{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2882258"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2882258","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο ρόλος του πολυμορφισμού CYP2C19*2 στην αιμοπεταλιακή απάντηση στην κλοπιδογρέλη σε στεφανιαίους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ","abstract":"Η στεφανιαία νόσος κατέχει πρωτεύουσα θέση στα αίτια θανάτου στις περισσότερες οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες, ενώ είναι υπεύθυνη και για ένα σημαντικό ποσοστό θανάτων ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη. Τα αιμοπετάλια -κύτταρα με καθοριστική συμβολή στη δημιουργία αγγειακών θρόμβων- αποτελούν εδώ και δεκαετίες αντικείμενο έρευνας στo πλαίσιo της μεγάλης προσπάθειας που πραγματοποιείται για τη πρόληψη, τη θεραπεία αλλά και τον περιορισμό των υποτροπών των ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Η ασπιρίνη και η κλοπιδογρέλη συνιστούν δυο δραστικές αντιαιμοπεταλιακές ουσίες που χρησιμοποιούνται ως θεμελιώδης θεραπεία, δευτερογενούς κυρίως πρόληψης, καρδιαγγειακών ασθενών, σακχαροδιαβητικών ή μη. Η κλοπιδογρέλη ανήκει στις θειενοπυριδίνες, ο μηχανισμός δράσης της οποίας στοχεύει στη μη αναστρέψιμη αναστολή της αιμοπεταλιακής συσσώρευσης, ενώ η εισαγωγή της στη θεραπευτική φαρέτρα των κλινικών ιατρών συνεισέφερε σημαντικά στη μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Τα ισχαιμικά συμβάματα όμως που εξακολουθούν να καταγράφονται σε ασθενείς υπό θεραπεία οδήγησαν στην ανάδειξη του φαινομένου της «αντίστασης στην κλοπιδογρέλη», ειδικότερα στη μη ικανοποιητική ή ποικιλότροπη ανταπόκριση των ασθενών στο φάρμακο, επί το πλείστον μελετημένη σε στεφανιαίους ασθενείς μετά από τοποθέτηση stent. Εργαστηριακά, η μεταβλητή αυτή ανταπόκριση των ασθενών στην κλοπιδογρέλη δύναται να καταγραφεί από τις εργαστηριακές δοκιμασίες λειτουργικότητας των αιμοπεταλίων ως παρουσία HPR (υψηλή αιμοπεταλιακή αντιδραστικότητα) η οποία σε πληθώρα μελετών φαίνεται να συσχετίζεται με αξιοσημείωτου βαθμού ισχαιμικές επιπλοκές. Η παγκόσμια προσπάθεια διερεύνησης του φαινομένου της «αντίστασης στην κλοπιδογρέλη» αναδεικνύει κυρίως μια πολυπαραγοντική οντότητα από την οποία ευρέως μελετημένοι είναι γενετικοί πολυμορφισμοί πρωτίστως ενζύμων που εμπλέκονται στο μεταβολισμό του φαρμάκου στο ήπαρ. Ο ενζυμικός γενετικός πολυμορφισμός CYP2C19*2 φαίνεται να επηρεάζει αρνητικά περισσότερο από όλους τους υπόλοιπους φαρμακοκινητικά και φαρμακοδυναμικά τη θεραπευτική έκβαση των καρδιαγγειακών ασθενών υπό κλοπιδογρέλη, ωστόσο αρκετές και μεγάλες μελέτες επ΄αυτού παραμένουν αντικρουόμενες. Η παρούσα εργασία επιχειρεί τη διερεύνηση του ρόλου του συγκεκριμένου πολυμορφισμού του ενζύμου CYP2C19 σε καρδιαγγειακούς ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ υπό σταθερή αγωγή με κλοπιδογρέλη, στην εμφάνιση υψηλής αντιδραστικότητας των αιμοπεταλίων (HPR) -έτσι όπως εκτιμάται με την εργαστηριακή δοκιμασία LTA (δοκιμασία οπτικής θολοσιμετρικής συσσώρευσης)- και στην επίπτωση των ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων και κατά συνέπεια στην ανταπόκριση των ασθενών αυτών στην αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία. Στο γενικό μέρος περιγράφονται ο ρόλος των αιμοπεταλίων στην πρωτογενή φυσιολογική αιμόσταση αλλά και στην αθηροθρόμβωση, οι κατηγορίες των αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων και ο μηχανισμός δράσης τους, οι