{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2877858"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2877858","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΠΕΔΩΝ ΜΟΡΦΙΝΗΣ ΣΤΟ ΜΗΤΡΙΚΟ ΠΛΑΣΜΑ ΚΑΙ ΓΑΛΑ ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ ΕΠΙΣΚΛΗΡΙΔΙΟ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΡΙΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ","abstract":"ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μορφίνη, κύριο αλκαλοειδές του ακατέργαστου οπίου και αγωνιστής των οπιοειδών υποδοχέων, αποτελεί το πολυτιμότερο αναλγητικό στο σοβαρής έντασης άλγος. Μία από τις κύριες κλινικές χρήσεις της μορφίνης είναι η χορήγηση της στην καισαρική τομή για μετεγχειρητική αναλγησία. Ο πόνος που επάγει η καισαρική τομή είναι σοβαρής έντασης το πρώτο 24ωρο και η μετεγχειρητική αναλγησία που επιλέγεται πρέπει να είναι επαρκής για την γρήγορη ανάρρωση της μητέρας και την άμεση διεξαγωγή του θηλασμού. Έτσι, στα πλαίσια μίας πολυπαραγοντικής μετεγχειρητικής αναλγησίας, η μορφίνη αποτελεί το gold standard με τις φαρμακοδυναμικές και φαρμακοκινητικές ιδιότητες της να την καθιστούν ως το πιο κατάλληλο ισχυρό αναλγητικό με τις λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες στην σωστά χορηγούμενη δοσολογία. Η οδός χορήγησης της μπορεί να είναι είτε η επισκληρίδιως, όπου η μορφίνη ενίεται απευθείας στο νωτιαίο μυελό, είτε η υποδόριος. Ο θηλασμός, ως μία από τις πιο σημαντικές διαδικασίες λόγω των θρεπτικών και ψυχολογικών του πλεονεκτημάτων, προτείνεται να διεξάγεται άμεσα μετά τον τοκετό. Ωστόσο, δεν είναι σαφής η εκτίμηση της χορηγούμενης μορφίνης ως ασφαλές μετεγχειρητικό αναλγητικό μέσο κατά τον θηλασμό. Υπάρχουν αντιδικίες σχετικά με τα επίπεδα της μορφίνης στο μητρικό γάλα και την επίδραση τους στο νεογνό που θηλάζει. Μπορεί η χρήση της να είναι διαδεδομένη και μακρόχρονη, οι αποδείξεις όμως ότι είναι ασφαλής κατά τον θηλασμό είναι ανεπαρκείς. ΣΚΟΠΟΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η μέτρηση των επιπέδων μορφίνης στο μητρικό πλάσμα και γάλα το πρώτο 24ωρο μετά από επισκληρίδιο και υποδόριο χορήγηση της και η αξιολόγηση τους για το κατά πόσο αυτά είναι ασφαλή ώστε να μπορεί να διεξαχθεί ο θηλασμός του νεογνού άμεσα μετά τον τοκετό. Πληθυσμός της παρούσας μελέτης ήταν έγκυες τελειόμηνες γυναίκες που θα υποβάλλονταν σε καισαρική τομή και η μορφίνη χορηγούταν στο τέλος της επέμβασης είτε επισκληριδίως είτε υποδορίως. ~ 10 ~ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Η συλλογή των δειγμάτων μητρικού πλάσματος και γάλακτος έγινε στο Μαγγίνειο Μαιευτήριο και την Α’ Πανεπιστημιακή Κλινική Αναισθησιολογίας του Αρεταίειου Νοσοκομείο, μετά από την έγκριση της Επιστημονικής Επιτροπής του Νοσοκομείου. Δείγματα και από τα δύο βιολογικά υλικά συλλέγονταν στις 6, 12 και 24 ώρες μετά την χορήγηση της μορφίνης και φυλάσσονταν σε βαθιά κατάψυξη (-70 οC) μέχρι την ανάλυση τους. Η ανάλυση των δειγμάτων και η ανάπτυξη των μεθόδων ανάλυσης πραγματοποιήθηκε στο Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ. Ειδικότερα, αναπτύχθηκε η μέθοδος επεξεργασίας των δειγμάτων μητρικού γάλακτος και η επικύρωση της ενώ πραγματοποιήθηκε και μελέτη σταθερότητας της μορφίνης σε μητρικό γάλα σε διάφορες συνθήκες φύλαξης για χρονικό διάστημα ενός μηνός. Η επικύρωση της μεθόδου επεξεργασίας των δειγμάτων πλάσματος βασίστηκε στην αντίστοιχη του γάλακτος. Η ποσοτικοποίηση της μορφίνης στα δείγματα έγινε με την αναλυτική τεχνική της αέριας χρωματογραφίας σε συνδυασμό με φασματομετρία μαζών (GC-MS). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Δείγματα μητρικού πλάσματος και γάλακτος συλλεχθήκαν από 6 γυναίκες στις οποίες χορηγήθηκε μορφίνη 2 mg επισκληριδίως 15 λεπτά πριν την συρραφή του δέρματος και από 2 γυναίκες στις οποίες χορηγήθηκε μορφίνη 0,1mg/kg υποδορίως στο τέλος της επέμβασης. Δεν παρατηρήθηκαν διαφορές στα επίπεδα μορφίνης μεταξύ επισκληριδίου και υποδόριας χορήγησης της. Μετρήσιμα επίπεδα μορφίνης στο πλάσμα σημειώθηκαν μόνο στις 6 ώρες και αυτά κυμαίνονταν από 1  1.66 ng/ml. Στις 12 ώρες η πλειοψηφία των δειγμάτων εμφάνισε επίπεδα μη ανιχνεύσιμα (< 0,5 ng/ml) ενώ τα υπόλοιπα ανάμεσα στο LLOD (= 0.5 ng/ml) και στο LLOQ (= 1 ng/ml). Η μέγιστη συγκέντρωση μορφίνης στο μητρικό γάλα σημειώθηκε σε υποδόριο χορήγηση της. Σε όλες τις γυναίκες παρατηρήθηκε μία πτωτική σχέση των επιπέδων μητρικού πλάσματος στον χρόνο ενώ στο γάλα δεν μπόρεσε να εξαχθεί σαφές αποτέλεσμα λόγω της ανεπαρκούς παραγωγής γάλακτος και της αδυναμίας λήψης δειγμάτων για όλες τις ώρες για κάθε γυναίκα. Τα επίπεδα στο μητρικό γάλα στις 6 ώρες κυμαίνονταν από 2,73 – 4,64 ng/ml. Ο μέσος λόγος ~ 11 ~ Milk-to-plasma για την υποδόρια χορήγηση μορφίνης στις 6 ώρες ισούται με 4,64:1 ενώ ο αντίστοιχος για την επισκληρίδιο χορήγηση μορφίνης ισούται με 3,35:1. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ανίχνευση αρκετά χαμηλών επιπέδων μορφίνης στο μητρικό πλάσμα και γάλα τις συγκεκριμένες ώρες, με τις συγκεκριμένες οδούς χορήγησης και στις συγκεκριμένες δοσολογίες, η σύγκριση τους με αντίστοιχες βιβλιογραφικές αναφορές και η εκτίμηση τους από ειδικούς δείκτες έκθεσης του νεογνού στο φάρμακο (λόγος Μ/Ρ, RID) επιτρέπουν την διεξαγωγή ενός ασφαλούς θηλασμού τουλάχιστον μετά τις πρώτες 6 ώρες. Η παρούσα μελέτη βρίσκεται σε εξέλιξη προς συλλογή περισσότερων δειγμάτων μητρικού πλάσματος και γάλακτος τόσο σε επισκληρίδιο όσο και υποδόριο χορήγηση μορφίνης, και λαμβάνοντας ένα ή δύο επιπλέον δείγματα μητρικού πλάσματος κατά την περίοδο που διεξάγεται για πρώτη φορά ο θηλασμός μετά τον τοκετό (2-4 ώρες) για την πλήρη εκτίμηση διακύμανσης των επιπέδων και της έκθεσης του νεογνού στην μορφίνη.","abstract_html":"ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μορφίνη, κύριο αλκαλοειδές του ακατέργαστου οπίου και αγωνιστής των οπιοειδών υποδοχέων, αποτελεί το πολυτιμότερο αναλγητικό στο σοβαρής έντασης άλγος. Μία από τις κύριες κλινικές χρήσεις της μορφίνης είναι η χορήγηση της στην καισαρική τομή για μετεγχειρητική αναλγησία. Ο πόνος που επάγει η καισαρική τομή είναι σοβαρής έντασης το πρώτο 24ωρο και η μετεγχειρητική αναλγησία που επιλέγεται πρέπει να είναι επαρκής για την γρήγορη ανάρρωση της μητέρας και την άμεση διεξαγωγή του θηλασμού. Έτσι, στα πλαίσια μίας πολυπαραγοντικής μετεγχειρητικής αναλγησίας, η μορφίνη αποτελεί το gold standard με τις φαρμακοδυναμικές και φαρμακοκινητικές ιδιότητες της να την καθιστούν ως το πιο κατάλληλο ισχυρό αναλγητικό με τις λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες στην σωστά χορηγούμενη δοσολογία. Η οδός χορήγησης της μπορεί να είναι είτε η επισκληρίδιως, όπου η μορφίνη ενίεται απευθείας στο νωτιαίο μυελό, είτε η υποδόριος. Ο θηλασμός, ως μία από τις πιο σημαντικές διαδικασίες λόγω των θρεπτικών και ψυχολογικών του πλεονεκτημάτων, προτείνεται να διεξάγεται άμεσα μετά τον τοκετό. Ωστόσο, δεν είναι σαφής η εκτίμηση της χορηγούμενης μορφίνης ως ασφαλές μετεγχειρητικό αναλγητικό μέσο κατά τον θηλασμό. Υπάρχουν αντιδικίες σχετικά με τα επίπεδα της μορφίνης στο μητρικό γάλα και την επίδραση τους στο νεογνό που θηλάζει. Μπορεί η χρήση της να είναι διαδεδομένη και μακρόχρονη, οι αποδείξεις όμως ότι είναι ασφαλής κατά τον θηλασμό είναι ανεπαρκείς. ΣΚΟΠΟΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η μέτρηση των επιπέδων μορφίνης στο μητρικό πλάσμα και γάλα το πρώτο 24ωρο μετά από επισκληρίδιο και υποδόριο χορήγηση της και η αξιολόγηση τους για το κατά πόσο αυτά είναι ασφαλή ώστε να μπορεί να διεξαχθεί ο θηλασμός του νεογνού άμεσα μετά τον τοκετό. Πληθυσμός της παρούσας μελέτης ήταν έγκυες τελειόμηνες γυναίκες που θα υποβάλλονταν σε καισαρική τομή και η μορφίνη χορηγούταν στο τέλος της επέμβασης είτε επισκληριδίως είτε υποδορίως. ~ 10 ~ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Η συλλογή των δειγμάτων μητρικού πλάσματος και γάλακτος έγινε στο Μαγγίνειο Μαιευτήριο και την Α’ Πανεπιστημιακή Κλινική Αναισθησιολογίας του Αρεταίειου Νοσοκομείο, μετά από την έγκριση της Επιστημονικής