{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2877329"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2877329","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ανάλυση της θέσης και της πορείας του κάτω γναθιαίου πόρου με τη χρήση Οδοντιατρικής Υπολογιστικής Τομογραφίας","abstract":"Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να προσδιορίσει με τη χρήση Οδοντιατρικής Υπολογιστικής Τομογραφίας Κωνικής Δέσμης (Ο.Υ.Τ), τη θέση και τη πορεία του κάτω γναθιαίου πόρου (Κ.Γ.Π) σε σχέση με τις παρακείμενες οστικές δομές, δηλαδή με το κάτω χείλος, το παρειακό και το γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο της κάτω γνάθου. Επίσης, να περιγράψει την ποικιλομορφία του Κ.Γ.Π κατά την πορεία του στο σώμα της κάτω γνάθου και κατά πόσο επηρεάζεται από το φύλο του ασθενούς και το ημιμόριο της κάτω γνάθου (δεξιό και αριστερό). Υλικά και Μεθοδολογία: Πρόκειται για μια αναδρομική εργαστηριακή έρευνα στην οποία εξετάστηκαν οι Ο.Υ.Τ από 111 ασθενείς ελληνικής εθνικότητας (52 άνδρες και 59 γυναίκες). Το δείγμα αυτό των Ο.Υ.Τ προέκυψε μετά την εφαρμογή των κριτηρίων επιλογής και αποκλεισμού των Ο.Υ.Τ των ασθενών από το αρχείο του τμήματος της Διαγνωστικής και Ακτινολογίας Στόματος, της Οδοντιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών, κατά το έτος 2017. Ειδικότερα, όταν στις Ο.Υ.Τ απεικονιζόταν τεχνητές αλλοιώσεις που επηρέαζαν τη διαγνωστική αξιοπιστία, παθολογικές εξεργασίες που εντοπίζονταν στο επίπεδο του Κ.Γ.Π, αναπτυξιακές διαταραχές ή προηγούμενες θεραπείες που μπορεί να επηρεάσουν την πορεία του Κ.Γ.Π και παρουσία εγκλείστων δοντιών εξαιρούνταν από το δείγμα της μελέτης. Ακτινογραφικά τα τοιχώματα του Κ.Γ.Π ήταν διακριτά σε όλες τις κάθετες τομές στη φατνιακή ακρολοφία. Για τη διεξαγωγή της έρευνας χρησιμοποιήθηκε Ο.Υ.Τ Newtom VGI (QR, Verona, Italy) με στοιχεία έκθεσης 110KV, χρόνος έκθεσης 3.6s και πεδίο ακτινοβόλησης 12x8 cm. Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν από έναν παρατηρητή ειδικά εκπαιδευμένο στη Διαγνωστική και Ακτινολογία Στόματος, o οποίος επανέλαβε τις ίδιες μετρήσεις μετά από ένα χρονικό διάστημα 2 μηνών. Οι εικόνες Ο.Υ.Τ αναλύθηκαν με ενσωματωμένο λογισμικό (ΝΝΤ 7,2,0), σε οθόνη EIZO FlexScan MX210 και ανάλυση 1600×1200 pixels σε σκοτεινό δωμάτιο. Κατά τη διαδικασία της δευτερογενούς ανασύνθεσης, καθορίστηκε ο προσανατολισμός των προκυπτουσών εγκαρσίων τομών ώστε να είναι παράλληλες με το μασητικό επίπεδο των δοντιών της κάτω γνάθου. Στη συνέχεια η εντόπιση του Κ.Γ.Π αξιολογήθηκε σε 4 προκαθορισμένες θέσεις της κάτω γνάθου. Η πρώτη θέση P1 επιλέχτηκε ως η κάθετη τομή στη φατνιακή ακρολοφία που απέχει 10 mm άπω του γενειακού τρήματος και με ισοδιαστήματα των 10mm από την πρώτη κάθετη τομή επιλέχτηκαν και οι υπόλοιπες θέσεις P2, P3 και P4 που είναι οι κάθετες τομές στη φατνιακή ακρολοφία που απέχουν 20 mm, 30 mm και 40 mm αντίστοιχα άπω του γενειακού τρήματος. Τρείς μετρήσεις αποστάσεων έγιναν σε καθεμιά από αυτές τις θέσεις. Αξιολογήθηκαν οι αποστάσεις του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο (απόσταση B), το γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο (απόσταση L), και το κάτω χείλος της κάτω γνάθου (απόσταση I). Για την επεξεργασία των δεδομένων και για τα σχήματα χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πρόγραμμα Minitab 16, ενώ ως προς τους πίνακες χρησιμοποιήθηκε το MS Excel 2016. Για τη μέτρηση του ποσοστού συμφωνίας μεταξύ δύο χρονικά διαφοροποιημένων παρατηρήσεων του ίδιου παρατηρητή χρησιμοποιήθηκε ο συντελεστής Κάππα του Cohen (Cohen’s Kappa Coefficient). Οι παράμετροι της περιγραφικής στατιστικής ανάλυσης παρουσιάζονται ως μέση τιμή ± τυπική απόκλιση. Η ανάλυση της διαφοράς των αντίστοιχων μετρήσεων που αφορούν τη δεξιά και την αριστερή πλευρά της κάτω γνάθου, καθώς και αυτές που αφορούν τους άνδρες και τις γυναίκες υποβλήθηκαν σε t-test. Το γενικό ελάχιστο επιθυμητό επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας καθορίστηκε σε p≤0.05. Αποτελέσματα: Το δείγμα αποτελείται από συνολικά 111 Ο.Υ.Τ ασθενών όπου οι 52 (47%) προέρχονταν από άνδρες ασθενείς, ενώ οι υπόλοιπες 59 (53%) προέρχονταν από γυναίκες ασθενείς. Η ηλικία των ασθενών κυμαινόταν από 20 μέχρι 84 ετών, με μέση ηλικία τα 54.9 έτη και τυπική απόκλιση τα 14.7 έτη. Ο παρατηρητής εκτέλεσε την ίδια παρατήρηση, σε δύο διαφορετικές χρονικές στιγμές, με μεσοδιάστημα 2 μηνών και η αξιοπιστία των αντίστοιχων μετρήσεων παρουσίασε εξαιρετική ποιότητα συμφωνίας (Cohen’s Kappa>0.80). Στη γομφιακή περιοχή από τις πρόσθιες στις οπίσθιες περιοχές, η απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο αρχικά αυξάνεται μέχρι τη θέση που απέχει 20 mm άπω του γενειακού τρήματος και στη συνέχεια μειώνεται. Η εν λόγω απόσταση είναι μεγαλύτερη από την απόσταση του Κ.Γ.Π από το γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο σε όλες τις προκαθορισμένες θέσεις. Αντίστοιχα η απόσταση του Κ.Γ.Π από το κάτω χείλος της κάτω γνάθου από τις πρόσθιες στις οπίσθιες περιοχές, αρχικά μειώνεται μέχρι τη θέση που απέχει 20 mm άπω του γενειακού τρήματος και στη συνέχεια αυξάνεται έχοντας κατά την πορεία του ο Κ.Γ.Π με μια μέση τιμή απόστασης από το κάτω χείλος της κάτω γνάθου 8,04 mm για τους άνδρες και 7,48 mm για τις γυναίκες. Όσον αφορά τις αποστάσεις του Κ.Γ.Π από τις παρακείμενες οστικές δομές για τα 2 ημιμόρια της κάτω γνάθου, δεν παρατηρήθηκε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά των αποστάσεων μεταξύ της δεξιάς και της αριστερής πλευράς της κάτω γνάθου. Σχετικά με τη σύγκριση των εν λόγω αποστάσεων για τα 2 φύλα, οι άνδρες παρουσίαζαν μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο και το κάτω χείλος της κάτω γνάθου από τις γυναίκες σε όλες τις προκαθορισμένες κάθετες τομές της φατνιακής ακρολοφίας, αλλά μόνο για ορισμένες κάθετες τομές ήταν στατιστικά σημαντικά διαφορετικές. Οι γυναίκες, σε γενικές γραμμές, παρουσίαζαν μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από τους άνδρες στις 6 από τις 8 κάθετες τομές, χωρίς όμως να είναι στατιστικά σημαντικά διαφορετικές. Συζήτηση-Συμπεράσματα: Οι άνδρες παρουσίαζαν στατιστικά μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο συγκριτικά με τις γυναίκες, στις κάθετες τομές στη φατνιακή ακρολοφία που απέχουν 10 mm άπω του γενειακού τρήματος (για τη δεξιά κάτω γνάθο) και 20 mm άπω του γενειακού τρήματος (για την αριστερή κάτω γνάθο). Ομοίως οι άνδρες παρουσίαζαν στατιστικά μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από το κάτω χείλος της κάτω γνάθου συγκριτικά με τις γυναίκες, στις κάθετες τομές που απέχουν 10 mm άπω του γενειακού τρήματος (για τη δεξιά και την αριστερή κάτω γνάθο) και 20 mm άπω του γενειακού τρήματος (για την αριστερή κάτω γνάθο). Όσον αφορά τη σύγκριση των αποστάσεων του Κ.