εργαστηριακές δοκιμασίες εκτίμησης της αιμοπεταλιακής λειτουργικότητας, τα αίτια της αντίστασης στην κλοπιδογρέλη που βρίσκονται υπό συνεχή έρευνα και τα πιθανά αίτια της ελαττωμένης ανταπόκρισης των σακχαροδιαβητικών ασθενών στο φάρμακο. Στο ειδικό μέρος της εργασίας καταγράφονται ο σκοπός, οι μέθοδοι, η στατιστική ανάλυση, τα αποτελέσματα και η συζήτηση με τα συμπεράσματα της έρευνας. Το κύριο εύρημα της μελέτης μας καταδεικνύει έναν αξιοσημείωτο προγνωστικό ρόλο της παρουσίας της υψηλής αιμοπεταλιακής δραστικότητας (HPR), αλλά και της LTA δοκιμασίας με την οποία εκτιμήθηκε η HPR, αφού η μέγιστη αιμοπεταλιακή συσσώρευση στην LTA, συσχετίστηκε σε ένα ποσοστό καρδιαγγειακών σακχαροδιαβητικών ασθενών υπό κλοπιδογρέλη, με εμφάνιση μείζονων καρδιαγγειακών συμβαμάτων (MACE). Η ενδεχόμενη διατήρηση της HPR κάτω από συγκεκριμένα ποσοτικά όρια, ώστε να περιοριστεί η δυσμενής κλινική έκβαση, φαίνεται να χρήζει περαιτέρω διερεύνησης και κατανόησης. O ενζυμικός γενετικός πολυμορφισμός CYP2C19*2 στην παρούσα μελέτη, δε φάνηκε να επηρεάζει ούτε την κλινική έκβαση των εξεταζόμενων ασθενών (παρουσία MACE ή καρδιαγγειακού θανάτου) αλλά ούτε και την φαρμακοδυναμική ανταπόκριση στην κλοπιδογρέλη. Επί του παρόντος οι μελέτες που αναφέρονται σε ασθενείς-φορείς ενός μόνο αλληλίου του συγκεκριμένου πολυμορφισμού μειωμένης λειτουργικότητας και την επίδρασή του στην αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία, αν και σημαντικές στη διερεύνηση του φαινομένου της «αντίστασης στην κλοπιδογρέλη», παράγουν αντικρουόμενα ευρήματα.","abstract_html":"Η στεφανιαία νόσος κατέχει πρωτεύουσα θέση στα αίτια θανάτου στις περισσότερες οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες, ενώ είναι υπεύθυνη και για ένα σημαντικό ποσοστό θανάτων ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη. Τα αιμοπετάλια -κύτταρα με καθοριστική συμβολή στη δημιουργία αγγειακών θρόμβων- αποτελούν εδώ και δεκαετίες αντικείμενο έρευνας στo πλαίσιo της μεγάλης προσπάθειας που πραγματοποιείται για τη πρόληψη, τη θεραπεία αλλά και τον περιορισμό των υποτροπών των ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Η ασπιρίνη και η κλοπιδογρέλη συνιστούν δυο δραστικές αντιαιμοπεταλιακές ουσίες που χρησιμοποιούνται ως θεμελιώδης θεραπεία, δευτερογενούς κυρίως πρόληψης, καρδιαγγειακών ασθενών, σακχαροδιαβητικών ή μη. Η κλοπιδογρέλη ανήκει στις θειενοπυριδίνες, ο μηχανισμός δράσης της οποίας στοχεύει στη μη αναστρέψιμη αναστολή της αιμοπεταλιακής συσσώρευσης, ενώ η εισαγωγή της στη θεραπευτική φαρέτρα των κλινικών ιατρών συνεισέφερε σημαντικά στη μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Τα ισχαιμικά συμβάματα όμως που εξακολουθούν να καταγράφονται σε ασθενείς υπό θεραπεία οδήγησαν στην ανάδειξη του φαινομένου της «αντίστασης στην κλοπιδογρέλη», ειδικότερα στη μη ικανοποιητική ή ποικιλότροπη ανταπόκριση των ασθενών στο φάρμακο, επί το πλείστον μελετημένη σε στεφανιαίους ασθενείς μετά από τοποθέτηση stent. Εργαστηριακά, η μεταβλητή αυτή ανταπόκριση των ασθενών στην κλοπιδογρέλη δύναται να καταγραφεί από τις εργαστηριακές δοκιμασίες λειτουργικότητας των αιμοπεταλίων ως παρουσία HPR (υψηλή αιμοπεταλιακή αντιδραστικότητα) η οποία σε πληθώρα μελετών φαίνεται να συσχετίζεται με αξιοσημείωτου βαθμού ισχαιμικές επιπλοκές. Η παγκόσμια προσπάθεια διερεύνησης του φαινομένου της «αντίστασης στην κλοπιδογρέλη» αναδεικνύει κυρίως μια πολυπαραγοντική οντότητα από την οποία