{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2881980"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2881980","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Αξιολογώντας την αποτελεσματικότητα στην προσφορά και διαχείριση ανθρωπιστικής βοήθειας και δράσης σε περίπλοκες κρίσεις και επείγουσες καταστάσεις: Η περίπτωση των προγραμμάτων ανακούφισης για την μεταναστευτική κρίση","abstract":"Εισαγωγή Οι προσφυγικού και μεταναστευτικού τύπου μετακινήσεις πληθυσμού θεωρούνται ως μία από τις πιο σημαντικές μελλοντικές προκλήσεις και αποτέλεσμα αρκετών πιθανών κινδύνων – εάν γίνουν πραγματικότητα. Η προβολή για το μέλλον παρουσιάζει πολλούς τέτοιους κινδύνους ως αναπόφευκτους και οι χώρες που προβλέπεται να βιώσουν μεγάλες ροές μετακινούμενων πληθυσμών θα πρέπει να είναι έτοιμες να τις διαχειριστούν με συγκεκριμένους προϋπολογισμούς και να παρέχουν κατάλληλη, αποτελεσματική και αποδοτική ανθρωπιστική βοήθεια. Ο πιο ρεαλιστικός και οικονομικά αποδοτικός τρόπος για να στεγαστούν και να διαχειρισθούν μεγάλες προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές φαίνεται να είναι οι καταυλισμοί. Σε συνδυασμό με την μεγάλη διάρκεια παραμονής και τις δύσκολες συνθήκες που επικρατούν ορισμένες φορές, είναι εμφανές ότι η ανθρωπιστική και αναπτυξιακή βοήθεια πρέπει να σχεδιάζεται και να υλοποιείται έχοντας σοβαρά υπ’ όψιν το περιβάλλον του κάθε καταυλισμού και του πληθυσμού που διαμένει σε αυτόν. Στόχοι Ο σκοπός της παρούσης εργασίας είναι να εξετάσει το είδος της ανθρωπιστικής δράσεως (και κατά συνέπεια ανθρωπιστικής βοήθειας) την περίοδο 2015 – 2017 που απευθυνόταν σε πρόσφυγες/μετανάστες σε χώρο τύπου καταυλισμού στην Ελλάδα. Εξετάζει τους τρόπους και το μέγεθος της προσφοράς, την ανακούφιση στον ενδιαφερόμενο πληθυσμό, ενώ ταυτόχρονα κατά πόσο ενίσχυσε/διευκόλυνε το έργο των εργαζομένων. Εξετάζονται οι πρακτικές δράσης και προσφοράς, η ανταπόκριση στις ανάγκες του πληθυσμού και τα προβλήματα που αντιμετωπίσθηκαν. Συγκεκριμένα, επιχειρείται η απάντηση των ερωτημάτων για κάθε πρόγραμμα: • Πόσο σχετικός ήταν ο αντικειμενικός σκοπός του προγράμματος, σύμφωνα με τις ανάγκες της δεδομένης στιγμής και εάν εκπληρώθηκε αυτός (σε μέρος ή στο σύνολο); • Πόσο αποτελεσματικό ήταν το αναπτυξιακό στάδιο του προγράμματος; • Ποιος ήταν ο αντίκτυπος και τι θα ήταν διαφορετικό εάν δεν υπήρχε το εκάστοτε πρόγραμμα; • Υπάρχει βιωσιμότητα; • Υπάρχουν εναλλακτικές; Στόχος της μελέτης είναι να ανακατασκευαστούν οι θεωρίες προγραμμάτων και να αναγνωριστούν τα καίρια στοιχεία και σχέσεις που οδήγησαν σε αποτελέσματα, να αναγνωρισθούν και να εκτιμηθούν τα κύρια πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του κάθε προγράμματος και τέλος, να ελεγχθεί σε ποιο επίπεδο, στο συγκεκριμένο περιβάλλον, μπορεί να εφαρμοσθεί η Αξιολόγηση με Επίκεντρο τη Θεωρία (Theory – Driven Evaluation). Μεθοδολογία: Εξετάζονται προγράμματα που η υλοποίησή τους είχε άμεσο αντίκτυπο στις εξής βασικές για την επιβίωση θεματικές: στέγασης, σίτισης, περίθαλψης, υγιεινής, εκτάκτων αναγκών και δευτερευόντως σε υλικά αγαθά και κοινωνικές υπηρεσίες. Η εργασία βασίζεται στη μελέτη περίπτωσης (δράση οργανισμών που υλοποιούσαν διαφόρων ειδών προγράμματα μέσα σε καταυλισμούς), ώστε να γίνει όσο το δυνατόν περισσότερο κατανοητό το περιεχόμενο (κοινωνικό, πολιτικό, οικονομικό, ευαλωτότητα) στο οποίο υλοποιήθηκαν τα προγράμματα και οι στόχοι τους. Οι αρχές της αξιολόγησης ακολουθούν τα κριτήρια του ΟΟΣΑ (OECD – DAC) με την προσθήκη συνεντεύξεων (για τον σχηματισμό θεωρίας προγράμματος – programme theory) ώστε να διερευνώνται οι οπτικές των επαγγελματιών και να διερευνηθεί η λογική σχεδιασμού και υλοποίησης των προγραμμάτων, καθώς και τα κύρια στοιχεία που επηρέασαν τα αποτελέσματα του προγράμματος. Στόχος των συνεντεύξεων είναι να δείξουν το πλαίσιο αντίληψης των επαγγελματιών σχετικά με τα ενδιαφερόμενα μέρη (δωρητές, ωφελούμενοι, επαγγελματίες, εθελοντές), την αποτελεσματικότητα των δράσεων, την ανταπόκριση της εκάστοτε δράσης στις αντίστοιχες ανάγκες των ενδιαφερόμενων μερών και την ανάδειξη των ιδιαίτερων στοιχείων του κάθε προγράμματος που συνετέλεσαν στο τελικό αποτέλεσμα. Αποτελέσματα Τα κύρια αποτελέσματα και τα στοιχεία των προγραμμάτων που προέκυψαν ως σημαντικά είναι: • Ο κύριος αντικειμενικός σκοπός των δραστηριοτήτων των οργανισμών φαίνεται να είναι η διατήρηση της κανονικότητας εντός του καταυλισμού • Η συμμετοχή της κοινότητας (και συγκεκριμένα των σεβάσμιων μελών – των γηραιότερων) στις μαζικές δραστηριότητες και την επίλυση διαφορών συμβάλλει στη διατήρηση σχετικής ησυχίας και κανονικότητας • Η συμμετοχή της κοινότητας στον σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων αποτελεί πρόσθετη αξία και φαίνεται να είναι κρίσιμη για την επιτυχία των προγραμμάτων • Η διαδικασία μάθησης του κάθε οργανισμού και η δυνατότητα ενσωμάτωσης νέων στοιχείων σε κάθε πρόγραμμα αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τη σχετικότητα του προγράμματος • Η Θεωρία Προγράμματος και η Αξιολόγηση με Επίκεντρο τη Θεωρία (Theory Driven Evaluation) μπορούν να είναι χρήσιμα εργαλεία για να καθοριστούν τα σημαντικά στοιχεία (ασχέτως αν είχαν θετικό ή αρνητικό αντίκτυπο) εντός ενός προγράμματος. Οι συνεντεύξεις μπορούν να προσφέρουν εις βάθος κατανόηση της οπτικής των ενδιαφερόμενων μερών, ενώ ταυτοχρόνως βοηθούν στην αναγνώριση άλλων στοιχείων του προγράμματος που δεν φαίνονται σε επίσημες αναφορές ή μπορεί αρχικά να θεωρούνται ασήμαντα. • Η προστασία του καταυλισμού και των φιλοξενουμένων πρέπει να είναι βασική προτεραιότητα, ειδικότερα όταν εμπλέκεται ευάλωτος πληθυσμός, έτσι ώστε οι επαγγελματίες να μπορούν να επικεντρώνονται στην υλοποίηση των προγραμμάτων χωρίς εξωτερικούς περισπασμούς. Συμπεράσματα Η αξιολόγηση προγραμμάτων είναι δύσκολη και περίπλοκη δραστηριότητα από μόνη της. Όταν γίνεται σε ένα τόσο περίπλοκο περιβάλλον αποτελεί μεγάλη, αλλά απαραίτητη πρόκληση, ώστε να αναγνωριστούν τα στοιχεία επιτυχίας ή αποτυχίας του κάθε προγράμματος και να ενσωματωθούν (ή να αφαιρεθούν) σε τρέχοντα ή μελλοντικά προγράμματα. Με αυτόν τον τρόπο, οι επαγγελματίες στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας θα μπορούν να σχεδιάζουν και να υλοποιούν πιο αποτελεσματικά και αποδοτικά προγράμματα, τα οποία θα ταιριάζουν στις ανάγκες του πληθυσμού και θα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας. Η προστασία, η διαδικασία μάθησης, η εμπλοκή της κοινότητας και οι ενδοκοινοτικές διαδικασίες επίλυσης συγκρούσεων αναδείχθηκαν ως μερικά από τα σημαντικά στοιχεία που βοήθησαν στη διαμόρφωση της παρέμβασης εντός του καταυλισμού. Αυτά τα στοιχεία χρήζουν περαιτέρω μελέτης και εξέτασης της πιθανότητας να ενσωματωθούν σε μελλοντικό σχεδιασμό και υλοποίηση προγραμμάτων.","abstract_html":"Εισαγωγή Οι προσφυγικού και μεταναστευτικού τύπου μετακινήσεις πληθυσμού θεωρούνται ως μία από τις πιο σημαντικές μελλοντικές προκλήσεις και αποτέλεσμα αρκετών πιθανών κινδύνων – εάν γίνουν πραγματικότητα. Η προβολή για το μέλλον παρουσιάζει πολλούς τέτοιους κινδύνους ως αναπόφευκτους και οι χώρες που προβλέπεται να βιώσουν μεγάλες ροές μετακινούμενων πληθυσμών θα πρέπει να είναι έτοιμες να τις διαχειριστούν με συγκεκριμένους προϋπολογισμούς και να παρέχουν κατάλληλη, αποτελεσματική και αποδοτική ανθρωπιστική βοήθεια. Ο πιο ρεαλιστικός και οικονομικά αποδοτικός τρόπος για να στεγαστούν και να διαχειρισθούν μεγάλες προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές φαίνεται να είναι οι καταυλισμοί. Σε συνδυασμό με την μεγάλη διάρκεια παραμονής και τις δύσκολες συνθήκες που επικρατούν ορισμένες φορές, είναι εμφανές ότι η ανθρωπιστική και αναπτυξιακή βοήθεια πρέπει να σχεδιάζεται και να υλοποιείται έχοντας σοβαρά υπ’ όψιν το περιβάλλον του κάθε καταυλισμού και του πληθυσμού που διαμένει σε αυτόν. Στόχοι Ο σκοπός της παρούσης εργασίας είναι να εξετάσει το είδος της ανθρωπιστικής δράσεως (και κατά συνέπεια ανθρωπιστικής βοήθειας) την περίοδο 2015 – 2017 που απευθυνόταν σε πρόσφυγες/μετανάστες σε χώρο τύπου καταυλισμού στην Ελλάδα. Εξετάζει τους τρόπους και το μέγεθος της προσφοράς, την ανακούφιση στον ενδιαφερόμενο πληθυσμό, ενώ ταυτόχρονα κατά πόσο ενίσχυσε/διευκόλυνε το έργο των εργαζομένων. Εξετάζονται οι πρακτικές δράσης και προσφοράς, η ανταπόκριση στις ανάγκες του πληθυσμού και τα προβλήματα που αντιμετωπίσθηκαν. Συγκεκριμένα, επιχειρείται η απάντηση των ερωτημάτων για κάθε πρόγραμμα: • Πόσο σχετικός ήταν ο αντικειμενικός σκοπός του προγράμματος, σύμφωνα με τις ανάγκες της δεδομένης στιγμής και εάν εκπληρώθηκε αυτός (σε μέρος ή στο σύνολο); • Πόσο αποτελεσματικό ήταν το αναπτυξιακό στάδιο του προγράμματος; • Ποιος ήταν ο αντίκτυπος και τι θα ήταν διαφορετικό εάν δεν υπήρχε το εκάστοτε πρόγραμμα; • Υπάρχει βιωσιμότητα; • Υπάρχουν εναλλακτικές; Στόχος της μελέτης είναι να ανακατασκευαστούν οι θεωρίες προγραμμάτων και να αναγνωριστούν τα καίρια στοιχεία και σχέσεις που οδήγησαν σε αποτελέσματα, να αναγνωρισθούν και να εκτιμηθούν τα κύρια πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του κάθε προγράμματος και τέλος, να ελεγχθεί σε ποιο επίπεδο, στο συγκεκριμένο περιβάλλον, μπορεί να εφαρμοσθεί η Αξιολόγηση με Επίκεντρο τη Θεωρία (Theory – Driven Evaluation). Μεθοδολογία: Εξετάζονται προγράμματα που η υλοποίησή τους είχε άμεσο αντίκτυπο στις εξής βασικές για την επιβίωση θεματικές: στέγασης, σίτισης, περίθαλψης, υγιεινής, εκτάκτων αναγκών και δευτερευόντως σε υλικά αγαθά και κοινωνικές υπηρεσίες. Η εργασία βασίζεται στη μελέτη περίπτωσης (δράση οργανισμών που υλοποιούσαν διαφόρων ειδών προγράμματα