Γ.Π από τις παρακείμενες οστικές δομές για τις 2 πλευρές της κάτω γνάθου, βρέθηκε ότι οι αντίστοιχες μέσες τιμές των μετρήσεων ήταν πολύ κοντά μεταξύ τους και επομένως η πορεία του Κ.Γ.Π ήταν συμμετρική μεταξύ της δεξιάς και αριστερής πλευράς της κάτω γνάθου. Η μέγιστη απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές πέταλο εντοπίζεται 20 mm άπω του γενειακού τρήματος και για τα δύο φύλα (μεταξύ πρώτου και δεύτερου κάτω γομφίου). Η θέση αυτή κρίνεται ως η καταλληλότερη για τη διενέργεια της παρειακής τομής για την οβελιαία οστεοτομία της κάτω γνάθου. Κατά το εγκάρσιο επίπεδο στη γομφιακή περιοχή, ο Κ.Γ.Π εντοπίζεται πιο κοντά στο γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο της κάτω γνάθου απέχοντας από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο κατά τα 3/5 της παρειογλωσσικής διάστασης του οστού. Κατά τη διαδρομή του από τον κλάδο της κάτω γνάθου στην πρόσθια περιοχή, ακολουθεί μια καθοδική πορεία προσεγγίζοντας το κάτω χείλος της κάτω γνάθου μέχρι τη θέση που απέχει 20 mm άπω του γενειακού τρήματος (περιοχή μεταξύ του πρώτου και δεύτερου γομφίου) και στη συνέχεια ανέρχεται για να προσεγγίσει το γενειακό τρήμα. Στη γομφιακή περιοχή ο Κ.Γ.Π διέρχεται άνωθεν του κάτω χείλους της κάτω γνάθου με μια μέση τιμή απόστασης 8,04 mm για τους άνδρες και 7,48 mm για τις γυναίκες. Για τον ακτινογραφικό προσδιορισμό του Κ.Γ.Π θα πρέπει να επιλέγονται οι απεικονιστικές μέθοδοι που παρέχουν ακριβή πληροφόρηση της θέσης του σε συνδυασμό με τον μικρότερο κίνδυνο έκθεσης του ασθενούς στην ιοντίζουσα ακτινοβολία. Στις περιπτώσεις που οι πληροφορίες που προκύπτουν από τις συμβατικές ακτινογραφίες είναι ασαφείς ή ανεπαρκείς ενδείκνυται η χρήση της Ο.Υ.Τ. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης επιβεβαιώνουν την ποικιλομορφία που παρουσιάζει η πορεία και η θέση του Κ.Γ.Π στο σώμα της κάτω γνάθου. Κρίνεται επομένως επιβεβλημένη η χρήση της Ο.Υ.Τ για την εκτίμηση και αξιολόγηση της εντόπισης του Κ.Γ.Π πριν από κάθε χειρουργική διαδικασία της κάτω γνάθου που ενέχει υψηλό κίνδυνο τραυματισμού του. Η πληροφορία που προκύπτει από την Ο.Υ.Τ βοηθά τον επεμβαίνων σε έναν καλύτερο σχεδιασμό της επέμβασης προεγχειρητικά και μια καλύτερη αντιμετώπιση των επιπλοκών που μπορεί να προκύψουν διεγχειρητικά.","abstract_html":"Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να προσδιορίσει με τη χρήση Οδοντιατρικής Υπολογιστικής Τομογραφίας Κωνικής Δέσμης (Ο.Υ.Τ), τη θέση και τη πορεία του κάτω γναθιαίου πόρου (Κ.Γ.Π) σε σχέση με τις παρακείμενες οστικές δομές, δηλαδή με το κάτω χείλος, το παρειακό και το γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο της κάτω γνάθου. Επίσης, να περιγράψει την ποικιλομορφία του Κ.Γ.Π κατά την πορεία του στο σώμα της κάτω γνάθου και κατά πόσο επηρεάζεται από το φύλο του ασθενούς και το ημιμόριο της κάτω γνάθου (δεξιό και αριστερό). Υλικά και Μεθοδολογία: Πρόκειται για μια αναδρομική εργαστηριακή έρευνα στην οποία εξετάστηκαν οι Ο.Υ.Τ από 111 ασθενείς ελληνικής εθνικότητας (52 άνδρες και 59 γυναίκες). Το δείγμα αυτό των Ο.Υ.Τ προέκυψε μετά την εφαρμογή των κριτηρίων επιλογής και αποκλεισμού των Ο.Υ.Τ των ασθενών από το αρχείο του τμήματος της Διαγνωστικής και Ακτινολογίας Στόματος, της Οδοντιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών, κατά το έτος 2017. Ειδικότερα, όταν στις Ο.Υ.Τ απεικονιζόταν τεχνητές αλλοιώσεις που επηρέαζαν τη διαγνωστική αξιοπιστία, παθολογικές εξεργασίες που εντοπίζονταν στο επίπεδο του Κ.Γ.Π, αναπτυξιακές διαταραχές ή προηγούμενες θεραπείες που μπορεί να επηρεάσουν την πορεία του Κ.Γ.Π και παρουσία εγκλείστων δοντιών εξαιρούνταν από το δείγμα της μελέτης. Ακτινογραφικά τα τοιχώματα του Κ.Γ.Π ήταν διακριτά σε όλες τις κάθετες τομές στη φατνιακή ακρολοφία. Για τη διεξαγωγή της έρευνας χρησιμοποιήθηκε Ο.Υ.Τ Newtom VGI (QR, Verona, Italy) με στοιχεία έκθεσης 110KV, χρόνος έκθεσης 3.6s και πεδίο ακτινοβόλησης 12x8 cm. Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν από έναν παρατηρητή ειδικά εκπαιδευμένο στη Διαγνωστική και Ακτινολογία Στόματος, o οποίος επανέλαβε τις ίδιες μετρήσεις μετά από ένα χρονικό διάστημα 2 μηνών. Οι εικόνες Ο.Υ.Τ αναλύθηκαν με ενσωματωμένο λογισμικό (ΝΝΤ 7,2,0), σε οθόνη EIZO FlexScan MX210 και ανάλυση 1600×1200 pixels σε σκοτεινό δωμάτιο. Κατά τη διαδικασία της δευτερογενούς ανασύνθεσης, καθορίστηκε ο προσανατολισμός των προκυπτουσών εγκαρσίων τομών ώστε να είναι παράλληλες με το μασητικό επίπεδο των δοντιών της κάτω γνάθου. Στη συνέχεια η εντόπιση του Κ.Γ.Π αξιολογήθηκε σε 4 προκαθορισμένες θέσεις της κάτω γνάθου. Η πρώτη θέση P1 επιλέχτηκε ως η κάθετη τομή στη φατνιακή ακρολοφία που απέχει 10 mm άπω του γενειακού τρήματος και με ισοδιαστήματα των 10mm από την πρώτη κάθετη τομή επιλέχτηκαν και οι υπόλοιπες θέσεις P2, P3 και P4 που είναι οι κάθετες τομές στη φατνιακή ακρολοφία που απέχουν 20 mm, 30 mm και 40 mm αντίστοιχα άπω του γενειακού τρήματος. Τρείς μετρήσεις αποστάσεων έγιναν σε καθεμιά από αυτές τις θέσεις. Αξιολογήθηκαν οι αποστάσεις του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο (απόσταση B), το γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο (απόσταση L), και το κάτω χείλος της κάτω γνάθου (απόσταση I). Για την επεξεργασία των δεδομένων και για τα σχήματα χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πρόγραμμα Minitab 16, ενώ ως προς τους πίνακες χρησιμοποιήθηκε το MS Excel 2016. Για τη μέτρηση του ποσοστού συμφωνίας μεταξύ δύο χρονικά διαφοροποιημένων παρατηρήσεων του ίδιου παρατηρητή χρησιμοποιήθηκε ο συντελεστής Κάππα του Cohen (Cohen’s Kappa Coefficient). Οι παράμετροι της περιγραφικής στατιστικής ανάλυσης παρουσιάζονται ως μέση τιμή ± τυπική απόκλιση. Η ανάλυση της διαφοράς των αντίστοιχων μετρήσεων που αφορούν τη δεξιά και την αριστερή πλευρά της κάτω γνάθου, καθώς και αυτές που αφορούν τους άνδρες και τις γυναίκες υποβλήθηκαν σε t-test. Το γενικό ελάχιστο επιθυμητό επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας καθορίστηκε σε p≤0.05. Αποτελέσματα: Το δείγμα αποτελείται από συνολικά 111 Ο.