{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2886186"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2886186","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη της έκφρασης μορίων microRNA σε πλασματοκύτταρα ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα","abstract":"Το πολλαπλό μυέλωμα είναι μια χρόνια ασθένεια που χαρακτηρίζεται από κλωνικό πολλαπλασιασμό κακοήθων πλασματοκυττάρων. Αναπτύσσεται όταν υπάρχει συσσώρευση πολλών μη φυσιολογικών πλασματοκυττάρων στον μυελό των οστών, που συνοδεύεται από την αύξηση της αντίστοιχης ανοσοσφαιρίνης στον ορό, συχνά σε συνδυασμό με ανισόρροπη σύνθεση των αλυσίδων της. Οι κλινικές εκδηλώσεις της νόσου χαρακτηρίζονται από βλάβη σε κεντρικά όργανα και εμφανίζονται ως υπερασβεστιαιμία, νεφρική ανεπάρκεια, αναιμία και λυτικές βλάβες των οστών ή παθολογικά κατάγματα, τα οποία είναι γνωστά ως χαρακτηριστικά CRAB. Το πολλαπλό μυέλωμα συχνά προηγείται από ένα πρόδρομο στάδιο γνωστό ως μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας (Monoclonal Gammopathy of Undetermined Significance, MGUS) το οποίο εξελίσσεται σε ασυμπτωματικό ή έρπον μυέλωμα (Smoldering Multiple Myeloma, SMM) έως ότου καταλήξει σε πολλαπλό μυέλωμα. Το πολλαπλό μυέλωμα μπορεί να εξελιχθεί σε ασθένειες ανεξαρτήτως του μυελού των οστών, όπως το εξωμυελικό μυέλωμα και η πλασματοκυτταρική λευχαιμία Αριθμητικές χρωμοσωμικές ανωμαλίες, μετατοπίσεις, γονιδιακές μεταλλάξεις, επιγενετικές αλλοιώσεις και άμεσες αλληλεπιδράσεις μεταξύ κακοήθων πλασματοκυττάρων και στρωματικών κυττάρων στο μικροπεριβάλλον του μυελού των οστών εμπλέκονται στην παθογένεια του πολλαπλού μυελώματος. Η μεγάλη ετερογένεια που διακρίνει το πολλαπλό μυέλωμα τόσο από τα πρόδρομα στάδια αλλά και στην πορεία εξέλιξης του, αντανακλάται στο γεγονός ότι παραμένει μια ανίατη κακοήθεια, παρά τη βελτίωση του ποσοστού επιβίωσης των ασθενών και τις τεράστιες προόδους στη θεραπεία του. Για το λόγο αυτό, απαιτείται βαθύτερη κατανόηση της μοριακής παθογένειας του πολλαπλού μυελώματος. Στη μελέτη της μοριακής παθογένειας του πολλαπλού μυελώματος μπορούν να συμβάλλουν τα microRNA (miRNA). Τα miRNA είναι μη κωδικοποιητικά RNA μήκους 19 έως 25 νουκλεοτιδίων, που ρυθμίζουν την γονιδιακή έκφραση προκαλώντας μεταφραστική αναστολή ή αποικοδόμηση των mRNA στόχων τους μέσω ζευγαρώματος βάσεων σε μερικώς ή πλήρως συμπληρωματικές θέσεις. Τα miRNA εμπλέκονται σε κρίσιμες βιολογικές διεργασίες, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης, της διαφοροποίησης των κυττάρων, της απόκρισης στο στρες, της απόπτωσης και του πολλαπλασιασμού. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτέλεσε η μελέτη και η κλινική αξιολόγηση της έκφρασης μορίων miRNA σε ασθενείς με πολλαπλό μυέλωμα, με απώτερο στόχο την αξιοποίηση τους στην κλινική πράξη, στα πλαίσια της διάγνωσης, πρόγνωσης ή και θεραπείας. Ειδικότερα, τα microRNA που εξετάστηκαν ήταν το miR-21-5p και miR-223-3p. Για το σκοπό αυτό απομονώθηκε αρχικά ολικό RNA από στατιστικά σημαντικό αριθμό δειγμάτων (n=80) CD 138- και CD 138+ πλασματοκυττάρων ασθενών με διάγνωση MGUS, SMM και πολλαπλό μυέλωμα. Ο έλεγχος της ποιότητας του RNA και η μέτρηση της συγκέντρωσής του στα CD 138- πλασματοκύτταρα πραγματοποιήθηκε μέσω φασματοφωτομετρίας, ενώ στα CD 138+ πλασματοκύτταρα μέσω φθορισμομετρίας λόγω των μικρότερων συγκεντρώσεων ολικού RNA που εμφάνιζαν τα συγκεκριμένα δείγματα. Η μελέτη συνεχίστηκε μόνο με τα CD 138+ πλασματοκύτταρα (n=58), καθώς αυτά αποτελούσαν τα παθολογικά. Πριν όμως την περαιτέρω πειραματική επεξεργασία των δειγμάτων αυτών, ελέγχθηκε η απόδοση των αντιδράσεων της πολυαδενυλίωσης, της αντίστροφής μεταγραφής και της ποσοτικής αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης πραγματικού χρόνου σε δείγματα κυτταρικών σειρών. Μέσω αυτής της ανάλυσης επιλέχθηκε η συγκέντρωση του ολικού RNA (200 ng/μl) που χρησιμοποιήθηκε τελικώς στα δείγματα των ασθενών. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε πολυαδενυλίωση και αντίστροφη μεταγραφή στα δείγματα ολικού RNA των ασθενών. Ο ποσοτικός προσδιορισμός των επιπέδων έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p πραγματοποιήθηκε μέσω ποσοτικής αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης πραγματικού χρόνου (real time-qPCR) με χρήση της χημείας SYBR® Green και με εφαρμογή της μεθόδου σχετικής ποσοτικοποίησης 2-ΔΔCT. Η αξιολόγηση της έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p έλαβε χώρα μέσω εκτενούς βιοστατιστικής ανάλυσης και τη χρήση λεπτομερούς βάσης καταγραφής των κλινικοπαθολογικών χαρακτηριστικών των ασθενών. Πραγματοποιήθηκε περιγραφική στατιστική ανάλυση των συνεχών μεταβλητών, καθώς και των κατηγορικών μεταβλητών της μελέτης. Παράλληλα, προσδιορίστηκαν η μέση τιμή των μονάδων σχετικής ποσοτικοποίησης (Relative Quantification Units, RQUs), η τυπική απόκλιση και το εύρος τιμών για κάθε miRNA καθώς και το 25ο, το 50ο και το 75ο εκατοστημόριο. Από μη παραμετρικά τεστ (Mann-Whitney ή Jonckheere-Terpstra test) προέκυψε ότι η έκφραση του miR-223-3p εμφανίζει συσχέτιση με τα στάδια διάγνωσης των ασθενών και μάλιστα εμφανίζει αυξημένα επίπεδα έκφρασης σε ασθενείς με διάγνωση SMM συγκριτικά με ασθενείς με διάγνωση πολλαπλού μυελώματος, αλλά όχι με κάποιο από τα υπόλοιπα κλινικοπαθολογικά χαρακτηριστικά των ασθενών. Έτσι, λοιπόν, κατασκευάστηκε, ένα θηκογράμμα (box plot) για την αναπαράσταση της κατανομής των επιπέδων του miR-223-3p σε σχέση με τη διάγνωση των ασθενών. Αντιθέτως, η έκφραση του miR-21-5p δεν εμφάνισε καμία σχέση με κάποιο από τα κλινικοπαθολογικά χαρακτηριστικά των ασθενών. Στη συνέχεια, έγινε κατηγοριοποίηση των επιπέδων έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p με βάση τη διάμεσο τιμής των επιπέδων έκφρασής κάθε miRNA, αντίστοιχα και με αυτό τον τρόπο οι ασθενείς διαχωρίστηκαν σε θετικούς και αρνητικούς. