{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2876875"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2876875","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο θεσμός της καραντίνας στη Μεσόγειο (19ος αι.): κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές παράμετροι","abstract":"Ο θεσμός της καραντίνας παραδοσιακά ανά τους αιώνες χρησιμοποιήθηκε και χρησιμοποιείται ακόμη και στις μέρες μας, ως μέτρο πρόληψης της μετάδοσης λοιμωδών νοσημάτων, που απειλούσαν τον πληθυσμό με τη γρήγορη και εύκολη διασπορά τους. Ο περιορισμός των ανθρώπων που έχουν μολυνθεί από κάποια νόσο ή θεωρούνται ύποπτοι για κάποιο νόσημα είναι αποτελεσματικός για τον έλεγχο του νοσήματος και τη μη εξάπλωσή του στον πληθυσμό. Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, σε μια εποχή που κυριαρχείται από πολιτικές και κοινωνικές ανακατατάξεις, στον απόηχο των διδαγμάτων της Γαλλικής Επανάστασης και με ταχεία τεχνολογική ανάπτυξη που οδήγησε σε αναπτυξιακή έξαρση, η «πολιτισμένη» Ευρώπη έρχεται αντιμέτωπη με αλλεπάλληλες επιδημίες, πολλές εκ των οποίων μετρούν τεράστιους αριθμούς απωλειών σε ανθρώπινες ζωές. Σε ό,τι αφορά την ιατρική επιστήμη, μόνο προς το τέλος του αιώνα έρχεται η επιστήμη της Μικροβιολογίας και οι μεγάλες ιατρικές ανακαλύψεις να δίνουν το έναυσμα για ανατροπή της μέχρι τότε επικρατούσας «θεωρίας του μιάσματος», που υποστήριζε ότι οι ασθένειες έρχονται ως αποτέλεσμα της μολυσμένης ατμόσφαιρας και του αέρα που οι άνθρωποι αναπνέουν. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι Ευρωπαϊκές Δυνάμεις, που αναπτύσσουν την εμπορική τους δραστηριότητα στη λεκάνη της Μεσογείου, αλλά και εποφθαλμιώντας την επέκτασή τους στις χώρες της Βόρειας Αφρικής, με την επίφαση του «εκπολιτισμού» των μουσουλμανικών λαών που διαβιούν εκεί, αποφασίζουν την εφαρμογή του μέτρου της καραντίνας για να περιορίσουν τα μεταδιδόμενα λοιμώδη νοσήματα που, την εποχή εκείνη, μαστίζουν ολόκληρη την ανθρωπότητα. Ήταν όμως αποτελεσματικό αυτό το μέτρο για την υγειονομική προστασία των πληθυσμών; Από τη μία, το θέμα της απομόνωσης και του περιορισμού έθετε ζητήματα καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του δικαιώματος του ανθρώπου για αυτοδιάθεση. Από την άλλη, τα μεγάλα εμπορικά και πολιτικά συμφέροντα των ευρωπαϊκών χωρών, υπό το πρίσμα των πολιτικών ανακατατάξεων και της επιθυμίας για επικράτηση και παντοδυναμία, τόσο στο χώρο της Μεσογείου όσο και στις περιοχές της Βόρειας Αφρικής και τα οικονομικά κίνητρα που επηρέαζαν τη στάση των Ευρωπαίων τόσο σε πολιτικό όσο και διπλωματικό επίπεδο, οδήγησαν σε αποτυχία της εφαρμογής του θεσμού της καραντίνας, καθώς δεν μπόρεσαν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στον περιορισμό των επιδημικών εξάρσεων, οι οποίες κατά το 19ο αιώνα αποδεκάτιζαν τους πληθυσμούς.","abstract_html":"Ο θεσμός της καραντίνας παραδοσιακά ανά τους αιώνες χρησιμοποιήθηκε και χρησιμοποιείται ακόμη και στις μέρες μας, ως μέτρο πρόληψης της μετάδοσης λοιμωδών νοσημάτων, που απειλούσαν τον πληθυσμό με τη γρήγορη και εύκολη διασπορά τους. Ο περιορισμός των ανθρώπων που έχουν μολυνθεί από κάποια νόσο ή θεωρούνται ύποπτοι για κάποιο νόσημα είναι αποτελεσματικός για τον έλεγχο του νοσήματος και τη μη εξάπλωσή του στον πληθυσμό. Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, σε μια εποχή που κυριαρχείται από πολιτικές και κοινωνικές ανακατατάξεις, στον απόηχο των διδαγμάτων της Γαλλικής Επανάστασης και με ταχεία τεχνολογική ανάπτυξη που οδήγησε σε αναπτυξιακή έξαρση, η «πολιτισμένη» Ευρώπη έρχεται αντιμέτωπη με αλλεπάλληλες επιδημίες, πολλές εκ των οποίων μετρούν τεράστιους αριθμούς απωλειών σε ανθρώπινες ζωές. Σε ό,τι αφορά την ιατρική επιστήμη, μόνο προς το τέλος του αιώνα έρχεται η επιστήμη της Μικροβιολογίας και οι μεγάλες ιατρικές ανακαλύψεις να δίνουν το έναυσμα για ανατροπή της μέχρι τότε επικρατούσας «θεωρίας του μιάσματος», που υποστήριζε ότι οι ασθένειες έρχονται ως αποτέλεσμα της μολυσμένης ατμόσφαιρας και του αέρα που οι άνθρωποι αναπνέουν. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι Ευρωπαϊκές Δυνάμεις, που αναπτύσσουν την εμπορική τους δραστηριότητα στη λεκάνη της Μεσογείου, αλλά και εποφθαλμιώντας την επέκτασή τους στις χώρες της Βόρειας Αφρικής, με την επίφαση του «εκπολιτισμού» των μουσουλμανικών λαών που διαβιούν εκεί, αποφασίζουν την εφαρμογή του μέτρου της καραντίνας για να περιορίσουν τα μεταδιδόμενα λοιμώδη νοσήματα που, την εποχή εκείνη, μαστίζουν ολόκληρη την ανθρωπότητα. Ήταν όμως αποτελεσματικό αυτό το μέτρο για την υγειονομική προστασία των πληθυσμών; Από τη μία, το θέμα της απομόνωσης και του περιορισμού έθετε ζητήματα καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του δικαιώματος του ανθρώπου για αυτοδιάθεση. Από την άλλη, τα μεγάλα εμπορικά και πολιτικά συμφέροντα των ευρωπαϊκών χωρών, υπό το πρίσμα των πολιτικών ανακατατάξεων και της επιθυμίας για επικράτηση και παντοδυναμία, τόσο στο χώρο της Μεσογείου όσο και στις περιοχές της Βόρειας Αφρικής και τα οικονομικά κίνητρα που επηρέαζαν τη στάση των Ευρωπαίων τόσο σε πολιτικό όσο και διπλωματικό επίπεδο, οδήγησαν σε αποτυχία της εφαρμογής του θεσμού της καραντίνας, καθώς δεν μπόρεσαν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στον περιορισμό των επιδημικών εξάρσεων, οι οποίες κατά το 19ο αιώνα αποδεκάτιζαν τους πληθυσμούς.","abstract_has_math":false,"creators":["Κούκια Μαρία-Ηλιάνα","Koukia Maria-Iliana"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:35:32Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2876875"],"render_values":[{"text":"uoadl:2876875","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2876875","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2876875","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2876875","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κούκια Μαρία-Ηλιάνα","Koukia Maria-Iliana"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2876875","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2876875"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο θεσμός της καραντίνας παραδοσιακά ανά τους αιώνες χρησιμοποιήθηκε και χρησιμοποιείται ακόμη και στις μέρες μας, ως μέτρο πρόληψης της μετάδοσης λοιμωδών νοσημάτων, που απειλούσαν τον πληθυσμό με τη γρήγορη και εύκολη διασπορά τους. Ο περιορισμός των ανθρώπων που έχουν μολυνθεί από κάποια νόσο ή θεωρούνται ύποπτοι για κάποιο νόσημα είναι αποτελεσματικός για τον έλεγχο του νοσήματος και τη μη εξάπλωσή του στον πληθυσμό. Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, σε μια εποχή που κυριαρχείται από πολιτικές και κοινωνικές ανακατατάξεις, στον απόηχο των διδαγμάτων της Γαλλικής Επανάστασης και με ταχεία τεχνολογική ανάπτυξη που οδήγησε σε αναπτυξιακή έξαρση, η «πολιτισμένη» Ευρώπη έρχεται αντιμέτωπη με αλλεπάλληλες επιδημίες, πολλές εκ των οποίων μετρούν τεράστιους αριθμούς απωλειών σε ανθρώπινες ζωές. Σε ό,τι αφορά την ιατρική επιστήμη, μόνο προς το τέλος του αιώνα έρχεται η επιστήμη της Μικροβιολογίας και οι μεγάλες ιατρικές ανακαλύψεις να δίνουν το έναυσμα για ανατροπή της μέχρι τότε επικρατούσας «θεωρίας του μιάσματος», που υποστήριζε ότι οι ασθένειες έρχονται ως αποτέλεσμα της μολυσμένης ατμόσφαιρας και του αέρα που οι άνθρωποι αναπνέουν. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι Ευρωπαϊκές Δυνάμεις, που αναπτύσσουν την εμπορική τους δραστηριότητα στη λεκάνη της Μεσογείου, αλλά και εποφθαλμιώντας την επέκτασή τους στις χώρες της Βόρειας Αφρικής, με την επίφαση του «εκπολιτισμού» των μουσουλμανικών λαών που διαβιούν εκεί, αποφασίζουν την εφαρμογή του μέτρου της καραντίνας για να περιορίσουν τα μεταδιδόμενα λοιμώδη νοσήματα που, την εποχή εκείνη, μαστίζουν ολόκληρη την ανθρωπότητα. Ήταν όμως αποτελεσματικό αυτό το μέτρο για την υγειονομική προστασία των πληθυσμών; Από τη μία, το θέμα της απομόνωσης και του περιορισμού έθετε ζητήματα καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του