{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2879608"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2879608","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Στοχευμένος προσδιορισμός αλληλουχίας, με τεχνολογία δεύτερης γενιάς (Next Generation Sequencing), σε ασθενείς με μυελικές νεοπλασίες","abstract":"Σκοπός: Οι μυελικές νεοπλασίες είναι κλωνικές διαταραχές του αρχέγονου αιμοποιητικού κυττάρου (ΑΑΚ) και χαρακτηρίζονται από άσκοπο και άμετρο πολλαπλασιασμό ή/και διαταραχή της ωρίμανσης. Οι διαταραχές αυτές χωρίζονται σε δύο μεγάλες ομάδες νοσημάτων, στην Οξεία Μυελογενή Λευχαιμία (ΟΜΛ) και στα Χρόνια Μυελικά Νεοπλάσματα. Η ταξινόμηση αυτή βασίζεται κυρίως στον αριθμό των βλαστών στο περιφερικό αίμα ή τον μυελό των οστών. Με τη σειρά τους, τα Χρόνια Μυελικά Νεοπλάσματα ταξινομούνται σε τρείς κύριες κατηγορίες, τις Μυελοϋπερπλαστικές Νεοπλασίες (ΜΥΝ), τα Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα (ΜΔΣ) και τα νοσήματα εκείνα που παρουσιάζουν χαρακτηριστικά και των δύο προηγούμενων κατηγοριών (ΜΔΣ/ΜΥΝ) σύμφωνα με κλινικά, μορφολογικά, γενετικά και μοριακά δεδομένα, όπως καταγράφονται στην πρόσφατη αναθεώρηση των διαγνωστικών κριτηρίων που εκδόθηκε πρόσφατα, από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ., 2016). Μέχρι πρόσφατα, η διάγνωση και ταξινόμηση αυτών των νοσημάτων, βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά σε κυτταρολογικά χαρακτηριστικά και καρυοτυπικές αναλύσεις, με εξαίρεση πολύ συγκεκριμένες μοριακές βλάβες, όπως εκείνες στα γονίδια JAK2, CALR και MPL, που ανιχνεύονται στην πλειοψηφία των ασθενών με ΜΥΝ, σπανιότερα δε στα ΜΔΣ/ΜΥΝ. Η πρόοδος της τεχνολογίας οδήγησε σε καλύτερο χαρακτηρισμό της παθογένειας των μυελικών νεοπλασιών, με την ανάδειξη πληθώρας μεταλλάξεων σε γονίδια με ετερογενείς κυτταρικές λειτουργίες και μάλιστα με διαφορετική συχνότητα σε κάθε περίπτωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι συχνές μεταλλάξεις στα γονίδια JAK2, MPL και CALR, που ανιχνεύονται στην πλειοψηφία των ασθενών με Ιδιοπαθή Θρομβοκυτταραιμία (ΙΘ) ή Μυελοΐνωση (ΜΙ), και οι οποίες θεωρούνται φαινοτυπικές (phenotypic drivers) μεταλλάξεις. Επιπλέον, μεταλλάξεις έχουν αναφερθεί σε γονίδια που εμπλέκονται στη ρύθμιση του επιγενετικού μηχανισμού ρύθμισης του κυττάρου, στον κυτταρικό κύκλο, στην ωρίμανση του mRNA και σε άλλες σημαντικές διεργασίες. Οι μεταλλάξεις αυτές θεωρείται πως διαμορφώνουν τον κλινικό φαινότυπο και συμβάλλουν στην πρόοδο και εξέλιξη της νόσου. Σκοπό της παρούσας Διπλωματικής Εργασίας, αποτέλεσε η μελέτη του Μοριακού τοπίου των ασθενών με μυελικές νεοπλασίες, μέσω στοχευμένου προσδιορισμού της νουκλεοτιδικής ακολουθίας, συχνά μεταλλαγμένων γονιδίων, με χρήση τεχνολογίας δεύτερης γενιάς (targeted panel Next Generation Sequencing) και η ανάπτυξη μίας συμβατής βιοπληροφορικής ροής, για την ανάλυση των δεδομένων. Η διαδικασία αυτή συνεισφέρει στην εύκολη, γρήγορη και αξιόπιστη Μοριακή τυποποίηση των ασθενών με μυελικές νεοπλασίες, συμβάλλοντας έτσι στην ορθή διάγνωση και ταξινόμηση, αλλά και σε πρόγνωση και διαστρωμάτωση του κινδύνου εκτροπής αυτών προς ΟΜΛ, ενώ ιδανικά, δύναται να παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές. Μέθοδοι: Στην παρούσα εργασία αναπτύχθηκε μία βιοπληροφορική ροή για την ανάλυση δεδομένων NGS, με στόχο την ανάδειξη μοριακών εξαλλαγών. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε η προγραμματιστική γλώσσα Common Workflow Language (CWL) σε συνδυασμό με το λογισμικό Docker, που διευκολύνει τη χρήση, μεταφορά και επαναληψιμότητα της αναλυτικής διαδικασίας. Συνολικά, μελετήθηκαν 51 ασθενείς με μυελικές νεοπλασίες σε Χρόνια ή Οξεία φάση. Αρχικά, απομονώθηκε DNA από περιφερικό αίμα ή μυελό των οστών. Ακολούθησε κατασκευή βιβλιοθηκών DNA, ενώ τέλος πραγματοποιήθηκε στοχευμένος προσδιορισμός της νουκλεοτιδικής ακολουθίας 28 γονίδιων ή μεμονωμένων περιοχών αυτών. Οι περιοχές των γονιδίων που μελετήθηκαν αναφέρονται συχνά μεταλλαγμένα στους ασθενείς με μυελικές νεοπλασίες, όπως υποστηρίζεται από τη σύγχρονη βιβλιογραφία. Αποτελέσματα: Συνολικά αναδείχθηκαν 223 μοριακές εξαλλαγές, εκ των οποίων 29 είχαν ήδη ανιχνευθεί προηγουμένως στο εργαστήριο μας, με ήδη εγκαθιδρυμένες τεχνικές Μοριακής Βιολογίας (post Real-time PCR HRMA και Sanger Sequencing). Από αυτές, 21 μεταλλάξεις εντοπίστηκαν σε 9 ασθενείς με ΜΔΣ, 3 στον μοναδικό ασθενή με ΜΔΣ/ΜΥΝ, 173 σε 33 ασθενείς με ΜΥΝ και 26 στους 8 ασθενείς με ΟΜΛ. Συμπεράσματα: Με την παρούσα εργασία αναδείξαμε τη μεγάλη ετερογένεια του μοριακού τοπίου των μυελικών νεοπλασιών, ακόμα και σε ίδιες ή παρόμοιες κοορτές ασθενών. Παράλληλα εγκαθιδρύσαμε την τεχνική NGS, για την ταυτόχρονη μελέτη πολλών γενομικών περιοχών, ολόκληρων εξωνίων ή και γονιδίων, για περισσότερους από έναν ασθενείς, σε μία μόνο αντίδραση και μάλιστα με υψηλή ευαισθησία. Ταυτόχρονα, προτείνουμε βελτιώσεις, τόσο στο τεχνικό όσο και στο αναλυτικό υπόβαθρο της διαδικασίας, αποσκοπώντας σε βελτίωση της ευαισθησίας και ακρίβειας της μεθοδολογίας, κατά την ανάδειξη μοριακών εξαλλαγών, όπως επίσης σε εμπεριστατωμένη αξιολόγηση της επίπτωσης αυτών στο φαινότυπο της νόσου, με απώτερο στόχο την ενσωμάτωση της τεχνολογίας NGS στην κλινική πράξη.","abstract_html":"Σκοπός: Οι μυελικές νεοπλασίες είναι κλωνικές διαταραχές του αρχέγονου αιμοποιητικού κυττάρου (ΑΑΚ) και χαρακτηρίζονται από άσκοπο και άμετρο πολλαπλασιασμό ή/και διαταραχή της ωρίμανσης. Οι διαταραχές αυτές χωρίζονται σε δύο μεγάλες ομάδες νοσημάτων, στην Οξεία Μυελογενή Λευχαιμία (ΟΜΛ) και στα Χρόνια Μυελικά Νεοπλάσματα. Η ταξινόμηση αυτή βασίζεται κυρίως στον αριθμό των βλαστών στο περιφερικό αίμα ή τον μυελό των οστών. Με τη σειρά τους, τα Χρόνια Μυελικά Νεοπλάσματα ταξινομούνται σε τρείς κύριες κατηγορίες, τις Μυελοϋπερπλαστικές Νεοπλασίες (ΜΥΝ), τα Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα (ΜΔΣ) και τα νοσήματα εκείνα που παρουσιάζουν χαρακτηριστικά και των δύο προηγούμενων κατηγοριών (ΜΔΣ/ΜΥΝ) σύμφωνα με κλινικά, μορφολογικά, γενετικά και μοριακά δεδομένα, όπως καταγράφονται στην πρόσφατη αναθεώρηση των διαγνωστικών κριτηρίων που εκδόθηκε πρόσφατα, από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ., 2016). Μέχρι πρόσφατα, η διάγνωση και ταξινόμηση αυτών των νοσημάτων, βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά σε κυτταρολογικά χαρακτηριστικά και καρυοτυπικές αναλύσεις, με εξαίρεση πολύ συγκεκριμένες μοριακές βλάβες, όπως εκείνες στα γονίδια JAK2, CALR και MPL, που ανιχνεύονται στην πλειοψηφία των ασθενών με ΜΥΝ, σπανιότερα δε στα ΜΔΣ/ΜΥΝ. Η πρόοδος της τεχνολογίας οδήγησε σε καλύτερο χαρακτηρισμό της παθογένειας των μυελικών νεοπλασιών, με την ανάδειξη πληθώρας μεταλλάξεων σε γονίδια με ετερογενείς κυτταρικές λειτουργίες και μάλιστα με διαφορετική συχνότητα σε κάθε περίπτωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι συχνές μεταλλάξεις στα γονίδια JAK2, MPL και CALR, που ανιχνεύονται στην πλειοψηφία των ασθενών με Ιδιοπαθή Θρομβοκυτταραιμία (ΙΘ) ή Μυελοΐνωση (ΜΙ), και οι οποίες θεωρούνται φαινοτυπικές (phenotypic drivers) μεταλλάξεις. Επιπλέον, μεταλλάξεις έχουν αναφερθεί σε γονίδια που εμπλέκονται στη ρύθμιση του επιγενετικού μηχανισμού ρύθμισης του κυττάρου, στον κυτταρικό κύκλο, στην ωρίμανση του mRNA και σε άλλες σημαντικές διεργασίες. Οι μεταλλάξεις αυτές θεωρείται πως διαμορφώνουν τον κλινικό φαινότυπο και συμβάλλουν στην πρόοδο και εξέλιξη της νόσου. Σκοπό της παρούσας Διπλωματικής Εργασίας, αποτέλεσε η μελέτη του Μοριακού τοπίου των ασθενών με μυελικές νεοπλασίες, μέσω στοχευμένου προσδιορισμού της νουκλεοτιδικής ακολουθίας, συχνά μεταλλαγμένων γονιδίων, με χρήση τεχνολογίας