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε στατιστική ανάλυση μεταξύ αυτών των κατηγορικών πλέον μεταβλητών και ορισμένων άλλων με τη χρήση του παραμετρικού τεστ Chi-square (x2) ή Fisher’s Exact test. Αποτέλεσμα αυτού του μη παραμετρικού τεστ ήταν η ύπαρξη σχέσης μεταξύ των miR-223-3p θετικών και miR-223-3p αρνητικών ασθενών με τα επίπεδα της β2-μικροσφαιρίνης. Οι miR-21-5p θετικοί και miR-21-5p αρνητικοί ασθενείς δεν εμφάνισαν κάποια σχέση με τις κλινικοπαθολογικές μεταβλητές. Τέλος κατασκευάσθηκε καμπύλης ευαισθησίας-ειδικότητας ROC. Από την καμπύλη ROC διακρίνεται πως το miR-223-3p είναι ικανό να διαχωρίσει τους ασθενείς που έχουν διαγνωσθεί με SMM από τους ασθενείς που έχουν διαγνωσθεί με πολλαπλό μυέλωμα.Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα της μελέτη υποδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα σε μεγαλύτερο αριθμό δειγμάτων όσον αφορά τα επίπεδα έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p σε πλασματοκύτταρα ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα και πρώιμα στάδια του.","abstract_html":"Το πολλαπλό μυέλωμα είναι μια χρόνια ασθένεια που χαρακτηρίζεται από κλωνικό πολλαπλασιασμό κακοήθων πλασματοκυττάρων. Αναπτύσσεται όταν υπάρχει συσσώρευση πολλών μη φυσιολογικών πλασματοκυττάρων στον μυελό των οστών, που συνοδεύεται από την αύξηση της αντίστοιχης ανοσοσφαιρίνης στον ορό, συχνά σε συνδυασμό με ανισόρροπη σύνθεση των αλυσίδων της. Οι κλινικές εκδηλώσεις της νόσου χαρακτηρίζονται από βλάβη σε κεντρικά όργανα και εμφανίζονται ως υπερασβεστιαιμία, νεφρική ανεπάρκεια, αναιμία και λυτικές βλάβες των οστών ή παθολογικά κατάγματα, τα οποία είναι γνωστά ως χαρακτηριστικά CRAB. Το πολλαπλό μυέλωμα συχνά προηγείται από ένα πρόδρομο στάδιο γνωστό ως μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας (Monoclonal Gammopathy of Undetermined Significance, MGUS) το οποίο εξελίσσεται σε ασυμπτωματικό ή έρπον μυέλωμα (Smoldering Multiple Myeloma, SMM) έως ότου καταλήξει σε πολλαπλό μυέλωμα. Το πολλαπλό μυέλωμα μπορεί να εξελιχθεί σε ασθένειες ανεξαρτήτως του μυελού των οστών, όπως το εξωμυελικό μυέλωμα και η πλασματοκυτταρική λευχαιμία Αριθμητικές χρωμοσωμικές ανωμαλίες, μετατοπίσεις, γονιδιακές μεταλλάξεις, επιγενετικές αλλοιώσεις και άμεσες αλληλεπιδράσεις μεταξύ κακοήθων πλασματοκυττάρων και στρωματικών κυττάρων στο μικροπεριβάλλον του μυελού των οστών εμπλέκονται στην παθογένεια του πολλαπλού μυελώματος. Η μεγάλη ετερογένεια που διακρίνει το πολλαπλό μυέλωμα τόσο από τα πρόδρομα στάδια αλλά και στην πορεία εξέλιξης του, αντανακλάται στο γεγονός ότι παραμένει μια ανίατη κακοήθεια, παρά τη βελτίωση του ποσοστού επιβίωσης των ασθενών και τις τεράστιες προόδους στη θεραπεία του. Για το λόγο αυτό, απαιτείται βαθύτερη κατανόηση της μοριακής παθογένειας του πολλαπλού μυελώματος. Στη μελέτη της μοριακής παθογένειας του πολλαπλού