Επιτροπής του Νοσοκομείου. Δείγματα και από τα δύο βιολογικά υλικά συλλέγονταν στις 6, 12 και 24 ώρες μετά την χορήγηση της μορφίνης και φυλάσσονταν σε βαθιά κατάψυξη (-70 οC) μέχρι την ανάλυση τους. Η ανάλυση των δειγμάτων και η ανάπτυξη των μεθόδων ανάλυσης πραγματοποιήθηκε στο Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ. Ειδικότερα, αναπτύχθηκε η μέθοδος επεξεργασίας των δειγμάτων μητρικού γάλακτος και η επικύρωση της ενώ πραγματοποιήθηκε και μελέτη σταθερότητας της μορφίνης σε μητρικό γάλα σε διάφορες συνθήκες φύλαξης για χρονικό διάστημα ενός μηνός. Η επικύρωση της μεθόδου επεξεργασίας των δειγμάτων πλάσματος βασίστηκε στην αντίστοιχη του γάλακτος. Η ποσοτικοποίηση της μορφίνης στα δείγματα έγινε με την αναλυτική τεχνική της αέριας χρωματογραφίας σε συνδυασμό με φασματομετρία μαζών (GC-MS). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Δείγματα μητρικού πλάσματος και γάλακτος συλλεχθήκαν από 6 γυναίκες στις οποίες χορηγήθηκε μορφίνη 2 mg επισκληριδίως 15 λεπτά πριν την συρραφή του δέρματος και από 2 γυναίκες στις οποίες χορηγήθηκε μορφίνη 0,1mg/kg υποδορίως στο τέλος της επέμβασης. Δεν παρατηρήθηκαν διαφορές στα επίπεδα μορφίνης μεταξύ επισκληριδίου και υποδόριας χορήγησης της. Μετρήσιμα επίπεδα μορφίνης στο πλάσμα σημειώθηκαν μόνο στις 6 ώρες και αυτά κυμαίνονταν από 1  1.66 ng/ml. Στις 12 ώρες η πλειοψηφία των δειγμάτων εμφάνισε επίπεδα μη ανιχνεύσιμα (&lt; 0,5 ng/ml) ενώ τα υπόλοιπα ανάμεσα στο LLOD (= 0.5 ng/ml) και στο LLOQ (= 1 ng/ml). Η μέγιστη συγκέντρωση μορφίνης στο μητρικό γάλα σημειώθηκε σε υποδόριο χορήγηση της. Σε όλες τις γυναίκες παρατηρήθηκε μία πτωτική σχέση των επιπέδων μητρικού πλάσματος στον χρόνο ενώ στο γάλα δεν μπόρεσε να εξαχθεί σαφές αποτέλεσμα λόγω της ανεπαρκούς παραγωγής γάλακτος και της αδυναμίας λήψης δειγμάτων για όλες τις ώρες για κάθε γυναίκα. Τα επίπεδα στο μητρικό γάλα στις 6 ώρες κυμαίνονταν από 2,73 – 4,64 ng/ml. Ο μέσος λόγος ~ 11 ~ Milk-to-plasma για την υποδόρια χορήγηση μορφίνης στις 6 ώρες ισούται με 4,64:1 ενώ ο αντίστοιχος για την επισκληρίδιο χορήγηση μορφίνης ισούται με 3,35:1. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ανίχνευση αρκετά χαμηλών επιπέδων μορφίνης στο μητρικό πλάσμα και γάλα τις συγκεκριμένες ώρες, με τις συγκεκριμένες οδούς χορήγησης και στις συγκεκριμένες δοσολογίες, η σύγκριση τους με αντίστοιχες βιβλιογραφικές αναφορές και η εκτίμηση τους από ειδικούς δείκτες έκθεσης του νεογνού στο φάρμακο (λόγος Μ/Ρ, RID) επιτρέπουν την διεξαγωγή ενός ασφαλούς θηλασμού τουλάχιστον μετά τις πρώτες 6 ώρες. Η παρούσα μελέτη βρίσκεται σε εξέλιξη προς συλλογή περισσότερων δειγμάτων μητρικού πλάσματος και γάλακτος τόσο σε επισκληρίδιο όσο και υποδόριο χορήγηση μορφίνης, και λαμβάνοντας ένα ή δύο επιπλέον δείγματα μητρικού πλάσματος κατά την περίοδο που διεξάγεται για πρώτη φορά ο θηλασμός μετά τον τοκετό (2-4 ώρες) για την πλήρη εκτίμηση διακύμανσης των επιπέδων και της έκθεσης του νεογνού στην μορφίνη.","abstract_has_math":false,"creators":["Δημητρίου Πολυξένη","Dimitriou Polyxeni"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:35:38Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2877858"],"render_values":[{"text":"uoadl:2877858","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2877858","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2877858","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2877858","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Δημητρίου Πολυξένη","Dimitriou Polyxeni"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2877858","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2877858"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μορφίνη, κύριο αλκαλοειδές του ακατέργαστου οπίου και αγωνιστής των οπιοειδών υποδοχέων, αποτελεί το πολυτιμότερο αναλγητικό στο σοβαρής έντασης άλγος. Μία από τις κύριες κλινικές χρήσεις της μορφίνης είναι η χορήγηση της στην καισαρική τομή για μετεγχειρητική αναλγησία. Ο πόνος που επάγει η καισαρική τομή είναι σοβαρής