μέσα σε καταυλισμούς), ώστε να γίνει όσο το δυνατόν περισσότερο κατανοητό το περιεχόμενο (κοινωνικό, πολιτικό, οικονομικό, ευαλωτότητα) στο οποίο υλοποιήθηκαν τα προγράμματα και οι στόχοι τους. Οι αρχές της αξιολόγησης ακολουθούν τα κριτήρια του ΟΟΣΑ (OECD – DAC) με την προσθήκη συνεντεύξεων (για τον σχηματισμό θεωρίας προγράμματος – programme theory) ώστε να διερευνώνται οι οπτικές των επαγγελματιών και να διερευνηθεί η λογική σχεδιασμού και υλοποίησης των προγραμμάτων, καθώς και τα κύρια στοιχεία που επηρέασαν τα αποτελέσματα του προγράμματος. Στόχος των συνεντεύξεων είναι να δείξουν το πλαίσιο αντίληψης των επαγγελματιών σχετικά με τα ενδιαφερόμενα μέρη (δωρητές, ωφελούμενοι, επαγγελματίες, εθελοντές), την αποτελεσματικότητα των δράσεων, την ανταπόκριση της εκάστοτε δράσης στις αντίστοιχες ανάγκες των ενδιαφερόμενων μερών και την ανάδειξη των ιδιαίτερων στοιχείων του κάθε προγράμματος που συνετέλεσαν στο τελικό αποτέλεσμα. Αποτελέσματα Τα κύρια αποτελέσματα και τα στοιχεία των προγραμμάτων που προέκυψαν ως σημαντικά είναι: • Ο κύριος αντικειμενικός σκοπός των δραστηριοτήτων των οργανισμών φαίνεται να είναι η διατήρηση της κανονικότητας εντός του καταυλισμού • Η συμμετοχή της κοινότητας (και συγκεκριμένα των σεβάσμιων μελών – των γηραιότερων) στις μαζικές δραστηριότητες και την επίλυση διαφορών συμβάλλει στη διατήρηση σχετικής ησυχίας και κανονικότητας • Η συμμετοχή της κοινότητας στον σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων αποτελεί πρόσθετη αξία και φαίνεται να είναι κρίσιμη για την επιτυχία των προγραμμάτων • Η διαδικασία μάθησης του κάθε οργανισμού και η δυνατότητα ενσωμάτωσης νέων στοιχείων σε κάθε πρόγραμμα αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τη σχετικότητα του προγράμματος • Η Θεωρία Προγράμματος και η Αξιολόγηση με Επίκεντρο τη Θεωρία (Theory Driven Evaluation) μπορούν να είναι χρήσιμα εργαλεία για να καθοριστούν τα σημαντικά στοιχεία (ασχέτως αν είχαν θετικό ή αρνητικό αντίκτυπο) εντός ενός προγράμματος. Οι συνεντεύξεις μπορούν να προσφέρουν εις βάθος κατανόηση της οπτικής των ενδιαφερόμενων μερών, ενώ ταυτοχρόνως βοηθούν στην αναγνώριση άλλων στοιχείων του προγράμματος που δεν φαίνονται σε επίσημες αναφορές ή μπορεί αρχικά να θεωρούνται ασήμαντα. • Η προστασία του καταυλισμού και των φιλοξενουμένων πρέπει να είναι βασική προτεραιότητα, ειδικότερα όταν εμπλέκεται ευάλωτος πληθυσμός, έτσι ώστε οι επαγγελματίες να μπορούν να επικεντρώνονται στην υλοποίηση των προγραμμάτων χωρίς εξωτερικούς περισπασμούς. Συμπεράσματα Η αξιολόγηση προγραμμάτων είναι δύσκολη και περίπλοκη δραστηριότητα από μόνη της. Όταν γίνεται σε ένα τόσο περίπλοκο περιβάλλον αποτελεί μεγάλη, αλλά απαραίτητη πρόκληση, ώστε να αναγνωριστούν τα στοιχεία επιτυχίας ή αποτυχίας του κάθε προγράμματος και να ενσωματωθούν (ή να αφαιρεθούν) σε τρέχοντα ή μελλοντικά προγράμματα. Με αυτόν τον τρόπο, οι επαγγελματίες στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας θα μπορούν να σχεδιάζουν και να υλοποιούν πιο αποτελεσματικά και αποδοτικά προγράμματα, τα οποία θα ταιριάζουν στις ανάγκες του πληθυσμού και θα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας. Η προστασία, η διαδικασία μάθησης, η εμπλοκή της κοινότητας και οι ενδοκοινοτικές διαδικασίες επίλυσης συγκρούσεων αναδείχθηκαν ως μερικά από τα σημαντικά στοιχεία που βοήθησαν στη διαμόρφωση της παρέμβασης εντός του καταυλισμού. Αυτά τα στοιχεία χρήζουν περαιτέρω μελέτης και εξέτασης της πιθανότητας να ενσωματωθούν σε μελλοντικό σχεδιασμό και υλοποίηση προγραμμάτων.","abstract_has_math":false,"creators":["Παϊκόπουλος Χρήστος","Paikopoulos Christos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:36:01Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2881980"],"render_values":[{"text":"uoadl:2881980","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2881980","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2881980","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2881980","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παϊκόπουλος Χρήστος","Paikopoulos Christos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2881980","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2881980"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή Οι προσφυγικού και μεταναστευτικού τύπου μετακινήσεις πληθυσμού θεωρούνται ως μία από τις πιο σημαντικές μελλοντικές προκλήσεις και αποτέλεσμα αρκετών πιθανών κινδύνων – εάν γίνουν πραγματικότητα. Η προβολή για το μέλλον παρουσιάζει πολλούς τέτοιους κινδύνους ως αναπόφευκτους και οι χώρες που προβλέπεται να βιώσουν μεγάλες ροές μετακινούμενων πληθυσμών θα πρέπει να είναι έτοιμες να τις διαχειριστούν με συγκεκριμένους προϋπολογισμούς και να παρέχουν κατάλληλη, αποτελεσματική και αποδοτική ανθρωπιστική