μυελώματος μπορούν να συμβάλλουν τα microRNA (miRNA). Τα miRNA είναι μη κωδικοποιητικά RNA μήκους 19 έως 25 νουκλεοτιδίων, που ρυθμίζουν την γονιδιακή έκφραση προκαλώντας μεταφραστική αναστολή ή αποικοδόμηση των mRNA στόχων τους μέσω ζευγαρώματος βάσεων σε μερικώς ή πλήρως συμπληρωματικές θέσεις. Τα miRNA εμπλέκονται σε κρίσιμες βιολογικές διεργασίες, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης, της διαφοροποίησης των κυττάρων, της απόκρισης στο στρες, της απόπτωσης και του πολλαπλασιασμού. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτέλεσε η μελέτη και η κλινική αξιολόγηση της έκφρασης μορίων miRNA σε ασθενείς με πολλαπλό μυέλωμα, με απώτερο στόχο την αξιοποίηση τους στην κλινική πράξη, στα πλαίσια της διάγνωσης, πρόγνωσης ή και θεραπείας. Ειδικότερα, τα microRNA που εξετάστηκαν ήταν το miR-21-5p και miR-223-3p. Για το σκοπό αυτό απομονώθηκε αρχικά ολικό RNA από στατιστικά σημαντικό αριθμό δειγμάτων (n=80) CD 138- και CD 138+ πλασματοκυττάρων ασθενών με διάγνωση MGUS, SMM και πολλαπλό μυέλωμα. Ο έλεγχος της ποιότητας του RNA και η μέτρηση της συγκέντρωσής του στα CD 138- πλασματοκύτταρα πραγματοποιήθηκε μέσω φασματοφωτομετρίας, ενώ στα CD 138+ πλασματοκύτταρα μέσω φθορισμομετρίας λόγω των μικρότερων συγκεντρώσεων ολικού RNA που εμφάνιζαν τα συγκεκριμένα δείγματα. Η μελέτη συνεχίστηκε μόνο με τα CD 138+ πλασματοκύτταρα (n=58), καθώς αυτά αποτελούσαν τα παθολογικά. Πριν όμως την περαιτέρω πειραματική επεξεργασία των δειγμάτων αυτών, ελέγχθηκε η απόδοση των αντιδράσεων της πολυαδενυλίωσης, της αντίστροφής μεταγραφής και της ποσοτικής αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης πραγματικού χρόνου σε δείγματα κυτταρικών σειρών. Μέσω αυτής της ανάλυσης επιλέχθηκε η συγκέντρωση του ολικού RNA (200 ng/μl) που χρησιμοποιήθηκε τελικώς στα δείγματα των ασθενών. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε πολυαδενυλίωση και αντίστροφη μεταγραφή στα δείγματα ολικού RNA των ασθενών. Ο ποσοτικός προσδιορισμός των επιπέδων έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p πραγματοποιήθηκε μέσω ποσοτικής αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης πραγματικού χρόνου (real time-qPCR) με χρήση της χημείας SYBR® Green και με εφαρμογή της μεθόδου σχετικής ποσοτικοποίησης 2-ΔΔCT. Η αξιολόγηση της έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p έλαβε χώρα μέσω εκτενούς βιοστατιστικής ανάλυσης και τη χρήση λεπτομερούς βάσης καταγραφής των κλινικοπαθολογικών χαρακτηριστικών των ασθενών. Πραγματοποιήθηκε περιγραφική στατιστική ανάλυση των συνεχών μεταβλητών, καθώς και των κατηγορικών μεταβλητών της μελέτης. Παράλληλα, προσδιορίστηκαν η μέση τιμή των μονάδων σχετικής ποσοτικοποίησης (Relative Quantification Units, RQUs), η τυπική απόκλιση και το εύρος τιμών για κάθε miRNA καθώς και το 25ο, το 50ο και το 75ο εκατοστημόριο. Από μη παραμετρικά τεστ (Mann-Whitney ή Jonckheere-Terpstra