έντασης το πρώτο 24ωρο και η μετεγχειρητική αναλγησία που επιλέγεται πρέπει να είναι επαρκής για την γρήγορη ανάρρωση της μητέρας και την άμεση διεξαγωγή του θηλασμού. Έτσι, στα πλαίσια μίας πολυπαραγοντικής μετεγχειρητικής αναλγησίας, η μορφίνη αποτελεί το gold standard με τις φαρμακοδυναμικές και φαρμακοκινητικές ιδιότητες της να την καθιστούν ως το πιο κατάλληλο ισχυρό αναλγητικό με τις λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες στην σωστά χορηγούμενη δοσολογία. Η οδός χορήγησης της μπορεί να είναι είτε η επισκληρίδιως, όπου η μορφίνη ενίεται απευθείας στο νωτιαίο μυελό, είτε η υποδόριος. Ο θηλασμός, ως μία από τις πιο σημαντικές διαδικασίες λόγω των θρεπτικών και ψυχολογικών του πλεονεκτημάτων, προτείνεται να διεξάγεται άμεσα μετά τον τοκετό. Ωστόσο, δεν είναι σαφής η εκτίμηση της χορηγούμενης μορφίνης ως ασφαλές μετεγχειρητικό αναλγητικό μέσο κατά τον θηλασμό. Υπάρχουν αντιδικίες σχετικά με τα επίπεδα της μορφίνης στο μητρικό γάλα και την επίδραση τους στο νεογνό που θηλάζει. Μπορεί η χρήση της να είναι διαδεδομένη και μακρόχρονη, οι αποδείξεις όμως ότι είναι ασφαλής κατά τον θηλασμό είναι ανεπαρκείς. ΣΚΟΠΟΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η μέτρηση των επιπέδων μορφίνης στο μητρικό πλάσμα και γάλα το πρώτο 24ωρο μετά από επισκληρίδιο και υποδόριο χορήγηση της και η αξιολόγηση τους για το κατά πόσο αυτά είναι ασφαλή ώστε να μπορεί να διεξαχθεί ο θηλασμός του νεογνού άμεσα μετά τον τοκετό. Πληθυσμός της παρούσας μελέτης ήταν έγκυες τελειόμηνες γυναίκες που θα υποβάλλονταν σε καισαρική τομή και η μορφίνη χορηγούταν στο τέλος της επέμβασης είτε επισκληριδίως είτε υποδορίως. ~ 10 ~ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Η συλλογή των δειγμάτων μητρικού πλάσματος και γάλακτος έγινε στο Μαγγίνειο Μαιευτήριο και την Α’ Πανεπιστημιακή Κλινική Αναισθησιολογίας του Αρεταίειου Νοσοκομείο, μετά από την έγκριση της Επιστημονικής Επιτροπής του Νοσοκομείου. Δείγματα και από τα δύο βιολογικά υλικά συλλέγονταν στις 6, 12 και 24 ώρες μετά την χορήγηση της μορφίνης και φυλάσσονταν σε βαθιά κατάψυξη (-70 οC) μέχρι την ανάλυση τους. Η ανάλυση των δειγμάτων και η ανάπτυξη των μεθόδων ανάλυσης πραγματοποιήθηκε στο Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ. Ειδικότερα, αναπτύχθηκε η μέθοδος επεξεργασίας των δειγμάτων μητρικού γάλακτος και η επικύρωση της ενώ πραγματοποιήθηκε και μελέτη σταθερότητας της μορφίνης σε μητρικό γάλα σε διάφορες συνθήκες φύλαξης για χρονικό διάστημα ενός μηνός. Η επικύρωση της μεθόδου επεξεργασίας των δειγμάτων πλάσματος βασίστηκε στην αντίστοιχη του γάλακτος. Η ποσοτικοποίηση της μορφίνης στα δείγματα έγινε με την αναλυτική τεχνική της αέριας χρωματογραφίας σε συνδυασμό με φασματομετρία μαζών (GC-MS). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Δείγματα μητρικού πλάσματος και γάλακτος συλλεχθήκαν από 6 γυναίκες στις οποίες χορηγήθηκε μορφίνη 2 mg επισκληριδίως 15 λεπτά πριν την συρραφή του δέρματος και από 2 γυναίκες στις οποίες χορηγήθηκε μορφίνη 0,1mg/kg υποδορίως στο τέλος της επέμβασης. Δεν παρατηρήθηκαν διαφορές στα επίπεδα μορφίνης μεταξύ επισκληριδίου και υποδόριας χορήγησης της. Μετρήσιμα επίπεδα μορφίνης στο πλάσμα σημειώθηκαν μόνο στις 6 ώρες και αυτά κυμαίνονταν από 1  1.66 ng/ml. Στις 12 ώρες η πλειοψηφία των δειγμάτων εμφάνισε επίπεδα μη ανιχνεύσιμα (< 0,5 ng/ml) ενώ τα υπόλοιπα ανάμεσα στο LLOD (= 0.5 ng/ml) και στο LLOQ (= 1 ng/ml). Η μέγιστη συγκέντρωση μορφίνης στο μητρικό γάλα σημειώθηκε σε υποδόριο χορήγηση της. Σε όλες τις γυναίκες παρατηρήθηκε μία πτωτική σχέση των επιπέδων μητρικού πλάσματος στον χρόνο ενώ στο γάλα δεν μπόρεσε να εξαχθεί σαφές αποτέλεσμα λόγω της ανεπαρκούς παραγωγής γάλακτος και της αδυναμίας λήψης δειγμάτων για όλες τις ώρες για κάθε γυναίκα. Τα επίπεδα στο μητρικό γάλα στις 6 ώρες κυμαίνονταν από 2,73 – 4,64 ng/ml. Ο μέσος λόγος ~ 11 ~ Milk-to-plasma για την υποδόρια χορήγηση μορφίνης στις 6 ώρες ισούται με 4,64:1 ενώ ο αντίστοιχος για την επισκληρίδιο χορήγηση μορφίνης ισούται με 3,35:1. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ανίχνευση αρκετά χαμηλών επιπέδων μορφίνης στο μητρικό πλάσμα και γάλα τις συγκεκριμένες ώρες, με τις συγκεκριμένες οδούς χορήγησης και στις συγκεκριμένες δοσολογίες, η σύγκριση τους με αντίστοιχες βιβλιογραφικές αναφορές και η εκτίμηση τους από ειδικούς δείκτες έκθεσης του νεογνού στο φάρμακο (λόγος Μ/Ρ, RID) επιτρέπουν την διεξαγωγή ενός ασφαλούς θηλασμού τουλάχιστον μετά τις πρώτες 6 ώρες. Η παρούσα μελέτη βρίσκεται σε εξέλιξη προς συλλογή περισσότερων δειγμάτων μητρικού πλάσματος και γάλακτος τόσο σε επισκληρίδιο όσο και υποδόριο χορήγηση μορφίνης, και λαμβάνοντας ένα ή δύο επιπλέον δείγματα μητρικού πλάσματος κατά την περίοδο που διεξάγεται για πρώτη φορά ο θηλασμός μετά τον τοκετό (2-4 ώρες) για την πλήρη εκτίμηση διακύμανσης των επιπέδων και της έκθεσης του νεογνού στην μορφίνη.","INTRODUCTION Morphine, the principal alkaloid in opium and a full opioid agonist, is the most valuable analgesic for severe pain. One of its clinical uses is the treatment of postoperative pain after elective caesarean section so that the mother is able to ambulate and breastfeed the neonate in the immediate postpartum period. In the context of multimodal analgesia, morphine is considered as a “gold standard” in clinical practice for postoperative pain relief amongst other analgesic agents. Its unique pharmacodynamics and pharmacokinetic characteristics make her the most appropriate analgesic for this purpose with minimal side effects when giving the right dose. In caesarean section, morphine can be administered epidurally or subcutaneously. Breastfeeding is considered as one of the most significant processes after delivery because of its nutritional and psychological benefits. However, it is not clear if postoperative morphine administration after caesarean section is safe during lactation. Its levels in maternal blood and milk samples during the first 24 hours after delivery have not been adequately defined. Morphine may be widely used but data concerning its levels in maternal blood and milk and their safety during breastfeeding are insufficient. AIMS OF THE STUDY The aims of this study was to quantify and compare morphine levels achieved of morphine levels in maternal plasma and milk during the first 24 hours after epidural and subcutaneous administration and assess their safety during lactation in the postpartum period. The population of the study comprised of full – term pregnant women who had elective caesarean section. METHODS The collection of maternal plasma and milk samples took place at the “Maginio” Maternity Hospital and the University Department of Anesthesiology of “Aretaieio” Hospital, after the approval of the research protocol by the Hospital Scientific Committee. Samples of both maternal plasma and milk were collected at 6, 12 and 24 hours after morphine administration and were stored at -70 οC. the samples were analyzed by gas chromatography-mass spectrometry (GC-MS) at the ~ 13 ~ Department of Forensic Medicine and Toxicology, School of Medicine, National and Kapodistrian University of Athens, after the development and validation of the method in breast milk. A stability study for morphine in maternal milk samples stored under different storage conditions for one month was also carried out. RESULTS Samples of maternal plasma and milk were collected from 6 women after epidural morphine administration (2 mg) and from 2 women after subcutaneous morphine administration (0.1 mg/kg), both at the end of caesarean section. No noteworthy differences between morphine levels after EP and SC administration were observed. Morphine levels were measurable in maternal plasma samples 6 hours noticed after its administration and range between 1 and 1.66 ng/ml. At 12 hours, no detectable levels of morphine (<0.5 ng/ml) were found in the majority of the samples, while few had levels between LLOD (=0.5 ng/ml) and LLOQ (=1 