βοήθεια. Ο πιο ρεαλιστικός και οικονομικά αποδοτικός τρόπος για να στεγαστούν και να διαχειρισθούν μεγάλες προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές φαίνεται να είναι οι καταυλισμοί. Σε συνδυασμό με την μεγάλη διάρκεια παραμονής και τις δύσκολες συνθήκες που επικρατούν ορισμένες φορές, είναι εμφανές ότι η ανθρωπιστική και αναπτυξιακή βοήθεια πρέπει να σχεδιάζεται και να υλοποιείται έχοντας σοβαρά υπ’ όψιν το περιβάλλον του κάθε καταυλισμού και του πληθυσμού που διαμένει σε αυτόν. Στόχοι Ο σκοπός της παρούσης εργασίας είναι να εξετάσει το είδος της ανθρωπιστικής δράσεως (και κατά συνέπεια ανθρωπιστικής βοήθειας) την περίοδο 2015 – 2017 που απευθυνόταν σε πρόσφυγες/μετανάστες σε χώρο τύπου καταυλισμού στην Ελλάδα. Εξετάζει τους τρόπους και το μέγεθος της προσφοράς, την ανακούφιση στον ενδιαφερόμενο πληθυσμό, ενώ ταυτόχρονα κατά πόσο ενίσχυσε/διευκόλυνε το έργο των εργαζομένων. Εξετάζονται οι πρακτικές δράσης και προσφοράς, η ανταπόκριση στις ανάγκες του πληθυσμού και τα προβλήματα που αντιμετωπίσθηκαν. Συγκεκριμένα, επιχειρείται η απάντηση των ερωτημάτων για κάθε πρόγραμμα: • Πόσο σχετικός ήταν ο αντικειμενικός σκοπός του προγράμματος, σύμφωνα με τις ανάγκες της δεδομένης στιγμής και εάν εκπληρώθηκε αυτός (σε μέρος ή στο σύνολο); • Πόσο αποτελεσματικό ήταν το αναπτυξιακό στάδιο του προγράμματος; • Ποιος ήταν ο αντίκτυπος και τι θα ήταν διαφορετικό εάν δεν υπήρχε το εκάστοτε πρόγραμμα; • Υπάρχει βιωσιμότητα; • Υπάρχουν εναλλακτικές; Στόχος της μελέτης είναι να ανακατασκευαστούν οι θεωρίες προγραμμάτων και να αναγνωριστούν τα καίρια στοιχεία και σχέσεις που οδήγησαν σε αποτελέσματα, να αναγνωρισθούν και να εκτιμηθούν τα κύρια πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του κάθε προγράμματος και τέλος, να ελεγχθεί σε ποιο επίπεδο, στο συγκεκριμένο περιβάλλον, μπορεί να εφαρμοσθεί η Αξιολόγηση με Επίκεντρο τη Θεωρία (Theory – Driven Evaluation). Μεθοδολογία: Εξετάζονται προγράμματα που η υλοποίησή τους είχε άμεσο αντίκτυπο στις εξής βασικές για την επιβίωση θεματικές: στέγασης, σίτισης, περίθαλψης, υγιεινής, εκτάκτων αναγκών και δευτερευόντως σε υλικά αγαθά και κοινωνικές υπηρεσίες. Η εργασία βασίζεται στη μελέτη περίπτωσης (δράση οργανισμών που υλοποιούσαν διαφόρων ειδών προγράμματα μέσα σε καταυλισμούς), ώστε να γίνει όσο το δυνατόν περισσότερο κατανοητό το περιεχόμενο (κοινωνικό, πολιτικό, οικονομικό, ευαλωτότητα) στο οποίο υλοποιήθηκαν τα προγράμματα και οι στόχοι τους. Οι αρχές της αξιολόγησης ακολουθούν τα κριτήρια του ΟΟΣΑ (OECD – DAC) με την προσθήκη συνεντεύξεων (για τον σχηματισμό θεωρίας προγράμματος – programme theory) ώστε να διερευνώνται οι οπτικές των επαγγελματιών και να διερευνηθεί η λογική σχεδιασμού και υλοποίησης των προγραμμάτων, καθώς και τα κύρια στοιχεία που επηρέασαν τα αποτελέσματα του προγράμματος. Στόχος των συνεντεύξεων είναι να δείξουν το πλαίσιο αντίληψης των επαγγελματιών σχετικά με τα ενδιαφερόμενα μέρη (δωρητές, ωφελούμενοι, επαγγελματίες, εθελοντές), την αποτελεσματικότητα των δράσεων, την ανταπόκριση της εκάστοτε δράσης στις αντίστοιχες ανάγκες των ενδιαφερόμενων μερών και την ανάδειξη των ιδιαίτερων στοιχείων του κάθε προγράμματος που συνετέλεσαν στο τελικό αποτέλεσμα. Αποτελέσματα Τα κύρια αποτελέσματα και τα στοιχεία των προγραμμάτων που προέκυψαν ως σημαντικά είναι: • Ο κύριος αντικειμενικός σκοπός των δραστηριοτήτων των οργανισμών φαίνεται να είναι η διατήρηση της κανονικότητας εντός του καταυλισμού • Η συμμετοχή της κοινότητας (και συγκεκριμένα των σεβάσμιων μελών – των γηραιότερων) στις μαζικές δραστηριότητες και την επίλυση διαφορών συμβάλλει στη διατήρηση σχετικής ησυχίας και κανονικότητας • Η συμμετοχή της κοινότητας στον σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων αποτελεί πρόσθετη αξία και φαίνεται να είναι κρίσιμη για την επιτυχία των προγραμμάτων • Η διαδικασία μάθησης του κάθε οργανισμού και η δυνατότητα ενσωμάτωσης νέων στοιχείων σε κάθε πρόγραμμα αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τη σχετικότητα του προγράμματος • Η Θεωρία Προγράμματος και η Αξιολόγηση με Επίκεντρο τη Θεωρία (Theory Driven Evaluation) μπορούν να είναι χρήσιμα εργαλεία για να καθοριστούν τα σημαντικά στοιχεία (ασχέτως αν είχαν θετικό ή αρνητικό αντίκτυπο) εντός ενός προγράμματος. Οι συνεντεύξεις μπορούν να προσφέρουν εις βάθος κατανόηση της οπτικής των ενδιαφερόμενων μερών, ενώ ταυτοχρόνως βοηθούν στην αναγνώριση άλλων στοιχείων του προγράμματος που δεν φαίνονται σε επίσημες αναφορές ή μπορεί αρχικά να θεωρούνται ασήμαντα. • Η προστασία του καταυλισμού και των φιλοξενουμένων πρέπει να είναι βασική προτεραιότητα, ειδικότερα όταν εμπλέκεται ευάλωτος πληθυσμός, έτσι ώστε οι επαγγελματίες να μπορούν να επικεντρώνονται στην υλοποίηση των προγραμμάτων χωρίς εξωτερικούς