δεύτερης γενιάς (targeted panel Next Generation Sequencing) και η ανάπτυξη μίας συμβατής βιοπληροφορικής ροής, για την ανάλυση των δεδομένων. Η διαδικασία αυτή συνεισφέρει στην εύκολη, γρήγορη και αξιόπιστη Μοριακή τυποποίηση των ασθενών με μυελικές νεοπλασίες, συμβάλλοντας έτσι στην ορθή διάγνωση και ταξινόμηση, αλλά και σε πρόγνωση και διαστρωμάτωση του κινδύνου εκτροπής αυτών προς ΟΜΛ, ενώ ιδανικά, δύναται να παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές. Μέθοδοι: Στην παρούσα εργασία αναπτύχθηκε μία βιοπληροφορική ροή για την ανάλυση δεδομένων NGS, με στόχο την ανάδειξη μοριακών εξαλλαγών. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε η προγραμματιστική γλώσσα Common Workflow Language (CWL) σε συνδυασμό με το λογισμικό Docker, που διευκολύνει τη χρήση, μεταφορά και επαναληψιμότητα της αναλυτικής διαδικασίας. Συνολικά, μελετήθηκαν 51 ασθενείς με μυελικές νεοπλασίες σε Χρόνια ή Οξεία φάση. Αρχικά, απομονώθηκε DNA από περιφερικό αίμα ή μυελό των οστών. Ακολούθησε κατασκευή βιβλιοθηκών DNA, ενώ τέλος πραγματοποιήθηκε στοχευμένος προσδιορισμός της νουκλεοτιδικής ακολουθίας 28 γονίδιων ή μεμονωμένων περιοχών αυτών. Οι περιοχές των γονιδίων που μελετήθηκαν αναφέρονται συχνά μεταλλαγμένα στους ασθενείς με μυελικές νεοπλασίες, όπως υποστηρίζεται από τη σύγχρονη βιβλιογραφία. Αποτελέσματα: Συνολικά αναδείχθηκαν 223 μοριακές εξαλλαγές, εκ των οποίων 29 είχαν ήδη ανιχνευθεί προηγουμένως στο εργαστήριο μας, με ήδη εγκαθιδρυμένες τεχνικές Μοριακής Βιολογίας (post Real-time PCR HRMA και Sanger Sequencing). Από αυτές, 21 μεταλλάξεις εντοπίστηκαν σε 9 ασθενείς με ΜΔΣ, 3 στον μοναδικό ασθενή με ΜΔΣ/ΜΥΝ, 173 σε 33 ασθενείς με ΜΥΝ και 26 στους 8 ασθενείς με ΟΜΛ. Συμπεράσματα: Με την παρούσα εργασία αναδείξαμε τη μεγάλη ετερογένεια του μοριακού τοπίου των μυελικών νεοπλασιών, ακόμα και σε ίδιες ή παρόμοιες κοορτές ασθενών. Παράλληλα εγκαθιδρύσαμε την τεχνική NGS, για την ταυτόχρονη μελέτη πολλών γενομικών περιοχών, ολόκληρων εξωνίων ή και γονιδίων, για περισσότερους από έναν ασθενείς, σε μία μόνο αντίδραση και μάλιστα με υψηλή ευαισθησία. Ταυτόχρονα, προτείνουμε βελτιώσεις, τόσο στο τεχνικό όσο και στο αναλυτικό υπόβαθρο της διαδικασίας, αποσκοπώντας σε βελτίωση της ευαισθησίας και ακρίβειας της μεθοδολογίας, κατά την ανάδειξη μοριακών εξαλλαγών, όπως επίσης σε εμπεριστατωμένη αξιολόγηση της επίπτωσης αυτών στο φαινότυπο της νόσου, με απώτερο στόχο την ενσωμάτωση της τεχνολογίας NGS στην κλινική πράξη.","abstract_has_math":false,"creators":["Λούπης Θεόδωρος","Loupis Theodoros"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:35:53Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2879608"],"render_values":[{"text":"uoadl:2879608","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2879608","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2879608","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2879608","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Λούπης Θεόδωρος","Loupis Theodoros"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2879608","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2879608"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σκοπός: Οι μυελικές νεοπλασίες είναι κλωνικές διαταραχές του αρχέγονου αιμοποιητικού κυττάρου (ΑΑΚ) και χαρακτηρίζονται από άσκοπο και άμετρο πολλαπλασιασμό ή/και διαταραχή της ωρίμανσης. Οι διαταραχές αυτές χωρίζονται σε δύο μεγάλες ομάδες νοσημάτων, στην Οξεία Μυελογενή Λευχαιμία (ΟΜΛ) και στα Χρόνια Μυελικά Νεοπλάσματα. Η ταξινόμηση αυτή βασίζεται κυρίως στον αριθμό των βλαστών στο περιφερικό αίμα ή τον μυελό των οστών. Με τη σειρά τους, τα Χρόνια Μυελικά Νεοπλάσματα ταξινομούνται σε τρείς κύριες κατηγορίες, τις Μυελοϋπερπλαστικές Νεοπλασίες (ΜΥΝ), τα Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα (ΜΔΣ) και τα