Υ.Τ ασθενών όπου οι 52 (47%) προέρχονταν από άνδρες ασθενείς, ενώ οι υπόλοιπες 59 (53%) προέρχονταν από γυναίκες ασθενείς. Η ηλικία των ασθενών κυμαινόταν από 20 μέχρι 84 ετών, με μέση ηλικία τα 54.9 έτη και τυπική απόκλιση τα 14.7 έτη. Ο παρατηρητής εκτέλεσε την ίδια παρατήρηση, σε δύο διαφορετικές χρονικές στιγμές, με μεσοδιάστημα 2 μηνών και η αξιοπιστία των αντίστοιχων μετρήσεων παρουσίασε εξαιρετική ποιότητα συμφωνίας (Cohen’s Kappa&gt;0.80). Στη γομφιακή περιοχή από τις πρόσθιες στις οπίσθιες περιοχές, η απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο αρχικά αυξάνεται μέχρι τη θέση που απέχει 20 mm άπω του γενειακού τρήματος και στη συνέχεια μειώνεται. Η εν λόγω απόσταση είναι μεγαλύτερη από την απόσταση του Κ.Γ.Π από το γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο σε όλες τις προκαθορισμένες θέσεις. Αντίστοιχα η απόσταση του Κ.Γ.Π από το κάτω χείλος της κάτω γνάθου από τις πρόσθιες στις οπίσθιες περιοχές, αρχικά μειώνεται μέχρι τη θέση που απέχει 20 mm άπω του γενειακού τρήματος και στη συνέχεια αυξάνεται έχοντας κατά την πορεία του ο Κ.Γ.Π με μια μέση τιμή απόστασης από το κάτω χείλος της κάτω γνάθου 8,04 mm για τους άνδρες και 7,48 mm για τις γυναίκες. Όσον αφορά τις αποστάσεις του Κ.Γ.Π από τις παρακείμενες οστικές δομές για τα 2 ημιμόρια της κάτω γνάθου, δεν παρατηρήθηκε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά των αποστάσεων μεταξύ της δεξιάς και της αριστερής πλευράς της κάτω γνάθου. Σχετικά με τη σύγκριση των εν λόγω αποστάσεων για τα 2 φύλα, οι άνδρες παρουσίαζαν μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο και το κάτω χείλος της κάτω γνάθου από τις γυναίκες σε όλες τις προκαθορισμένες κάθετες τομές της φατνιακής ακρολοφίας, αλλά μόνο για ορισμένες κάθετες τομές ήταν στατιστικά σημαντικά διαφορετικές. Οι γυναίκες, σε γενικές γραμμές, παρουσίαζαν μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από τους άνδρες στις 6 από τις 8 κάθετες τομές, χωρίς όμως να είναι στατιστικά σημαντικά διαφορετικές. Συζήτηση-Συμπεράσματα: Οι άνδρες παρουσίαζαν στατιστικά μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο συγκριτικά με τις γυναίκες, στις κάθετες τομές στη φατνιακή ακρολοφία που απέχουν 10 mm άπω του γενειακού τρήματος (για τη δεξιά κάτω γνάθο) και 20 mm άπω του γενειακού τρήματος (για την αριστερή κάτω γνάθο). Ομοίως οι άνδρες παρουσίαζαν στατιστικά μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από το κάτω χείλος της κάτω γνάθου συγκριτικά με τις γυναίκες, στις κάθετες τομές που απέχουν 10 mm άπω του γενειακού τρήματος (για τη δεξιά και την αριστερή κάτω γνάθο) και 20 mm άπω του γενειακού τρήματος (για την αριστερή κάτω γνάθο). Όσον αφορά τη σύγκριση των αποστάσεων του Κ.Γ.Π από τις παρακείμενες οστικές δομές για τις 2 πλευρές της κάτω γνάθου, βρέθηκε ότι οι αντίστοιχες μέσες τιμές των μετρήσεων ήταν πολύ κοντά μεταξύ τους και επομένως η πορεία του Κ.Γ.Π ήταν συμμετρική μεταξύ της δεξιάς και αριστερής πλευράς της κάτω γνάθου. Η μέγιστη απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές πέταλο εντοπίζεται 20 mm άπω του γενειακού τρήματος και για τα δύο φύλα (μεταξύ πρώτου και δεύτερου κάτω γομφίου). Η θέση αυτή κρίνεται ως η καταλληλότερη για τη διενέργεια της παρειακής τομής για την οβελιαία οστεοτομία της κάτω γνάθου. Κατά το εγκάρσιο επίπεδο στη γομφιακή περιοχή, ο Κ.Γ.Π εντοπίζεται πιο κοντά στο γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο της κάτω γνάθου απέχοντας από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο κατά τα 3/5 της παρειογλωσσικής διάστασης του οστού. Κατά τη διαδρομή του από τον κλάδο της κάτω γνάθου στην πρόσθια περιοχή, ακολουθεί μια καθοδική πορεία προσεγγίζοντας το κάτω χείλος της κάτω γνάθου μέχρι τη θέση που απέχει 20 mm άπω του γενειακού τρήματος (περιοχή μεταξύ του πρώτου και δεύτερου γομφίου) και στη συνέχεια ανέρχεται για να προσεγγίσει το γενειακό τρήμα. Στη γομφιακή περιοχή ο Κ.Γ.Π διέρχεται άνωθεν του κάτω χείλους της κάτω γνάθου με μια μέση τιμή απόστασης 8,04 mm για τους άνδρες και 7,48 mm για τις γυναίκες. Για τον ακτινογραφικό προσδιορισμό του Κ.Γ.Π θα πρέπει να επιλέγονται οι απεικονιστικές μέθοδοι που παρέχουν ακριβή πληροφόρηση της θέσης του σε συνδυασμό με τον μικρότερο κίνδυνο έκθεσης του ασθενούς στην ιοντίζουσα ακτινοβολία. Στις περιπτώσεις που οι πληροφορίες που προκύπτουν από τις συμβατικές ακτινογραφίες είναι ασαφείς ή ανεπαρκείς ενδείκνυται η χρήση της Ο.Υ.Τ. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης επιβεβαιώνουν την ποικιλομορφία που παρουσιάζει η πορεία και η θέση του Κ.Γ.Π στο σώμα της κάτω γνάθου. Κρίνεται επομένως επιβεβλημένη η χρήση της Ο.Υ.Τ για την εκτίμηση και αξιολόγηση της εντόπισης του Κ.Γ.Π πριν από κάθε χειρουργική διαδικασία της κάτω γνάθου που ενέχει υψηλό κίνδυνο τραυματισμού του. Η πληροφορία που προκύπτει από την Ο.Υ.Τ βοηθά τον επεμβαίνων σε έναν καλύτερο σχεδιασμό της επέμβασης προεγχειρητικά και μια καλύτερη αντιμετώπιση των επιπλοκών που μπορεί να προκύψουν διεγχειρητικά.","abstract_has_math":false,"creators":["Ανυφαντή Θεοδώρα","Anyfanti Theodora"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2018,"date_issued":"2018","date_published":"2018","updated_at":"2026-11-19T05:35:36Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2877329"],"render_values":[{"text":"uoadl:2877329","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2877329","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2877329","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2877329","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ανυφαντή Θεοδώρα","Anyfanti Theodora"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2018"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2877329","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2877329"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να προσδιορίσει με τη χρήση Οδοντιατρικής Υπολογιστικής Τομογραφίας Κωνικής Δέσμης (Ο.Υ.Τ), τη θέση και τη πορεία του κάτω γναθιαίου πόρου (Κ.