περισπασμούς. Συμπεράσματα Η αξιολόγηση προγραμμάτων είναι δύσκολη και περίπλοκη δραστηριότητα από μόνη της. Όταν γίνεται σε ένα τόσο περίπλοκο περιβάλλον αποτελεί μεγάλη, αλλά απαραίτητη πρόκληση, ώστε να αναγνωριστούν τα στοιχεία επιτυχίας ή αποτυχίας του κάθε προγράμματος και να ενσωματωθούν (ή να αφαιρεθούν) σε τρέχοντα ή μελλοντικά προγράμματα. Με αυτόν τον τρόπο, οι επαγγελματίες στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας θα μπορούν να σχεδιάζουν και να υλοποιούν πιο αποτελεσματικά και αποδοτικά προγράμματα, τα οποία θα ταιριάζουν στις ανάγκες του πληθυσμού και θα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας. Η προστασία, η διαδικασία μάθησης, η εμπλοκή της κοινότητας και οι ενδοκοινοτικές διαδικασίες επίλυσης συγκρούσεων αναδείχθηκαν ως μερικά από τα σημαντικά στοιχεία που βοήθησαν στη διαμόρφωση της παρέμβασης εντός του καταυλισμού. Αυτά τα στοιχεία χρήζουν περαιτέρω μελέτης και εξέτασης της πιθανότητας να ενσωματωθούν σε μελλοντικό σχεδιασμό και υλοποίηση προγραμμάτων.","Introduction Refugee and immigration population movement is considered to be one of the most important future challenges and a direct effect of several possible risks –should they become reality. The projection for the future presents many of those risks as inevitable and countries that are expected to experience a large population influx should be prepared to manage the influxes while on a finite budget and provide appropriate, efficient and effective humanitarian aid. The most realistic and financial efficient way of housing and managing large refugee/immigrant influxes seem to be camps. Combined with the extended duration stays and the sometimes challenging conditions it is evident that humanitarian and development aid should be designed and implemented taking into serious account the context of each camp and the population residing in it. Objectives The objective of this research is to examine the type of humanitarian action (and consequently aid) that was addressed towards refugees/immigrants residing in camp in Greece during the years 2015 – 2017. The aim is to examine the way aid was provided, the relief towards the targeted population, while simultaneously improving/enabling the aid workers activities. The implementation and aid activities are reviewed, the response to the population needs and the problems faced. In particular, the questions to be addressed for each programme are: • The relevance of the programme objectives according to the population needs at the moment and if this objective was completed, • The effectiveness in the programme development stage, • What was the estimated impact and what could be different if each programme didn’t exist, • Is there sustainability of the activities and, • Are there any alternatives The goals of the study were to reconstruct the programme theory and identify the key programme elements and relationships that led to the outcomes, to assess and identify the main advantages and disadvantages of each programme and finally, test the level that Theory – Driven Evaluation approach can be applied in that specific context. Methodology The primary programmes that are examined had an immediate impact in the basic human survival needs: shelter, food, medical care, hygiene, emergency situations, and secondly material needs and social services. The research is based on a case study (NGOs activities that implemented programmes in a refugee camp) in order to understand the full intervention context (social, political, economical, vulnerability) in which the programmes were implemented and their goals as well. The evaluation principles are based on the OECD – DAC criteria with the addition of interviews (to reconstruct the programme theory), in order to focus to the aid workers point of view and research into the programme design and implementation logic, as well as to find the main elements that affected the intervention outcomes and results. The interviews aim at demonstrating the aid workers relationships with the stakeholders (donors, beneficiaries, workers and volunteers), the activities effectiveness, the response of each activity to the respective needs of the stakeholders and to designate the specific interconnected activities of each programme that contributed to the result. Results The main results and programme elements that came up as crucial for the programme outcomes where: • The main objective of the organisations’ activities in the camp appears to be the “normality” in the camp life • The community participation (especially the respected community members – elders) in the mass activities and in conflict resolution helps to maintain relative peace and normality • Community