{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2883317"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2883317","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"«Εχθροί εντός των τειχών»: Ελληνικές και ελληνοκυπριακές στρατιωτικές δυνάμεις στην Κύπρο (1963-1966) Στόχοι, ρόλος, δράση, επιρροή και αλληλεπίδραση","abstract":"Οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές δυνάμεις που έδρασαν στην Κύπρο την περίοδο 1963-1966, και πιο συγκεκριμένα ο έλεγχος και η επιρροή επ’ αυτών, έγιναν πεδίο ανάπτυξης της, αρχικά εσωστρεφούς και στη συνέχεια ανοικτής, αντιπαράθεσης μεταξύ των αλληλοδιάδοχων ελληνικών Κυβερνήσεων και του Προέδρου Μακαρίου. Η διαρκής προσπάθεια της Λευκωσίας να υπαγάγει υπό τη σκέπη της, όχι μόνο διοικητικά, αλλά κυρίως επιχειρησιακά, κατά κύριο λόγο την Εθνική Φρουρά, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και την Ελληνική Μεραρχία, ήλθε ως «απάντηση» στις εν πολλοίς δικαιολογημένες υποψίες του Μακαρίου, ότι η Αθήνα όχι μόνο επιχειρούσε να ελέγχει δι’ αυτών τις πολιτικές και διπλωματικές ενέργειες της Λευκωσίας, αλλά και ότι θα μπορούσε και να επιβάλει με την ισχύ των όπλων, επιλογές αντίθετες στη βούληση του ελληνοκυπριακού λαού. Πράγματι, η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου, έχοντας διαπιστώσει τις διαθέσεις του Μακαρίου ν’ ακολουθήσει μια διαδρομή εκτός του δυτικού πλαισίου επεδίωξε, τόσο σε πολιτικό, όσο και στρατιωτικό επίπεδο να ελέγξει την Κύπρο. Η επιδίωξη αυτή κεφαλαιοποιήθηκε με την εφαρμογή της πολιτικής του «Εθνικού Κέντρου», το κύριο σκέλος της οποίας ήταν η «στρατιωτικοποίηση» της νήσου. Η επιλογή αυτή σηματοδοτούσε, όμως, τη συμπερίληψη τόσο του στρατιωτικού κατεστημένου, με το οποίο ο Παπανδρέου είχε συγκρουστεί πολλάκις στο παρελθόν, όσο και του ανεξέλεγκτου Γεώργιου Γρίβα, στην ελληνική εξωτερική πολιτική. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ιδεολογική συγκρότηση, την εμμονή με την «Ένωση», αλλά και τη γενικότερη παιδεία των Ελλήνων αξιωματικών που υπηρέτησαν τότε στην Κύπρο, μετέτρεψε το ελληνικό στράτευμα στο νησί σε παράγοντα πρόκλησης μόνιμης αναταραχής. Ενώ, λοιπόν, οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές στρατιωτικές δυνάμεις προορίζονταν να συμβάλλουν στη σταθερότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, έγιναν τελικά μία από τις βασικές συνιστώσες της αποσταθεροποίησης και της αναπαραγωγής του διχασμού ανάμεσα στις ελληνικές Κυβερνήσεις και τον Μακάριο. Η διαφοροποίηση μεταξύ των Ελλήνων αξιωματικών από τη μία πλευρά και του Μακαρίου από την άλλη, αναφορικά με τα χαρακτηριστικά της Ένωσης και τον τρόπο της επίτευξής της, καθώς και η διπλωματική στροφή του Αρχιεπισκόπου στην Ανατολή, επέφεραν τελικά το χαώδες ρήγμα μεταξύ των πρώτων και της πλειοψηφίας του ελληνοκυπριακού λαού, ο οποίος τασσόταν καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου στο πλευρό του Αρχιεπισκόπου. Τα δύο «αδελφά κράτη» και οι λειτουργοί τους μετατράπηκαν μέσα σε λίγα χρόνια σε «εχθροί εντός των τειχών». Αλλά και οι επιλογές του Μακαρίου στα στρατιωτικά θέματα συνέβαλαν στη δημιουργία των προϋποθέσεων της ρήξης. Ο Αρχιεπίσκοπος από τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας της Κύπρου δρούσε μεθοδικά αφενός για την ανατροπή των Συμφωνιών Ζυρίχης- Λονδίνου και αφετέρου για τη μεγιστοποίηση της ισχύος του. Γι’ αυτό και δημιούργησε σταδιακά τη λεγόμενη στην παρούσα εργασία «εύπλαστη μάζα των ενόπλων υποστηρικτών» του. Ήταν η μάζα που θα τον στήριζε καθ’ όλη τη διάρκεια των επόμενων ετών στην υλοποίηση των σχεδίων του. Μέσα, όμως, από τη δράση των Ελλήνων αξιωματικών και από την αντιπαράθεση που είχαν με τον Μακάριο προκύπτει το συμπέρασμα ότι η Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, αποτέλεσε για το ελληνικό στράτευμα μια λανθάνουσα μορφή της Μεγάλης Ιδέας. Τέλος, η παρουσία των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο ήταν ακόμα μια απόδειξη της διάθεσης αυτονόμησης που επεδείκνυε διαχρονικά- έως την Μεταπολίτευση- το στράτευμα απέναντι στην πολιτική εξουσία και δη κατά τη διάρκεια περιόδων όπου βρίσκονται σε εξέλιξη πολυεπίπεδες κρίσεις. Οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές δυνάμεις που έδρασαν στην Κύπρο την περίοδο 1963-1966, και πιο συγκεκριμένα ο έλεγχος και η επιρροή επ’ αυτών, έγιναν πεδίο ανάπτυξης της, αρχικά εσωστρεφούς και στη συνέχεια ανοικτής, αντιπαράθεσης μεταξύ των αλληλοδιάδοχων ελληνικών Κυβερνήσεων και του Προέδρου Μακαρίου. Η διαρκής προσπάθεια της Λευκωσίας να υπαγάγει υπό τη σκέπη της, όχι μόνο διοικητικά, αλλά κυρίως επιχειρησιακά, κατά κύριο λόγο την Εθνική Φρουρά, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και την Ελληνική Μεραρχία, ήλθε ως «απάντηση» στις εν πολλοίς δικαιολογημένες υποψίες του Μακαρίου, ότι η Αθήνα όχι μόνο επιχειρούσε να ελέγχει δι’ αυτών τις πολιτικές και διπλωματικές ενέργειες