Γ.Π) σε σχέση με τις παρακείμενες οστικές δομές, δηλαδή με το κάτω χείλος, το παρειακό και το γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο της κάτω γνάθου. Επίσης, να περιγράψει την ποικιλομορφία του Κ.Γ.Π κατά την πορεία του στο σώμα της κάτω γνάθου και κατά πόσο επηρεάζεται από το φύλο του ασθενούς και το ημιμόριο της κάτω γνάθου (δεξιό και αριστερό). Υλικά και Μεθοδολογία: Πρόκειται για μια αναδρομική εργαστηριακή έρευνα στην οποία εξετάστηκαν οι Ο.Υ.Τ από 111 ασθενείς ελληνικής εθνικότητας (52 άνδρες και 59 γυναίκες). Το δείγμα αυτό των Ο.Υ.Τ προέκυψε μετά την εφαρμογή των κριτηρίων επιλογής και αποκλεισμού των Ο.Υ.Τ των ασθενών από το αρχείο του τμήματος της Διαγνωστικής και Ακτινολογίας Στόματος, της Οδοντιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών, κατά το έτος 2017. Ειδικότερα, όταν στις Ο.Υ.Τ απεικονιζόταν τεχνητές αλλοιώσεις που επηρέαζαν τη διαγνωστική αξιοπιστία, παθολογικές εξεργασίες που εντοπίζονταν στο επίπεδο του Κ.Γ.Π, αναπτυξιακές διαταραχές ή προηγούμενες θεραπείες που μπορεί να επηρεάσουν την πορεία του Κ.Γ.Π και παρουσία εγκλείστων δοντιών εξαιρούνταν από το δείγμα της μελέτης. Ακτινογραφικά τα τοιχώματα του Κ.Γ.Π ήταν διακριτά σε όλες τις κάθετες τομές στη φατνιακή ακρολοφία. Για τη διεξαγωγή της έρευνας χρησιμοποιήθηκε Ο.Υ.Τ Newtom VGI (QR, Verona, Italy) με στοιχεία έκθεσης 110KV, χρόνος έκθεσης 3.6s και πεδίο ακτινοβόλησης 12x8 cm. Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν από έναν παρατηρητή ειδικά εκπαιδευμένο στη Διαγνωστική και Ακτινολογία Στόματος, o οποίος επανέλαβε τις ίδιες μετρήσεις μετά από ένα χρονικό διάστημα 2 μηνών. Οι εικόνες Ο.Υ.Τ αναλύθηκαν με ενσωματωμένο λογισμικό (ΝΝΤ 7,2,0), σε οθόνη EIZO FlexScan MX210 και ανάλυση 1600×1200 pixels σε σκοτεινό δωμάτιο. Κατά τη διαδικασία της δευτερογενούς ανασύνθεσης, καθορίστηκε ο προσανατολισμός των προκυπτουσών εγκαρσίων τομών ώστε να είναι παράλληλες με το μασητικό επίπεδο των δοντιών της κάτω γνάθου. Στη συνέχεια η εντόπιση του Κ.Γ.Π αξιολογήθηκε σε 4 προκαθορισμένες θέσεις της κάτω γνάθου. Η πρώτη θέση P1 επιλέχτηκε ως η κάθετη τομή στη φατνιακή ακρολοφία που απέχει 10 mm άπω του γενειακού τρήματος και με ισοδιαστήματα των 10mm από την πρώτη κάθετη τομή επιλέχτηκαν και οι υπόλοιπες θέσεις P2, P3 και P4 που είναι οι κάθετες τομές στη φατνιακή ακρολοφία που απέχουν 20 mm, 30 mm και 40 mm αντίστοιχα άπω του γενειακού τρήματος. Τρείς μετρήσεις αποστάσεων έγιναν σε καθεμιά από αυτές τις θέσεις. Αξιολογήθηκαν οι αποστάσεις του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο (απόσταση B), το γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο (απόσταση L), και το κάτω χείλος της κάτω γνάθου (απόσταση I). Για την επεξεργασία των δεδομένων και για τα σχήματα χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πρόγραμμα Minitab 16, ενώ ως προς τους πίνακες χρησιμοποιήθηκε το MS Excel 2016. Για τη μέτρηση του ποσοστού συμφωνίας μεταξύ δύο χρονικά διαφοροποιημένων παρατηρήσεων του ίδιου παρατηρητή χρησιμοποιήθηκε ο συντελεστής Κάππα του Cohen (Cohen’s Kappa Coefficient). Οι παράμετροι της περιγραφικής στατιστικής ανάλυσης παρουσιάζονται ως μέση τιμή ± τυπική απόκλιση. Η ανάλυση της διαφοράς των αντίστοιχων μετρήσεων που αφορούν τη δεξιά και την αριστερή πλευρά της κάτω γνάθου, καθώς και αυτές που αφορούν τους άνδρες και τις γυναίκες υποβλήθηκαν σε t-test. Το γενικό ελάχιστο επιθυμητό επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας καθορίστηκε σε p≤0.05. Αποτελέσματα: Το δείγμα αποτελείται από συνολικά 111 Ο.Υ.Τ ασθενών όπου οι 52 (47%) προέρχονταν από άνδρες ασθενείς, ενώ οι υπόλοιπες 59 (53%) προέρχονταν από γυναίκες ασθενείς. Η ηλικία των ασθενών κυμαινόταν από 20 μέχρι 84 ετών, με μέση ηλικία τα 54.9 έτη και τυπική απόκλιση τα 14.7 έτη. Ο παρατηρητής εκτέλεσε την ίδια παρατήρηση, σε δύο διαφορετικές χρονικές στιγμές, με μεσοδιάστημα 2 μηνών και η αξιοπιστία των αντίστοιχων μετρήσεων παρουσίασε εξαιρετική ποιότητα συμφωνίας (Cohen’s Kappa>0.80). Στη γομφιακή περιοχή από τις πρόσθιες στις οπίσθιες περιοχές, η απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο αρχικά αυξάνεται μέχρι τη θέση που απέχει 20 mm άπω του γενειακού τρήματος και στη συνέχεια μειώνεται. Η εν λόγω απόσταση είναι μεγαλύτερη από την απόσταση του Κ.Γ.Π από το γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο σε όλες τις προκαθορισμένες θέσεις. Αντίστοιχα η απόσταση του Κ.Γ.Π από το κάτω χείλος της κάτω γνάθου από τις πρόσθιες στις οπίσθιες περιοχές, αρχικά μειώνεται μέχρι τη θέση που απέχει 20 mm άπω του γενειακού τρήματος και στη συνέχεια αυξάνεται έχοντας κατά την πορεία του ο Κ.Γ.Π με μια μέση τιμή απόστασης από το κάτω χείλος της κάτω γνάθου 8,04 mm για τους άνδρες και 7,48 mm για τις γυναίκες. Όσον αφορά τις αποστάσεις του Κ.Γ.Π από τις παρακείμενες οστικές δομές για τα 2 ημιμόρια της κάτω γνάθου, δεν παρατηρήθηκε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά των αποστάσεων μεταξύ της δεξιάς και της αριστερής πλευράς της κάτω γνάθου. Σχετικά με τη σύγκριση των εν λόγω αποστάσεων για τα 2 φύλα, οι άνδρες παρουσίαζαν μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο και το κάτω χείλος της κάτω γνάθου από τις γυναίκες σε όλες τις προκαθορισμένες κάθετες τομές της φατνιακής ακρολοφίας, αλλά μόνο για ορισμένες κάθετες τομές ήταν στατιστικά σημαντικά διαφορετικές. Οι γυναίκες, σε γενικές γραμμές, παρουσίαζαν μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από τους άνδρες στις 6 από τις 8 κάθετες τομές, χωρίς όμως να είναι στατιστικά σημαντικά διαφορετικές. Συζήτηση-Συμπεράσματα: Οι άνδρες παρουσίαζαν στατιστικά μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο συγκριτικά με τις γυναίκες, στις κάθετες τομές στη φατνιακή ακρολοφία που απέχουν 10 mm άπω του γενειακού τρήματος (για τη δεξιά κάτω γνάθο) και 20 mm άπω του γενειακού τρήματος (για την αριστερή κάτω γνάθο). Ομοίως οι άνδρες παρουσίαζαν στατιστικά μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από το κάτω χείλος της κάτω γνάθου συγκριτικά με τις γυναίκες, στις κάθετες τομές που απέχουν 10 mm άπω του γενειακού τρήματος (για τη δεξιά και την αριστερή κάτω γνάθο) και 20 mm άπω του γενειακού τρήματος (για την αριστερή κάτω γνάθο). Όσον αφορά τη σύγκριση των αποστάσεων του Κ.