participation in the design and programme implementation provides added value and appears to be critical for the programme success • The organisations’ learning process and ability to embody new elements in the programme activities is an important element for the programme relevance • Programme Theory and Theory – Driven Evaluation approach can be useful tools in determining important elements (regardless if they had a positive or negative impact) within the programme, and interviews can provide an in-depth understanding in the stakeholders’ views, as well as help recognise other programme elements that do not appear in the official reports or seem less important. • Camp and residents protection should be a top priority, especially in a context that includes vulnerable population, so that aid workers can focus on the programmes without external distractions. Conclusion Programme evaluation is a difficult and complicated activity on its own. When done in such a complicated context it becomes quite a big challenge, but necessary, in order to identify success or failure elements of each programme and embody (or remove) them in running or future programmes. In that way, aid workers can design and implement more efficient and effective programmes, tailored to the population needs and with higher chances for successful results. Protection, learning process, community engagement and internal community conflict resolution methods arose as some of the important elements that helped shape the camp intervention style. Those elements should be further studied in other camps and examine the possibility to consider them in future programme design and implementation."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Αξιολογώντας την αποτελεσματικότητα στην προσφορά και διαχείριση ανθρωπιστικής βοήθειας και δράσης σε περίπλοκες κρίσεις και επείγουσες καταστάσεις: Η περίπτωση των προγραμμάτων ανακούφισης για την μεταναστευτική κρίση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παϊκόπουλος Χρήστος","Paikopoulos Christos"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Εισαγωγή Οι προσφυγικού και μεταναστευτικού τύπου μετακινήσεις πληθυσμού θεωρούνται ως μία από τις πιο σημαντικές μελλοντικές προκλήσεις και αποτέλεσμα αρκετών πιθανών κινδύνων – εάν γίνουν πραγματικότητα. Η προβολή για το μέλλον παρουσιάζει πολλούς τέτοιους κινδύνους ως αναπόφευκτους και οι χώρες που προβλέπεται να βιώσουν μεγάλες ροές μετακινούμενων πληθυσμών θα πρέπει να είναι έτοιμες να τις διαχειριστούν με συγκεκριμένους προϋπολογισμούς και να παρέχουν κατάλληλη, αποτελεσματική και αποδοτική ανθρωπιστική βοήθεια. Ο πιο ρεαλιστικός και οικονομικά αποδοτικός τρόπος για να στεγαστούν και να διαχειρισθούν μεγάλες προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές φαίνεται να είναι οι καταυλισμοί. Σε συνδυασμό με την μεγάλη διάρκεια παραμονής και τις δύσκολες συνθήκες που επικρατούν ορισμένες φορές, είναι εμφανές ότι η ανθρωπιστική και αναπτυξιακή βοήθεια πρέπει να σχεδιάζεται και να υλοποιείται έχοντας σοβαρά υπ’ όψιν το περιβάλλον του κάθε καταυλισμού και του πληθυσμού που διαμένει σε αυτόν. Στόχοι Ο σκοπός της παρούσης εργασίας είναι να εξετάσει το είδος της ανθρωπιστικής δράσεως (και κατά συνέπεια ανθρωπιστικής βοήθειας) την περίοδο 2015 – 2017 που απευθυνόταν σε πρόσφυγες/μετανάστες σε χώρο τύπου καταυλισμού στην Ελλάδα. Εξετάζει τους τρόπους και το μέγεθος της προσφοράς, την ανακούφιση στον ενδιαφερόμενο πληθυσμό, ενώ ταυτόχρονα κατά πόσο ενίσχυσε/διευκόλυνε το έργο των εργαζομένων. Εξετάζονται οι πρακτικές δράσης και προσφοράς, η ανταπόκριση στις ανάγκες του πληθυσμού και τα προβλήματα που αντιμετωπίσθηκαν. Συγκεκριμένα, επιχειρείται η απάντηση των ερωτημάτων για κάθε πρόγραμμα: • Πόσο σχετικός ήταν ο αντικειμενικός σκοπός του προγράμματος, σύμφωνα με τις ανάγκες της δεδομένης στιγμής και εάν εκπληρώθηκε αυτός (σε μέρος ή στο σύνολο); • Πόσο αποτελεσματικό ήταν το αναπτυξιακό στάδιο του προγράμματος; • Ποιος ήταν ο αντίκτυπος και τι θα ήταν διαφορετικό εάν δεν υπήρχε το εκάστοτε πρόγραμμα; • Υπάρχει βιωσιμότητα; • Υπάρχουν εναλλακτικές; Στόχος της μελέτης είναι να ανακατασκευαστούν οι θεωρίες προγραμμάτων και να αναγνωριστούν τα καίρια στοιχεία και σχέσεις που οδήγησαν σε αποτελέσματα, να αναγνωρισθούν και να εκτιμηθούν τα κύρια πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του κάθε προγράμματος και τέλος, να ελεγχθεί σε ποιο επίπεδο, στο συγκεκριμένο περιβάλλον, μπορεί να εφαρμοσθεί η Αξιολόγηση με Επίκεντρο τη Θεωρία (Theory – Driven Evaluation). Μεθοδολογία: Εξετάζονται προγράμματα που η υλοποίησή τους είχε άμεσο αντίκτυπο στις εξής βασικές για την επιβίωση θεματικές: στέγασης, σίτισης, περίθαλψης, υγιεινής, εκτάκτων αναγκών και δευτερευόντως σε υλικά