της Λευκωσίας, αλλά και ότι θα μπορούσε και να επιβάλει με την ισχύ των όπλων, επιλογές αντίθετες στη βούληση του ελληνοκυπριακού λαού. Πράγματι, η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου, έχοντας διαπιστώσει τις διαθέσεις του Μακαρίου ν’ ακολουθήσει μια διαδρομή εκτός του δυτικού πλαισίου επεδίωξε, τόσο σε πολιτικό, όσο και στρατιωτικό επίπεδο να ελέγξει την Κύπρο. Η επιδίωξη αυτή κεφαλαιοποιήθηκε με την εφαρμογή της πολιτικής του «Εθνικού Κέντρου», το κύριο σκέλος της οποίας ήταν η «στρατιωτικοποίηση» της νήσου. Η επιλογή αυτή σηματοδοτούσε, όμως, τη συμπερίληψη τόσο του στρατιωτικού κατεστημένου, με το οποίο ο Παπανδρέου είχε συγκρουστεί πολλάκις στο παρελθόν, όσο και του ανεξέλεγκτου Γεώργιου Γρίβα, στην ελληνική εξωτερική πολιτική. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ιδεολογική συγκρότηση, την εμμονή με την «Ένωση», αλλά και τη γενικότερη παιδεία των Ελλήνων αξιωματικών που υπηρέτησαν τότε στην Κύπρο, μετέτρεψε το ελληνικό στράτευμα στο νησί σε παράγοντα πρόκλησης μόνιμης αναταραχής. Ενώ, λοιπόν, οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές στρατιωτικές δυνάμεις προορίζονταν να συμβάλλουν στη σταθερότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, έγιναν τελικά μία από τις βασικές συνιστώσες της αποσταθεροποίησης και της αναπαραγωγής του διχασμού ανάμεσα στις ελληνικές Κυβερνήσεις και τον Μακάριο. Η διαφοροποίηση μεταξύ των Ελλήνων αξιωματικών από τη μία πλευρά και του Μακαρίου από την άλλη, αναφορικά με τα χαρακτηριστικά της Ένωσης και τον τρόπο της επίτευξής της, καθώς και η διπλωματική στροφή του Αρχιεπισκόπου στην Ανατολή, επέφεραν τελικά το χαώδες ρήγμα μεταξύ των πρώτων και της πλειοψηφίας του ελληνοκυπριακού λαού, ο οποίος τασσόταν καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου στο πλευρό του Αρχιεπισκόπου. Τα δύο «αδελφά κράτη» και οι λειτουργοί τους μετατράπηκαν μέσα σε λίγα χρόνια σε «εχθροί εντός των τειχών». Αλλά και οι επιλογές του Μακαρίου στα στρατιωτικά θέματα συνέβαλαν στη δημιουργία των προϋποθέσεων της ρήξης. Ο Αρχιεπίσκοπος από τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας της Κύπρου δρούσε μεθοδικά αφενός για την ανατροπή των Συμφωνιών Ζυρίχης- Λονδίνου και αφετέρου για τη μεγιστοποίηση της ισχύος του. Γι’ αυτό και δημιούργησε σταδιακά τη λεγόμενη στην παρούσα εργασία «εύπλαστη μάζα των ενόπλων υποστηρικτών» του. Ήταν η μάζα που θα τον στήριζε καθ’ όλη τη διάρκεια των επόμενων ετών στην υλοποίηση των σχεδίων του. Μέσα, όμως, από τη δράση των Ελλήνων αξιωματικών και από την αντιπαράθεση που είχαν με τον Μακάριο προκύπτει το συμπέρασμα ότι η Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, αποτέλεσε για το ελληνικό στράτευμα μια λανθάνουσα μορφή της Μεγάλης Ιδέας. Τέλος, η παρουσία των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο ήταν ακόμα μια απόδειξη της διάθεσης αυτονόμησης που επεδείκνυε διαχρονικά- έως την Μεταπολίτευση- το στράτευμα απέναντι στην πολιτική εξουσία και δη κατά τη διάρκεια περιόδων όπου βρίσκονται σε εξέλιξη πολυεπίπεδες κρίσεις.","abstract_html":"Οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές δυνάμεις που έδρασαν στην Κύπρο την περίοδο 1963-1966, και πιο συγκεκριμένα ο έλεγχος και η επιρροή επ’ αυτών, έγιναν πεδίο ανάπτυξης της, αρχικά εσωστρεφούς και στη συνέχεια ανοικτής, αντιπαράθεσης μεταξύ των αλληλοδιάδοχων ελληνικών Κυβερνήσεων και του Προέδρου Μακαρίου. Η διαρκής προσπάθεια της Λευκωσίας να υπαγάγει υπό τη σκέπη της, όχι μόνο διοικητικά, αλλά κυρίως επιχειρησιακά, κατά κύριο λόγο την Εθνική Φρουρά, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και την Ελληνική Μεραρχία, ήλθε ως «απάντηση» στις εν πολλοίς δικαιολογημένες υποψίες του Μακαρίου, ότι η Αθήνα όχι μόνο επιχειρούσε να ελέγχει δι’ αυτών τις πολιτικές και διπλωματικές ενέργειες της Λευκωσίας, αλλά και ότι θα μπορούσε και να επιβάλει με την ισχύ των όπλων, επιλογές αντίθετες στη βούληση του ελληνοκυπριακού λαού. Πράγματι, η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου, έχοντας διαπιστώσει τις διαθέσεις του Μακαρίου ν’ ακολουθήσει μια διαδρομή εκτός του δυτικού πλαισίου επεδίωξε, τόσο σε πολιτικό, όσο και στρατιωτικό επίπεδο να ελέγξει την Κύπρο. Η επιδίωξη αυτή κεφαλαιοποιήθηκε με την εφαρμογή της πολιτικής του «Εθνικού Κέντρου», το κύριο σκέλος της οποίας ήταν η «στρατιωτικοποίηση» της νήσου. Η επιλογή αυτή σηματοδοτούσε, όμως, τη συμπερίληψη τόσο του στρατιωτικού κατεστημένου, με το οποίο ο Παπανδρέου είχε συγκρουστεί πολλάκις στο παρελθόν, όσο και του ανεξέλεγκτου Γεώργιου Γρίβα, στην ελληνική εξωτερική πολιτική. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ιδεολογική συγκρότηση, την εμμονή με την «Ένωση», αλλά και τη γενικότερη παιδεία των Ελλήνων αξιωματικών που υπηρέτησαν τότε στην Κύπρο, μετέτρεψε το ελληνικό στράτευμα στο νησί σε παράγοντα πρόκλησης μόνιμης αναταραχής. Ενώ, λοιπόν, οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές στρατιωτικές δυνάμεις προορίζονταν να συμβάλλουν στη σταθερότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, έγιναν τελικά μία από τις βασικές συνιστώσες της αποσταθεροποίησης και της αναπαραγωγής του διχασμού ανάμεσα στις ελληνικές Κυβερνήσεις και τον Μακάριο. Η διαφοροποίηση μεταξύ των Ελλήνων αξιωματικών από τη μία πλευρά και του Μακαρίου από την άλλη, αναφορικά με τα χαρακτηριστικά της Ένωσης και τον τρόπο της επίτευξής της, καθώς και η διπλωματική στροφή του Αρχιεπισκόπου στην Ανατολή, επέφεραν τελικά το χαώδες ρήγμα μεταξύ των πρώτων και της πλειοψηφίας του ελληνοκυπριακού λαού, ο οποίος τασσόταν καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου στο πλευρό του Αρχιεπισκόπου. Τα δύο «αδελφά κράτη» και οι λειτουργοί τους μετατράπηκαν μέσα σε λίγα χρόνια σε «εχθροί εντός των τειχών». Αλλά και οι επιλογές του Μακαρίου στα στρατιωτικά θέματα συνέβαλαν στη δημιουργία των προϋποθέσεων της ρήξης. Ο Αρχιεπίσκοπος από τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας της Κύπρου δρούσε μεθοδικά αφενός για την ανατροπή των Συμφωνιών Ζυρίχης- Λονδίνου και αφετέρου για τη μεγιστοποίηση της ισχύος του. Γι’ αυτό και δημιούργησε σταδιακά τη λεγόμενη στην παρούσα εργασία «εύπλαστη μάζα των ενόπλων υποστηρικτών» του. Ήταν η μάζα που θα τον στήριζε καθ’ όλη τη διάρκεια των επόμενων ετών στην υλοποίηση των σχεδίων του. Μέσα, όμως, από τη δράση των Ελλήνων αξιωματικών και από την αντιπαράθεση που είχαν με τον Μακάριο προκύπτει το συμπέρασμα ότι η Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, αποτέλεσε για το ελληνικό στράτευμα μια λανθάνουσα μορφή της Μεγάλης Ιδέας. Τέλος, η παρουσία των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο ήταν ακόμα μια απόδειξη της διάθεσης αυτονόμησης που επεδείκνυε διαχρονικά- έως την Μεταπολίτευση- το στράτευμα απέναντι στην πολιτική εξουσία και δη κατά τη διάρκεια περιόδων όπου βρίσκονται σε εξέλιξη πολυεπίπεδες κρίσεις. Οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές δυνάμεις που έδρασαν στην Κύπρο την περίοδο 1963-1966, και πιο συγκεκριμένα ο έλεγχος και η επιρροή επ’ αυτών, έγιναν πεδίο ανάπτυξης της, αρχικά εσωστρεφούς και στη συνέχεια ανοικτής, αντιπαράθεσης μεταξύ των αλληλοδιάδοχων ελληνικών Κυβερνήσεων και του Προέδρου Μακαρίου. Η διαρκής προσπάθεια της Λευκωσίας να υπαγάγει υπό τη σκέπη της, όχι μόνο διοικητικά, αλλά κυρίως επιχειρησιακά, κατά κύριο λόγο την Εθνική Φρουρά, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και την Ελληνική Μεραρχία, ήλθε ως «απάντηση» στις εν πολλοίς δικαιολογημένες υποψίες του Μακαρίου, ότι η Αθήνα όχι μόνο επιχειρούσε να ελέγχει δι’ αυτών τις πολιτικές και διπλωματικές ενέργειες της Λευκωσίας, αλλά και ότι θα μπορούσε και να επιβάλει με την ισχύ των όπλων, επιλογές αντίθετες στη βούληση του ελληνοκυπριακού λαού. Πράγματι, η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου, έχοντας διαπιστώσει τις διαθέσεις του Μακαρίου ν’ ακολουθήσει μια διαδρομή εκτός του δυτικού πλαισίου επεδίωξε, τόσο σε πολιτικό, όσο και στρατιωτικό επίπεδο να ελέγξει την Κύπρο. Η επιδίωξη αυτή κεφαλαιοποιήθηκε με την εφαρμογή της πολιτικής του «Εθνικού Κέντρου», το κύριο σκέλος της οποίας ήταν η «στρατιωτικοποίηση» της νήσου. Η επιλογή αυτή σηματοδοτούσε, όμως, τη συμπερίληψη τόσο του στρατιωτικού κατεστημένου, με το οποίο ο Παπανδρέου είχε συγκρουστεί πολλάκις στο παρελθόν, όσο και του ανεξέλεγκτου Γεώργιου Γρίβα, στην ελληνική εξωτερική πολιτική. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ιδεολογική συγκρότηση, την εμμονή με την «Ένωση», αλλά και τη γενικότερη παιδεία των Ελλήνων αξιωματικών που υπηρέτησαν τότε στην Κύπρο, μετέτρεψε το ελληνικό στράτευμα στο νησί σε παράγοντα πρόκλησης μόνιμης αναταραχής. Ενώ, λοιπόν, οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές στρατιωτικές δυνάμεις προορίζονταν να συμβάλλουν στη σταθερότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, έγιναν τελικά μία από τις βασικές συνιστώσες της αποσταθεροποίησης και της αναπαραγωγής του διχασμού ανάμεσα στις ελληνικές Κυβερνήσεις και τον Μακάριο. Η διαφοροποίηση μεταξύ των Ελλήνων αξιωματικών από τη μία πλευρά και του Μακαρίου από την άλλη, αναφορικά με τα χαρακτηριστικά της Ένωσης και τον τρόπο της επίτευξής της, καθώς και η διπλωματική στροφή του Αρχιεπισκόπου στην Ανατολή, επέφεραν τελικά το χαώδες ρήγμα μεταξύ των πρώτων και της πλειοψηφίας του ελληνοκυπριακού λαού, ο οποίος τασσόταν καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου στο πλευρό του Αρχιεπισκόπου. Τα δύο «αδελφά κράτη» και οι λειτουργοί τους μετατράπηκαν μέσα σε λίγα χρόνια σε «εχθροί εντός των τειχών». Αλλά και οι επιλογές του Μακαρίου στα στρατιωτικά θέματα συνέβαλαν στη δημιουργία των προϋποθέσεων της ρήξης. Ο Αρχιεπίσκοπος από τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας της Κύπρου