Γ.Π από τις παρακείμενες οστικές δομές για τις 2 πλευρές της κάτω γνάθου, βρέθηκε ότι οι αντίστοιχες μέσες τιμές των μετρήσεων ήταν πολύ κοντά μεταξύ τους και επομένως η πορεία του Κ.Γ.Π ήταν συμμετρική μεταξύ της δεξιάς και αριστερής πλευράς της κάτω γνάθου. Η μέγιστη απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές πέταλο εντοπίζεται 20 mm άπω του γενειακού τρήματος και για τα δύο φύλα (μεταξύ πρώτου και δεύτερου κάτω γομφίου). Η θέση αυτή κρίνεται ως η καταλληλότερη για τη διενέργεια της παρειακής τομής για την οβελιαία οστεοτομία της κάτω γνάθου. Κατά το εγκάρσιο επίπεδο στη γομφιακή περιοχή, ο Κ.Γ.Π εντοπίζεται πιο κοντά στο γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο της κάτω γνάθου απέχοντας από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο κατά τα 3/5 της παρειογλωσσικής διάστασης του οστού. Κατά τη διαδρομή του από τον κλάδο της κάτω γνάθου στην πρόσθια περιοχή, ακολουθεί μια καθοδική πορεία προσεγγίζοντας το κάτω χείλος της κάτω γνάθου μέχρι τη θέση που απέχει 20 mm άπω του γενειακού τρήματος (περιοχή μεταξύ του πρώτου και δεύτερου γομφίου) και στη συνέχεια ανέρχεται για να προσεγγίσει το γενειακό τρήμα. Στη γομφιακή περιοχή ο Κ.Γ.Π διέρχεται άνωθεν του κάτω χείλους της κάτω γνάθου με μια μέση τιμή απόστασης 8,04 mm για τους άνδρες και 7,48 mm για τις γυναίκες. Για τον ακτινογραφικό προσδιορισμό του Κ.Γ.Π θα πρέπει να επιλέγονται οι απεικονιστικές μέθοδοι που παρέχουν ακριβή πληροφόρηση της θέσης του σε συνδυασμό με τον μικρότερο κίνδυνο έκθεσης του ασθενούς στην ιοντίζουσα ακτινοβολία. Στις περιπτώσεις που οι πληροφορίες που προκύπτουν από τις συμβατικές ακτινογραφίες είναι ασαφείς ή ανεπαρκείς ενδείκνυται η χρήση της Ο.Υ.Τ. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης επιβεβαιώνουν την ποικιλομορφία που παρουσιάζει η πορεία και η θέση του Κ.Γ.Π στο σώμα της κάτω γνάθου. Κρίνεται επομένως επιβεβλημένη η χρήση της Ο.Υ.Τ για την εκτίμηση και αξιολόγηση της εντόπισης του Κ.Γ.Π πριν από κάθε χειρουργική διαδικασία της κάτω γνάθου που ενέχει υψηλό κίνδυνο τραυματισμού του. Η πληροφορία που προκύπτει από την Ο.Υ.Τ βοηθά τον επεμβαίνων σε έναν καλύτερο σχεδιασμό της επέμβασης προεγχειρητικά και μια καλύτερη αντιμετώπιση των επιπλοκών που μπορεί να προκύψουν διεγχειρητικά.","Purpose: The purpose of the present study was to investigate the radiographic location and course of Mandibular Canal (MC), in relation to the cortices of the mandible (buccal and lingual cortical plates and inferior border of the mandible) using Cone Beam Computed Tomography (CBCT). In addition, the study describes the variations in the relative course of MC and the association of MC with the patient's sex and the side of the mandible (right ang left). Materials and Methods: A retrospective study was performed using the CBCT mandibular image records of 111 dental Greek patients (52 males and 59 females) at the Department of Oral Diagnosis and Radiology, School of Dentistry, National and Kapodistrian University of Athens. The sample of the study was selected after the application of inclusion and exclusion criteria in the CBCT of year 2017. Specifically, CBCT with artifacts that affected diagnostic quality and patients who had maxillofacial deformities, any pathologic conditions or any previous manipulation which could alter the position of MC or tooth position including impactions, were excluded. Radiographically there was completely bilaterally corticated MC. The CBCT examinations were conducted using a Newtom VGI (QR, Verona, Italy) with a field of view 12x8 cm, 110 kV and exposure time 3.6s. The CBCT scans were analyzed by one experienced Oral Radiologist, who repeated CBCT measurements after a 2-months interval. The CBCT images were analysed with built-in software (NNT 7,2,0), with an EIZO FlexScan MX210 screen and with resolution 1600×1200 of pixels in a darkroom. During the secondary reconstruction procedure, the orientation of the resulting axial sections was determined to be parallel to the occlusal plane of the mandibular teeth. The location of MC was evaluated in 4 different regions. The first cross-sectional image (point P1) was selected at 10 mm distal to the mental foramen and intervals of 10 mm, respectively, points P2, P3 and P4 were selected for examination. Three measurements were made at each cross-sectional image. The distances from the MC to the: 1) buccal cortical plate (distance B), 2) lingual cortical plate (distance L) and 3) inferior border (distance I) of the mandible were measured. The data were analyzed with the Minitab 16 and the tables were created with MS Excel 2016. Descriptive of parameters were given as Mean ± Standard Deviation (SD). The observation quality control was performed using the Cohen's Kappa Coefficient statistical test. The significance of differences between comparable measurements was tested for females and males, for left and right sides by using t-test. Probabilities≤0.05 were accepted as significant. Results: The study sample consisted of 111 patient CBCT scans (52 males and 59 females). The mean age of the patients was 54.9 (S.D: 14.7), with ages ranging from 20-84 years. The observer repeated CBCT measurements after a 2-months interval and the intraobserver coefficient (Cohen’s Kappa>0.80) suggesting excellent intraobserver agreement. In the molar region the distance from the MC to the buccal cortical plate from the anterior positions to the posterior positions, initially increased until position 20 mm distal to the mental foramen and then decreased. The MC was situated closer to the lingual cortical plate in the molar region. The distance from the MC to the inferior border of the mandible from the anterior positions to the posterior positions, initially decreased until position 20 mm distal to the mental foramen and then increased. Furthermore, its mean vertical position from the inferior border of the mandible was 8,04mm for men and 7,48 mm for women. There was no statistically significant difference in the distances from MC to the cortices of the mandible between right and left side of the mandible. Comparing distance measurements of MC to the buccal cortical plate and inferior border