδεσης με αντικειμενοποίηση του σώματος.","Mental health professionals are often called to deal with patients experiencing suicidality, however, our understanding of and ability to predict the phenomenon remains limited, despite the existing literature. Key psychoanalytic theories are evaluated chronologically in the current project, starting with Stekel’s work presented at the Vienna 1910 Psychoanalytic congress. Freud’s important works “Mourning and Melancholia” and “The Ego and The Id” are also summarized. These highlighted the importance of aggressiveness towards a lost ambivalently invested object which afterwards turns against oneself and the sadistic attack of Superego towards Ego, which is then left to die. Menninger’s views on the wish to kill, the wish to be killed and the wish to die are briefly mentioned as well as Klein’s interpretation of suicide as an attempt to rescue one’s good internalized objects. More recent psychoanalytic approaches are also discussed, including the “core complex” (a way of relating with the primary object of the infantile period), regression and self-disintegration, the role of the father, the use of the body as a separate object and its ensuing rejection, the underlying phantasies that support suicide and the function of associated dreams. Emphasis is given to the personality disorders, specifically of the borderline organization, and their association with chronic suicidality as it was highlighted by Kernberg. Special attention is given to adolescent suicidality, along with its relation to depression and despair, and gender-based disparities. Suicidality is also studied from the neuroscience perspective, with the findings of structural and functional brain neuroimaging located mainly in the prefrontal lobe and related to serotoninergic pathway dysfunction and to physical and psychic pain neuronal circuit abnormalities. Lastly, an attempt to establish a dialogue amongst the two scientific fields is made, trying to show converging data on the basis of common characteristics of suicidal persons, such as aggressiveness, preference of immediate against delayed reward, impulsivity, acting out, inefficient mentalization, negative emotions dysregulation, high physical pain tolerance, physical dissociation, and body objectification."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διεπιστημονική μελέτη της αυτοκτονικότητας από την οπτική της ψυχανάλυσης και της νευροεπιστήμης. Κοινοί τόποι ή αποκλίνουσες προσεγγίσεις;"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Θεμελή Ελένη","Themeli Eleni"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Η αυτοκτονικότητα αποτελεί ένα φαινόμενο με το οποίο έρχονται συχνά αντιμέτωποι οι ειδικοί της ψυχικής υγείας, αλλά η κατανόηση και η ικανότητα πρόβλεψής του, παρά την υπάρχουσα βιβλιογραφία, δεν έχει φτάσει σε ικανοποιητικό επίπεδο. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζονται οι βασικές ψυχαναλυτικές θεωρίες περί αυτοκτονίας, με αφετηρία τον Stekel και την ομιλία του στο ψυχαναλυτικό συνέδριο της Βιέννης (1910) και τα σημαντικά έργα του Freud, «Πένθος και μελαγχολία» και «το Εγώ και το Αυτό», που ανέδειξαν τον πρωταρχικής σημασίας ρόλο της επιθετικότητας προς ένα απωλεσθέν και αμφιθυμικά επενδεδυμένο αντικείμενο, που στη συνέχεια στρέφεται κατά του εαυτού και της σαδιστικής επίθεσης του Υπερεγώ προς το Εγώ, το οποίο αφήνεται να πεθάνει. Αναφέρονται εν συντομία οι απόψεις του Menninger, περί της επιθυμίας του αυτοκτονικού ατόμου να σκοτώσει, να σκοτωθεί και να πεθάνει, και της Klein, που ερμηνεύει την αυτοκτονία και ως μια απόπειρα διάσωσης των εσωτερικευμένων καλών αντικειμένων. Ακολουθούν νεότερες ψυχαναλυτικές προσεγγίσεις στη βάση του «πυρηνικού συμπλέγματος» (συγκεκριμένος τρόπος σχετίζεσθαι με το πρωταρχικό αντικείμενο της βρεφικής ηλικίας), της παλινδρόμησης και της αποδιοργάνωσης του εαυτού, του ρόλου του πατέρα, της χρήσης του σώματος ως ξεχωριστού αντικειμένου και της επακόλουθης