δρούσε μεθοδικά αφενός για την ανατροπή των Συμφωνιών Ζυρίχης- Λονδίνου και αφετέρου για τη μεγιστοποίηση της ισχύος του. Γι’ αυτό και δημιούργησε σταδιακά τη λεγόμενη στην παρούσα εργασία «εύπλαστη μάζα των ενόπλων υποστηρικτών» του. Ήταν η μάζα που θα τον στήριζε καθ’ όλη τη διάρκεια των επόμενων ετών στην υλοποίηση των σχεδίων του. Μέσα, όμως, από τη δράση των Ελλήνων αξιωματικών και από την αντιπαράθεση που είχαν με τον Μακάριο προκύπτει το συμπέρασμα ότι η Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, αποτέλεσε για το ελληνικό στράτευμα μια λανθάνουσα μορφή της Μεγάλης Ιδέας. Τέλος, η παρουσία των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο ήταν ακόμα μια απόδειξη της διάθεσης αυτονόμησης που επεδείκνυε διαχρονικά- έως την Μεταπολίτευση- το στράτευμα απέναντι στην πολιτική εξουσία και δη κατά τη διάρκεια περιόδων όπου βρίσκονται σε εξέλιξη πολυεπίπεδες κρίσεις.","abstract_has_math":false,"creators":["Πιέρρος Τζανετάκος","Pierros Tzanetakos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:36:12Z","subjects":["Ιστορία","History"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2883317"],"render_values":[{"text":"uoadl:2883317","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2883317","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2883317","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2883317","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πιέρρος Τζανετάκος","Pierros Tzanetakos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Ιστορία","History"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2883317","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2883317"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές δυνάμεις που έδρασαν στην Κύπρο την περίοδο 1963-1966, και πιο συγκεκριμένα ο έλεγχος και η επιρροή επ’ αυτών, έγιναν πεδίο ανάπτυξης της, αρχικά εσωστρεφούς και στη συνέχεια ανοικτής, αντιπαράθεσης μεταξύ των αλληλοδιάδοχων ελληνικών Κυβερνήσεων και του Προέδρου Μακαρίου. Η διαρκής προσπάθεια της Λευκωσίας να υπαγάγει υπό τη σκέπη της, όχι μόνο διοικητικά, αλλά κυρίως επιχειρησιακά, κατά κύριο λόγο την Εθνική Φρουρά, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και την Ελληνική Μεραρχία, ήλθε ως «απάντηση» στις εν πολλοίς δικαιολογημένες υποψίες του Μακαρίου, ότι η Αθήνα όχι μόνο επιχειρούσε να ελέγχει δι’ αυτών τις πολιτικές και διπλωματικές ενέργειες της Λευκωσίας, αλλά και ότι θα μπορούσε και να επιβάλει με την ισχύ των όπλων, επιλογές αντίθετες στη βούληση του ελληνοκυπριακού λαού. Πράγματι, η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου, έχοντας διαπιστώσει τις διαθέσεις του Μακαρίου ν’ ακολουθήσει μια διαδρομή εκτός του δυτικού πλαισίου επεδίωξε, τόσο σε πολιτικό, όσο και στρατιωτικό επίπεδο να ελέγξει την Κύπρο. Η επιδίωξη αυτή κεφαλαιοποιήθηκε με την εφαρμογή της πολιτικής του «Εθνικού Κέντρου», το κύριο σκέλος της οποίας ήταν η «στρατιωτικοποίηση» της νήσου. Η επιλογή αυτή σηματοδοτούσε, όμως, τη συμπερίληψη τόσο του στρατιωτικού κατεστημένου, με το οποίο ο Παπανδρέου είχε συγκρουστεί πολλάκις στο παρελθόν, όσο και του ανεξέλεγκτου Γεώργιου Γρίβα, στην ελληνική εξωτερική πολιτική. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ιδεολογική συγκρότηση, την εμμονή με την «Ένωση», αλλά και τη γενικότερη παιδεία των Ελλήνων αξιωματικών που υπηρέτησαν τότε στην Κύπρο, μετέτρεψε το ελληνικό στράτευμα στο νησί σε παράγοντα πρόκλησης μόνιμης αναταραχής. Ενώ, λοιπόν, οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές στρατιωτικές δυνάμεις προορίζονταν να συμβάλλουν στη σταθερότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, έγιναν τελικά μία από τις βασικές συνιστώσες της αποσταθεροποίησης και της αναπαραγωγής του διχασμού ανάμεσα στις ελληνικές Κυβερνήσεις και τον Μακάριο. Η διαφοροποίηση μεταξύ των Ελλήνων αξιωματικών από τη μία πλευρά και του Μακαρίου από την άλλη, αναφορικά με τα χαρακτηριστικά της Ένωσης και τον τρόπο της επίτευξής της, καθώς και η διπλωματική στροφή του Αρχιεπισκόπου στην Ανατολή, επέφεραν τελικά το χαώδες ρήγμα μεταξύ των πρώτων και της πλειοψηφίας του ελληνοκυπριακού λαού, ο οποίος τασσόταν καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου στο πλευρό του Αρχιεπισκόπου. Τα δύο «αδελφά κράτη» και οι λειτουργοί τους μετατράπηκαν μέσα σε λίγα χρόνια σε «εχθροί εντός των τειχών». Αλλά και οι επιλογές του Μακαρίου στα στρατιωτικά θέματα συνέβαλαν στη δημιουργία των προϋποθέσεων της ρήξης. Ο Αρχιεπίσκοπος από τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας της Κύπρου δρούσε μεθοδικά αφενός για την ανατροπή των Συμφωνιών Ζυρίχης- Λονδίνου και αφετέρου για τη μεγιστοποίηση της ισχύος του. Γι’ αυτό και δημιούργησε σταδιακά τη λεγόμενη στην παρούσα εργασία «εύπλαστη μάζα των ενόπλων υποστηρικτών» του. Ήταν η μάζα που θα τον στήριζε καθ’ όλη τη διάρκεια των επόμενων ετών στην