ευρέως μελετημένοι είναι γενετικοί πολυμορφισμοί πρωτίστως ενζύμων που εμπλέκονται στο μεταβολισμό του φαρμάκου στο ήπαρ. Ο ενζυμικός γενετικός πολυμορφισμός CYP2C19*2 φαίνεται να επηρεάζει αρνητικά περισσότερο από όλους τους υπόλοιπους φαρμακοκινητικά και φαρμακοδυναμικά τη θεραπευτική έκβαση των καρδιαγγειακών ασθενών υπό κλοπιδογρέλη, ωστόσο αρκετές και μεγάλες μελέτες επ΄αυτού παραμένουν αντικρουόμενες. Η παρούσα εργασία επιχειρεί τη διερεύνηση του ρόλου του συγκεκριμένου πολυμορφισμού του ενζύμου CYP2C19 σε καρδιαγγειακούς ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ υπό σταθερή αγωγή με κλοπιδογρέλη, στην εμφάνιση υψηλής αντιδραστικότητας των αιμοπεταλίων (HPR) -έτσι όπως εκτιμάται με την εργαστηριακή δοκιμασία LTA (δοκιμασία οπτικής θολοσιμετρικής συσσώρευσης)- και στην επίπτωση των ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων και κατά συνέπεια στην ανταπόκριση των ασθενών αυτών στην αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία. Στο γενικό μέρος περιγράφονται ο ρόλος των αιμοπεταλίων στην πρωτογενή φυσιολογική αιμόσταση αλλά και στην αθηροθρόμβωση, οι κατηγορίες των αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων και ο μηχανισμός δράσης τους, οι εργαστηριακές δοκιμασίες εκτίμησης της αιμοπεταλιακής λειτουργικότητας, τα αίτια της αντίστασης στην κλοπιδογρέλη που βρίσκονται υπό συνεχή έρευνα και τα πιθανά αίτια της ελαττωμένης ανταπόκρισης των σακχαροδιαβητικών ασθενών στο φάρμακο. Στο ειδικό μέρος της εργασίας καταγράφονται ο σκοπός, οι μέθοδοι, η στατιστική ανάλυση, τα αποτελέσματα και η συζήτηση με τα συμπεράσματα της έρευνας. Το κύριο εύρημα της μελέτης μας καταδεικνύει έναν αξιοσημείωτο προγνωστικό ρόλο της παρουσίας της υψηλής αιμοπεταλιακής δραστικότητας (HPR), αλλά και της LTA δοκιμασίας με την οποία εκτιμήθηκε η HPR, αφού η μέγιστη αιμοπεταλιακή συσσώρευση στην LTA, συσχετίστηκε σε ένα ποσοστό καρδιαγγειακών σακχαροδιαβητικών ασθενών υπό κλοπιδογρέλη, με εμφάνιση μείζονων καρδιαγγειακών συμβαμάτων (MACE). Η ενδεχόμενη διατήρηση της HPR κάτω από συγκεκριμένα ποσοτικά όρια, ώστε να περιοριστεί η δυσμενής κλινική έκβαση, φαίνεται να χρήζει περαιτέρω διερεύνησης και κατανόησης. O ενζυμικός γενετικός πολυμορφισμός CYP2C19*2 στην παρούσα μελέτη, δε φάνηκε να επηρεάζει ούτε την κλινική έκβαση των εξεταζόμενων ασθενών (παρουσία MACE ή καρδιαγγειακού θανάτου) αλλά ούτε και την φαρμακοδυναμική ανταπόκριση στην κλοπιδογρέλη. Επί του παρόντος οι μελέτες που αναφέρονται σε ασθενείς-φορείς ενός μόνο αλληλίου του συγκεκριμένου πολυμορφισμού μειωμένης λειτουργικότητας και την επίδρασή του στην αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία, αν και σημαντικές στη διερεύνηση του φαινομένου της «αντίστασης στην κλοπιδογρέλη», παράγουν αντικρουόμενα ευρήματα.","abstract_has_math":false,"creators":["Τζουμακίδου Ελένη","Tzoumakidou Eleni"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:36:03Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2882258"],"render_values":[{"text":"uoadl:2882258","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2882258","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2882258","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2882258","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τζουμακίδου Ελένη","Tzoumakidou Eleni"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2882258","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2882258"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η