απόρριψής του, των υποκείμενων φαντασιώσεων που υποστηρίζουν την πράξη της αυτοκτονίας, και της λειτουργίας των ονείρων. Δίνεται έμφαση στις διαταραχές προσωπικότητας και, ειδικότερα, στις οριακού τύπου οργανώσεις και στη σχέση τους με τη χρόνια αυτοκτονικότητα όπως αναδείχτηκε από τον Kernberg, ενώ ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην αυτοκτονικότητα των εφήβων, στη σχέση της με την κατάθλιψη και την απελπισία και στο πώς αυτή διαφοροποιείται ανάλογα με το φύλο. H αυτοκτονικότητα μελετάται και από τη σκοπιά της νευροεπιστήμης, με τα ευρήματα από μελέτες δομικής και λειτουργικής απεικόνισης του εγκεφάλου να εντοπίζονται κυρίως στον προμετωπιαίο φλοιό και να σχετίζονται με διαταραχές του σεροτονινεργικού συστήματος και με δυσλειτουργία στα νευρωνικά δίκτυα του ψυχικού και σωματικού πόνου. Τέλος, επιχειρείται μια προσπάθεια διαλόγου μεταξύ των δύο διαφορετικών επιστημονικών πεδίων με την ανάδειξη συγκλινόντων στοιχείων, στη βάση κυρίως κάποιων χαρακτηριστικών των αυτοκτονικών ατόμων, όπως είναι η επιθετικότητα, η προτίμηση άμεσης έναντι καθυστερημένης ανταμοιβής, η παρορμητικότητα, η εκδραμάτιση και η ελλειμματική νοητικοποίηση, η δυσκολία επεξεργασίας των αρνητικών συναισθημάτων, η μεγάλου βαθμού αντοχή στον σωματικό πόνο και η δυνατότητα σωματικής αποσύνδεσης με αντικειμενοποίηση του σώματος.","Mental health professionals are often called to deal with patients experiencing suicidality, however, our understanding of and ability to predict the phenomenon remains limited, despite the existing literature. Key psychoanalytic theories are evaluated chronologically in the current project, starting with Stekel’s work presented at the Vienna 1910 Psychoanalytic congress. Freud’s important works “Mourning and Melancholia” and “The Ego and The Id” are also summarized. These highlighted the importance of aggressiveness towards a lost ambivalently invested object which afterwards turns against oneself and the sadistic attack of Superego towards Ego, which is then left to die. Menninger’s views on the wish to kill, the wish to be killed and the wish to die are briefly mentioned as well as Klein’s interpretation of suicide as an attempt to rescue one’s good internalized objects. More recent psychoanalytic approaches are also discussed, including the “core complex” (a way of relating with the primary object of the infantile period), regression and self-disintegration, the role of the father, the use of the body as a separate object and its ensuing rejection, the underlying phantasies that support suicide and the function of associated dreams. Emphasis is given to the personality disorders, specifically of the borderline organization, and their association with chronic suicidality as it was highlighted by Kernberg. Special attention is given to adolescent suicidality, along with its relation to depression and despair, and gender-based disparities. Suicidality is also studied from the neuroscience perspective, with the findings of structural and functional brain neuroimaging located mainly in the prefrontal lobe and related to serotoninergic pathway dysfunction and to physical and psychic pain neuronal circuit abnormalities. Lastly, an attempt to establish a dialogue amongst the two scientific fields is made, trying to show converging data on the basis of common characteristics of suicidal persons, such as aggressiveness, preference of immediate against delayed reward, impulsivity, acting out, inefficient mentalization, negative emotions dysregulation, high physical pain tolerance, physical dissociation, and body objectification."],"dc:identifier":["uoadl:2867042","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2867042"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Διεπιστημονική μελέτη της αυτοκτονικότητας από την οπτική της ψυχανάλυσης και της νευροεπιστήμης. Κοινοί τόποι ή αποκλίνουσες προσεγγίσεις;"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:34:53Z"}