{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2867783"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2867783","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Σχεδιασμός και ανάπτυξη των εκπαιδευτικών προγραμμάτων των μουσείων για τα άτομα με αναπηρία: διερεύνηση της ενταξιακής διάστασης των προγραμμάτων","abstract":"Στην παρούσα μελέτη αντικείμενο είναι η προσέγγιση της αναπηρίας μέσα από τα εκπαιδευτικά προγράμματα μουσείων της χώρας. Σκοπός είναι να διερευνηθεί αν υπάρχει ενταξιακή προσέγγιση στο θέμα της αναπηρίας μέσα από τις εκπαιδευτικές δράσεις των μουσείων και μέσα από τις απόψεις και τη φιλοσοφία που διέπει τους υπεύθυνους των τμημάτων εκπαίδευσης των μουσείων. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να περιγράψει και να κατανοήσει την εκπαιδευτική πολιτική των μουσείων, όπως αυτή εκφράζεται μέσα από τα εκπαιδευτικά τους προγράμμα-τα και τις δράσεις τους για τα άτομα με αναπηρία. Μέσα από την επιτόπια παρατή-ρηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων καθώς και από συνεντεύξεις με εκπροσώ-πους των εκπαιδευτικών τμημάτων στοχεύουμε να αναδειχθεί, από την πλευρά των μουσείων, ο προσανατολισμός, η φιλοσοφία, η οπτική, η δομή και η διάρθρωση των προγραμμάτων για τα άτομα με αναπηρία και να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με τη συμβολή τους ή όχι στην ένταξη των ανάπηρων, τη θέση τους αναφορικά με την ισότιμη πρόσβαση στη «μουσειακή εμπειρία» και την πολιτική που ακολουθούν προς αυτή την κατεύθυνση. Μέσα από αυτή τη μελέτη θα υπάρξει μια προσπάθεια να διερευνηθούν οι δυνατότητες που έχουν τα μουσεία, εστιασμένες στις εκπαιδευτικές δράσεις, να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ένταξη ευάλωτων κοινωνικά ομάδων και συγκεκριμένα των ανάπηρων, με την ισότιμη συμμετοχή τους και την ενεργό εμπλοκή τους μέσα από τη βιωματική εμπειρία ενός εκπαιδευτικού προγράμματος. Είναι σημαντικό να μελετηθεί το συγκεκριμένο ζήτημα αφού μια χαρτογράφηση των εκπαιδευτικών δράσεων που πραγματοποιούνται σήμερα σε μεγάλα μουσεία της χώρας και οι απόψεις των ιθυνόντων των τμημάτων εκπαίδευσης είναι βασικά στοιχεία για να ερευνηθεί αν τελικά καταφέρνουν τα μουσεία να φέρουν και να προσαρμόσουν τις παιδαγωγικές δράσεις τους στο σημερινό γίγ-νεσθαι και στις ανάγκες των ανάπηρων. Η παρούσα μελέτη θεωρητικά εστιάζει στη σχέση μουσείου και εκπαίδευσης, στο ρόλο του μουσείου στη σύγχρονη κοινωνία και στη σχέση των μουσείων με τα άτομα με αναπηρίες κυρίως μέσα από τις εκπαιδευτικές δράσεις τους. Προκειμένου να μελετηθεί σε βάθος το ζήτημα επιλέχθηκε η ποιοτική μέθοδος έρευνας με εργαλεία συλλογής δεδομένων την ημιδομημένη συνέντευξη για την επαφή με τους εκπροσώπους των εκπαιδευτικών τμημάτων των μουσείων και τη μη συμμετοχική παρατήρηση για τη διερεύνηση του περιεχομένου των εκπαιδευτικών προγραμμάτων για ανάπηρους που πραγματοποιούνται την τρέχουσα περίοδο σε μεγάλα μουσεία της Αθήνας. Τα ερευνητικά ερωτήματα της μελέτης σχετίζονται με τους στόχους των εκπαιδευτικών προγραμμάτων των μουσείων που απευθύνονται σε ανάπηρους, τις εκπαιδευτικές πρακτικές που χρησιμοποιούν, το ρόλο των συνοδών των ανάπηρων, τη διαφοροποίηση αυτών των προγραμμάτων ανάλογα με το είδος της αναπηρίας και την αποτίμηση-αξιολόγησή τους. Το δείγμα επιλέχθηκε με τη μέθοδο της σκόπιμης δειγματοληψίας, στις συνεντεύξεις συμμετείχαν επτά εκπρόσωποι των εκπαιδευτικών τμημάτων επτά μουσείων της Αθήνας και της επαρχίας και έγινε παρατήρηση προγραμμάτων που απευθύνονται σε ανάπηρους σε τρία μουσεία (στο ένα μουσείο έγιναν δύο παρατηρήσεις σε δύο διαφορετικά προγράμματα που διαφοροποιούνταν στο είδος της αναπηρίας και στην ηλικία των συμμετεχόντων). Μέσα από την ποιοτική ανάλυση περιεχομένου των αποτελεσμάτων τα βασικά ευρήματα σχετίζονται με τη διάθεση