στεφανιαία νόσος κατέχει πρωτεύουσα θέση στα αίτια θανάτου στις περισσότερες οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες, ενώ είναι υπεύθυνη και για ένα σημαντικό ποσοστό θανάτων ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη. Τα αιμοπετάλια -κύτταρα με καθοριστική συμβολή στη δημιουργία αγγειακών θρόμβων- αποτελούν εδώ και δεκαετίες αντικείμενο έρευνας στo πλαίσιo της μεγάλης προσπάθειας που πραγματοποιείται για τη πρόληψη, τη θεραπεία αλλά και τον περιορισμό των υποτροπών των ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Η ασπιρίνη και η κλοπιδογρέλη συνιστούν δυο δραστικές αντιαιμοπεταλιακές ουσίες που χρησιμοποιούνται ως θεμελιώδης θεραπεία, δευτερογενούς κυρίως πρόληψης, καρδιαγγειακών ασθενών, σακχαροδιαβητικών ή μη. Η κλοπιδογρέλη ανήκει στις θειενοπυριδίνες, ο μηχανισμός δράσης της οποίας στοχεύει στη μη αναστρέψιμη αναστολή της αιμοπεταλιακής συσσώρευσης, ενώ η εισαγωγή της στη θεραπευτική φαρέτρα των κλινικών ιατρών συνεισέφερε σημαντικά στη μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Τα ισχαιμικά συμβάματα όμως που εξακολουθούν να καταγράφονται σε ασθενείς υπό θεραπεία οδήγησαν στην ανάδειξη του φαινομένου της «αντίστασης στην κλοπιδογρέλη», ειδικότερα στη μη ικανοποιητική ή ποικιλότροπη ανταπόκριση των ασθενών στο φάρμακο, επί το πλείστον μελετημένη σε στεφανιαίους ασθενείς μετά από τοποθέτηση stent. Εργαστηριακά, η μεταβλητή αυτή ανταπόκριση των ασθενών στην κλοπιδογρέλη δύναται να καταγραφεί από τις εργαστηριακές δοκιμασίες λειτουργικότητας των αιμοπεταλίων ως παρουσία HPR (υψηλή αιμοπεταλιακή αντιδραστικότητα) η οποία σε πληθώρα μελετών φαίνεται να συσχετίζεται με αξιοσημείωτου βαθμού ισχαιμικές επιπλοκές. Η παγκόσμια προσπάθεια διερεύνησης του φαινομένου της «αντίστασης στην κλοπιδογρέλη» αναδεικνύει κυρίως μια πολυπαραγοντική οντότητα από την οποία ευρέως μελετημένοι είναι γενετικοί πολυμορφισμοί πρωτίστως ενζύμων που εμπλέκονται στο μεταβολισμό του φαρμάκου στο ήπαρ. Ο ενζυμικός γενετικός πολυμορφισμός CYP2C19*2 φαίνεται να επηρεάζει αρνητικά περισσότερο από όλους τους υπόλοιπους φαρμακοκινητικά και φαρμακοδυναμικά τη θεραπευτική έκβαση των καρδιαγγειακών ασθενών υπό κλοπιδογρέλη, ωστόσο αρκετές και μεγάλες μελέτες επ΄αυτού παραμένουν αντικρουόμενες. Η παρούσα εργασία επιχειρεί τη διερεύνηση του ρόλου του συγκεκριμένου πολυμορφισμού του ενζύμου CYP2C19 σε καρδιαγγειακούς ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ υπό σταθερή αγωγή με κλοπιδογρέλη, στην εμφάνιση υψηλής αντιδραστικότητας των αιμοπεταλίων (HPR) -έτσι όπως εκτιμάται με την εργαστηριακή δοκιμασία LTA (δοκιμασία οπτικής θολοσιμετρικής συσσώρευσης)- και στην επίπτωση των ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων και κατά συνέπεια στην ανταπόκριση των ασθενών αυτών στην αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία. Στο γενικό μέρος περιγράφονται ο ρόλος των αιμοπεταλίων στην πρωτογενή φυσιολογική αιμόσταση αλλά και στην αθηροθρόμβωση, οι κατηγορίες των αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων και ο μηχανισμός δράσης τους, οι εργαστηριακές δοκιμασίες εκτίμησης της αιμοπεταλιακής λειτουργικότητας, τα αίτια της αντίστασης στην κλοπιδογρέλη που βρίσκονται υπό συνεχή έρευνα και τα πιθανά αίτια της ελαττωμένης ανταπόκρισης των σακχαροδιαβητικών ασθενών στο φάρμακο. Στο ειδικό μέρος της εργασίας καταγράφονται ο