δικαιώματος του ανθρώπου για αυτοδιάθεση. Από την άλλη, τα μεγάλα εμπορικά και πολιτικά συμφέροντα των ευρωπαϊκών χωρών, υπό το πρίσμα των πολιτικών ανακατατάξεων και της επιθυμίας για επικράτηση και παντοδυναμία, τόσο στο χώρο της Μεσογείου όσο και στις περιοχές της Βόρειας Αφρικής και τα οικονομικά κίνητρα που επηρέαζαν τη στάση των Ευρωπαίων τόσο σε πολιτικό όσο και διπλωματικό επίπεδο, οδήγησαν σε αποτυχία της εφαρμογής του θεσμού της καραντίνας, καθώς δεν μπόρεσαν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στον περιορισμό των επιδημικών εξάρσεων, οι οποίες κατά το 19ο αιώνα αποδεκάτιζαν τους πληθυσμούς.","Traditionally, the quarantine has been used throughout the centuries, even today as a measure to prevent the transmission of infectious diseases that threatened the population with their rapid and easy dispersal. Limiting people who are infected with a disease or suspected of a disease is effective in controlling the disease and not spreading it to the population. During the 19th century when political and social upheavals dominated, in the aftermath of the lessons of the French Revolution and rapid technological development that led to growth, \"civilized\" Europe faces repeated epidemics, many of which provoke huge numbers of losses in human lives. It is only towards the end of the century that the science of microbiology comes and the great medical discoveries give rise to the overthrow of the \"miasma theory\", which claimed that the illnesses came as a result of contaminated atmosphere and air that people breathe. Within this framework, the European Powers, developing their commercial activity in the Mediterranean basin, and by envisioning their expansion to the countries of North Africa, in order to “civilize” the Muslim peoples living there, decide on the implementation of the measure of quarantine to limit the communicable infectious diseases that at that time kill the humanity. Was this measure effective for the health protection of the population? On the one hand, the issue of isolation and limitation has raised issues of human rights violation and the right of man to self-determination. On the other hand, the great commercial and political interests of European countries, in the light of political upheavals and the desire for prevalence and omnipotence, both in the Mediterranean and North African regions, and the economic motivations that affected the acts of Europeans both in political and diplomatic terms, led to a failure to implement the quarantine, as they were unable to respond effectively to the limitation of epidemic outbreaks which, in the 19th century, kill the populations."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο θεσμός της καραντίνας στη Μεσόγειο (19ος αι.): κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές παράμετροι"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κούκια Μαρία-Ηλιάνα","Koukia Maria-Iliana"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Ο θεσμός της καραντίνας παραδοσιακά ανά τους αιώνες χρησιμοποιήθηκε και χρησιμοποιείται ακόμη και στις μέρες μας, ως μέτρο πρόληψης της μετάδοσης λοιμωδών νοσημάτων, που απειλούσαν τον πληθυσμό με τη γρήγορη και εύκολη διασπορά τους. Ο περιορισμός των ανθρώπων που έχουν μολυνθεί από κάποια νόσο ή θεωρούνται ύποπτοι για κάποιο νόσημα είναι αποτελεσματικός για τον έλεγχο του νοσήματος και τη μη εξάπλωσή του στον πληθυσμό. Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, σε μια εποχή που κυριαρχείται από πολιτικές και κοινωνικές ανακατατάξεις, στον απόηχο των διδαγμάτων της Γαλλικής Επανάστασης και με ταχεία τεχνολογική ανάπτυξη που οδήγησε σε αναπτυξιακή έξαρση, η «πολιτισμένη» Ευρώπη έρχεται αντιμέτωπη με αλλεπάλληλες επιδημίες, πολλές εκ των οποίων μετρούν τεράστιους αριθμούς απωλειών σε ανθρώπινες ζωές. Σε ό,τι αφορά την ιατρική επιστήμη, μόνο προς το τέλος του αιώνα έρχεται η επιστήμη της Μικροβιολογίας και οι μεγάλες ιατρικές ανακαλύψεις να δίνουν το έναυσμα για ανατροπή της μέχρι τότε επικρατούσας «θεωρίας του μιάσματος», που υποστήριζε ότι οι ασθένειες έρχονται ως αποτέλεσμα της μολυσμένης ατμόσφαιρας και του αέρα που οι άνθρωποι αναπνέουν. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι Ευρωπαϊκές Δυνάμεις, που αναπτύσσουν την εμπορική τους δραστηριότητα στη λεκάνη της Μεσογείου, αλλά και εποφθαλμιώντας την επέκτασή τους στις χώρες της Βόρειας Αφρικής, με την επίφαση του «εκπολιτισμού» των μουσουλμανικών λαών που διαβιούν εκεί, αποφασίζουν την εφαρμογή του μέτρου της καραντίνας για να περιορίσουν τα μεταδιδόμενα λοιμώδη νοσήματα που, την εποχή εκείνη, μαστίζουν ολόκληρη την ανθρωπότητα. Ήταν όμως αποτελεσματικό αυτό το μέτρο για την υγειονομική προστασία των πληθυσμών; Από τη μία, το θέμα της απομόνωσης και του περιορισμού έθετε ζητήματα καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του δικαιώματος του ανθρώπου για αυτοδιάθεση. Από την άλλη, τα μεγάλα εμπορικά και πολιτικά συμφέροντα των ευρωπαϊκών χωρών, υπό το πρίσμα των πολιτικών ανακατατάξεων και της επιθυμίας για επικράτηση και παντοδυναμία, τόσο στο χώρο της Μεσογείου όσο και στις περιοχές της Βόρειας Αφρικής και τα οικονομικά κίνητρα που επηρέαζαν τη στάση των Ευρωπαίων τόσο σε πολιτικό όσο και διπλωματικό επίπεδο, οδήγησαν σε αποτυχία της εφαρμογής του θεσμού της καραντίνας, καθώς δεν μπόρεσαν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στον περιορισμό των επιδημικών εξάρσεων, οι οποίες κατά το 19ο αιώνα αποδεκάτιζαν τους πληθυσμούς.","Traditionally, the quarantine has been used throughout the centuries, even today as a measure to prevent the transmission of infectious diseases that threatened the population with their rapid and easy dispersal. Limiting people who are infected with a disease or suspected of a disease is effective in controlling the disease and not spreading it to the population. During the 19th century when political and social upheavals dominated, in the aftermath of the lessons of the French Revolution and rapid technological development that led to growth, \"civilized\" Europe faces repeated epidemics, many of which provoke huge numbers of losses in human lives. It is only towards the end of the century that the science of microbiology comes and the great medical discoveries give rise to the overthrow of the \"miasma theory\", which claimed that the illnesses came as a result of contaminated atmosphere and air that people breathe. Within this framework, the European Powers, developing their commercial activity in the Mediterranean basin, and by envisioning their expansion to the countries of North Africa, in order to “civilize” the Muslim peoples living there, decide on the implementation of the measure of quarantine to limit the communicable infectious diseases that at that time kill the humanity. Was this measure effective for the health protection of the population? On the one hand, the issue of isolation and limitation has raised issues of human rights violation and the right of man to self-determination. On the other hand, the great commercial and political interests of European countries, in the light of political upheavals and the desire for prevalence and omnipotence, both in the Mediterranean and North African regions, and the economic motivations that affected the acts of Europeans both in political and diplomatic terms, led to a failure to implement the quarantine, as they were unable to respond effectively to the limitation of epidemic outbreaks which, in the 19th century, kill the populations."],"dc:identifier":["uoadl:2876875","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2876875"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ο θεσμός της καραντίνας στη Μεσόγειο (19ος αι.): κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές παράμετροι"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:35:32Z"}