των μουσείων να ανοιχτούν σε κοινωνικά ευάλωτες ομάδες και να εντάξουν τους ανάπηρους, χρησιμοποιώντας πρακτικές πολυαισθητηριακές και βιωματικές αλλά συνάμα με το φόβο και την επιφυλακτικότητα απέναντι σε ορισμένες κυρίως αναπηρίες όπως ο αυτισμός. Άλλα ευρήματα της έρευνας σχετίζονται με το ρόλο των συνοδών/εκπαιδευτικών οι οποίοι άλλες φορές είναι αρωγοί και άλλες εμπόδιο για την επιτυχή έκβαση των προγραμμάτων και άλλα σχετίζονται με την αξιολόγηση των προγραμμάτων η οποία δε γίνεται με τρόπο που να φέρει αποτελέσματα και να εξελίσσει τις εκπαιδευτικές δράσεις ώστε να επιτευχθεί η όσο το δυνατόν ισότιμη πρόσβαση όλων στον πολιτισμό.","abstract_html":"Στην παρούσα μελέτη αντικείμενο είναι η προσέγγιση της αναπηρίας μέσα από τα εκπαιδευτικά προγράμματα μουσείων της χώρας. Σκοπός είναι να διερευνηθεί αν υπάρχει ενταξιακή προσέγγιση στο θέμα της αναπηρίας μέσα από τις εκπαιδευτικές δράσεις των μουσείων και μέσα από τις απόψεις και τη φιλοσοφία που διέπει τους υπεύθυνους των τμημάτων εκπαίδευσης των μουσείων. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να περιγράψει και να κατανοήσει την εκπαιδευτική πολιτική των μουσείων, όπως αυτή εκφράζεται μέσα από τα εκπαιδευτικά τους προγράμμα-τα και τις δράσεις τους για τα άτομα με αναπηρία. Μέσα από την επιτόπια παρατή-ρηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων καθώς και από συνεντεύξεις με εκπροσώ-πους των εκπαιδευτικών τμημάτων στοχεύουμε να αναδειχθεί, από την πλευρά των μουσείων, ο προσανατολισμός, η φιλοσοφία, η οπτική, η δομή και η διάρθρωση των προγραμμάτων για τα άτομα με αναπηρία και να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με τη συμβολή τους ή όχι στην ένταξη των ανάπηρων, τη θέση τους αναφορικά με την ισότιμη πρόσβαση στη «μουσειακή εμπειρία» και την πολιτική που ακολουθούν προς αυτή την κατεύθυνση. Μέσα από αυτή τη μελέτη θα υπάρξει μια προσπάθεια να διερευνηθούν οι δυνατότητες που έχουν τα μουσεία, εστιασμένες στις εκπαιδευτικές δράσεις, να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ένταξη ευάλωτων κοινωνικά ομάδων και συγκεκριμένα των ανάπηρων, με την ισότιμη συμμετοχή τους και την ενεργό εμπλοκή τους μέσα από τη βιωματική εμπειρία ενός εκπαιδευτικού προγράμματος. Είναι σημαντικό να μελετηθεί το συγκεκριμένο ζήτημα αφού μια χαρτογράφηση των εκπαιδευτικών δράσεων που πραγματοποιούνται σήμερα σε μεγάλα μουσεία της χώρας και οι απόψεις των ιθυνόντων των τμημάτων εκπαίδευσης είναι βασικά στοιχεία για να ερευνηθεί αν τελικά καταφέρνουν τα μουσεία να φέρουν και να προσαρμόσουν τις παιδαγωγικές δράσεις τους στο σημερινό γίγ-νεσθαι και στις ανάγκες των ανάπηρων. Η παρούσα μελέτη θεωρητικά εστιάζει στη σχέση μουσείου και εκπαίδευσης, στο ρόλο του μουσείου στη σύγχρονη κοινωνία και στη σχέση των μουσείων με τα άτομα με αναπηρίες κυρίως μέσα από τις εκπαιδευτικές δράσεις τους. Προκειμένου να μελετηθεί σε βάθος το ζήτημα επιλέχθηκε η ποιοτική μέθοδος έρευνας με εργαλεία συλλογής δεδομένων την ημιδομημένη συνέντευξη για την επαφή με τους εκπροσώπους των εκπαιδευτικών τμημάτων των μουσείων και τη μη συμμετοχική παρατήρηση για τη διερεύνηση του περιεχομένου των εκπαιδευτικών προγραμμάτων για ανάπηρους που πραγματοποιούνται την τρέχουσα περίοδο σε μεγάλα μουσεία της Αθήνας. Τα ερευνητικά ερωτήματα της μελέτης σχετίζονται με τους στόχους των εκπαιδευτικών προγραμμάτων των μουσείων που απευθύνονται σε ανάπηρους, τις εκπαιδευτικές πρακτικές που χρησιμοποιούν, το ρόλο των συνοδών των ανάπηρων, τη διαφοροποίηση αυτών των προγραμμάτων ανάλογα με το είδος της αναπηρίας και την αποτίμηση-αξιολόγησή τους. Το δείγμα επιλέχθηκε με τη μέθοδο της σκόπιμης δειγματοληψίας, στις συνεντεύξεις συμμετείχαν επτά εκπρόσωποι των εκπαιδευτικών τμημάτων επτά μουσείων της Αθήνας και της επαρχίας και έγινε