υλοποίηση των σχεδίων του. Μέσα, όμως, από τη δράση των Ελλήνων αξιωματικών και από την αντιπαράθεση που είχαν με τον Μακάριο προκύπτει το συμπέρασμα ότι η Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, αποτέλεσε για το ελληνικό στράτευμα μια λανθάνουσα μορφή της Μεγάλης Ιδέας. Τέλος, η παρουσία των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο ήταν ακόμα μια απόδειξη της διάθεσης αυτονόμησης που επεδείκνυε διαχρονικά- έως την Μεταπολίτευση- το στράτευμα απέναντι στην πολιτική εξουσία και δη κατά τη διάρκεια περιόδων όπου βρίσκονται σε εξέλιξη πολυεπίπεδες κρίσεις. Οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές δυνάμεις που έδρασαν στην Κύπρο την περίοδο 1963-1966, και πιο συγκεκριμένα ο έλεγχος και η επιρροή επ’ αυτών, έγιναν πεδίο ανάπτυξης της, αρχικά εσωστρεφούς και στη συνέχεια ανοικτής, αντιπαράθεσης μεταξύ των αλληλοδιάδοχων ελληνικών Κυβερνήσεων και του Προέδρου Μακαρίου. Η διαρκής προσπάθεια της Λευκωσίας να υπαγάγει υπό τη σκέπη της, όχι μόνο διοικητικά, αλλά κυρίως επιχειρησιακά, κατά κύριο λόγο την Εθνική Φρουρά, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και την Ελληνική Μεραρχία, ήλθε ως «απάντηση» στις εν πολλοίς δικαιολογημένες υποψίες του Μακαρίου, ότι η Αθήνα όχι μόνο επιχειρούσε να ελέγχει δι’ αυτών τις πολιτικές και διπλωματικές ενέργειες της Λευκωσίας, αλλά και ότι θα μπορούσε και να επιβάλει με την ισχύ των όπλων, επιλογές αντίθετες στη βούληση του ελληνοκυπριακού λαού. Πράγματι, η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου, έχοντας διαπιστώσει τις διαθέσεις του Μακαρίου ν’ ακολουθήσει μια διαδρομή εκτός του δυτικού πλαισίου επεδίωξε, τόσο σε πολιτικό, όσο και στρατιωτικό επίπεδο να ελέγξει την Κύπρο. Η επιδίωξη αυτή κεφαλαιοποιήθηκε με την εφαρμογή της πολιτικής του «Εθνικού Κέντρου», το κύριο σκέλος της οποίας ήταν η «στρατιωτικοποίηση» της νήσου. Η επιλογή αυτή σηματοδοτούσε, όμως, τη συμπερίληψη τόσο του στρατιωτικού κατεστημένου, με το οποίο ο Παπανδρέου είχε συγκρουστεί πολλάκις στο παρελθόν, όσο και του ανεξέλεγκτου Γεώργιου Γρίβα, στην ελληνική εξωτερική πολιτική. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ιδεολογική συγκρότηση, την εμμονή με την «Ένωση», αλλά και τη γενικότερη παιδεία των Ελλήνων αξιωματικών που υπηρέτησαν τότε στην Κύπρο, μετέτρεψε το ελληνικό στράτευμα στο νησί σε παράγοντα πρόκλησης μόνιμης αναταραχής. Ενώ, λοιπόν, οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές στρατιωτικές δυνάμεις προορίζονταν να συμβάλλουν στη σταθερότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, έγιναν τελικά μία από τις βασικές συνιστώσες της αποσταθεροποίησης και της αναπαραγωγής του διχασμού ανάμεσα στις ελληνικές Κυβερνήσεις και τον Μακάριο. Η διαφοροποίηση μεταξύ των Ελλήνων αξιωματικών από τη μία πλευρά και του Μακαρίου από την άλλη, αναφορικά με τα χαρακτηριστικά της Ένωσης και τον τρόπο της επίτευξής της, καθώς και η διπλωματική στροφή του Αρχιεπισκόπου στην Ανατολή, επέφεραν τελικά το χαώδες ρήγμα μεταξύ των πρώτων και της πλειοψηφίας του ελληνοκυπριακού λαού, ο οποίος τασσόταν καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου στο πλευρό του Αρχιεπισκόπου. Τα δύο «αδελφά κράτη» και οι λειτουργοί τους μετατράπηκαν μέσα σε λίγα χρόνια σε «εχθροί εντός των τειχών». Αλλά και οι επιλογές του Μακαρίου στα στρατιωτικά θέματα συνέβαλαν στη δημιουργία των προϋποθέσεων της ρήξης. Ο Αρχιεπίσκοπος από τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας της Κύπρου δρούσε μεθοδικά αφενός για την ανατροπή των Συμφωνιών Ζυρίχης- Λονδίνου και αφετέρου για τη μεγιστοποίηση της ισχύος του. Γι’ αυτό και δημιούργησε σταδιακά τη λεγόμενη στην παρούσα εργασία «εύπλαστη μάζα των ενόπλων υποστηρικτών» του. Ήταν η μάζα που θα τον στήριζε καθ’ όλη τη διάρκεια των επόμενων ετών στην υλοποίηση των σχεδίων του. Μέσα, όμως, από τη δράση των Ελλήνων αξιωματικών και από την αντιπαράθεση που είχαν με τον Μακάριο προκύπτει το συμπέρασμα ότι η Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, αποτέλεσε για το ελληνικό στράτευμα μια λανθάνουσα μορφή της Μεγάλης Ιδέας. Τέλος, η παρουσία των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο ήταν ακόμα μια απόδειξη της διάθεσης αυτονόμησης που επεδείκνυε διαχρονικά- έως την Μεταπολίτευση- το στράτευμα απέναντι στην πολιτική εξουσία και δη κατά τη διάρκεια περιόδων όπου βρίσκονται σε εξέλιξη πολυεπίπεδες κρίσεις.","The Greek and Greek Cypriot forces operating in Cyprus in the 1963-1966 period, and expressly, the control and influence exerted over them, became the breeding ground for, the initially contained and consequently open, confrontation between successive Greek administrations and President Makarios. The constant effort made by Nicosia to take under its wing, not only administratively, but essentially operationally, the National Guard, primarily, but, in certain instances, also