test) προέκυψε ότι η έκφραση του miR-223-3p εμφανίζει συσχέτιση με τα στάδια διάγνωσης των ασθενών και μάλιστα εμφανίζει αυξημένα επίπεδα έκφρασης σε ασθενείς με διάγνωση SMM συγκριτικά με ασθενείς με διάγνωση πολλαπλού μυελώματος, αλλά όχι με κάποιο από τα υπόλοιπα κλινικοπαθολογικά χαρακτηριστικά των ασθενών. Έτσι, λοιπόν, κατασκευάστηκε, ένα θηκογράμμα (box plot) για την αναπαράσταση της κατανομής των επιπέδων του miR-223-3p σε σχέση με τη διάγνωση των ασθενών. Αντιθέτως, η έκφραση του miR-21-5p δεν εμφάνισε καμία σχέση με κάποιο από τα κλινικοπαθολογικά χαρακτηριστικά των ασθενών. Στη συνέχεια, έγινε κατηγοριοποίηση των επιπέδων έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p με βάση τη διάμεσο τιμής των επιπέδων έκφρασής κάθε miRNA, αντίστοιχα και με αυτό τον τρόπο οι ασθενείς διαχωρίστηκαν σε θετικούς και αρνητικούς. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε στατιστική ανάλυση μεταξύ αυτών των κατηγορικών πλέον μεταβλητών και ορισμένων άλλων με τη χρήση του παραμετρικού τεστ Chi-square (x2) ή Fisher’s Exact test. Αποτέλεσμα αυτού του μη παραμετρικού τεστ ήταν η ύπαρξη σχέσης μεταξύ των miR-223-3p θετικών και miR-223-3p αρνητικών ασθενών με τα επίπεδα της β2-μικροσφαιρίνης. Οι miR-21-5p θετικοί και miR-21-5p αρνητικοί ασθενείς δεν εμφάνισαν κάποια σχέση με τις κλινικοπαθολογικές μεταβλητές. Τέλος κατασκευάσθηκε καμπύλης ευαισθησίας-ειδικότητας ROC. Από την καμπύλη ROC διακρίνεται πως το miR-223-3p είναι ικανό να διαχωρίσει τους ασθενείς που έχουν διαγνωσθεί με SMM από τους ασθενείς που έχουν διαγνωσθεί με πολλαπλό μυέλωμα.Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα της μελέτη υποδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα σε μεγαλύτερο αριθμό δειγμάτων όσον αφορά τα επίπεδα έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p σε πλασματοκύτταρα ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα και πρώιμα στάδια του.","abstract_has_math":false,"creators":["Καλιοράκη Μαρία-Άννα","Kalioraki Maria-Anna"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:36:31Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2886186"],"render_values":[{"text":"uoadl:2886186","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2886186","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2886186","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2886186","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καλιοράκη Μαρία-Άννα","Kalioraki Maria-Anna"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2886186","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2886186"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το πολλαπλό μυέλωμα είναι μια χρόνια ασθένεια που χαρακτηρίζεται από κλωνικό πολλαπλασιασμό κακοήθων πλασματοκυττάρων. Αναπτύσσεται όταν υπάρχει συσσώρευση πολλών μη φυσιολογικών πλασματοκυττάρων στον μυελό των οστών, που συνοδεύεται από την