σκοπός, οι μέθοδοι, η στατιστική ανάλυση, τα αποτελέσματα και η συζήτηση με τα συμπεράσματα της έρευνας. Το κύριο εύρημα της μελέτης μας καταδεικνύει έναν αξιοσημείωτο προγνωστικό ρόλο της παρουσίας της υψηλής αιμοπεταλιακής δραστικότητας (HPR), αλλά και της LTA δοκιμασίας με την οποία εκτιμήθηκε η HPR, αφού η μέγιστη αιμοπεταλιακή συσσώρευση στην LTA, συσχετίστηκε σε ένα ποσοστό καρδιαγγειακών σακχαροδιαβητικών ασθενών υπό κλοπιδογρέλη, με εμφάνιση μείζονων καρδιαγγειακών συμβαμάτων (MACE). Η ενδεχόμενη διατήρηση της HPR κάτω από συγκεκριμένα ποσοτικά όρια, ώστε να περιοριστεί η δυσμενής κλινική έκβαση, φαίνεται να χρήζει περαιτέρω διερεύνησης και κατανόησης. O ενζυμικός γενετικός πολυμορφισμός CYP2C19*2 στην παρούσα μελέτη, δε φάνηκε να επηρεάζει ούτε την κλινική έκβαση των εξεταζόμενων ασθενών (παρουσία MACE ή καρδιαγγειακού θανάτου) αλλά ούτε και την φαρμακοδυναμική ανταπόκριση στην κλοπιδογρέλη. Επί του παρόντος οι μελέτες που αναφέρονται σε ασθενείς-φορείς ενός μόνο αλληλίου του συγκεκριμένου πολυμορφισμού μειωμένης λειτουργικότητας και την επίδρασή του στην αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία, αν και σημαντικές στη διερεύνηση του φαινομένου της «αντίστασης στην κλοπιδογρέλη», παράγουν αντικρουόμενα ευρήματα.","Coronary artery disease (CAD) is one of the leading causes of death in most developed countries and responsible for a significant percentage of deaths in patients with diabetes mellitus as well. Platelets - cells with significant role in the pathogenesis of vascular and coronary thrombosis - have been the subject of research for decades in an attempt to prevent, treat and reduce recurrences of major adverse cardiovascular events (MACE). Aspirin and clopidogrel are two antiplatelet drugs that are used as a gold standard treatment, mainly for secondary prevention of MACE in cardiovascular diabetic or non diabetic patients (dual antiplatelet therapy). Clopidogrel belongs to thienopyridines, causing an irreversible inhibition of the platelet aggregation and its use has significantly contributed to the reduction of the adverse cardiovascular events. However, the ischemic events that still reported in clopidogrel treated patients have led to the emergence of the \"clopidogrel resistance\" phenomenon, which has mainly studied in coronary patients after PCI. This variability of the drug response in clinical practice, can be documented in vitro by platelet function tests with the presence of HPR (high platelet reactivity) which in a significant number of studies appears to be associated with a remarkable percentage of ischemic complications. The global effort to investigate the phenomenon of 'clopidogrel resistance ' reveals a multifactorial entity on which genetic polymorphisms of enzymes involved in the metabolism of the drug in liver might play a significant role. The presence of the functional genetic polymorphism CYP2C19 * 2 seems to have a negative impact (loss-of-function-allele) on the therapeutic outcome of cardiovascular patients treated with clopidogrel. However several and large studies have yielded controversial findings. The present study investigates the prognostic role of the CYP2C19*2 polymorphism in cardiovascular patients with type II diabetes mellitus treated with clopidogrel and at the same time, investigates the presence of high platelet reactivity (HPR) - as estimated by the LTA (Light