the Greek Division, came as a \"response\" to the largely justified suspicions maintained by Makarios, that Athens was not only attempting to control through these bodies the political and diplomatic actions of Nicosia, but also that it could even impose by force of arms, choices that went against the will of the Greek Cypriot people. Undoubtedly, the government of George Papandreou, having established Makarios' s intentions to follow a course outside the Western framework, sought, both on a political and military level, to control Cyprus. This objective was met by the implementation of “National Center” policies, which had the \"militarization\" of the island at their core. The decision, however, signalled the inclusion of both the military establishment, with which Papandreou had often collided in the past, as well as the uncontrollable Georgios Grivas, in Greek foreign policy. This development, combined with ideological formation, the persistence with the \"Enosis\", and the general culture of Greek officers who served in Cyprus at the time, turned the Greek army on the island into a permanent turmoil triggering factor. Whilst, therefore, the Greek and Greek Cypriot forces were intended to contribute to the stability of the Republic of Cyprus, they eventually became one of the key elements of destabilization and perpetuation of the split between the Greek governments and Makarios. The divergence between the Greek officers, on one side, and Makarios on the other, regarding the characteristics of the Enosis and the way it can be delivered, as well as the diplomatic turn of the Archbishop to the East, finally led to the chaotic rift between the former and the majority of the Greek Cypriot people, who, throughout the period discussed, had sided with the Archbishop. The two \"sister states\" and their officials had, in just a few years, turned into \"enemies within the walls\". Albeit the decisions made by Makarios on military matters contributed to the creation of conditions of rupture. The Archbishop, from the first years of Cypriot independence, was acting methodically, on one hand to overturn the Zurich-London agreements and, on the other, to strengthen his position. So, he gradually formed what is named in the present study \"a docile mass of armed supporters\". It was these masses that would support him throughout the course of the next years in the implementation of his plans. Τhe actions of Greek officers and their confrontation with Makarios leads to the conclusion that the Enosis of Cyprus with Greece, was for the Greek army a latent form of the Great Idea. Lastly, the presence of the Greek military forces on Cyprus was yet more proof of the tendency towards autonomization that was displayed over time - up to the Regime change- by the army against political power and especially during periods when multifaceted crises were playing out."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["«Εχθροί εντός των τειχών»: Ελληνικές και ελληνοκυπριακές στρατιωτικές δυνάμεις στην Κύπρο (1963-1966) Στόχοι, ρόλος, δράση, επιρροή και αλληλεπίδραση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πιέρρος Τζανετάκος","Pierros Tzanetakos"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές δυνάμεις που έδρασαν στην Κύπρο την περίοδο 1963-1966, και πιο συγκεκριμένα ο έλεγχος και η επιρροή επ’ αυτών, έγιναν πεδίο ανάπτυξης της, αρχικά εσωστρεφούς και στη συνέχεια ανοικτής, αντιπαράθεσης μεταξύ των αλληλοδιάδοχων ελληνικών Κυβερνήσεων και του Προέδρου Μακαρίου. Η διαρκής προσπάθεια της Λευκωσίας να υπαγάγει υπό τη σκέπη της, όχι μόνο διοικητικά, αλλά κυρίως επιχειρησιακά, κατά κύριο λόγο την Εθνική Φρουρά, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και την Ελληνική Μεραρχία, ήλθε ως «απάντηση» στις εν πολλοίς δικαιολογημένες υποψίες του Μακαρίου, ότι η Αθήνα όχι μόνο επιχειρούσε να ελέγχει δι’ αυτών τις πολιτικές και διπλωματικές ενέργειες της Λευκωσίας, αλλά και ότι θα μπορούσε και να επιβάλει με την ισχύ των όπλων, επιλογές αντίθετες στη βούληση του ελληνοκυπριακού λαού. Πράγματι, η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου, έχοντας διαπιστώσει τις διαθέσεις του Μακαρίου ν’ ακολουθήσει μια διαδρομή εκτός του δυτικού πλαισίου επεδίωξε, τόσο σε πολιτικό, όσο και στρατιωτικό επίπεδο να ελέγξει την Κύπρο. Η επιδίωξη αυτή κεφαλαιοποιήθηκε με την εφαρμογή της πολιτικής του «Εθνικού Κέντρου», το κύριο σκέλος της οποίας ήταν η «στρατιωτικοποίηση» της νήσου. Η επιλογή αυτή σηματοδοτούσε, όμως, τη συμπερίληψη τόσο του στρατιωτικού κατεστημένου, με το οποίο ο Παπανδρέου είχε συγκρουστεί πολλάκις στο παρελθόν, όσο και του ανεξέλεγκτου Γεώργιου Γρίβα, στην ελληνική εξωτερική πολιτική. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ιδεολογική συγκρότηση, την εμμονή με την «Ένωση», αλλά και τη γενικότερη παιδεία των Ελλήνων αξιωματικών που υπηρέτησαν τότε στην Κύπρο, μετέτρεψε το ελληνικό στράτευμα στο νησί σε παράγοντα πρόκλησης μόνιμης αναταραχής. Ενώ, λοιπόν, οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές στρατιωτικές δυνάμεις προορίζονταν να συμβάλλουν στη σταθερότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, έγιναν τελικά μία από τις βασικές συνιστώσες της αποσταθεροποίησης και της αναπαραγωγής του διχασμού ανάμεσα στις ελληνικές Κυβερνήσεις και τον Μακάριο. Η διαφοροποίηση μεταξύ των Ελλήνων αξιωματικών από τη μία πλευρά και του Μακαρίου από την άλλη, αναφορικά με τα χαρακτηριστικά της Ένωσης και τον τρόπο της επίτευξής της, καθώς και η διπλωματική στροφή του Αρχιεπισκόπου στην Ανατολή, επέφεραν τελικά το χαώδες ρήγμα μεταξύ των πρώτων και της πλειοψηφίας του ελληνοκυπριακού λαού, ο οποίος τασσόταν καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου στο πλευρό του Αρχιεπισκόπου. Τα δύο «αδελφά κράτη» και οι λειτουργοί τους μετατράπηκαν μέσα σε λίγα χρόνια σε «εχθροί εντός των τειχών». Αλλά και οι επιλογές του Μακαρίου στα στρατιωτικά θέματα συνέβαλαν στη δημιουργία των προϋποθέσεων της ρήξης. Ο Αρχιεπίσκοπος από τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας της Κύπρου δρούσε μεθοδικά αφενός για την ανατροπή των Συμφωνιών Ζυρίχης- Λονδίνου και αφετέρου για τη μεγιστοποίηση της ισχύος του. Γι’ αυτό και δημιούργησε σταδιακά τη λεγόμενη στην παρούσα εργασία «εύπλαστη μάζα των ενόπλων υποστηρικτών» του. Ήταν η μάζα που θα τον στήριζε καθ’ όλη τη διάρκεια των επόμενων ετών στην υλοποίηση των σχεδίων του. Μέσα, όμως, από τη δράση των Ελλήνων αξιωματικών και από την αντιπαράθεση που είχαν με τον Μακάριο προκύπτει το συμπέρασμα ότι η Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, αποτέλεσε για το ελληνικό στράτευμα μια λανθάνουσα μορφή της Μεγάλης Ιδέας. Τέλος, η παρουσία των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο ήταν ακόμα μια απόδειξη της διάθεσης αυτονόμησης που επεδείκνυε διαχρονικά- έως την Μεταπολίτευση- το στράτευμα απέναντι στην πολιτική εξουσία και δη κατά τη διάρκεια περιόδων όπου βρίσκονται σε εξέλιξη πολυεπίπεδες κρίσεις. Οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές δυνάμεις που έδρασαν στην Κύπρο την περίοδο 1963-1966, και πιο συγκεκριμένα ο έλεγχος και η επιρροή επ’ αυτών, έγιναν πεδίο ανάπτυξης της, αρχικά εσωστρεφούς και στη συνέχεια ανοικτής, αντιπαράθεσης μεταξύ των αλληλοδιάδοχων ελληνικών Κυβερνήσεων και του Προέδρου Μακαρίου. Η διαρκής προσπάθεια της Λευκωσίας να υπαγάγει υπό τη σκέπη της, όχι μόνο διοικητικά, αλλά κυρίως επιχειρησιακά, κατά κύριο λόγο την Εθνική Φρουρά, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και την Ελληνική Μεραρχία, ήλθε ως «απάντηση» στις εν πολλοίς δικαιολογημένες υποψίες του Μακαρίου, ότι η Αθήνα όχι μόνο επιχειρούσε να ελέγχει δι’ αυτών τις πολιτικές και διπλωματικές ενέργειες της Λευκωσίας, αλλά και ότι θα μπορούσε και να επιβάλει με την ισχύ των όπλων, επιλογές αντίθετες στη βούληση του ελληνοκυπριακού λαού. Πράγματι, η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου, έχοντας διαπιστώσει τις διαθέσεις του Μακαρίου ν’ ακολουθήσει μια διαδρομή εκτός του δυτικού πλαισίου επεδίωξε, τόσο σε πολιτικό, όσο και στρατιωτικό επίπεδο να ελέγξει την Κύπρο. Η επιδίωξη αυτή κεφαλαιοποιήθηκε με την εφαρμογή της πολιτικής του «Εθνικού Κέντρου», το κύριο σκέλος της οποίας ήταν η «στρατιωτικοποίηση» της νήσου. Η επιλογή αυτή σηματοδοτούσε, όμως, τη συμπερίληψη τόσο του στρατιωτικού κατεστημένου, με το οποίο ο Παπανδρέου είχε συγκρουστεί πολλάκις στο παρελθόν, όσο και του ανεξέλεγκτου Γεώργιου Γρίβα, στην ελληνική εξωτερική πολιτική. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ιδεολογική συγκρότηση, την εμμονή με την «Ένωση», αλλά και τη γενικότερη παιδεία των Ελλήνων αξιωματικών που υπηρέτησαν τότε στην Κύπρο, μετέτρεψε το ελληνικό στράτευμα στο νησί σε παράγοντα πρόκλησης μόνιμης αναταραχής. Ενώ, λοιπόν, οι ελληνικές και οι ελληνοκυπριακές στρατιωτικές δυνάμεις προορίζονταν να συμβάλλουν στη σταθερότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, έγιναν τελικά μία από τις βασικές συνιστώσες της αποσταθεροποίησης και της αναπαραγωγής του διχασμού ανάμεσα στις ελληνικές Κυβερνήσεις και τον Μακάριο. Η διαφοροποίηση μεταξύ των Ελλήνων αξιωματικών από τη μία πλευρά και του Μακαρίου από την άλλη, αναφορικά με τα χαρακτηριστικά της Ένωσης και τον τρόπο της επίτευξής της, καθώς και η διπλωματική στροφή του Αρχιεπισκόπου στην Ανατολή, επέφεραν τελικά το χαώδες ρήγμα μεταξύ των πρώτων και της πλειοψηφίας του ελληνοκυπριακού λαού, ο οποίος τασσόταν καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου στο πλευρό του Αρχιεπισκόπου. Τα δύο «αδελφά κράτη» και οι λειτουργοί τους μετατράπηκαν μέσα σε λίγα χρόνια σε «εχθροί εντός των τειχών». Αλλά και οι επιλογές του Μακαρίου στα στρατιωτικά θέματα