ng/ml). The maximum morphine concentration in maternal milk was quantified 6 hours after SC administration. Morphine plasma levels declined between 6 and 24 hours in all women. This decrease in drug levels could not be confirmed in milk samples because of inadequate milk production during the first 24 hours postpartum. Morphine milk levels at 6 hours ranged between 2.73 and 4.64 ng/ml. The Milk-to-Plasma concentration ratio for SC morphine administration was calculated to be 4.64:1 and 3.35:1 for EP administration. CONCLUSIONS Detection of low morphine levels in maternal plasma and milk during the first 24h following the administration of a fixed dose of the opioid analgesic by either epidural of subcutaneous administration , was in accordance with the findings of few related studies in the bibliography. Assessment of these levels using indexes to determine neonate exposure to the drug (M/P ratio, Relative Infant Dose) support the belief that breast feeding is safe after at least the first 6 hours postpartum. This study is an on-going study and will be completed when an adequate number of maternal plasma and milk samples are collected after EP and SC morphine administration. Sample collection will include one or two more maternal plasma samples 2-4 hours postpartum, when breast feeding is initiated. These will be ~ 14 ~ necessary for the complete assessment of morphine plasma levels and exposure of the neonate to the drug."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΠΕΔΩΝ ΜΟΡΦΙΝΗΣ ΣΤΟ ΜΗΤΡΙΚΟ ΠΛΑΣΜΑ ΚΑΙ ΓΑΛΑ ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ ΕΠΙΣΚΛΗΡΙΔΙΟ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΡΙΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Δημητρίου Πολυξένη","Dimitriou Polyxeni"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μορφίνη, κύριο αλκαλοειδές του ακατέργαστου οπίου και αγωνιστής των οπιοειδών υποδοχέων, αποτελεί το πολυτιμότερο αναλγητικό στο σοβαρής έντασης άλγος. Μία από τις κύριες κλινικές χρήσεις της μορφίνης είναι η χορήγηση της στην καισαρική τομή για μετεγχειρητική αναλγησία. Ο πόνος που επάγει η καισαρική τομή είναι σοβαρής έντασης το πρώτο 24ωρο και η μετεγχειρητική αναλγησία που επιλέγεται πρέπει να είναι επαρκής για την γρήγορη ανάρρωση της μητέρας και την άμεση διεξαγωγή του θηλασμού. Έτσι, στα πλαίσια μίας πολυπαραγοντικής μετεγχειρητικής αναλγησίας, η μορφίνη αποτελεί το gold standard με τις φαρμακοδυναμικές και φαρμακοκινητικές ιδιότητες της να την καθιστούν ως το πιο κατάλληλο ισχυρό αναλγητικό με τις λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες στην σωστά χορηγούμενη δοσολογία. Η οδός χορήγησης της μπορεί να είναι είτε η επισκληρίδιως, όπου η μορφίνη ενίεται απευθείας στο νωτιαίο μυελό, είτε η υποδόριος. Ο θηλασμός, ως μία από τις πιο σημαντικές διαδικασίες λόγω των θρεπτικών και ψυχολογικών του πλεονεκτημάτων, προτείνεται να διεξάγεται άμεσα μετά τον τοκετό. Ωστόσο, δεν είναι σαφής η εκτίμηση της χορηγούμενης μορφίνης ως ασφαλές μετεγχειρητικό αναλγητικό μέσο κατά τον θηλασμό. Υπάρχουν αντιδικίες σχετικά με τα επίπεδα της μορφίνης στο μητρικό γάλα και την επίδραση τους στο νεογνό που θηλάζει. Μπορεί η χρήση της να είναι διαδεδομένη και μακρόχρονη, οι αποδείξεις όμως ότι είναι ασφαλής κατά τον θηλασμό είναι ανεπαρκείς. ΣΚΟΠΟΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η μέτρηση των επιπέδων μορφίνης στο μητρικό πλάσμα και γάλα το πρώτο 24ωρο μετά από επισκληρίδιο και υποδόριο χορήγηση της και η αξιολόγηση τους για το κατά πόσο αυτά είναι ασφαλή ώστε να μπορεί να διεξαχθεί ο θηλασμός του νεογνού άμεσα μετά τον τοκετό. Πληθυσμός της παρούσας μελέτης ήταν έγκυες τελειόμηνες γυναίκες που θα υποβάλλονταν σε καισαρική τομή και η μορφίνη χορηγούταν στο τέλος της επέμβασης είτε επισκληριδίως είτε υποδορίως. ~ 10 ~ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Η συλλογή των δειγμάτων μητρικού πλάσματος και γάλακτος έγινε στο Μαγγίνειο Μαιευτήριο και την Α’ Πανεπιστημιακή Κλινική