παρατήρηση προγραμμάτων που απευθύνονται σε ανάπηρους σε τρία μουσεία (στο ένα μουσείο έγιναν δύο παρατηρήσεις σε δύο διαφορετικά προγράμματα που διαφοροποιούνταν στο είδος της αναπηρίας και στην ηλικία των συμμετεχόντων). Μέσα από την ποιοτική ανάλυση περιεχομένου των αποτελεσμάτων τα βασικά ευρήματα σχετίζονται με τη διάθεση των μουσείων να ανοιχτούν σε κοινωνικά ευάλωτες ομάδες και να εντάξουν τους ανάπηρους, χρησιμοποιώντας πρακτικές πολυαισθητηριακές και βιωματικές αλλά συνάμα με το φόβο και την επιφυλακτικότητα απέναντι σε ορισμένες κυρίως αναπηρίες όπως ο αυτισμός. Άλλα ευρήματα της έρευνας σχετίζονται με το ρόλο των συνοδών/εκπαιδευτικών οι οποίοι άλλες φορές είναι αρωγοί και άλλες εμπόδιο για την επιτυχή έκβαση των προγραμμάτων και άλλα σχετίζονται με την αξιολόγηση των προγραμμάτων η οποία δε γίνεται με τρόπο που να φέρει αποτελέσματα και να εξελίσσει τις εκπαιδευτικές δράσεις ώστε να επιτευχθεί η όσο το δυνατόν ισότιμη πρόσβαση όλων στον πολιτισμό.","abstract_has_math":false,"creators":["Ευθυμιοπούλου Σταυρούλα","Efthymiopoulou Stavroula"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:34:59Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2867783"],"render_values":[{"text":"uoadl:2867783","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2867783","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2867783","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2867783","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ευθυμιοπούλου Σταυρούλα","Efthymiopoulou Stavroula"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2867783","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2867783"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στην παρούσα μελέτη αντικείμενο είναι η προσέγγιση της αναπηρίας μέσα από τα εκπαιδευτικά προγράμματα μουσείων της χώρας. Σκοπός είναι να διερευνηθεί αν υπάρχει ενταξιακή προσέγγιση στο θέμα της αναπηρίας μέσα από τις εκπαιδευτικές δράσεις των μουσείων και μέσα από τις απόψεις και τη φιλοσοφία που διέπει τους υπεύθυνους των τμημάτων εκπαίδευσης των μουσείων. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να περιγράψει και να κατανοήσει την εκπαιδευτική πολιτική των μουσείων, όπως αυτή εκφράζεται μέσα από τα εκπαιδευτικά τους προγράμμα-τα και τις δράσεις τους για τα άτομα με αναπηρία. Μέσα από την επιτόπια παρατή-ρηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων καθώς και από συνεντεύξεις με εκπροσώ-πους των εκπαιδευτικών τμημάτων στοχεύουμε να αναδειχθεί, από την πλευρά των μουσείων, ο προσανατολισμός, η φιλοσοφία, η οπτική, η δομή και η διάρθρωση των προγραμμάτων για τα άτομα με αναπηρία και να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με τη συμβολή τους ή όχι στην ένταξη των ανάπηρων, τη θέση τους αναφορικά με την ισότιμη πρόσβαση στη «μουσειακή εμπειρία» και την πολιτική που ακολουθούν προς αυτή την κατεύθυνση. Μέσα από αυτή τη μελέτη θα υπάρξει μια προσπάθεια να διερευνηθούν οι δυνατότητες που έχουν τα μουσεία, εστιασμένες στις εκπαιδευτικές δράσεις, να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ένταξη ευάλωτων κοινωνικά ομάδων και συγκεκριμένα των ανάπηρων, με την ισότιμη συμμετοχή τους και την ενεργό εμπλοκή τους μέσα από τη βιωματική εμπειρία ενός εκπαιδευτικού προγράμματος. Είναι σημαντικό να μελετηθεί το συγκεκριμένο ζήτημα αφού μια χαρτογράφηση των εκπαιδευτικών δράσεων που πραγματοποιούνται σήμερα σε μεγάλα μουσεία της χώρας και οι απόψεις των ιθυνόντων των τμημάτων εκπαίδευσης είναι βασικά στοιχεία για να ερευνηθεί αν τελικά καταφέρνουν τα μουσεία να φέρουν και να προσαρμόσουν τις παιδαγωγικές δράσεις τους στο σημερινό γίγ-νεσθαι και στις ανάγκες των ανάπηρων. Η παρούσα μελέτη θεωρητικά εστιάζει στη σχέση μουσείου και εκπαίδευσης, στο ρόλο του μουσείου στη