νοσήματα εκείνα που παρουσιάζουν χαρακτηριστικά και των δύο προηγούμενων κατηγοριών (ΜΔΣ/ΜΥΝ) σύμφωνα με κλινικά, μορφολογικά, γενετικά και μοριακά δεδομένα, όπως καταγράφονται στην πρόσφατη αναθεώρηση των διαγνωστικών κριτηρίων που εκδόθηκε πρόσφατα, από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ., 2016). Μέχρι πρόσφατα, η διάγνωση και ταξινόμηση αυτών των νοσημάτων, βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά σε κυτταρολογικά χαρακτηριστικά και καρυοτυπικές αναλύσεις, με εξαίρεση πολύ συγκεκριμένες μοριακές βλάβες, όπως εκείνες στα γονίδια JAK2, CALR και MPL, που ανιχνεύονται στην πλειοψηφία των ασθενών με ΜΥΝ, σπανιότερα δε στα ΜΔΣ/ΜΥΝ. Η πρόοδος της τεχνολογίας οδήγησε σε καλύτερο χαρακτηρισμό της παθογένειας των μυελικών νεοπλασιών, με την ανάδειξη πληθώρας μεταλλάξεων σε γονίδια με ετερογενείς κυτταρικές λειτουργίες και μάλιστα με διαφορετική συχνότητα σε κάθε περίπτωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι συχνές μεταλλάξεις στα γονίδια JAK2, MPL και CALR, που ανιχνεύονται στην πλειοψηφία των ασθενών με Ιδιοπαθή Θρομβοκυτταραιμία (ΙΘ) ή Μυελοΐνωση (ΜΙ), και οι οποίες θεωρούνται φαινοτυπικές (phenotypic drivers) μεταλλάξεις. Επιπλέον, μεταλλάξεις έχουν αναφερθεί σε γονίδια που εμπλέκονται στη ρύθμιση του επιγενετικού μηχανισμού ρύθμισης του κυττάρου, στον κυτταρικό κύκλο, στην ωρίμανση του mRNA και σε άλλες σημαντικές διεργασίες. Οι μεταλλάξεις αυτές θεωρείται πως διαμορφώνουν τον κλινικό φαινότυπο και συμβάλλουν στην πρόοδο και εξέλιξη της νόσου. Σκοπό της παρούσας Διπλωματικής Εργασίας, αποτέλεσε η μελέτη του Μοριακού τοπίου των ασθενών με μυελικές νεοπλασίες, μέσω στοχευμένου προσδιορισμού της νουκλεοτιδικής ακολουθίας, συχνά μεταλλαγμένων γονιδίων, με χρήση τεχνολογίας δεύτερης γενιάς (targeted panel Next Generation Sequencing) και η ανάπτυξη μίας συμβατής βιοπληροφορικής ροής, για την ανάλυση των δεδομένων. Η διαδικασία αυτή συνεισφέρει στην εύκολη, γρήγορη και αξιόπιστη Μοριακή τυποποίηση των ασθενών με μυελικές νεοπλασίες, συμβάλλοντας έτσι στην ορθή διάγνωση και ταξινόμηση, αλλά και σε πρόγνωση και διαστρωμάτωση του κινδύνου εκτροπής αυτών προς ΟΜΛ, ενώ ιδανικά, δύναται να παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές. Μέθοδοι: Στην παρούσα εργασία αναπτύχθηκε μία βιοπληροφορική ροή για την ανάλυση δεδομένων NGS, με στόχο την ανάδειξη μοριακών εξαλλαγών. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε η προγραμματιστική γλώσσα Common Workflow Language (CWL) σε συνδυασμό με το λογισμικό Docker, που διευκολύνει τη χρήση, μεταφορά και επαναληψιμότητα της αναλυτικής διαδικασίας. Συνολικά, μελετήθηκαν 51 ασθενείς με μυελικές νεοπλασίες σε Χρόνια ή Οξεία φάση. Αρχικά, απομονώθηκε DNA από περιφερικό αίμα ή μυελό των οστών. Ακολούθησε κατασκευή βιβλιοθηκών DNA, ενώ τέλος πραγματοποιήθηκε στοχευμένος προσδιορισμός της νουκλεοτιδικής ακολουθίας 28 γονίδιων ή μεμονωμένων περιοχών αυτών. Οι περιοχές των γονιδίων που μελετήθηκαν αναφέρονται συχνά μεταλλαγμένα στους ασθενείς με μυελικές νεοπλασίες, όπως υποστηρίζεται από τη σύγχρονη βιβλιογραφία. Αποτελέσματα: Συνολικά αναδείχθηκαν 223 μοριακές εξαλλαγές, εκ των οποίων 29 είχαν ήδη ανιχνευθεί προηγουμένως στο εργαστήριο μας, με ήδη εγκαθιδρυμένες τεχνικές Μοριακής Βιολογίας (post Real-time PCR HRMA και Sanger Sequencing). Από αυτές, 21 μεταλλάξεις εντοπίστηκαν σε 9 ασθενείς με ΜΔΣ, 3 στον μοναδικό ασθενή με ΜΔΣ/ΜΥΝ, 173 σε 33 ασθενείς με ΜΥΝ και 26 στους 8 ασθενείς με ΟΜΛ. Συμπεράσματα: Με την παρούσα εργασία αναδείξαμε τη μεγάλη ετερογένεια του μοριακού τοπίου των μυελικών νεοπλασιών, ακόμα και σε ίδιες ή παρόμοιες κοορτές ασθενών. Παράλληλα εγκαθιδρύσαμε την τεχνική NGS, για την ταυτόχρονη μελέτη πολλών γενομικών περιοχών, ολόκληρων εξωνίων ή και γονιδίων, για περισσότερους από έναν ασθενείς, σε μία