{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2874667"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2874667","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Αποκατάσταση στην Πνευμονική Ίνωση","abstract":"Η διάμεση πνευμονοπάθεια είναι ένας όρος ομπρέλας για μια ετερογενή ομάδα πάνω από 300 διαφορετικών χρόνιων παθήσεων που επηρεάζουν πρωτίστως και σε ποικίλους βαθμούς ανεπανόρθωτα το πνευμονικό παρέγχυμα και των οποίων η πρόγνωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αιτιολογία και τον τύπο τους. Η επιδημιολογικά διάμεση πνευμονοπάθεια διαιρείται σε ασθένεια γνωστής αιτιολογίας και σε ασθένεια άγνωστης αιτιολογίας (ιδιοπαθής), με πιο συνηθισμένη κατηγορία την τελευταία. Ανεξάρτητα από την κατηγορία, η ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση και η σαρκοείδωση αντιπροσωπεύουν μαζί περισσότερο από το 50% όλων των περιπτώσεων διάμεσης πνευμονικής νόσου. Διαταραχές οποιουδήποτε από τους φυσιολογικούς μηχανισμούς άσκησης ή ασυνήθιστης αλληλεπίδρασης συντονισμού μεταξύ αυτών έχουν ως αποτέλεσμα τον περιορισμό της άσκησης. Οι διαδικασίες που περιλαμβάνουν τη λειτουργία των πνευμόνων κατά την άσκηση περιορίζονται από τις αρνητικές επιδράσεις της διάμεσης πνευμονικής νόσου, του οποίου ο ρόλος θεωρείται πολυπαραγοντικός λόγω των αναπνευστικών, καρδιαγγειακών, μυϊκών και συμπτωματικών περιορισμών. Οι κύριοι μηχανισμοί υποβάθρου θεωρούνται υποξαιμία λόγω της μειωμένης στάθμης της ανταλλαγής αερίων ανεπαρκής αύξηση του κυψελιδικού αερισμού σε σχέση με τις απαιτήσεις οξυγόνου για άσκηση, ανεπάρκεια εξαερισμού / διάχυσης, χαμηλή ανάμειξη φλεβικού PaO2 και διαταραχή διάχυσης με συνολικό εξαερισμό που παραμένει αναποτελεσματική σε σύγκριση με παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα σε όλη την αυξητική άσκηση. Παράλληλα, η ίνωση των πνευμόνων στενεύει και στρεβλώνει τους μικρούς και μεγαλύτερους αεραγωγούς μειώνοντας τη στρωτή ροή αέρα και τον εξαερισμό των μονάδων ανταλλαγής αερίων ενώ η αγγειακή κλίνη εξαλείφεται προοδευτικά μειώνοντας την κυψελιδική διάχυση που οδηγεί σε πνευμονική υπέρταση και πνευμονική πνευμονία και η προστατευτική υποξική αγγειοσυστολή σε περιοχές ίνωσης των πνευμόνων ατελής. Γενικά, η παθοφυσιολογία της πνευμονικής κυκλοφορίας έχει αποδειχθεί ότι είναι ακόμη πιο σημαντική από την μηχανική του εξαερισμού για τον περιορισμό της άσκησης σε ασθενείς με διάμεση πνευμονοπάθεια. Τα συσσωρευμένα στοιχεία καταδεικνύουν την μυϊκή αδυναμία και την κόπωση ως συνέπεια της διάμεσης πνευμονικής νόσου. Μελέτες έχουν μέχρι στιγμής αποδείξει πνευμονική αποκατάσταση για να είναι αποτελεσματικές στην ανακούφιση της δύσπνοιας και της κόπωσης και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αυξημένη ημερήσια ικανότητα άσκησης, ενώ αποτελούν ασφαλή πρακτική για τους ασθενείς. Έχει αποδειχθεί πιο αποτελεσματικό όταν η αποκατάσταση συμπεριλαμβάνει τόσο αερόβια άσκηση όσο και άσκηση κατάρτισης αντίστασης, συνοδευόμενη απο εκπαιδευτικές διαλέξεις διατροφικής και ψυχοκοινωνικής υποστήριξη. Τα κέρδη για την υγεία των ασθενών με διάμεση πνευμονοπάθεια φαίνεται να είναι σύμφωνα με τις μελέτες παρόμοιες με εκείνες που αποκτήθηκαν από τέτοιες πρακτικές σε ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια αλλά μικρότερες σε μέγεθος. Τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα τείνουν να απουσιάζουν, καθώς οι βελτιώσεις στην υγεία των πνευμόνων του ασθενούς επιστρέφουν στην αρχική τους βάση εντός 3-6 μηνών, γεγονός που υποδηλώνει ότι προγράμματα μεγαλύτερης διάρκειας από 3 μήνες μπορεί να είναι επωφελής για πιο βιώσιμα αποτελέσματα με έως και 12-30 μήνες συνεχιζόμενων επιπτώσεων σε προγράμματα που φτάνουν τους 6 μήνες σε διάρκεια. Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι τα προγράμματα άσκησης συντήρησης μπορεί να συμβάλουν στη διατήρηση των επιτευχθέντων οφέλη και ότι η πνευμονική αποκατάσταση μπορεί να μειώσει επιδεικτικά τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων της νόσου, όπως η δύσπνοια και ο βήχας. Οι διαφορές των αποτελεσμάτων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη βάσει ειδικών διαφορών πληθυσμού. Μεγάλη τυχαιοποιημένη μελέτη κατέδειξε αρνητικές επιπτώσεις της πρόωρης αποκατάστασης της άσκησης μετά από επιδείνωση της χρόνιας αναπνευστικής νόσου χωρίς οφέλη και ακόμη υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας που παρατηρήθηκε στην ομάδα και θεωρήθηκε ότι σχετίζεται με μεγαλύτερο βαθμό υποξαιμίας σε κατάσταση ηρεμίας και μεγαλύτερο αποκορεσμό κατά την άσκηση μετά από έντονη εμφάνιση της νόσου. Βραχυπρόθεσμα οφέλη από πνευμονική αποκατάσταση έχουν παρατηρηθεί σε άτομα με πιο σοβαρή λειτουργική δυσλειτουργία, ενώ δεν παρατηρήθηκε συγκεκριμένο σημείο αποκοπής στο οποίο η αποκατάσταση θα μπορούσε να θεωρηθεί αναποτελεσματική. Επιπλέον, τα στοιχεία δείχνουν ότι η έγκαιρη παραπομπή στην πορεία της νόσου μπορεί να αποφέρει μεγαλύτερα οφέλη για τον