σύγχρονη κοινωνία και στη σχέση των μουσείων με τα άτομα με αναπηρίες κυρίως μέσα από τις εκπαιδευτικές δράσεις τους. Προκειμένου να μελετηθεί σε βάθος το ζήτημα επιλέχθηκε η ποιοτική μέθοδος έρευνας με εργαλεία συλλογής δεδομένων την ημιδομημένη συνέντευξη για την επαφή με τους εκπροσώπους των εκπαιδευτικών τμημάτων των μουσείων και τη μη συμμετοχική παρατήρηση για τη διερεύνηση του περιεχομένου των εκπαιδευτικών προγραμμάτων για ανάπηρους που πραγματοποιούνται την τρέχουσα περίοδο σε μεγάλα μουσεία της Αθήνας. Τα ερευνητικά ερωτήματα της μελέτης σχετίζονται με τους στόχους των εκπαιδευτικών προγραμμάτων των μουσείων που απευθύνονται σε ανάπηρους, τις εκπαιδευτικές πρακτικές που χρησιμοποιούν, το ρόλο των συνοδών των ανάπηρων, τη διαφοροποίηση αυτών των προγραμμάτων ανάλογα με το είδος της αναπηρίας και την αποτίμηση-αξιολόγησή τους. Το δείγμα επιλέχθηκε με τη μέθοδο της σκόπιμης δειγματοληψίας, στις συνεντεύξεις συμμετείχαν επτά εκπρόσωποι των εκπαιδευτικών τμημάτων επτά μουσείων της Αθήνας και της επαρχίας και έγινε παρατήρηση προγραμμάτων που απευθύνονται σε ανάπηρους σε τρία μουσεία (στο ένα μουσείο έγιναν δύο παρατηρήσεις σε δύο διαφορετικά προγράμματα που διαφοροποιούνταν στο είδος της αναπηρίας και στην ηλικία των συμμετεχόντων). Μέσα από την ποιοτική ανάλυση περιεχομένου των αποτελεσμάτων τα βασικά ευρήματα σχετίζονται με τη διάθεση των μουσείων να ανοιχτούν σε κοινωνικά ευάλωτες ομάδες και να εντάξουν τους ανάπηρους, χρησιμοποιώντας πρακτικές πολυαισθητηριακές και βιωματικές αλλά συνάμα με το φόβο και την επιφυλακτικότητα απέναντι σε ορισμένες κυρίως αναπηρίες όπως ο αυτισμός. Άλλα ευρήματα της έρευνας σχετίζονται με το ρόλο των συνοδών/εκπαιδευτικών οι οποίοι άλλες φορές είναι αρωγοί και άλλες εμπόδιο για την επιτυχή έκβαση των προγραμμάτων και άλλα σχετίζονται με την αξιολόγηση των προγραμμάτων η οποία δε γίνεται με τρόπο που να φέρει αποτελέσματα και να εξελίσσει τις εκπαιδευτικές δράσεις ώστε να επιτευχθεί η όσο το δυνατόν ισότιμη πρόσβαση όλων στον πολιτισμό.","Approaching disability through the educational programs of national museums is the subject of the present study. It’s primary aim is to examine if there is any inclusive approach to the subject of disability through the educational schemes of museums and the views and philosophy of the directors of the museums’ educational departments. Furthermore, the present study aspires to describe and understand the educational policy of museums, as this policy is realized through their educational programs and projects in relation to the people with disability. By first hand observation of the aforementioned educational programs and by interviewing the representatives of the educational departments it is intended by the present study to bring forward, from the museum perspective, the position, the philosophy, the viewpoint, the design and the structure of the programs for the people with disability and to assist in drawing conclusions about their contribution or the lack thereof to the inclusion of the disabled, their position in relation with the equal access to the «museum experience» and the policy they follow to this regard. Through the present study there will be an attempt to explore the capabilities of museums, focusing on their educational schemes, to play an important role in the inclusion of socially vulnerable groups of people and more specifically the disabled ones, through their equal participation and active involvement in the empirical experience of a relevant educational program. It is important to examine this issue since a mapping of the educational activities that are organized by the larger Greek museums and the view-points of the heads of their educational departments are key elements to