transmission platelet aggregometry) - in the incidence of major adverse cardiovascular events. The initial part includes a review regarding the role of platelets in physiological primary hemostasis but also in atherothrombosis, the antiplatelet drugs and their mechanism of action, the laboratory platelet function methods, the mechanisms of clopidogrel resistance and the possible causes of the reduced response of diabetic patients to the drug. In the second part, the aim, the methods, the statistical analysis, the results and the discussion with the conclusions of the research are presented. The main finding of our study demonstrates a remarkable prognostic value of high platelet reactivity (HPR) and of the LTA platelet function test with which HPR was measured.LTA max was associated in a percentage of T2DM patients with CAD treated with clopidogrel with the incidence of major adverse cardiovascular events (MACE). Preserving HPR below certain thresholds in order to limit adverse clinical outcome, probably deserves further investigation and understanding. Functional genetic polymorphism CYP2C19 * 2 in the study was not found to be correlated neither with the occurrence of MACE or cardiovascular death nor with the pharmacodynamic response to clopidogrel. Current studies investigating patients with 1 loss-of-function CYP2C19 allele and its impact on response to clopidogrel treatment remain controversial."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο ρόλος του πολυμορφισμού CYP2C19*2 στην αιμοπεταλιακή απάντηση στην κλοπιδογρέλη σε στεφανιαίους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τζουμακίδου Ελένη","Tzoumakidou Eleni"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Η στεφανιαία νόσος κατέχει πρωτεύουσα θέση στα αίτια θανάτου στις περισσότερες οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες, ενώ είναι υπεύθυνη και για ένα σημαντικό ποσοστό θανάτων ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη. Τα αιμοπετάλια -κύτταρα με καθοριστική συμβολή στη δημιουργία αγγειακών θρόμβων- αποτελούν εδώ και δεκαετίες αντικείμενο έρευνας στo πλαίσιo της μεγάλης προσπάθειας που πραγματοποιείται για τη πρόληψη, τη θεραπεία αλλά και τον περιορισμό των υποτροπών των ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Η ασπιρίνη και η κλοπιδογρέλη συνιστούν δυο δραστικές αντιαιμοπεταλιακές ουσίες που χρησιμοποιούνται ως θεμελιώδης θεραπεία, δευτερογενούς κυρίως πρόληψης, καρδιαγγειακών ασθενών, σακχαροδιαβητικών ή μη. Η κλοπιδογρέλη ανήκει στις θειενοπυριδίνες, ο μηχανισμός δράσης της οποίας στοχεύει στη μη αναστρέψιμη αναστολή της αιμοπεταλιακής συσσώρευσης, ενώ η εισαγωγή της στη θεραπευτική φαρέτρα των κλινικών ιατρών συνεισέφερε σημαντικά στη μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Τα ισχαιμικά συμβάματα όμως που εξακολουθούν να καταγράφονται σε ασθενείς υπό θεραπεία οδήγησαν στην ανάδειξη του φαινομένου της «αντίστασης στην κλοπιδογρέλη», ειδικότερα στη μη ικανοποιητική ή ποικιλότροπη ανταπόκριση των ασθενών στο φάρμακο, επί το πλείστον μελετημένη σε στεφανιαίους ασθενείς μετά από τοποθέτηση stent. Εργαστηριακά, η μεταβλητή αυτή ανταπόκριση των ασθενών στην κλοπιδογρέλη δύναται να καταγραφεί από τις εργαστηριακές δοκιμασίες λειτουργικότητας των αιμοπεταλίων ως παρουσία HPR (υψηλή αιμοπεταλιακή αντιδραστικότητα) η οποία σε πληθώρα μελετών φαίνεται να συσχετίζεται με αξιοσημείωτου βαθμού ισχαιμικές