ασθενήσυνολικά. Οι τρέχουσες συστάσεις για πνευμονική αποκατάσταση διαφέρουν σε διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές και δηλώσεις. Γενικά, έχει προταθεί ότι το επαναλαμβανόμενο ερέθισμα των υψηλών αναπνευστικών απαιτήσεων κατά τη διάρκεια των συνεδριών άσκησης αποδείχθηκε το πιο ευεργετικό. Επιπλέον, η άσκηση έδειξε ότι έχει περισσότερες ενδείξεις που υποδηλώνουν κέρδη για την υγεία από ότι η συνιστώσα εκπαίδευσης μη άσκησης. Τα προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης αποδεικνύονται αποτελεσματικά όταν είναι παρόμοια με εκείνα που χρησιμοποιούνται συνήθως στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια αλλά με τροποποιήσεις λόγω της συχνής θεραπείας με κορτικοστεροειδή που λαμβάνουν ασθενείς με διάμεση πνευμονοπάθεια που περιορίζουν τα μυϊκά οφέλη και εξετάζοντας τα πιο γρήγορα επιδεινούμενα συμπτώματα διάμεσου σε σύγκριση με την αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Οι καλύτερη ισορροπίας, μελέτες υποδεικνύουν, έγκειται στην άσκηση ολόκληρου του σώματος, όπου η εκπαίδευση αντοχής συνδυάζεται με την κατάρτιση αντίστασης (αντοχής) με πρόσθετα στοιχεία άσκησης ευελιξίας. Έρευνες αποδεικνύουν ότι η άσκηση αποδεικνύεται πιο αποτελεσματική όταν συνοδεύεται από τον έλεγχο των συμπτωμάτων και άλλες μορφές παρέμβασης όπως η συμπλήρωση οξυγόνου καθώς και η διαχείριση επιπλοκών όπως καρδιακές αρρυθμίες και πνευμονική υπέρταση που σχετίζονται με τη διάμεση πνευμονοπάθεια. Συμπερασματικά, οι συνεπείς αποδείξεις για το όφελος από τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες και άλλες δοκιμές παρέχουν ένα σκεπτικό για την ενσωμάτωση της πνευμονικής αποκατάστασης ως μέρος της συνήθους φροντίδας για διάμεση πνευμονοπάθεια, παρά τα μερικά κενά γνώσης κατά την εξέταση κάθε ξεχωριστού τύπου νόσου. Η πνευμονική αποκατάσταση υποστηρίζεται από τις τρέχουσες κατευθυντήριες γραμμές, ως μια ασφαλής, εφικτή και αξιόλογη συμπληρωματική θεραπεία.","abstract_html":"Η διάμεση πνευμονοπάθεια είναι ένας όρος ομπρέλας για μια ετερογενή ομάδα πάνω από 300 διαφορετικών χρόνιων παθήσεων που επηρεάζουν πρωτίστως και σε ποικίλους βαθμούς ανεπανόρθωτα το πνευμονικό παρέγχυμα και των οποίων η πρόγνωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αιτιολογία και τον τύπο τους. Η επιδημιολογικά διάμεση πνευμονοπάθεια διαιρείται σε ασθένεια γνωστής αιτιολογίας και σε ασθένεια άγνωστης αιτιολογίας (ιδιοπαθής), με πιο συνηθισμένη κατηγορία την τελευταία. Ανεξάρτητα από την κατηγορία, η ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση και η σαρκοείδωση αντιπροσωπεύουν μαζί περισσότερο από το 50% όλων των περιπτώσεων διάμεσης πνευμονικής νόσου. Διαταραχές οποιουδήποτε από τους φυσιολογικούς μηχανισμούς άσκησης ή ασυνήθιστης αλληλεπίδρασης συντονισμού μεταξύ αυτών έχουν ως αποτέλεσμα τον περιορισμό της άσκησης. Οι διαδικασίες που περιλαμβάνουν τη λειτουργία των πνευμόνων κατά την άσκηση περιορίζονται από τις αρνητικές επιδράσεις της διάμεσης πνευμονικής νόσου, του οποίου ο ρόλος θεωρείται πολυπαραγοντικός λόγω των αναπνευστικών, καρδιαγγειακών, μυϊκών και συμπτωματικών περιορισμών. Οι κύριοι μηχανισμοί υποβάθρου θεωρούνται υποξαιμία λόγω της μειωμένης στάθμης της ανταλλαγής αερίων ανεπαρκής αύξηση του κυψελιδικού αερισμού σε σχέση με τις απαιτήσεις οξυγόνου για άσκηση, ανεπάρκεια εξαερισμού / διάχυσης, χαμηλή ανάμειξη φλεβικού PaO2 και διαταραχή διάχυσης με συνολικό εξαερισμό που παραμένει αναποτελεσματική σε σύγκριση με παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα σε όλη την αυξητική άσκηση. Παράλληλα, η ίνωση των πνευμόνων στενεύει και στρεβλώνει τους μικρούς και μεγαλύτερους αεραγωγούς μειώνοντας τη στρωτή ροή αέρα και τον εξαερισμό των μονάδων ανταλλαγής αερίων ενώ η αγγειακή κλίνη εξαλείφεται προοδευτικά μειώνοντας την κυψελιδική διάχυση που οδηγεί σε πνευμονική υπέρταση και πνευμονική πνευμονία και η προστατευτική υποξική αγγειοσυστολή σε περιοχές ίνωσης των πνευμόνων ατελής. Γενικά, η παθοφυσιολογία της πνευμονικής κυκλοφορίας έχει αποδειχθεί ότι είναι ακόμη πιο σημαντική από την μηχανική του εξαερισμού για τον περιορισμό της άσκησης σε ασθενείς με διάμεση πνευμονοπάθεια. Τα συσσωρευμένα στοιχεία καταδεικνύουν την μυϊκή αδυναμία και την κόπωση ως συνέπεια της διάμεσης πνευμονικής νόσου. Μελέτες έχουν μέχρι στιγμής αποδείξει πνευμονική αποκατάσταση για να είναι αποτελεσματικές στην ανακούφιση της δύσπνοιας και της κόπωσης και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αυξημένη ημερήσια ικανότητα άσκησης, ενώ αποτελούν ασφαλή πρακτική για τους ασθενείς. Έχει αποδειχθεί πιο αποτελεσματικό όταν η αποκατάσταση συμπεριλαμβάνει τόσο αερόβια άσκηση όσο και άσκηση κατάρτισης αντίστασης, συνοδευόμενη απο εκπαιδευτικές διαλέξεις διατροφικής και ψυχοκοινωνικής υποστήριξη. Τα κέρδη για την υγεία των ασθενών με διάμεση πνευμονοπάθεια φαίνεται να είναι σύμφωνα με τις μελέτες παρόμοιες με εκείνες που αποκτήθηκαν από τέτοιες πρακτικές σε ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια αλλά μικρότερες σε μέγεθος. Τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα τείνουν να απουσιάζουν, καθώς οι βελτιώσεις στην υγεία των πνευμόνων του ασθενούς επιστρέφουν στην αρχική τους βάση εντός 3-6 μηνών, γεγονός που υποδηλώνει ότι προγράμματα μεγαλύτερης διάρκειας από 3 μήνες μπορεί να είναι επωφελής για πιο βιώσιμα αποτελέσματα με έως και 12-30 μήνες συνεχιζόμενων επιπτώσεων σε προγράμματα που φτάνουν τους 6 μήνες σε διάρκεια. Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι τα προγράμματα άσκησης συντήρησης μπορεί να συμβάλουν στη διατήρηση των επιτευχθέντων οφέλη και ότι η πνευμονική αποκατάσταση μπορεί να μειώσει επιδεικτικά τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων της νόσου, όπως η δύσπνοια και ο βήχας. Οι διαφορές των αποτελεσμάτων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη βάσει ειδικών διαφορών πληθυσμού. Μεγάλη τυχαιοποιημένη μελέτη κατέδειξε αρνητικές επιπτώσεις της πρόωρης αποκατάστασης της άσκησης μετά από επιδείνωση της χρόνιας αναπνευστικής νόσου χωρίς οφέλη και ακόμη υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας που παρατηρήθηκε στην ομάδα και θεωρήθηκε ότι σχετίζεται με μεγαλύτερο βαθμό υποξαιμίας σε κατάσταση ηρεμίας και μεγαλύτερο αποκορεσμό κατά την άσκηση μετά από έντονη εμφάνιση της νόσου. Βραχυπρόθεσμα οφέλη από πνευμονική αποκατάσταση έχουν παρατηρηθεί σε άτομα με πιο σοβαρή λειτουργική δυσλειτουργία, ενώ δεν παρατηρήθηκε συγκεκριμένο σημείο αποκοπής στο οποίο η αποκατάσταση θα μπορούσε να θεωρηθεί αναποτελεσματική. Επιπλέον, τα στοιχεία δείχνουν ότι η έγκαιρη παραπομπή στην πορεία της νόσου μπορεί να αποφέρει μεγαλύτερα οφέλη για τον ασθενήσυνολικά. Οι τρέχουσες συστάσεις για πνευμονική αποκατάσταση διαφέρουν σε διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές και δηλώσεις. Γενικά, έχει προταθεί ότι το επαναλαμβανόμενο ερέθισμα των υψηλών αναπνευστικών απαιτήσεων κατά τη διάρκεια των συνεδριών άσκησης αποδείχθηκε το πιο ευεργετικό. Επιπλέον, η άσκηση έδειξε ότι έχει περισσότερες ενδείξεις που υποδηλώνουν κέρδη για την υγεία από ότι η συνιστώσα εκπαίδευσης μη άσκησης. Τα προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης αποδεικνύονται αποτελεσματικά όταν είναι παρόμοια με εκείνα που χρησιμοποιούνται συνήθως στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια αλλά με τροποποιήσεις λόγω της συχνής θεραπείας με κορτικοστεροειδή που λαμβάνουν ασθενείς με διάμεση πνευμονοπάθεια που περιορίζουν τα μυϊκά οφέλη και εξετάζοντας τα πιο γρήγορα επιδεινούμενα συμπτώματα διάμεσου σε σύγκριση με την αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Οι καλύτερη ισορροπίας, μελέτες υποδεικνύουν, έγκειται στην άσκηση ολόκληρου του σώματος, όπου η εκπαίδευση αντοχής συνδυάζεται με την κατάρτιση αντίστασης (αντοχής) με πρόσθετα στοιχεία άσκησης ευελιξίας. Έρευνες αποδεικνύουν ότι η άσκηση αποδεικνύεται πιο αποτελεσματική όταν συνοδεύεται από τον έλεγχο των συμπτωμάτων και άλλες μορφές παρέμβασης όπως η συμπλήρωση οξυγόνου καθώς και η διαχείριση επιπλοκών όπως καρδιακές αρρυθμίες και πνευμονική υπέρταση που σχετίζονται με τη διάμεση πνευμονοπάθεια. Συμπερασματικά, οι συνεπείς αποδείξεις για το όφελος από τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες και άλλες δοκιμές παρέχουν ένα σκεπτικό για την ενσωμάτωση της πνευμονικής αποκατάστασης ως μέρος της συνήθους φροντίδας για διάμεση πνευμονοπάθεια, παρά τα μερικά κενά γνώσης κατά την εξέταση κάθε ξεχωριστού τύπου νόσου. Η πνευμονική αποκατάσταση υποστηρίζεται από τις τρέχουσες κατευθυντήριες γραμμές, ως μια ασφαλής, εφικτή και αξιόλογη συμπληρωματική θεραπεία.","abstract_has_math":false,"creators":["Βλάχος Ματθαίος","Vlachos Matthaios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:35:14Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2874667"],"render_values":[{"text":"uoadl:2874667","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2874667","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2874667","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2874667","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Βλάχος Ματθαίος","Vlachos Matthaios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2874667","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2874667"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η διάμεση πνευμονοπάθεια είναι ένας όρος ομπρέλας για μια ετερογενή ομάδα πάνω από 300 διαφορετικών χρόνιων παθήσεων που επηρεάζουν πρωτίστως και σε ποικίλους βαθμούς ανεπανόρθωτα το πνευμονικό παρέγχυμα και των οποίων η πρόγνωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αιτιολογία και τον τύπο τους. Η επιδημιολογικά διάμεση πνευμονοπάθεια διαιρείται σε ασθένεια γνωστής αιτιολογίας και σε ασθένεια άγνωστης αιτιολογίας (ιδιοπαθής), με πιο συνηθισμένη κατηγορία την τελευταία. Ανεξάρτητα από την κατηγορία, η ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση και η σαρκοείδωση αντιπροσωπεύουν μαζί περισσότερο από το 50% όλων των περιπτώσεων διάμεσης πνευμονικής νόσου. Διαταραχές οποιουδήποτε από τους φυσιολογικούς μηχανισμούς άσκησης ή ασυνήθιστης αλληλεπίδρασης συντονισμού μεταξύ αυτών έχουν ως αποτέλεσμα τον περιορισμό της άσκησης. Οι διαδικασίες που περιλαμβάνουν τη λειτουργία των πνευμόνων κατά την άσκηση περιορίζονται από τις αρνητικές επιδράσεις της διάμεσης πνευμονικής νόσου, του οποίου ο ρόλος θεωρείται πολυπαραγοντικός λόγω των αναπνευστικών, καρδιαγγειακών, μυϊκών και συμπτωματικών περιορισμών. Οι κύριοι μηχανισμοί υποβάθρου θεωρούνται υποξαιμία λόγω της μειωμένης στάθμης της ανταλλαγής αερίων ανεπαρκής αύξηση του κυψελιδικού αερισμού σε σχέση με τις απαιτήσεις οξυγόνου για άσκηση, ανεπάρκεια εξαερισμού / διάχυσης, χαμηλή ανάμειξη φλεβικού PaO2 και διαταραχή διάχυσης με συνολικό εξαερισμό που παραμένει αναποτελεσματική σε σύγκριση με παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα σε όλη την αυξητική άσκηση. Παράλληλα, η ίνωση των πνευμόνων στενεύει και στρεβλώνει τους μικρούς και μεγαλύτερους αεραγωγούς μειώνοντας τη στρωτή ροή αέρα και τον εξαερισμό των μονάδων ανταλλαγής αερίων ενώ η αγγειακή κλίνη εξαλείφεται προοδευτικά μειώνοντας την κυψελιδική διάχυση που οδηγεί σε πνευμονική υπέρταση και πνευμονική πνευμονία και η προστατευτική υποξική αγγειοσυστολή σε περιοχές ίνωσης των πνευμόνων ατελής. Γενικά, η παθοφυσιολογία της πνευμονικής κυκλοφορίας έχει αποδειχθεί ότι είναι ακόμη πιο σημαντική από την μηχανική του εξαερισμού για τον περιορισμό της άσκησης σε ασθενείς με διάμεση πνευμονοπάθεια. Τα συσσωρευμένα στοιχεία καταδεικνύουν την μυϊκή αδυναμία και την κόπωση ως συνέπεια της διάμεσης πνευμονικής νόσου. Μελέτες έχουν μέχρι στιγμής αποδείξει πνευμονική αποκατάσταση για να είναι αποτελεσματικές στην ανακούφιση της δύσπνοιας και της κόπωσης και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αυξημένη ημερήσια ικανότητα άσκησης, ενώ αποτελούν ασφαλή πρακτική για τους ασθενείς. Έχει αποδειχθεί πιο αποτελεσματικό όταν η αποκατάσταση συμπεριλαμβάνει τόσο αερόβια άσκηση όσο και άσκηση κατάρτισης αντίστασης, συνοδευόμενη απο εκπαιδευτικές διαλέξεις διατροφικής και ψυχοκοινωνικής υποστήριξη. Τα κέρδη για την υγεία των ασθενών με διάμεση πνευμονοπάθεια φαίνεται να είναι σύμφωνα με τις μελέτες παρόμοιες με εκείνες που αποκτήθηκαν από τέτοιες πρακτικές σε ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια αλλά μικρότερες σε μέγεθος. Τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα τείνουν να απουσιάζουν, καθώς οι βελτιώσεις στην υγεία των πνευμόνων του ασθενούς επιστρέφουν στην αρχική τους βάση εντός 3-6 μηνών, γεγονός που υποδηλώνει ότι προγράμματα μεγαλύτερης διάρκειας από 3 μήνες μπορεί να είναι επωφελής για πιο βιώσιμα αποτελέσματα με έως και 12-30 μήνες συνεχιζόμενων επιπτώσεων σε προγράμματα που φτάνουν τους 6 μήνες σε διάρκεια. Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι τα προγράμματα άσκησης συντήρησης μπορεί να συμβάλουν στη διατήρηση των επιτευχθέντων οφέλη και ότι η πνευμονική αποκατάσταση μπορεί να μειώσει επιδεικτικά τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων της νόσου, όπως η δύσπνοια και ο βήχας. Οι διαφορές των αποτελεσμάτων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη βάσει ειδικών διαφορών πληθυσμού. Μεγάλη τυχαιοποιημένη μελέτη κατέδειξε αρνητικές επιπτώσεις της πρόωρης αποκατάστασης της άσκησης μετά από επιδείνωση της χρόνιας αναπνευστικής νόσου χωρίς οφέλη και ακόμη υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας που παρατηρήθηκε στην ομάδα και θεωρήθηκε ότι σχετίζεται με μεγαλύτερο βαθμό υποξαιμίας σε κατάσταση ηρεμίας και μεγαλύτερο αποκορεσμό κατά την άσκηση μετά από έντονη εμφάνιση της νόσου. Βραχυπρόθεσμα οφέλη από πνευμονική αποκατάσταση έχουν παρατηρηθεί σε άτομα με πιο σοβαρή λειτουργική δυσλειτουργία, ενώ δεν παρατηρήθηκε συγκεκριμένο σημείο αποκοπής στο οποίο η αποκατάσταση θα μπορούσε να θεωρηθεί αναποτελεσματική. Επιπλέον, τα στοιχεία δείχνουν ότι η έγκαιρη παραπομπή στην πορεία της νόσου μπορεί να αποφέρει μεγαλύτερα οφέλη για τον ασθενήσυνολικά. Οι τρέχουσες συστάσεις για πνευμονική αποκατάσταση διαφέρουν σε διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές και δηλώσεις. Γενικά, έχει προταθεί ότι το επαναλαμβανόμενο ερέθισμα των υψηλών αναπνευστικών απαιτήσεων κατά τη διάρκεια των συνεδριών άσκησης αποδείχθηκε το πιο ευεργετικό. Επιπλέον, η άσκηση έδειξε ότι έχει περισσότερες ενδείξεις που υποδηλώνουν κέρδη για την υγεία από ότι η συνιστώσα εκπαίδευσης μη άσκησης. Τα προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης αποδεικνύονται αποτελεσματικά όταν είναι παρόμοια με εκείνα που χρησιμοποιούνται συνήθως στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια αλλά με τροποποιήσεις λόγω της συχνής θεραπείας με κορτικοστεροειδή που λαμβάνουν ασθενείς με διάμεση πνευμονοπάθεια