explore in order to establish if museums manage, in the end, to bring closer and adapt their pedagogical projects to the current developments and the pertinent needs of the disabled. The present study focus, from a theoretical perspective, on the relationship be-tween museum and education, the role of museum in a modern society and the relationship of museums and the people with disabilities, mainly through their educational activities. The preferred approach selected in order to thoroughly analyze the issue, was the qualitative research method and the relevant data collection tools used, were the semi-structured interview with the representatives of the museums’ educational departments and the non-participant observation to examine the con-tents of the educational programs for the disabled that take place currently in large museums in Athens. The research questions of the study relate to the objectives of educational programs for museums targeting disabled people, the educational practices they use, the role of the escorts of the disabled, the differentiation of these programs according to the type of disability and their assessment-evaluation. The sample was selected by the method of targeted sampling, while seven representatives of the educational departments of seven museums in Athens and other provinces participated in the interviews and pertinent programs aimed at disabled people were observed in three museum (in one museum two observations were conducted of two programs that were differentiated into the type of disability and the age of the participants). Through the qualitative analysis of the results of the aforementioned research method, the main findings refer on one hand to the readiness of museums to open up to socially vulnerable groups and to integrate the disabled, using multi-sensory and experiential practices, and on the other hand to their fear and caution towards certain disabilities such as autism. Other research findings relate to the role of escorts / teachers who sometimes function as assistants and at other times they might become obstacles to the successful outcome of the relevant programs while others are related to program evaluation which is not done in a way that can produce suit-able results and develop appropriate educational activities in order for all to gain equal access to culture."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Σχεδιασμός και ανάπτυξη των εκπαιδευτικών προγραμμάτων των μουσείων για τα άτομα με αναπηρία: διερεύνηση της ενταξιακής διάστασης των προγραμμάτων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ευθυμιοπούλου Σταυρούλα","Efthymiopoulou Stavroula"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Στην παρούσα μελέτη αντικείμενο είναι η προσέγγιση της αναπηρίας μέσα από τα εκπαιδευτικά προγράμματα μουσείων της χώρας. Σκοπός είναι να διερευνηθεί αν υπάρχει ενταξιακή προσέγγιση στο θέμα της αναπηρίας μέσα από τις εκπαιδευτικές δράσεις των μουσείων και μέσα από τις απόψεις και τη φιλοσοφία που διέπει τους υπεύθυνους των τμημάτων εκπαίδευσης των μουσείων. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να περιγράψει και να κατανοήσει την εκπαιδευτική πολιτική των μουσείων, όπως αυτή εκφράζεται μέσα από τα εκπαιδευτικά τους προγράμμα-τα και τις δράσεις τους για τα άτομα με αναπηρία. Μέσα από την επιτόπια παρατή-ρηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων καθώς και από συνεντεύξεις με εκπροσώ-πους των εκπαιδευτικών τμημάτων στοχεύουμε να αναδειχθεί, από την πλευρά των μουσείων, ο προσανατολισμός, η φιλοσοφία, η οπτική, η δομή και η διάρθρωση των προγραμμάτων για τα άτομα με αναπηρία και να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με τη συμβολή τους ή όχι στην ένταξη των