of the mandible, were greater in males than females in all cross-sectional images, but only for certain cross-sectional images were statistically significant differences. Generally, a greater distance of MC to the lingual cortical plate was noticed in females compared to males, for six of eight cross-sectional images, but differences were not statistically significant. Discussion-Conclusions: The distance of MC to the buccal cortical plate was significantly greater in males than females for 2 cross-sectional images (10 mm distal to the mental foramen on the right-side of mandible and 20 mm distal to the mental foramen on the left side of mandible). Similarly, the distance of MC to the buccal cortical plate was significantly greater in males than females for 3 cross-sectional images (10 mm distal to the mental foramen on the right and left side of mandible and 20 mm distal to the mental foramen on the left side of mandible). Regarding the comparable measurements for left and right sides of the mandible, it was found that the corresponding mean values of the measurements were similar, and thus, the course of MC was symmetrical between right and left side of the mandible. The distance from the MC to the buccal cortical plate was greater at position 20 mm distal to the mental foramen, which is considered the safest position to place the vertical buccal cut of the sagittal ramus split osteotomy. In the buccolingual dimension, the MC was situated closer to the lingual cortical plate in the molar region and it was positioned with approximately 3/5 of the available bone buccal to the MC. In the vertical dimension, from posterior to anterior positions the MC travelled downward until the position 20 mm distal to the mental foramen (region between first and second molar), where it ascended to reach the mental foramen at the premolar region. Its mean vertical position from the inferior border of the mandible was 8,04 mm for men and 7,48 mm for females in the molar region. The ‘’Standard’’ Imaging modalities, chosen for the radiographic determination of the MC, should provide the required diagnostic information with the least radiation exposure to the patient. In selected cases where conventional radiographs fail to provide the information required, CBCT should de indicated. This study confirms the variations in the relative position and course of the MC along the body of the mandible. Precise preoperative assessment of the location of MC by using CBCT scans is critical for surgical procedures in the posterior mandible when there is risk of injury to the MC. The contribution of the CBCT information enables the surgeon for efficient and accurate surgical planning and encountering an intraoperative complication."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ανάλυση της θέσης και της πορείας του κάτω γναθιαίου πόρου με τη χρήση Οδοντιατρικής Υπολογιστικής Τομογραφίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ανυφαντή Θεοδώρα","Anyfanti Theodora"],"dc:date":["2018"],"dc:description":["Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να προσδιορίσει με τη χρήση Οδοντιατρικής Υπολογιστικής Τομογραφίας Κωνικής Δέσμης (Ο.Υ.Τ), τη θέση και τη πορεία του κάτω γναθιαίου πόρου (Κ.Γ.Π) σε σχέση με τις παρακείμενες οστικές δομές, δηλαδή με το κάτω χείλος, το παρειακό και το γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο της κάτω γνάθου. Επίσης, να περιγράψει την ποικιλομορφία του Κ.Γ.Π κατά την πορεία του στο σώμα της κάτω γνάθου και κατά πόσο επηρεάζεται από το φύλο του ασθενούς και το ημιμόριο της κάτω γνάθου (δεξιό και αριστερό). Υλικά και Μεθοδολογία: Πρόκειται για μια αναδρομική εργαστηριακή έρευνα στην οποία εξετάστηκαν οι Ο.Υ.Τ από 111 ασθενείς ελληνικής εθνικότητας (52 άνδρες και 59 γυναίκες). Το δείγμα αυτό των Ο.Υ.Τ προέκυψε μετά την εφαρμογή των κριτηρίων επιλογής και αποκλεισμού των Ο.Υ.Τ των ασθενών από το αρχείο του τμήματος της Διαγνωστικής και Ακτινολογίας Στόματος, της Οδοντιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών, κατά το έτος 2017. Ειδικότερα, όταν στις Ο.Υ.Τ απεικονιζόταν τεχνητές αλλοιώσεις που επηρέαζαν τη διαγνωστική αξιοπιστία, παθολογικές εξεργασίες που εντοπίζονταν στο επίπεδο του Κ.Γ.Π, αναπτυξιακές διαταραχές ή προηγούμενες θεραπείες που μπορεί να επηρεάσουν την πορεία του Κ.Γ.Π και παρουσία εγκλείστων δοντιών εξαιρούνταν από το δείγμα της μελέτης. Ακτινογραφικά τα τοιχώματα του Κ.Γ.Π ήταν διακριτά σε όλες τις κάθετες τομές στη φατνιακή ακρολοφία. Για τη διεξαγωγή της έρευνας χρησιμοποιήθηκε Ο.Υ.Τ Newtom VGI (QR, Verona, Italy) με στοιχεία έκθεσης 110KV, χρόνος έκθεσης 3.6s και πεδίο ακτινοβόλησης 12x8 cm. Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν από έναν παρατηρητή ειδικά εκπαιδευμένο στη Διαγνωστική και Ακτινολογία Στόματος, o οποίος επανέλαβε τις ίδιες μετρήσεις μετά από ένα χρονικό διάστημα 2 μηνών. Οι εικόνες Ο.Υ.Τ αναλύθηκαν με ενσωματωμένο λογισμικό (ΝΝΤ 7,2,0), σε οθόνη EIZO FlexScan MX210 και ανάλυση 1600×1200 pixels σε σκοτεινό δωμάτιο. Κατά τη διαδικασία της δευτερογενούς ανασύνθεσης, καθορίστηκε ο προσανατολισμός των προκυπτουσών εγκαρσίων τομών ώστε να είναι παράλληλες με το μασητικό επίπεδο των δοντιών της κάτω γνάθου. Στη συνέχεια η εντόπιση του Κ.Γ.Π αξιολογήθηκε σε 4 προκαθορισμένες θέσεις της κάτω γνάθου. Η πρώτη θέση P1 επιλέχτηκε ως η κάθετη τομή στη φατνιακή ακρολοφία που απέχει 10 mm άπω του γενειακού τρήματος και με ισοδιαστήματα των 10mm από την πρώτη κάθετη τομή επιλέχτηκαν και οι υπόλοιπες θέσεις P2, P3 και P4 που είναι οι κάθετες τομές στη φατνιακή ακρολοφία που απέχουν 20 mm, 30 mm και 40 mm αντίστοιχα άπω του γενειακού τρήματος. Τρείς μετρήσεις αποστάσεων έγιναν σε καθεμιά από αυτές τις θέσεις. Αξιολογήθηκαν οι αποστάσεις του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο (απόσταση B), το γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο (απόσταση L), και το κάτω χείλος της κάτω γνάθου (απόσταση I). Για την επεξεργασία των δεδομένων και για τα σχήματα χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πρόγραμμα Minitab 16, ενώ ως προς τους πίνακες χρησιμοποιήθηκε το MS Excel 2016. Για τη μέτρηση του ποσοστού συμφωνίας μεταξύ δύο χρονικά διαφοροποιημένων παρατηρήσεων του ίδιου παρατηρητή χρησιμοποιήθηκε ο συντελεστής Κάππα του Cohen (Cohen’s Kappa Coefficient). Οι παράμετροι της περιγραφικής στατιστικής ανάλυσης παρουσιάζονται ως μέση τιμή ± τυπική απόκλιση. Η ανάλυση της διαφοράς των αντίστοιχων μετρήσεων που αφορούν τη δεξιά και την αριστερή πλευρά της κάτω γνάθου, καθώς και αυτές που αφορούν τους άνδρες και τις γυναίκες υποβλήθηκαν σε t-test. Το γενικό ελάχιστο επιθυμητό επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας καθορίστηκε σε p≤0.05. Αποτελέσματα: Το δείγμα αποτελείται από συνολικά 111 Ο.