μόνο αντίδραση και μάλιστα με υψηλή ευαισθησία. Ταυτόχρονα, προτείνουμε βελτιώσεις, τόσο στο τεχνικό όσο και στο αναλυτικό υπόβαθρο της διαδικασίας, αποσκοπώντας σε βελτίωση της ευαισθησίας και ακρίβειας της μεθοδολογίας, κατά την ανάδειξη μοριακών εξαλλαγών, όπως επίσης σε εμπεριστατωμένη αξιολόγηση της επίπτωσης αυτών στο φαινότυπο της νόσου, με απώτερο στόχο την ενσωμάτωση της τεχνολογίας NGS στην κλινική πράξη.","Objective: Myeloid neoplasms are clonal disorders of the hematopoietic stem cell (HSC) and are characterized by excess proliferation and/or disruption of maturation of one or more myeloid cell lineages. These disorders are divided into two major categories, acute myeloid leukemia (AML) and chronic myeloid neoplasms. This classification is mainly based on the number of blasts in peripheral blood or bone marrow. Chronic myeloid neoplasms are classified into three main categories according to clinical, morphological, genetic and molecular data, as reported in the recent revision of the World Health Organization (WHO, 2016), Myeloproliferative Neoplasms (MPNs), Myelodysplastic Syndromes (MDS) and a category with overlapping features of both MDS and MPNs, referred to as Myelodysplastic/Myeloproliferative neoplasms (MDS/MPN). Until recently, the diagnosis and classification of these disorders was based almost exclusively on morphological and cytogenetic features, with the exception of very specific molecular lesions, such as those in the JAK2, CALR and MPL genes, detected in the majority of MPN patients, and more rarely in MDS/MPN. The recent advances in technology have led to a better characterization of the pathogenesis of the myeloid neoplasms, with the identification of an increasing number of genetic defects in genes with heterogeneous cellular functions. A typical example is the frequent mutations in the JAK2, MPL and CALR genes detected in the majority of patients with essential thrombocytosis (ET) and myelofibrosis (MF), which are considered as driver mutations. Additionally, several other mutated genes have been identified and most of these mutations affect a range of essential, interrelated cellular mechanisms such us epigenetic regulation, RNA splicing, transcription and DNA damage response. The various combinations of mutations suggest a multistep pathogenesis and may account for the clinical heterogeneity. The delineation of the complex clonal architectures of these disorders could serve as the cornerstone for better risk stratification of these patients and for the identification of novel therapeutic targets within the context of Precision Medicine. The purpose of this Diploma Thesis was to study the molecular landscape of patients with myeloid neoplasms through targeted re-sequencing, in commonly mutated genes, using Next Generation Sequencing (NGS) technology and developing a portable and user-friendly bioinformatics pipeline for the data analysis. This process enables an affordable, rapid and reliable molecular screening of patients with myeloid neoplasms, contributing thus in a more accurate diagnosis and classification, prognosis and patients’ risk stratification, and could also provide information regarding the available therapeutic options. Methods: In this study a bioinformatics pipeline was developed for the analysis of NGS data aiming at variant calling. For this purpose, the Common Workflow Language (CWL) programming language was used in conjunction with the Docker software, which facilitates the easy use, transfer and repeatability of the analytical process. Overall, 51 patients with myeloid neoplasms in chronic or blast phase were studied. DNA was extracted from peripheral blood or bone marrow. DNA libraries were constructed, and targeted re-sequencing was performed