ανάπηρων, τη θέση τους αναφορικά με την ισότιμη πρόσβαση στη «μουσειακή εμπειρία» και την πολιτική που ακολουθούν προς αυτή την κατεύθυνση. Μέσα από αυτή τη μελέτη θα υπάρξει μια προσπάθεια να διερευνηθούν οι δυνατότητες που έχουν τα μουσεία, εστιασμένες στις εκπαιδευτικές δράσεις, να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ένταξη ευάλωτων κοινωνικά ομάδων και συγκεκριμένα των ανάπηρων, με την ισότιμη συμμετοχή τους και την ενεργό εμπλοκή τους μέσα από τη βιωματική εμπειρία ενός εκπαιδευτικού προγράμματος. Είναι σημαντικό να μελετηθεί το συγκεκριμένο ζήτημα αφού μια χαρτογράφηση των εκπαιδευτικών δράσεων που πραγματοποιούνται σήμερα σε μεγάλα μουσεία της χώρας και οι απόψεις των ιθυνόντων των τμημάτων εκπαίδευσης είναι βασικά στοιχεία για να ερευνηθεί αν τελικά καταφέρνουν τα μουσεία να φέρουν και να προσαρμόσουν τις παιδαγωγικές δράσεις τους στο σημερινό γίγ-νεσθαι και στις ανάγκες των ανάπηρων. Η παρούσα μελέτη θεωρητικά εστιάζει στη σχέση μουσείου και εκπαίδευσης, στο ρόλο του μουσείου στη σύγχρονη κοινωνία και στη σχέση των μουσείων με τα άτομα με αναπηρίες κυρίως μέσα από τις εκπαιδευτικές δράσεις τους. Προκειμένου να μελετηθεί σε βάθος το ζήτημα επιλέχθηκε η ποιοτική μέθοδος έρευνας με εργαλεία συλλογής δεδομένων την ημιδομημένη συνέντευξη για την επαφή με τους εκπροσώπους των εκπαιδευτικών τμημάτων των μουσείων και τη μη συμμετοχική παρατήρηση για τη διερεύνηση του περιεχομένου των εκπαιδευτικών προγραμμάτων για ανάπηρους που πραγματοποιούνται την τρέχουσα περίοδο σε μεγάλα μουσεία της Αθήνας. Τα ερευνητικά ερωτήματα της μελέτης σχετίζονται με τους στόχους των εκπαιδευτικών προγραμμάτων των μουσείων που απευθύνονται σε ανάπηρους, τις εκπαιδευτικές πρακτικές που χρησιμοποιούν, το ρόλο των συνοδών των ανάπηρων, τη διαφοροποίηση αυτών των προγραμμάτων ανάλογα με το είδος της αναπηρίας και την αποτίμηση-αξιολόγησή τους. Το δείγμα επιλέχθηκε με τη μέθοδο της σκόπιμης δειγματοληψίας, στις συνεντεύξεις συμμετείχαν επτά εκπρόσωποι των εκπαιδευτικών τμημάτων επτά μουσείων της Αθήνας και της επαρχίας και έγινε παρατήρηση προγραμμάτων που απευθύνονται σε ανάπηρους σε τρία μουσεία (στο ένα μουσείο έγιναν δύο παρατηρήσεις σε δύο διαφορετικά προγράμματα που διαφοροποιούνταν στο είδος της αναπηρίας και στην ηλικία των συμμετεχόντων). Μέσα από την ποιοτική ανάλυση περιεχομένου των αποτελεσμάτων τα βασικά ευρήματα σχετίζονται με τη διάθεση των μουσείων να ανοιχτούν σε κοινωνικά ευάλωτες ομάδες και να εντάξουν τους ανάπηρους, χρησιμοποιώντας πρακτικές πολυαισθητηριακές και βιωματικές αλλά συνάμα με το φόβο και την επιφυλακτικότητα απέναντι σε ορισμένες κυρίως αναπηρίες όπως ο αυτισμός. Άλλα ευρήματα της έρευνας σχετίζονται με το ρόλο των συνοδών/εκπαιδευτικών οι οποίοι άλλες φορές είναι αρωγοί και άλλες εμπόδιο για την επιτυχή έκβαση των προγραμμάτων και άλλα σχετίζονται με την αξιολόγηση των προγραμμάτων η οποία δε γίνεται με τρόπο που να φέρει αποτελέσματα και να εξελίσσει τις εκπαιδευτικές δράσεις ώστε να επιτευχθεί η όσο το δυνατόν ισότιμη πρόσβαση όλων στον πολιτισμό.","Approaching disability through the educational programs of national museums is the subject of the present study. It’s primary aim is to examine if there is any inclusive approach to the subject of disability through the educational schemes of museums and the views and philosophy of the directors of the museums’ educational departments. Furthermore, the present study aspires to describe and understand the educational policy of museums, as this policy is realized through their educational programs and projects in relation to the people with disability. By first hand observation of the aforementioned educational programs and by interviewing the representatives of the educational departments it is intended