επιπλοκές. Η παγκόσμια προσπάθεια διερεύνησης του φαινομένου της «αντίστασης στην κλοπιδογρέλη» αναδεικνύει κυρίως μια πολυπαραγοντική οντότητα από την οποία ευρέως μελετημένοι είναι γενετικοί πολυμορφισμοί πρωτίστως ενζύμων που εμπλέκονται στο μεταβολισμό του φαρμάκου στο ήπαρ. Ο ενζυμικός γενετικός πολυμορφισμός CYP2C19*2 φαίνεται να επηρεάζει αρνητικά περισσότερο από όλους τους υπόλοιπους φαρμακοκινητικά και φαρμακοδυναμικά τη θεραπευτική έκβαση των καρδιαγγειακών ασθενών υπό κλοπιδογρέλη, ωστόσο αρκετές και μεγάλες μελέτες επ΄αυτού παραμένουν αντικρουόμενες. Η παρούσα εργασία επιχειρεί τη διερεύνηση του ρόλου του συγκεκριμένου πολυμορφισμού του ενζύμου CYP2C19 σε καρδιαγγειακούς ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ υπό σταθερή αγωγή με κλοπιδογρέλη, στην εμφάνιση υψηλής αντιδραστικότητας των αιμοπεταλίων (HPR) -έτσι όπως εκτιμάται με την εργαστηριακή δοκιμασία LTA (δοκιμασία οπτικής θολοσιμετρικής συσσώρευσης)- και στην επίπτωση των ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων και κατά συνέπεια στην ανταπόκριση των ασθενών αυτών στην αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία. Στο γενικό μέρος περιγράφονται ο ρόλος των αιμοπεταλίων στην πρωτογενή φυσιολογική αιμόσταση αλλά και στην αθηροθρόμβωση, οι κατηγορίες των αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων και ο μηχανισμός δράσης τους, οι εργαστηριακές δοκιμασίες εκτίμησης της αιμοπεταλιακής λειτουργικότητας, τα αίτια της αντίστασης στην κλοπιδογρέλη που βρίσκονται υπό συνεχή έρευνα και τα πιθανά αίτια της ελαττωμένης ανταπόκρισης των σακχαροδιαβητικών ασθενών στο φάρμακο. Στο ειδικό μέρος της εργασίας καταγράφονται ο σκοπός, οι μέθοδοι, η στατιστική ανάλυση, τα αποτελέσματα και η συζήτηση με τα συμπεράσματα της έρευνας. Το κύριο εύρημα της μελέτης μας καταδεικνύει έναν αξιοσημείωτο προγνωστικό ρόλο της παρουσίας της υψηλής αιμοπεταλιακής δραστικότητας (HPR), αλλά και της LTA δοκιμασίας με την οποία εκτιμήθηκε η HPR, αφού η μέγιστη αιμοπεταλιακή συσσώρευση στην LTA, συσχετίστηκε σε ένα ποσοστό καρδιαγγειακών σακχαροδιαβητικών ασθενών υπό κλοπιδογρέλη, με εμφάνιση μείζονων καρδιαγγειακών συμβαμάτων (MACE). Η ενδεχόμενη διατήρηση της HPR κάτω από συγκεκριμένα ποσοτικά όρια, ώστε να περιοριστεί η δυσμενής κλινική έκβαση, φαίνεται να χρήζει περαιτέρω διερεύνησης και κατανόησης. O ενζυμικός γενετικός πολυμορφισμός CYP2C19*2 στην παρούσα μελέτη, δε φάνηκε να επηρεάζει ούτε την κλινική έκβαση των εξεταζόμενων ασθενών (παρουσία MACE ή καρδιαγγειακού θανάτου) αλλά ούτε και την φαρμακοδυναμική ανταπόκριση στην κλοπιδογρέλη. Επί του παρόντος οι μελέτες που αναφέρονται σε ασθενείς-φορείς ενός μόνο αλληλίου του συγκεκριμένου πολυμορφισμού μειωμένης λειτουργικότητας και την επίδρασή του στην αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία, αν και σημαντικές στη διερεύνηση του φαινομένου της «αντίστασης στην κλοπιδογρέλη», παράγουν αντικρουόμενα ευρήματα.","Coronary artery disease (CAD) is one of the leading causes of death in most developed countries and responsible for a significant percentage of deaths in patients with diabetes mellitus as well. Platelets - cells with significant role in the pathogenesis of vascular and coronary thrombosis - have been the subject of research for decades in an attempt to prevent, treat and reduce recurrences of major adverse cardiovascular events (MACE). Aspirin and clopidogrel are two