on 28 genomic targets (full genes or specific exons). The selection of the genomic regions under investigation represent mutational hotspots according to recent data and WHO and European LeukemiaNET guidelines. Results: In total, 223 variants were identified, of which 29 were previously detected in our laboratory, with already established methods (Post Real-time PCR HRMA and Sanger Sequencing). Of these, 21 variants were detected in 9 MDS patients, 3 in the only MDS/MPN patient, 173 in 33 MPN patients and 26 in 8 AML patients. Conclusions: In this study, we highlighted the molecular heterogeneity of the genomic landscape of myeloid neoplasms, either within the same or similar cohorts of patients. We also established a custom NGS methodology for the simultaneous analysis of many genomic regions, entire exons and/or genes, for more than one patient, in a single experiment. Furthermore, we propose amendments in both technical and analytical workflow of the process, aiming thus to improve the sensitivity and accuracy of the method regarding variant calling, as well as for the assessment of the impact of these variants on disease phenotype, in order the NGS technology to be reliably incorporated in clinical practice."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Στοχευμένος προσδιορισμός αλληλουχίας, με τεχνολογία δεύτερης γενιάς (Next Generation Sequencing), σε ασθενείς με μυελικές νεοπλασίες"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Λούπης Θεόδωρος","Loupis Theodoros"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Σκοπός: Οι μυελικές νεοπλασίες είναι κλωνικές διαταραχές του αρχέγονου αιμοποιητικού κυττάρου (ΑΑΚ) και χαρακτηρίζονται από άσκοπο και άμετρο πολλαπλασιασμό ή/και διαταραχή της ωρίμανσης. Οι διαταραχές αυτές χωρίζονται σε δύο μεγάλες ομάδες νοσημάτων, στην Οξεία Μυελογενή Λευχαιμία (ΟΜΛ) και στα Χρόνια Μυελικά Νεοπλάσματα. Η ταξινόμηση αυτή βασίζεται κυρίως στον αριθμό των βλαστών στο περιφερικό αίμα ή τον μυελό των οστών. Με τη σειρά τους, τα Χρόνια Μυελικά Νεοπλάσματα ταξινομούνται σε τρείς κύριες κατηγορίες, τις Μυελοϋπερπλαστικές Νεοπλασίες (ΜΥΝ), τα Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα (ΜΔΣ) και τα νοσήματα εκείνα που παρουσιάζουν χαρακτηριστικά και των δύο προηγούμενων κατηγοριών (ΜΔΣ/ΜΥΝ) σύμφωνα με κλινικά, μορφολογικά, γενετικά και μοριακά δεδομένα, όπως καταγράφονται στην πρόσφατη αναθεώρηση των διαγνωστικών κριτηρίων που εκδόθηκε πρόσφατα, από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ., 2016). Μέχρι πρόσφατα, η διάγνωση και ταξινόμηση αυτών των νοσημάτων, βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά σε κυτταρολογικά χαρακτηριστικά και καρυοτυπικές αναλύσεις, με εξαίρεση πολύ συγκεκριμένες μοριακές βλάβες, όπως εκείνες στα γονίδια JAK2, CALR και MPL, που ανιχνεύονται στην πλειοψηφία των ασθενών με ΜΥΝ, σπανιότερα δε στα ΜΔΣ/ΜΥΝ. Η πρόοδος της τεχνολογίας οδήγησε σε καλύτερο χαρακτηρισμό της παθογένειας των μυελικών νεοπλασιών, με την ανάδειξη πληθώρας μεταλλάξεων σε γονίδια με ετερογενείς κυτταρικές λειτουργίες και μάλιστα με διαφορετική συχνότητα σε κάθε περίπτωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι συχνές μεταλλάξεις στα γονίδια JAK2, MPL και CALR, που ανιχνεύονται στην πλειοψηφία των ασθενών με Ιδιοπαθή Θρομβοκυτταραιμία (ΙΘ) ή Μυελοΐνωση (ΜΙ), και οι οποίες θεωρούνται φαινοτυπικές (phenotypic drivers) μεταλλάξεις. Επιπλέον, μεταλλάξεις έχουν αναφερθεί σε γονίδια που εμπλέκονται στη ρύθμιση του επιγενετικού μηχανισμού ρύθμισης του κυττάρου, στον κυτταρικό κύκλο, στην ωρίμανση του mRNA και σε άλλες σημαντικές διεργασίες. Οι μεταλλάξεις αυτές θεωρείται πως διαμορφώνουν τον κλινικό φαινότυπο και συμβάλλουν στην πρόοδο και εξέλιξη της νόσου. Σκοπό της παρούσας Διπλωματικής Εργασίας, αποτέλεσε η μελέτη του