by the present study to bring forward, from the museum perspective, the position, the philosophy, the viewpoint, the design and the structure of the programs for the people with disability and to assist in drawing conclusions about their contribution or the lack thereof to the inclusion of the disabled, their position in relation with the equal access to the «museum experience» and the policy they follow to this regard. Through the present study there will be an attempt to explore the capabilities of museums, focusing on their educational schemes, to play an important role in the inclusion of socially vulnerable groups of people and more specifically the disabled ones, through their equal participation and active involvement in the empirical experience of a relevant educational program. It is important to examine this issue since a mapping of the educational activities that are organized by the larger Greek museums and the view-points of the heads of their educational departments are key elements to explore in order to establish if museums manage, in the end, to bring closer and adapt their pedagogical projects to the current developments and the pertinent needs of the disabled. The present study focus, from a theoretical perspective, on the relationship be-tween museum and education, the role of museum in a modern society and the relationship of museums and the people with disabilities, mainly through their educational activities. The preferred approach selected in order to thoroughly analyze the issue, was the qualitative research method and the relevant data collection tools used, were the semi-structured interview with the representatives of the museums’ educational departments and the non-participant observation to examine the con-tents of the educational programs for the disabled that take place currently in large museums in Athens. The research questions of the study relate to the objectives of educational programs for museums targeting disabled people, the educational practices they use, the role of the escorts of the disabled, the differentiation of these programs according to the type of disability and their assessment-evaluation. The sample was selected by the method of targeted sampling, while seven representatives of the educational departments of seven museums in Athens and other provinces participated in the interviews and pertinent programs aimed at disabled people were observed in three museum (in one museum two observations were conducted of two programs that were differentiated into the type of disability and the age of the participants). Through the qualitative analysis of the results of the aforementioned research method, the main findings refer on one hand to the readiness of museums to open up to socially vulnerable groups and to integrate the disabled, using multi-sensory and experiential practices, and on the other hand to their fear and caution towards certain disabilities such as autism. Other research findings relate to the role of escorts / teachers who sometimes function as assistants and at other times they might become obstacles to the successful outcome of the relevant programs while others are related to program evaluation which is not done in a way that can produce suit-able results and develop appropriate educational activities in order for all to gain equal access to culture."],"dc:identifier":["uoadl:2867783","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2867783"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Σχεδιασμός και ανάπτυξη των εκπαιδευτικών προγραμμάτων των μουσείων για τα άτομα με αναπηρία: διερεύνηση της ενταξιακής διάστασης των προγραμμάτων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:34:59Z"}