antiplatelet drugs that are used as a gold standard treatment, mainly for secondary prevention of MACE in cardiovascular diabetic or non diabetic patients (dual antiplatelet therapy). Clopidogrel belongs to thienopyridines, causing an irreversible inhibition of the platelet aggregation and its use has significantly contributed to the reduction of the adverse cardiovascular events. However, the ischemic events that still reported in clopidogrel treated patients have led to the emergence of the \"clopidogrel resistance\" phenomenon, which has mainly studied in coronary patients after PCI. This variability of the drug response in clinical practice, can be documented in vitro by platelet function tests with the presence of HPR (high platelet reactivity) which in a significant number of studies appears to be associated with a remarkable percentage of ischemic complications. The global effort to investigate the phenomenon of 'clopidogrel resistance ' reveals a multifactorial entity on which genetic polymorphisms of enzymes involved in the metabolism of the drug in liver might play a significant role. The presence of the functional genetic polymorphism CYP2C19 * 2 seems to have a negative impact (loss-of-function-allele) on the therapeutic outcome of cardiovascular patients treated with clopidogrel. However several and large studies have yielded controversial findings. The present study investigates the prognostic role of the CYP2C19*2 polymorphism in cardiovascular patients with type II diabetes mellitus treated with clopidogrel and at the same time, investigates the presence of high platelet reactivity (HPR) - as estimated by the LTA (Light transmission platelet aggregometry) - in the incidence of major adverse cardiovascular events. The initial part includes a review regarding the role of platelets in physiological primary hemostasis but also in atherothrombosis, the antiplatelet drugs and their mechanism of action, the laboratory platelet function methods, the mechanisms of clopidogrel resistance and the possible causes of the reduced response of diabetic patients to the drug. In the second part, the aim, the methods, the statistical analysis, the results and the discussion with the conclusions of the research are presented. The main finding of our study demonstrates a remarkable prognostic value of high platelet reactivity (HPR) and of the LTA platelet function test with which HPR was measured.LTA max was associated in a percentage of T2DM patients with CAD treated with clopidogrel with the incidence of major adverse cardiovascular events (MACE). Preserving HPR below certain thresholds in order to limit adverse clinical outcome, probably deserves further investigation and understanding. Functional genetic polymorphism CYP2C19 * 2 in the study was not found to be correlated neither with the occurrence of MACE or cardiovascular death nor with the pharmacodynamic response to clopidogrel. Current studies investigating patients with 1 loss-of-function CYP2C19 allele and its impact on response to clopidogrel treatment remain controversial."],"dc:identifier":["uoadl:2882258","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2882258"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ο ρόλος του πολυμορφισμού CYP2C19*2 στην αιμοπεταλιακή απάντηση στην κλοπιδογρέλη σε στεφανιαίους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:36:03Z"}