Μοριακού τοπίου των ασθενών με μυελικές νεοπλασίες, μέσω στοχευμένου προσδιορισμού της νουκλεοτιδικής ακολουθίας, συχνά μεταλλαγμένων γονιδίων, με χρήση τεχνολογίας δεύτερης γενιάς (targeted panel Next Generation Sequencing) και η ανάπτυξη μίας συμβατής βιοπληροφορικής ροής, για την ανάλυση των δεδομένων. Η διαδικασία αυτή συνεισφέρει στην εύκολη, γρήγορη και αξιόπιστη Μοριακή τυποποίηση των ασθενών με μυελικές νεοπλασίες, συμβάλλοντας έτσι στην ορθή διάγνωση και ταξινόμηση, αλλά και σε πρόγνωση και διαστρωμάτωση του κινδύνου εκτροπής αυτών προς ΟΜΛ, ενώ ιδανικά, δύναται να παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές. Μέθοδοι: Στην παρούσα εργασία αναπτύχθηκε μία βιοπληροφορική ροή για την ανάλυση δεδομένων NGS, με στόχο την ανάδειξη μοριακών εξαλλαγών. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε η προγραμματιστική γλώσσα Common Workflow Language (CWL) σε συνδυασμό με το λογισμικό Docker, που διευκολύνει τη χρήση, μεταφορά και επαναληψιμότητα της αναλυτικής διαδικασίας. Συνολικά, μελετήθηκαν 51 ασθενείς με μυελικές νεοπλασίες σε Χρόνια ή Οξεία φάση. Αρχικά, απομονώθηκε DNA από περιφερικό αίμα ή μυελό των οστών. Ακολούθησε κατασκευή βιβλιοθηκών DNA, ενώ τέλος πραγματοποιήθηκε στοχευμένος προσδιορισμός της νουκλεοτιδικής ακολουθίας 28 γονίδιων ή μεμονωμένων περιοχών αυτών. Οι περιοχές των γονιδίων που μελετήθηκαν αναφέρονται συχνά μεταλλαγμένα στους ασθενείς με μυελικές νεοπλασίες, όπως υποστηρίζεται από τη σύγχρονη βιβλιογραφία. Αποτελέσματα: Συνολικά αναδείχθηκαν 223 μοριακές εξαλλαγές, εκ των οποίων 29 είχαν ήδη ανιχνευθεί προηγουμένως στο εργαστήριο μας, με ήδη εγκαθιδρυμένες τεχνικές Μοριακής Βιολογίας (post Real-time PCR HRMA και Sanger Sequencing). Από αυτές, 21 μεταλλάξεις εντοπίστηκαν σε 9 ασθενείς με ΜΔΣ, 3 στον μοναδικό ασθενή με ΜΔΣ/ΜΥΝ, 173 σε 33 ασθενείς με ΜΥΝ και 26 στους 8 ασθενείς με ΟΜΛ. Συμπεράσματα: Με την παρούσα εργασία αναδείξαμε τη μεγάλη ετερογένεια του μοριακού τοπίου των μυελικών νεοπλασιών, ακόμα και σε ίδιες ή παρόμοιες κοορτές ασθενών. Παράλληλα εγκαθιδρύσαμε την τεχνική NGS, για την ταυτόχρονη μελέτη πολλών γενομικών περιοχών, ολόκληρων εξωνίων ή και γονιδίων, για περισσότερους από έναν ασθενείς, σε μία μόνο αντίδραση και μάλιστα με υψηλή ευαισθησία. Ταυτόχρονα, προτείνουμε βελτιώσεις, τόσο στο τεχνικό όσο και στο αναλυτικό υπόβαθρο της διαδικασίας, αποσκοπώντας σε βελτίωση της ευαισθησίας και ακρίβειας της μεθοδολογίας, κατά την ανάδειξη μοριακών εξαλλαγών, όπως επίσης σε εμπεριστατωμένη αξιολόγηση της επίπτωσης αυτών στο φαινότυπο της νόσου, με απώτερο στόχο την ενσωμάτωση της τεχνολογίας NGS στην κλινική πράξη.","Objective: Myeloid neoplasms are clonal disorders of the hematopoietic stem cell (HSC) and are characterized by excess proliferation and/or disruption of maturation of one or more myeloid cell lineages. These disorders are divided into two major categories, acute myeloid leukemia (AML) and chronic myeloid neoplasms. This classification is mainly based on the number of blasts in peripheral blood or bone marrow. Chronic myeloid neoplasms are classified into three main categories according to clinical, morphological, genetic and molecular data, as reported in the recent revision of the World Health Organization (WHO, 2016), Myeloproliferative Neoplasms (MPNs), Myelodysplastic Syndromes (MDS) and a category with overlapping features of both MDS and MPNs, referred to as Myelodysplastic/Myeloproliferative neoplasms (MDS/MPN). Until recently, the diagnosis and classification of these disorders was based almost exclusively on morphological and cytogenetic features, with the exception of very specific molecular lesions, such as those in the JAK2, CALR and MPL genes, detected in the majority of MPN patients, and more rarely in MDS/MPN. The recent