Υ.Τ ασθενών όπου οι 52 (47%) προέρχονταν από άνδρες ασθενείς, ενώ οι υπόλοιπες 59 (53%) προέρχονταν από γυναίκες ασθενείς. Η ηλικία των ασθενών κυμαινόταν από 20 μέχρι 84 ετών, με μέση ηλικία τα 54.9 έτη και τυπική απόκλιση τα 14.7 έτη. Ο παρατηρητής εκτέλεσε την ίδια παρατήρηση, σε δύο διαφορετικές χρονικές στιγμές, με μεσοδιάστημα 2 μηνών και η αξιοπιστία των αντίστοιχων μετρήσεων παρουσίασε εξαιρετική ποιότητα συμφωνίας (Cohen’s Kappa>0.80). Στη γομφιακή περιοχή από τις πρόσθιες στις οπίσθιες περιοχές, η απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο αρχικά αυξάνεται μέχρι τη θέση που απέχει 20 mm άπω του γενειακού τρήματος και στη συνέχεια μειώνεται. Η εν λόγω απόσταση είναι μεγαλύτερη από την απόσταση του Κ.Γ.Π από το γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο σε όλες τις προκαθορισμένες θέσεις. Αντίστοιχα η απόσταση του Κ.Γ.Π από το κάτω χείλος της κάτω γνάθου από τις πρόσθιες στις οπίσθιες περιοχές, αρχικά μειώνεται μέχρι τη θέση που απέχει 20 mm άπω του γενειακού τρήματος και στη συνέχεια αυξάνεται έχοντας κατά την πορεία του ο Κ.Γ.Π με μια μέση τιμή απόστασης από το κάτω χείλος της κάτω γνάθου 8,04 mm για τους άνδρες και 7,48 mm για τις γυναίκες. Όσον αφορά τις αποστάσεις του Κ.Γ.Π από τις παρακείμενες οστικές δομές για τα 2 ημιμόρια της κάτω γνάθου, δεν παρατηρήθηκε καμία στατιστικά σημαντική διαφορά των αποστάσεων μεταξύ της δεξιάς και της αριστερής πλευράς της κάτω γνάθου. Σχετικά με τη σύγκριση των εν λόγω αποστάσεων για τα 2 φύλα, οι άνδρες παρουσίαζαν μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο και το κάτω χείλος της κάτω γνάθου από τις γυναίκες σε όλες τις προκαθορισμένες κάθετες τομές της φατνιακής ακρολοφίας, αλλά μόνο για ορισμένες κάθετες τομές ήταν στατιστικά σημαντικά διαφορετικές. Οι γυναίκες, σε γενικές γραμμές, παρουσίαζαν μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από τους άνδρες στις 6 από τις 8 κάθετες τομές, χωρίς όμως να είναι στατιστικά σημαντικά διαφορετικές. Συζήτηση-Συμπεράσματα: Οι άνδρες παρουσίαζαν στατιστικά μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο συγκριτικά με τις γυναίκες, στις κάθετες τομές στη φατνιακή ακρολοφία που απέχουν 10 mm άπω του γενειακού τρήματος (για τη δεξιά κάτω γνάθο) και 20 mm άπω του γενειακού τρήματος (για την αριστερή κάτω γνάθο). Ομοίως οι άνδρες παρουσίαζαν στατιστικά μεγαλύτερη απόσταση του Κ.Γ.Π από το κάτω χείλος της κάτω γνάθου συγκριτικά με τις γυναίκες, στις κάθετες τομές που απέχουν 10 mm άπω του γενειακού τρήματος (για τη δεξιά και την αριστερή κάτω γνάθο) και 20 mm άπω του γενειακού τρήματος (για την αριστερή κάτω γνάθο). Όσον αφορά τη σύγκριση των αποστάσεων του Κ.Γ.Π από τις παρακείμενες οστικές δομές για τις 2 πλευρές της κάτω γνάθου, βρέθηκε ότι οι αντίστοιχες μέσες τιμές των μετρήσεων ήταν πολύ κοντά μεταξύ τους και επομένως η πορεία του Κ.Γ.Π ήταν συμμετρική μεταξύ της δεξιάς και αριστερής πλευράς της κάτω γνάθου. Η μέγιστη απόσταση του Κ.Γ.Π από το παρειακό συμπαγές πέταλο εντοπίζεται 20 mm άπω του γενειακού τρήματος και για τα δύο φύλα (μεταξύ πρώτου και δεύτερου κάτω γομφίου). Η θέση αυτή κρίνεται ως η καταλληλότερη για τη διενέργεια της παρειακής τομής για την οβελιαία οστεοτομία της κάτω γνάθου. Κατά το εγκάρσιο επίπεδο στη γομφιακή περιοχή, ο Κ.Γ.Π εντοπίζεται πιο κοντά στο γλωσσικό συμπαγές οστικό πέταλο της κάτω γνάθου απέχοντας από το παρειακό συμπαγές οστικό πέταλο κατά τα 3/5 της παρειογλωσσικής διάστασης του οστού. Κατά τη διαδρομή του από τον κλάδο της κάτω γνάθου στην πρόσθια περιοχή, ακολουθεί μια καθοδική πορεία προσεγγίζοντας το κάτω χείλος της κάτω γνάθου μέχρι τη θέση που απέχει 20 mm άπω του γενειακού τρήματος (περιοχή μεταξύ του πρώτου και δεύτερου γομφίου) και στη συνέχεια ανέρχεται για να προσεγγίσει το γενειακό τρήμα. Στη γομφιακή περιοχή ο Κ.Γ.Π διέρχεται άνωθεν του κάτω χείλους της κάτω γνάθου με μια μέση τιμή απόστασης 8,04 mm για τους άνδρες και 7,48 mm για τις γυναίκες. Για τον ακτινογραφικό προσδιορισμό του Κ.Γ.Π θα πρέπει να επιλέγονται οι απεικονιστικές μέθοδοι που παρέχουν ακριβή πληροφόρηση της θέσης του σε συνδυασμό με τον μικρότερο κίνδυνο έκθεσης του ασθενούς στην ιοντίζουσα ακτινοβολία. Στις περιπτώσεις που οι πληροφορίες που προκύπτουν από τις συμβατικές ακτινογραφίες είναι ασαφείς ή ανεπαρκείς ενδείκνυται η χρήση της Ο.Υ.Τ. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης επιβεβαιώνουν την ποικιλομορφία που παρουσιάζει η πορεία και η θέση του Κ.Γ.Π στο σώμα της κάτω γνάθου. Κρίνεται επομένως επιβεβλημένη η χρήση της Ο.Υ.Τ για την εκτίμηση και αξιολόγηση της εντόπισης του Κ.Γ.Π πριν από κάθε χειρουργική διαδικασία της κάτω γνάθου που ενέχει υψηλό κίνδυνο τραυματισμού του. Η πληροφορία που προκύπτει από την Ο.Υ.Τ βοηθά τον επεμβαίνων σε έναν καλύτερο σχεδιασμό της επέμβασης προεγχειρητικά και μια καλύτερη αντιμετώπιση των επιπλοκών που μπορεί να προκύψουν διεγχειρητικά.","Purpose: The purpose of the present study was to investigate the radiographic location and course of Mandibular Canal (MC), in relation to the cortices of the mandible (buccal and lingual cortical plates and inferior border of the mandible) using Cone Beam Computed Tomography (CBCT). In addition, the study describes the variations in the relative course of MC and the association of MC with the patient's sex and the side of the mandible (right ang left). Materials and Methods: A retrospective study was performed using the CBCT mandibular image records of 111 dental Greek patients (52 males and 59 females) at the Department of Oral Diagnosis and Radiology, School of Dentistry, National and Kapodistrian University of Athens. The sample of the study was selected after the application of