Αναισθησιολογίας του Αρεταίειου Νοσοκομείο, μετά από την έγκριση της Επιστημονικής Επιτροπής του Νοσοκομείου. Δείγματα και από τα δύο βιολογικά υλικά συλλέγονταν στις 6, 12 και 24 ώρες μετά την χορήγηση της μορφίνης και φυλάσσονταν σε βαθιά κατάψυξη (-70 οC) μέχρι την ανάλυση τους. Η ανάλυση των δειγμάτων και η ανάπτυξη των μεθόδων ανάλυσης πραγματοποιήθηκε στο Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ. Ειδικότερα, αναπτύχθηκε η μέθοδος επεξεργασίας των δειγμάτων μητρικού γάλακτος και η επικύρωση της ενώ πραγματοποιήθηκε και μελέτη σταθερότητας της μορφίνης σε μητρικό γάλα σε διάφορες συνθήκες φύλαξης για χρονικό διάστημα ενός μηνός. Η επικύρωση της μεθόδου επεξεργασίας των δειγμάτων πλάσματος βασίστηκε στην αντίστοιχη του γάλακτος. Η ποσοτικοποίηση της μορφίνης στα δείγματα έγινε με την αναλυτική τεχνική της αέριας χρωματογραφίας σε συνδυασμό με φασματομετρία μαζών (GC-MS). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Δείγματα μητρικού πλάσματος και γάλακτος συλλεχθήκαν από 6 γυναίκες στις οποίες χορηγήθηκε μορφίνη 2 mg επισκληριδίως 15 λεπτά πριν την συρραφή του δέρματος και από 2 γυναίκες στις οποίες χορηγήθηκε μορφίνη 0,1mg/kg υποδορίως στο τέλος της επέμβασης. Δεν παρατηρήθηκαν διαφορές στα επίπεδα μορφίνης μεταξύ επισκληριδίου και υποδόριας χορήγησης της. Μετρήσιμα επίπεδα μορφίνης στο πλάσμα σημειώθηκαν μόνο στις 6 ώρες και αυτά κυμαίνονταν από 1  1.66 ng/ml. Στις 12 ώρες η πλειοψηφία των δειγμάτων εμφάνισε επίπεδα μη ανιχνεύσιμα (< 0,5 ng/ml) ενώ τα υπόλοιπα ανάμεσα στο LLOD (= 0.5 ng/ml) και στο LLOQ (= 1 ng/ml). Η μέγιστη συγκέντρωση μορφίνης στο μητρικό γάλα σημειώθηκε σε υποδόριο χορήγηση της. Σε όλες τις γυναίκες παρατηρήθηκε μία πτωτική σχέση των επιπέδων μητρικού πλάσματος στον χρόνο ενώ στο γάλα δεν μπόρεσε να εξαχθεί σαφές αποτέλεσμα λόγω της ανεπαρκούς παραγωγής γάλακτος και της αδυναμίας λήψης δειγμάτων για όλες τις ώρες για κάθε γυναίκα. Τα επίπεδα στο μητρικό γάλα στις 6 ώρες κυμαίνονταν από 2,73 – 4,64 ng/ml. Ο μέσος λόγος ~ 11 ~ Milk-to-plasma για την υποδόρια χορήγηση μορφίνης στις 6 ώρες ισούται με 4,64:1 ενώ ο αντίστοιχος για την επισκληρίδιο χορήγηση μορφίνης ισούται με 3,35:1. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ανίχνευση αρκετά χαμηλών επιπέδων μορφίνης στο μητρικό πλάσμα και γάλα τις συγκεκριμένες ώρες, με τις συγκεκριμένες οδούς χορήγησης και στις συγκεκριμένες δοσολογίες, η σύγκριση τους με αντίστοιχες βιβλιογραφικές αναφορές και η εκτίμηση τους από ειδικούς δείκτες έκθεσης του νεογνού στο φάρμακο (λόγος Μ/Ρ, RID) επιτρέπουν την διεξαγωγή ενός ασφαλούς θηλασμού τουλάχιστον μετά τις πρώτες 6 ώρες. Η παρούσα μελέτη βρίσκεται σε εξέλιξη προς συλλογή περισσότερων δειγμάτων μητρικού πλάσματος και γάλακτος τόσο σε επισκληρίδιο όσο και υποδόριο χορήγηση μορφίνης, και λαμβάνοντας ένα ή δύο επιπλέον δείγματα μητρικού πλάσματος κατά την περίοδο που διεξάγεται για πρώτη φορά ο θηλασμός μετά τον τοκετό (2-4 ώρες) για την πλήρη εκτίμηση διακύμανσης των επιπέδων και της έκθεσης του νεογνού στην μορφίνη.","INTRODUCTION Morphine, the principal alkaloid in opium and a full opioid agonist, is the most valuable analgesic for severe pain. One of its clinical uses is the treatment of postoperative pain after elective caesarean section so that the mother is able to ambulate and breastfeed the neonate in the immediate postpartum period. In the context of multimodal analgesia, morphine is considered as a “gold standard” in clinical practice for postoperative pain relief amongst other analgesic agents. Its unique pharmacodynamics and pharmacokinetic characteristics make her the most appropriate analgesic for this purpose with minimal side effects when giving the right dose. In caesarean section, morphine can be administered epidurally or subcutaneously. Breastfeeding is considered as one of the most significant processes after delivery because of its nutritional and psychological benefits. However, it is not clear if postoperative morphine