αγαθά και κοινωνικές υπηρεσίες. Η εργασία βασίζεται στη μελέτη περίπτωσης (δράση οργανισμών που υλοποιούσαν διαφόρων ειδών προγράμματα μέσα σε καταυλισμούς), ώστε να γίνει όσο το δυνατόν περισσότερο κατανοητό το περιεχόμενο (κοινωνικό, πολιτικό, οικονομικό, ευαλωτότητα) στο οποίο υλοποιήθηκαν τα προγράμματα και οι στόχοι τους. Οι αρχές της αξιολόγησης ακολουθούν τα κριτήρια του ΟΟΣΑ (OECD – DAC) με την προσθήκη συνεντεύξεων (για τον σχηματισμό θεωρίας προγράμματος – programme theory) ώστε να διερευνώνται οι οπτικές των επαγγελματιών και να διερευνηθεί η λογική σχεδιασμού και υλοποίησης των προγραμμάτων, καθώς και τα κύρια στοιχεία που επηρέασαν τα αποτελέσματα του προγράμματος. Στόχος των συνεντεύξεων είναι να δείξουν το πλαίσιο αντίληψης των επαγγελματιών σχετικά με τα ενδιαφερόμενα μέρη (δωρητές, ωφελούμενοι, επαγγελματίες, εθελοντές), την αποτελεσματικότητα των δράσεων, την ανταπόκριση της εκάστοτε δράσης στις αντίστοιχες ανάγκες των ενδιαφερόμενων μερών και την ανάδειξη των ιδιαίτερων στοιχείων του κάθε προγράμματος που συνετέλεσαν στο τελικό αποτέλεσμα. Αποτελέσματα Τα κύρια αποτελέσματα και τα στοιχεία των προγραμμάτων που προέκυψαν ως σημαντικά είναι: • Ο κύριος αντικειμενικός σκοπός των δραστηριοτήτων των οργανισμών φαίνεται να είναι η διατήρηση της κανονικότητας εντός του καταυλισμού • Η συμμετοχή της κοινότητας (και συγκεκριμένα των σεβάσμιων μελών – των γηραιότερων) στις μαζικές δραστηριότητες και την επίλυση διαφορών συμβάλλει στη διατήρηση σχετικής ησυχίας και κανονικότητας • Η συμμετοχή της κοινότητας στον σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων αποτελεί πρόσθετη αξία και φαίνεται να είναι κρίσιμη για την επιτυχία των προγραμμάτων • Η διαδικασία μάθησης του κάθε οργανισμού και η δυνατότητα ενσωμάτωσης νέων στοιχείων σε κάθε πρόγραμμα αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τη σχετικότητα του προγράμματος • Η Θεωρία Προγράμματος και η Αξιολόγηση με Επίκεντρο τη Θεωρία (Theory Driven Evaluation) μπορούν να είναι χρήσιμα εργαλεία για να καθοριστούν τα σημαντικά στοιχεία (ασχέτως αν είχαν θετικό ή αρνητικό αντίκτυπο) εντός ενός προγράμματος. Οι συνεντεύξεις μπορούν να προσφέρουν εις βάθος κατανόηση της οπτικής των ενδιαφερόμενων μερών, ενώ ταυτοχρόνως βοηθούν στην αναγνώριση άλλων στοιχείων του προγράμματος που δεν φαίνονται σε επίσημες αναφορές ή μπορεί αρχικά να θεωρούνται ασήμαντα. • Η προστασία του καταυλισμού και των φιλοξενουμένων πρέπει να είναι βασική προτεραιότητα, ειδικότερα όταν εμπλέκεται ευάλωτος πληθυσμός, έτσι ώστε οι επαγγελματίες να μπορούν να επικεντρώνονται στην υλοποίηση των προγραμμάτων χωρίς εξωτερικούς περισπασμούς. Συμπεράσματα Η αξιολόγηση προγραμμάτων είναι δύσκολη και περίπλοκη δραστηριότητα από μόνη της. Όταν γίνεται σε ένα τόσο περίπλοκο περιβάλλον αποτελεί μεγάλη, αλλά απαραίτητη πρόκληση, ώστε να αναγνωριστούν τα στοιχεία επιτυχίας ή αποτυχίας του κάθε προγράμματος και να ενσωματωθούν (ή να αφαιρεθούν) σε τρέχοντα ή μελλοντικά προγράμματα. Με αυτόν τον τρόπο, οι επαγγελματίες στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας θα μπορούν να σχεδιάζουν και να υλοποιούν πιο αποτελεσματικά και αποδοτικά προγράμματα, τα οποία θα ταιριάζουν στις ανάγκες του πληθυσμού και θα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας. Η προστασία, η διαδικασία μάθησης, η εμπλοκή της κοινότητας και οι ενδοκοινοτικές διαδικασίες επίλυσης συγκρούσεων αναδείχθηκαν ως μερικά από τα σημαντικά στοιχεία που βοήθησαν στη διαμόρφωση της παρέμβασης εντός του καταυλισμού. Αυτά τα στοιχεία χρήζουν περαιτέρω μελέτης και εξέτασης της πιθανότητας να ενσωματωθούν σε μελλοντικό σχεδιασμό και υλοποίηση προγραμμάτων.","Introduction Refugee and immigration population movement is considered to be one of the most important future challenges and a direct effect of several possible risks –should they become reality. The projection for the future presents many of those risks as inevitable and countries that are expected to experience a large population influx should be prepared to manage the influxes while on a finite budget and provide appropriate, efficient and effective humanitarian aid. The most realistic and financial efficient way of housing and managing large refugee/immigrant influxes seem to be camps. Combined with the extended duration stays and the sometimes challenging conditions it is evident that humanitarian and development aid should be designed and implemented taking into serious account the context of each camp and the population residing in it. Objectives The objective of this research is to examine the type of humanitarian action (and consequently aid) that was addressed towards refugees/immigrants residing in camp in Greece during the years 2015 – 2017. The aim is to