inclusion and exclusion criteria in the CBCT of year 2017. Specifically, CBCT with artifacts that affected diagnostic quality and patients who had maxillofacial deformities, any pathologic conditions or any previous manipulation which could alter the position of MC or tooth position including impactions, were excluded. Radiographically there was completely bilaterally corticated MC. The CBCT examinations were conducted using a Newtom VGI (QR, Verona, Italy) with a field of view 12x8 cm, 110 kV and exposure time 3.6s. The CBCT scans were analyzed by one experienced Oral Radiologist, who repeated CBCT measurements after a 2-months interval. The CBCT images were analysed with built-in software (NNT 7,2,0), with an EIZO FlexScan MX210 screen and with resolution 1600×1200 of pixels in a darkroom. During the secondary reconstruction procedure, the orientation of the resulting axial sections was determined to be parallel to the occlusal plane of the mandibular teeth. The location of MC was evaluated in 4 different regions. The first cross-sectional image (point P1) was selected at 10 mm distal to the mental foramen and intervals of 10 mm, respectively, points P2, P3 and P4 were selected for examination. Three measurements were made at each cross-sectional image. The distances from the MC to the: 1) buccal cortical plate (distance B), 2) lingual cortical plate (distance L) and 3) inferior border (distance I) of the mandible were measured. The data were analyzed with the Minitab 16 and the tables were created with MS Excel 2016. Descriptive of parameters were given as Mean ± Standard Deviation (SD). The observation quality control was performed using the Cohen's Kappa Coefficient statistical test. The significance of differences between comparable measurements was tested for females and males, for left and right sides by using t-test. Probabilities≤0.05 were accepted as significant. Results: The study sample consisted of 111 patient CBCT scans (52 males and 59 females). The mean age of the patients was 54.9 (S.D: 14.7), with ages ranging from 20-84 years. The observer repeated CBCT measurements after a 2-months interval and the intraobserver coefficient (Cohen’s Kappa>0.80) suggesting excellent intraobserver agreement. In the molar region the distance from the MC to the buccal cortical plate from the anterior positions to the posterior positions, initially increased until position 20 mm distal to the mental foramen and then decreased. The MC was situated closer to the lingual cortical plate in the molar region. The distance from the MC to the inferior border of the mandible from the anterior positions to the posterior positions, initially decreased until position 20 mm distal to the mental foramen and then increased. Furthermore, its mean vertical position from the inferior border of the mandible was 8,04mm for men and 7,48 mm for women. There was no statistically significant difference in the distances from MC to the cortices of the mandible between right and left side of the mandible. Comparing distance measurements of MC to the buccal cortical plate and inferior border of the mandible, were greater in males than females in all cross-sectional images, but only for certain cross-sectional images were statistically significant differences. Generally, a greater distance of MC to the lingual cortical plate was noticed in females compared to males, for six of eight cross-sectional images, but differences were not statistically significant. Discussion-Conclusions: The distance of MC to the buccal cortical plate was significantly greater in males than females for 2 cross-sectional images (10 mm distal to the mental foramen on the right-side of mandible and 20 mm distal to the mental foramen on the left side of mandible). Similarly, the distance of MC to the buccal cortical plate was significantly greater in males than females for 3 cross-sectional images (10 mm distal to the mental foramen on the right and left side of mandible and 20 mm distal to the mental foramen on the left side of mandible). Regarding the comparable measurements for left and right sides of the mandible, it was found that the corresponding mean values of the measurements were similar, and thus, the course of MC was symmetrical between right and left side of the mandible. The distance from the MC to the buccal cortical plate was greater at position 20 mm distal to the mental foramen, which is considered the safest position to place the vertical buccal cut of the sagittal ramus split osteotomy. In the buccolingual dimension, the MC was situated closer to the lingual cortical plate in the molar region and it was positioned with approximately 3/5 of the available bone buccal to the MC. In the vertical dimension, from posterior to anterior positions the MC travelled downward until the position 20 mm distal to the mental foramen (region between first and second molar), where it ascended to reach the mental foramen at the premolar region. Its mean vertical position from the inferior border of the mandible was 8,04 mm for men and 7,48 mm for females in the molar region. The ‘’Standard’’ Imaging modalities, chosen for the radiographic determination of the MC, should provide the required diagnostic information with the least radiation exposure to the patient. In selected cases where conventional radiographs fail to provide the information required, CBCT should de indicated. This study confirms the variations in the relative position and course of the MC along the body of the mandible. Precise preoperative assessment of the location of MC by using CBCT scans is critical for surgical procedures in the posterior mandible when there is risk of injury to the MC. The contribution of the CBCT information enables the surgeon for efficient and accurate surgical planning and encountering an intraoperative complication."],"dc:identifier":["uoadl:2877329","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2877329"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ανάλυση της θέσης και της πορείας του κάτω γναθιαίου πόρου με τη χρήση Οδοντιατρικής Υπολογιστικής Τομογραφίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:35:36Z"}