advances in technology have led to a better characterization of the pathogenesis of the myeloid neoplasms, with the identification of an increasing number of genetic defects in genes with heterogeneous cellular functions. A typical example is the frequent mutations in the JAK2, MPL and CALR genes detected in the majority of patients with essential thrombocytosis (ET) and myelofibrosis (MF), which are considered as driver mutations. Additionally, several other mutated genes have been identified and most of these mutations affect a range of essential, interrelated cellular mechanisms such us epigenetic regulation, RNA splicing, transcription and DNA damage response. The various combinations of mutations suggest a multistep pathogenesis and may account for the clinical heterogeneity. The delineation of the complex clonal architectures of these disorders could serve as the cornerstone for better risk stratification of these patients and for the identification of novel therapeutic targets within the context of Precision Medicine. The purpose of this Diploma Thesis was to study the molecular landscape of patients with myeloid neoplasms through targeted re-sequencing, in commonly mutated genes, using Next Generation Sequencing (NGS) technology and developing a portable and user-friendly bioinformatics pipeline for the data analysis. This process enables an affordable, rapid and reliable molecular screening of patients with myeloid neoplasms, contributing thus in a more accurate diagnosis and classification, prognosis and patients’ risk stratification, and could also provide information regarding the available therapeutic options. Methods: In this study a bioinformatics pipeline was developed for the analysis of NGS data aiming at variant calling. For this purpose, the Common Workflow Language (CWL) programming language was used in conjunction with the Docker software, which facilitates the easy use, transfer and repeatability of the analytical process. Overall, 51 patients with myeloid neoplasms in chronic or blast phase were studied. DNA was extracted from peripheral blood or bone marrow. DNA libraries were constructed, and targeted re-sequencing was performed on 28 genomic targets (full genes or specific exons). The selection of the genomic regions under investigation represent mutational hotspots according to recent data and WHO and European LeukemiaNET guidelines. Results: In total, 223 variants were identified, of which 29 were previously detected in our laboratory, with already established methods (Post Real-time PCR HRMA and Sanger Sequencing). Of these, 21 variants were detected in 9 MDS patients, 3 in the only MDS/MPN patient, 173 in 33 MPN patients and 26 in 8 AML patients. Conclusions: In this study, we highlighted the molecular heterogeneity of the genomic landscape of myeloid neoplasms, either within the same or similar cohorts of patients. We also established a custom NGS methodology for the simultaneous analysis of many genomic regions, entire exons and/or genes, for more than one patient, in a single experiment. Furthermore, we propose amendments in both technical and analytical workflow of the process, aiming thus to improve the sensitivity and accuracy of the method regarding variant calling, as well as for the assessment of the impact of these variants on disease phenotype, in order the NGS technology to be reliably incorporated in clinical practice."],"dc:identifier":["uoadl:2879608","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2879608"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Στοχευμένος προσδιορισμός αλληλουχίας, με τεχνολογία δεύτερης γενιάς (Next Generation Sequencing), σε ασθενείς με μυελικές νεοπλασίες"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:35:53Z"}