examine the way aid was provided, the relief towards the targeted population, while simultaneously improving/enabling the aid workers activities. The implementation and aid activities are reviewed, the response to the population needs and the problems faced. In particular, the questions to be addressed for each programme are: • The relevance of the programme objectives according to the population needs at the moment and if this objective was completed, • The effectiveness in the programme development stage, • What was the estimated impact and what could be different if each programme didn’t exist, • Is there sustainability of the activities and, • Are there any alternatives The goals of the study were to reconstruct the programme theory and identify the key programme elements and relationships that led to the outcomes, to assess and identify the main advantages and disadvantages of each programme and finally, test the level that Theory – Driven Evaluation approach can be applied in that specific context. Methodology The primary programmes that are examined had an immediate impact in the basic human survival needs: shelter, food, medical care, hygiene, emergency situations, and secondly material needs and social services. The research is based on a case study (NGOs activities that implemented programmes in a refugee camp) in order to understand the full intervention context (social, political, economical, vulnerability) in which the programmes were implemented and their goals as well. The evaluation principles are based on the OECD – DAC criteria with the addition of interviews (to reconstruct the programme theory), in order to focus to the aid workers point of view and research into the programme design and implementation logic, as well as to find the main elements that affected the intervention outcomes and results. The interviews aim at demonstrating the aid workers relationships with the stakeholders (donors, beneficiaries, workers and volunteers), the activities effectiveness, the response of each activity to the respective needs of the stakeholders and to designate the specific interconnected activities of each programme that contributed to the result. Results The main results and programme elements that came up as crucial for the programme outcomes where: • The main objective of the organisations’ activities in the camp appears to be the “normality” in the camp life • The community participation (especially the respected community members – elders) in the mass activities and in conflict resolution helps to maintain relative peace and normality • Community participation in the design and programme implementation provides added value and appears to be critical for the programme success • The organisations’ learning process and ability to embody new elements in the programme activities is an important element for the programme relevance • Programme Theory and Theory – Driven Evaluation approach can be useful tools in determining important elements (regardless if they had a positive or negative impact) within the programme, and interviews can provide an in-depth understanding in the stakeholders’ views, as well as help recognise other programme elements that do not appear in the official reports or seem less important. • Camp and residents protection should be a top priority, especially in a context that includes vulnerable population, so that aid workers can focus on the programmes without external distractions. Conclusion Programme evaluation is a difficult and complicated activity on its own. When done in such a complicated context it becomes quite a big challenge, but necessary, in order to identify success or failure elements of each programme and embody (or remove) them in running or future programmes. In that way, aid workers can design and implement more efficient and effective programmes, tailored to the population needs and with higher chances for successful results. Protection, learning process, community engagement and internal community conflict resolution methods arose as some of the important elements that helped shape the camp intervention style. Those elements should be further studied in other camps and examine the possibility to consider them in future programme design and implementation."],"dc:identifier":["uoadl:2881980","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2881980"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Αξιολογώντας την αποτελεσματικότητα στην προσφορά και διαχείριση ανθρωπιστικής βοήθειας και δράσης σε περίπλοκες κρίσεις και επείγουσες καταστάσεις: Η περίπτωση των προγραμμάτων ανακούφισης για την μεταναστευτική κρίση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:36:01Z"}