administration after caesarean section is safe during lactation. Its levels in maternal blood and milk samples during the first 24 hours after delivery have not been adequately defined. Morphine may be widely used but data concerning its levels in maternal blood and milk and their safety during breastfeeding are insufficient. AIMS OF THE STUDY The aims of this study was to quantify and compare morphine levels achieved of morphine levels in maternal plasma and milk during the first 24 hours after epidural and subcutaneous administration and assess their safety during lactation in the postpartum period. The population of the study comprised of full – term pregnant women who had elective caesarean section. METHODS The collection of maternal plasma and milk samples took place at the “Maginio” Maternity Hospital and the University Department of Anesthesiology of “Aretaieio” Hospital, after the approval of the research protocol by the Hospital Scientific Committee. Samples of both maternal plasma and milk were collected at 6, 12 and 24 hours after morphine administration and were stored at -70 οC. the samples were analyzed by gas chromatography-mass spectrometry (GC-MS) at the ~ 13 ~ Department of Forensic Medicine and Toxicology, School of Medicine, National and Kapodistrian University of Athens, after the development and validation of the method in breast milk. A stability study for morphine in maternal milk samples stored under different storage conditions for one month was also carried out. RESULTS Samples of maternal plasma and milk were collected from 6 women after epidural morphine administration (2 mg) and from 2 women after subcutaneous morphine administration (0.1 mg/kg), both at the end of caesarean section. No noteworthy differences between morphine levels after EP and SC administration were observed. Morphine levels were measurable in maternal plasma samples 6 hours noticed after its administration and range between 1 and 1.66 ng/ml. At 12 hours, no detectable levels of morphine (<0.5 ng/ml) were found in the majority of the samples, while few had levels between LLOD (=0.5 ng/ml) and LLOQ (=1 ng/ml). The maximum morphine concentration in maternal milk was quantified 6 hours after SC administration. Morphine plasma levels declined between 6 and 24 hours in all women. This decrease in drug levels could not be confirmed in milk samples because of inadequate milk production during the first 24 hours postpartum. Morphine milk levels at 6 hours ranged between 2.73 and 4.64 ng/ml. The Milk-to-Plasma concentration ratio for SC morphine administration was calculated to be 4.64:1 and 3.35:1 for EP administration. CONCLUSIONS Detection of low morphine levels in maternal plasma and milk during the first 24h following the administration of a fixed dose of the opioid analgesic by either epidural of subcutaneous administration , was in accordance with the findings of few related studies in the bibliography. Assessment of these levels using indexes to determine neonate exposure to the drug (M/P ratio, Relative Infant Dose) support the belief that breast feeding is safe after at least the first 6 hours postpartum. This study is an on-going study and will be completed when an adequate number of maternal plasma and milk samples are collected after EP and SC morphine administration. Sample collection will include one or two more maternal plasma samples 2-4 hours postpartum, when breast feeding is initiated. These will be ~ 14 ~ necessary for the complete assessment of morphine plasma levels and exposure of the neonate to the drug."],"dc:identifier":["uoadl:2877858","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2877858"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΠΕΔΩΝ ΜΟΡΦΙΝΗΣ ΣΤΟ ΜΗΤΡΙΚΟ ΠΛΑΣΜΑ ΚΑΙ ΓΑΛΑ ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ ΕΠΙΣΚΛΗΡΙΔΙΟ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΡΙΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:35:38Z"}