συνέβαλαν στη δημιουργία των προϋποθέσεων της ρήξης. Ο Αρχιεπίσκοπος από τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας της Κύπρου δρούσε μεθοδικά αφενός για την ανατροπή των Συμφωνιών Ζυρίχης- Λονδίνου και αφετέρου για τη μεγιστοποίηση της ισχύος του. Γι’ αυτό και δημιούργησε σταδιακά τη λεγόμενη στην παρούσα εργασία «εύπλαστη μάζα των ενόπλων υποστηρικτών» του. Ήταν η μάζα που θα τον στήριζε καθ’ όλη τη διάρκεια των επόμενων ετών στην υλοποίηση των σχεδίων του. Μέσα, όμως, από τη δράση των Ελλήνων αξιωματικών και από την αντιπαράθεση που είχαν με τον Μακάριο προκύπτει το συμπέρασμα ότι η Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, αποτέλεσε για το ελληνικό στράτευμα μια λανθάνουσα μορφή της Μεγάλης Ιδέας. Τέλος, η παρουσία των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο ήταν ακόμα μια απόδειξη της διάθεσης αυτονόμησης που επεδείκνυε διαχρονικά- έως την Μεταπολίτευση- το στράτευμα απέναντι στην πολιτική εξουσία και δη κατά τη διάρκεια περιόδων όπου βρίσκονται σε εξέλιξη πολυεπίπεδες κρίσεις.","The Greek and Greek Cypriot forces operating in Cyprus in the 1963-1966 period, and expressly, the control and influence exerted over them, became the breeding ground for, the initially contained and consequently open, confrontation between successive Greek administrations and President Makarios. The constant effort made by Nicosia to take under its wing, not only administratively, but essentially operationally, the National Guard, primarily, but, in certain instances, also the Greek Division, came as a \"response\" to the largely justified suspicions maintained by Makarios, that Athens was not only attempting to control through these bodies the political and diplomatic actions of Nicosia, but also that it could even impose by force of arms, choices that went against the will of the Greek Cypriot people. Undoubtedly, the government of George Papandreou, having established Makarios' s intentions to follow a course outside the Western framework, sought, both on a political and military level, to control Cyprus. This objective was met by the implementation of “National Center” policies, which had the \"militarization\" of the island at their core. The decision, however, signalled the inclusion of both the military establishment, with which Papandreou had often collided in the past, as well as the uncontrollable Georgios Grivas, in Greek foreign policy. This development, combined with ideological formation, the persistence with the \"Enosis\", and the general culture of Greek officers who served in Cyprus at the time, turned the Greek army on the island into a permanent turmoil triggering factor. Whilst, therefore, the Greek and Greek Cypriot forces were intended to contribute to the stability of the Republic of Cyprus, they eventually became one of the key elements of destabilization and perpetuation of the split between the Greek governments and Makarios. The divergence between the Greek officers, on one side, and Makarios on the other, regarding the characteristics of the Enosis and the way it can be delivered, as well as the diplomatic turn of the Archbishop to the East, finally led to the chaotic rift between the former and the majority of the Greek Cypriot people, who, throughout the period discussed, had sided with the Archbishop. The two \"sister states\" and their officials had, in just a few years, turned into \"enemies within the walls\". Albeit the decisions made by Makarios on military matters contributed to the creation of conditions of rupture. The Archbishop, from the first years of Cypriot independence, was acting methodically, on one hand to overturn the Zurich-London agreements and, on the other, to strengthen his position. So, he gradually formed what is named in the present study \"a docile mass of armed supporters\". It was these masses that would support him throughout the course of the next years in the implementation of his plans. Τhe actions of Greek officers and their confrontation with Makarios leads to the conclusion that the Enosis of Cyprus with Greece, was for the Greek army a latent form of the Great Idea. Lastly, the presence of the Greek military forces on Cyprus was yet more proof of the tendency towards autonomization that was displayed over time - up to the Regime change- by the army against political power and especially during periods when multifaceted crises were playing out."],"dc:identifier":["uoadl:2883317","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2883317"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Ιστορία","History"],"dc:title":["«Εχθροί εντός των τειχών»: Ελληνικές και ελληνοκυπριακές στρατιωτικές δυνάμεις στην Κύπρο (1963-1966) Στόχοι, ρόλος, δράση, επιρροή και αλληλεπίδραση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:36:12Z"}