που περιορίζουν τα μυϊκά οφέλη και εξετάζοντας τα πιο γρήγορα επιδεινούμενα συμπτώματα διάμεσου σε σύγκριση με την αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Οι καλύτερη ισορροπίας, μελέτες υποδεικνύουν, έγκειται στην άσκηση ολόκληρου του σώματος, όπου η εκπαίδευση αντοχής συνδυάζεται με την κατάρτιση αντίστασης (αντοχής) με πρόσθετα στοιχεία άσκησης ευελιξίας. Έρευνες αποδεικνύουν ότι η άσκηση αποδεικνύεται πιο αποτελεσματική όταν συνοδεύεται από τον έλεγχο των συμπτωμάτων και άλλες μορφές παρέμβασης όπως η συμπλήρωση οξυγόνου καθώς και η διαχείριση επιπλοκών όπως καρδιακές αρρυθμίες και πνευμονική υπέρταση που σχετίζονται με τη διάμεση πνευμονοπάθεια. Συμπερασματικά, οι συνεπείς αποδείξεις για το όφελος από τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες και άλλες δοκιμές παρέχουν ένα σκεπτικό για την ενσωμάτωση της πνευμονικής αποκατάστασης ως μέρος της συνήθους φροντίδας για διάμεση πνευμονοπάθεια, παρά τα μερικά κενά γνώσης κατά την εξέταση κάθε ξεχωριστού τύπου νόσου. Η πνευμονική αποκατάσταση υποστηρίζεται από τις τρέχουσες κατευθυντήριες γραμμές, ως μια ασφαλής, εφικτή και αξιόλογη συμπληρωματική θεραπεία.","Interstitial lung disease is an umbrella term for a heterogeneous group of more than 300 different chronic conditions that affect primarily and to varying degrees irreversibly the lung parenchyma and whose prognosis heavily depends on their aetiology and type. Epidemiologically interstitial lung disease is divided in disease of known aetiology and in disease of unknown aetiology (idiopathic), the most common being the latter. Irrespective of individual category, idiopathic pulmonary fibrosis and sarcoidosis represent together more than 50% of all interstitial lung disease cases. Disorders of any of the physiological mechanisms of exercise or abnormal coordination interaction between them will result in exercise limitation. The processes that involve the function of the lungs in exercise are limited by the negative effects of interstitial lung disease whose role is considered multifactorial due to respiratory, cardiovascular, muscular, and symptom limitations. The main background mechanisms are considered to be hypoxaemia due to the impaired level of gas exchange insufficient increase of alveolar ventilation relative to the oxygen requirements of exercise, ventilation/perfusion inequalities, low mixed venous PaO2, and diffusion impairment with total ventilation remaining inefficient compared to carbon dioxide production throughout incremental exercise. Parallely, lung fibrosis narrows and distorts the small and larger airways, decreasing laminar airflow and ventilation of gas exchange units while the vascular bed is progressively obliterated impairing alveolar perfusion leading to pulmonary hypertension and cor pulmonale and the protective hypoxic vasoconstriction in areas of lung fibrosis is incomplete. In general, the pathophysiology of the pulmonary circulation has been shown to be even more important than ventilatory mechanics in limiting exercise in patients with interstitial lung disease. Accumulating evidence demonstrates muscle weakness and fatigue to be a consequence of interstitial lung disease Studies thus far have proven pulmonary rehabilitation to be effective in relieving dyspnoea and fatigue and improving patient quality of life with increased daily exercise capacity, while being a safe practice for the patients. It has proven most effective when encompassing both aerobic and resistance training, supplemented by educational lectures nutritional and psychosocial support. Health gains for interstitial lung disease patients appear to be according to the studies similar to those gained from such practices in chronic obstructive pulmonary disease patients but smaller in magnitude. Long-term effects tend to be absent with patient's lung health improvements returning to baseline within 3-6 months suggesting programmes of longer duration then 3 months may be beneficial for more sustainable results with up to 12-30 months of sustained effects in programmes reaching 6-months of duration. Evidence also suggests that maintenance exercise programs may help sustain the attained benefits and that pulmonary rehabilitation can demonstratively decrease severity of symptoms of the disease such as dyspnoea and cough. Results differences should be considered based on specific populations differences. A large randomised study demonstrated negative effects of early exercise rehabilitation after an exacerbation of chronic respiratory disease with no benefits gained and even a higher rate of mortality observed in the group, considered to be associated with greater degrees of hypoxaemia at rest and greater desaturation on exercise following an acute exacerbation incidence of the disease. Short-term benefits of pulmonary rehabilitation have been observed in those with more severe functional impairment, while no specific cut-off point was observed at which rehabilitation could be considered ineffective. Additionally, evidence shows that early referral in the disease course may confer greater benefits for the patient overall. The current recommendations for pulmonary rehabilitation vary across international guidelines and statements. In general, It has been proposed that repetitive stimulus of high ventilatory demands during exercise sessions proved the most beneficial. Furthermore, exercise training was shown to have more evidence suggesting health gains than the non-exercise training component. Pulmonary rehabilitation programmes are proven effective when similar to those commonly employed in chronic obstructive pulmonary disease but with modifications due to the frequent corticosteroid treatment received by Interstitial lung disease patients that limits muscle gains and considering the more fast deteriorating sysmptoms of interstitial compared to obstructive lung disease. The best balance studies suggest is whole body exercise, where endurance training is combined with resistance (strength) training with additional elements of flexibility training. Evidence shoes that exercise is proven most effective when accompanied by the nest possible symptom control and other modalities such as oxygen supplementation as well as complication management such as of cardiac arrhythmias and pulmonary hypertension which are associated with interstitial lung disease. In conclusion, consistent evidence of benefit from randomised controlled and other trials provides a rationale for including pulmonary rehabilitation as part of usual care for interstitial lung disease, despite some knowledge gaps when considering each individual type of disease. Pulmonary rehabilitation is supported by current guidelines, as a safe, feasible and worthwhile adjunct therapy."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Αποκατάσταση στην Πνευμονική Ίνωση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Βλάχος Ματθαίος","Vlachos Matthaios"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Η διάμεση πνευμονοπάθεια είναι ένας όρος ομπρέλας για μια ετερογενή ομάδα πάνω από 300 διαφορετικών χρόνιων παθήσεων που επηρεάζουν πρωτίστως και σε ποικίλους βαθμούς ανεπανόρθωτα το πνευμονικό παρέγχυμα και των οποίων η πρόγνωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αιτιολογία και τον τύπο τους. Η επιδημιολογικά διάμεση πνευμονοπάθεια διαιρείται σε ασθένεια γνωστής αιτιολογίας και σε ασθένεια άγνωστης αιτιολογίας (ιδιοπαθής), με πιο συνηθισμένη κατηγορία την τελευταία. Ανεξάρτητα από την κατηγορία, η ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση και η σαρκοείδωση αντιπροσωπεύουν μαζί περισσότερο από το 50% όλων των περιπτώσεων διάμεσης πνευμονικής νόσου. Διαταραχές οποιουδήποτε από τους φυσιολογικούς μηχανισμούς άσκησης ή ασυνήθιστης αλληλεπίδρασης συντονισμού μεταξύ αυτών έχουν ως αποτέλεσμα τον περιορισμό της άσκησης. Οι διαδικασίες που περιλαμβάνουν τη λειτουργία των πνευμόνων κατά την άσκηση περιορίζονται από τις αρνητικές επιδράσεις της διάμεσης πνευμονικής νόσου, του οποίου ο ρόλος θεωρείται πολυπαραγοντικός λόγω των αναπνευστικών, καρδιαγγειακών, μυϊκών και συμπτωματικών περιορισμών. Οι κύριοι μηχανισμοί υποβάθρου θεωρούνται υποξαιμία λόγω της μειωμένης στάθμης της ανταλλαγής αερίων ανεπαρκής αύξηση του κυψελιδικού αερισμού σε σχέση με τις απαιτήσεις οξυγόνου για άσκηση, ανεπάρκεια εξαερισμού / διάχυσης, χαμηλή ανάμειξη φλεβικού PaO2 και διαταραχή διάχυσης με συνολικό εξαερισμό που παραμένει αναποτελεσματική σε σύγκριση με παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα σε όλη την αυξητική άσκηση. Παράλληλα, η ίνωση των πνευμόνων στενεύει και στρεβλώνει τους μικρούς και μεγαλύτερους αεραγωγούς μειώνοντας τη στρωτή ροή αέρα και τον εξαερισμό των μονάδων ανταλλαγής αερίων ενώ η αγγειακή κλίνη εξαλείφεται προοδευτικά μειώνοντας την κυψελιδική διάχυση που οδηγεί σε πνευμονική υπέρταση και πνευμονική πνευμονία και η προστατευτική υποξική αγγειοσυστολή σε περιοχές ίνωσης των πνευμόνων ατελής. Γενικά, η παθοφυσιολογία της πνευμονικής κυκλοφορίας έχει αποδειχθεί ότι είναι ακόμη πιο σημαντική από την μηχανική του εξαερισμού για τον περιορισμό της άσκησης σε ασθενείς με διάμεση πνευμονοπάθεια. Τα συσσωρευμένα στοιχεία καταδεικνύουν την μυϊκή αδυναμία και την κόπωση ως συνέπεια της διάμεσης πνευμονικής νόσου. Μελέτες έχουν μέχρι στιγμής αποδείξει πνευμονική αποκατάσταση για να είναι αποτελεσματικές στην ανακούφιση της δύσπνοιας και της κόπωσης και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αυξημένη ημερήσια ικανότητα άσκησης, ενώ αποτελούν ασφαλή πρακτική για τους ασθενείς. Έχει αποδειχθεί πιο αποτελεσματικό όταν η αποκατάσταση συμπεριλαμβάνει τόσο αερόβια άσκηση όσο και άσκηση κατάρτισης αντίστασης, συνοδευόμενη απο εκπαιδευτικές διαλέξεις διατροφικής και ψυχοκοινωνικής υποστήριξη. Τα κέρδη για την υγεία των ασθενών με διάμεση πνευμονοπάθεια φαίνεται να είναι σύμφωνα με τις μελέτες παρόμοιες με εκείνες που αποκτήθηκαν από τέτοιες πρακτικές σε ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια αλλά μικρότερες σε μέγεθος. Τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα τείνουν να απουσιάζουν, καθώς οι βελτιώσεις στην υγεία των πνευμόνων του ασθενούς επιστρέφουν στην αρχική τους βάση εντός 3-6 μηνών, γεγονός που υποδηλώνει ότι προγράμματα μεγαλύτερης διάρκειας από 3 μήνες μπορεί να είναι επωφελής για πιο βιώσιμα αποτελέσματα με έως και 12-30 μήνες συνεχιζόμενων επιπτώσεων σε προγράμματα που φτάνουν τους 6 μήνες σε διάρκεια. Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι τα προγράμματα άσκησης συντήρησης μπορεί να συμβάλουν στη διατήρηση των επιτευχθέντων οφέλη και ότι η πνευμονική αποκατάσταση μπορεί να μειώσει επιδεικτικά τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων της νόσου, όπως η δύσπνοια και ο βήχας. Οι διαφορές των αποτελεσμάτων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη βάσει ειδικών διαφορών πληθυσμού. Μεγάλη τυχαιοποιημένη μελέτη κατέδειξε αρνητικές επιπτώσεις της πρόωρης αποκατάστασης της άσκησης μετά από επιδείνωση της χρόνιας αναπνευστικής νόσου χωρίς οφέλη και ακόμη υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας που παρατηρήθηκε στην ομάδα και θεωρήθηκε ότι σχετίζεται με μεγαλύτερο βαθμό υποξαιμίας σε κατάσταση ηρεμίας και μεγαλύτερο αποκορεσμό κατά την άσκηση μετά από έντονη εμφάνιση της νόσου. Βραχυπρόθεσμα οφέλη από πνευμονική αποκατάσταση έχουν παρατηρηθεί σε άτομα με πιο σοβαρή λειτουργική δυσλειτουργία, ενώ δεν παρατηρήθηκε συγκεκριμένο σημείο αποκοπής στο οποίο η αποκατάσταση θα μπορούσε να θεωρηθεί αναποτελεσματική. Επιπλέον, τα στοιχεία δείχνουν ότι η έγκαιρη παραπομπή στην πορεία της νόσου μπορεί να αποφέρει μεγαλύτερα οφέλη για τον ασθενήσυνολικά. Οι τρέχουσες συστάσεις για πνευμονική αποκατάσταση διαφέρουν σε διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές και δηλώσεις. Γενικά, έχει προταθεί ότι το επαναλαμβανόμενο ερέθισμα των υψηλών αναπνευστικών απαιτήσεων κατά τη διάρκεια των συνεδριών άσκησης αποδείχθηκε το πιο ευεργετικό. Επιπλέον, η άσκηση έδειξε ότι έχει περισσότερες ενδείξεις που υποδηλώνουν κέρδη για την υγεία από ότι η συνιστώσα εκπαίδευσης μη άσκησης. Τα προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης αποδεικνύονται αποτελεσματικά όταν είναι παρόμοια με εκείνα που χρησιμοποιούνται συνήθως στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια αλλά με τροποποιήσεις λόγω της συχνής θεραπείας με κορτικοστεροειδή που λαμβάνουν ασθενείς με διάμεση πνευμονοπάθεια που περιορίζουν τα μυϊκά οφέλη και εξετάζοντας τα πιο γρήγορα επιδεινούμενα συμπτώματα διάμεσου σε σύγκριση με την αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Οι καλύτερη ισορροπίας, μελέτες υποδεικνύουν, έγκειται στην άσκηση ολόκληρου του σώματος, όπου η εκπαίδευση αντοχής συνδυάζεται με την κατάρτιση αντίστασης (αντοχής) με πρόσθετα στοιχεία άσκησης ευελιξίας. Έρευνες αποδεικνύουν ότι η άσκηση αποδεικνύεται πιο αποτελεσματική όταν συνοδεύεται από τον έλεγχο των συμπτωμάτων και άλλες μορφές παρέμβασης όπως η συμπλήρωση οξυγόνου καθώς και η διαχείριση επιπλοκών όπως καρδιακές αρρυθμίες και πνευμονική υπέρταση που σχετίζονται με τη διάμεση πνευμονοπάθεια. Συμπερασματικά, οι συνεπείς αποδείξεις για το όφελος από τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες και άλλες δοκιμές παρέχουν ένα σκεπτικό για την ενσωμάτωση της πνευμονικής αποκατάστασης ως μέρος της συνήθους φροντίδας για διάμεση πνευμονοπάθεια, παρά τα μερικά κενά γνώσης κατά την εξέταση κάθε ξεχωριστού τύπου νόσου. Η πνευμονική αποκατάσταση υποστηρίζεται από τις τρέχουσες κατευθυντήριες γραμμές, ως μια ασφαλής, εφικτή και αξιόλογη συμπληρωματική θεραπεία.","Interstitial lung disease is an umbrella term for a heterogeneous group of more than 300 different chronic conditions that affect primarily and to varying degrees irreversibly the lung parenchyma and whose prognosis heavily depends on their aetiology and type. Epidemiologically interstitial lung disease is divided in disease of known aetiology and in disease of unknown aetiology (idiopathic), the most common being the latter. Irrespective of individual category, idiopathic pulmonary fibrosis and sarcoidosis represent together more than 50% of all interstitial lung disease cases. Disorders of any of the physiological mechanisms of exercise or abnormal coordination interaction between them will result in exercise limitation. The processes that involve the function of the lungs in exercise are limited by the negative effects of interstitial lung disease whose role is considered multifactorial due to respiratory, cardiovascular, muscular, and symptom limitations. The main background mechanisms are considered to be hypoxaemia due to the impaired level of gas exchange insufficient increase of alveolar ventilation relative to the oxygen requirements of exercise, ventilation/perfusion inequalities, low mixed venous PaO2, and diffusion impairment with total ventilation remaining inefficient compared to carbon dioxide production throughout incremental exercise. Parallely, lung fibrosis narrows and distorts the small and larger airways, decreasing laminar airflow and ventilation of gas exchange units while the vascular bed is progressively obliterated impairing alveolar perfusion leading to pulmonary hypertension and cor pulmonale and the protective hypoxic vasoconstriction in areas of lung fibrosis is incomplete. In general, the pathophysiology of the pulmonary circulation has been shown to be even more important than ventilatory mechanics in limiting exercise in patients with interstitial lung disease. Accumulating evidence demonstrates muscle weakness and fatigue to be a consequence of interstitial lung disease Studies thus far have proven pulmonary rehabilitation to be effective in relieving dyspnoea and fatigue and improving patient quality of life with increased daily exercise capacity, while being a safe practice for the patients. It has proven most effective when encompassing both aerobic and resistance training, supplemented by educational lectures nutritional and psychosocial support. Health gains for interstitial lung disease patients appear to be according to the studies similar to those gained from such practices in chronic obstructive pulmonary disease patients but smaller in magnitude. Long-term effects tend to be absent with patient's lung health improvements returning to baseline within 3-6 months suggesting programmes of longer duration then 3 months may be beneficial for more sustainable results with up to 12-30 months of sustained effects in programmes reaching 6-months of duration. Evidence also suggests that maintenance exercise programs may help sustain the attained benefits and that pulmonary rehabilitation can demonstratively decrease severity of symptoms of the disease such as dyspnoea and cough. Results differences should be considered based on specific populations differences. A large randomised study demonstrated negative effects of early exercise rehabilitation after an exacerbation of chronic respiratory disease with no benefits gained and even a higher rate of mortality observed in the group, considered to be associated with greater degrees of hypoxaemia at rest and greater desaturation on exercise following an acute exacerbation incidence of the disease. Short-term benefits of pulmonary rehabilitation have been observed in those with more severe functional impairment, while no specific cut-off point was observed at which rehabilitation could be considered ineffective. Additionally, evidence shows that early referral in the disease course may confer greater benefits for the patient overall. The current recommendations for pulmonary rehabilitation vary across international guidelines and statements. In general, It has been proposed that repetitive stimulus of high ventilatory demands during exercise sessions proved the most beneficial. Furthermore, exercise training was shown to have more evidence suggesting health gains than the non-exercise training component. Pulmonary rehabilitation programmes are proven effective when similar to those commonly employed in chronic obstructive pulmonary disease but with modifications due to the frequent corticosteroid treatment received by Interstitial lung disease patients that limits muscle gains and considering the more fast deteriorating sysmptoms of interstitial compared to obstructive lung disease. The best balance studies suggest is whole body exercise, where endurance training is combined with resistance (strength) training with additional elements of flexibility training. Evidence shoes that exercise is proven most effective when accompanied by the nest possible symptom control and other modalities such as oxygen supplementation as well as complication management such as of cardiac arrhythmias and pulmonary hypertension which are associated with interstitial lung disease. In conclusion, consistent evidence of benefit from randomised controlled and other trials provides a rationale for including pulmonary rehabilitation as part of usual care for interstitial lung disease, despite some knowledge gaps when considering each individual type of disease. Pulmonary rehabilitation is supported by current guidelines, as a safe, feasible and worthwhile adjunct therapy."],"dc:identifier":["uoadl:2874667","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2874667"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Αποκατάσταση στην Πνευμονική Ίνωση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:35:14Z"}