αύξηση της αντίστοιχης ανοσοσφαιρίνης στον ορό, συχνά σε συνδυασμό με ανισόρροπη σύνθεση των αλυσίδων της. Οι κλινικές εκδηλώσεις της νόσου χαρακτηρίζονται από βλάβη σε κεντρικά όργανα και εμφανίζονται ως υπερασβεστιαιμία, νεφρική ανεπάρκεια, αναιμία και λυτικές βλάβες των οστών ή παθολογικά κατάγματα, τα οποία είναι γνωστά ως χαρακτηριστικά CRAB. Το πολλαπλό μυέλωμα συχνά προηγείται από ένα πρόδρομο στάδιο γνωστό ως μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας (Monoclonal Gammopathy of Undetermined Significance, MGUS) το οποίο εξελίσσεται σε ασυμπτωματικό ή έρπον μυέλωμα (Smoldering Multiple Myeloma, SMM) έως ότου καταλήξει σε πολλαπλό μυέλωμα. Το πολλαπλό μυέλωμα μπορεί να εξελιχθεί σε ασθένειες ανεξαρτήτως του μυελού των οστών, όπως το εξωμυελικό μυέλωμα και η πλασματοκυτταρική λευχαιμία Αριθμητικές χρωμοσωμικές ανωμαλίες, μετατοπίσεις, γονιδιακές μεταλλάξεις, επιγενετικές αλλοιώσεις και άμεσες αλληλεπιδράσεις μεταξύ κακοήθων πλασματοκυττάρων και στρωματικών κυττάρων στο μικροπεριβάλλον του μυελού των οστών εμπλέκονται στην παθογένεια του πολλαπλού μυελώματος. Η μεγάλη ετερογένεια που διακρίνει το πολλαπλό μυέλωμα τόσο από τα πρόδρομα στάδια αλλά και στην πορεία εξέλιξης του, αντανακλάται στο γεγονός ότι παραμένει μια ανίατη κακοήθεια, παρά τη βελτίωση του ποσοστού επιβίωσης των ασθενών και τις τεράστιες προόδους στη θεραπεία του. Για το λόγο αυτό, απαιτείται βαθύτερη κατανόηση της μοριακής παθογένειας του πολλαπλού μυελώματος. Στη μελέτη της μοριακής παθογένειας του πολλαπλού μυελώματος μπορούν να συμβάλλουν τα microRNA (miRNA). Τα miRNA είναι μη κωδικοποιητικά RNA μήκους 19 έως 25 νουκλεοτιδίων, που ρυθμίζουν την γονιδιακή έκφραση προκαλώντας μεταφραστική αναστολή ή αποικοδόμηση των mRNA στόχων τους μέσω ζευγαρώματος βάσεων σε μερικώς ή πλήρως συμπληρωματικές θέσεις. Τα miRNA εμπλέκονται σε κρίσιμες βιολογικές διεργασίες, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης, της διαφοροποίησης των κυττάρων, της απόκρισης στο στρες, της απόπτωσης και του πολλαπλασιασμού. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτέλεσε η μελέτη και η κλινική αξιολόγηση της έκφρασης μορίων miRNA σε ασθενείς με πολλαπλό μυέλωμα, με απώτερο στόχο την αξιοποίηση τους στην κλινική πράξη, στα πλαίσια της διάγνωσης, πρόγνωσης ή και θεραπείας. Ειδικότερα, τα microRNA που εξετάστηκαν ήταν το miR-21-5p και miR-223-3p. Για το σκοπό αυτό απομονώθηκε αρχικά ολικό RNA από στατιστικά σημαντικό αριθμό δειγμάτων (n=80) CD 138- και CD 138+ πλασματοκυττάρων ασθενών με διάγνωση MGUS, SMM και πολλαπλό μυέλωμα. Ο έλεγχος της ποιότητας του RNA και η μέτρηση της συγκέντρωσής του στα CD 138- πλασματοκύτταρα πραγματοποιήθηκε μέσω φασματοφωτομετρίας, ενώ στα CD 138+ πλασματοκύτταρα μέσω φθορισμομετρίας λόγω των μικρότερων συγκεντρώσεων ολικού RNA που εμφάνιζαν τα συγκεκριμένα δείγματα. Η μελέτη συνεχίστηκε μόνο με τα CD 138+ πλασματοκύτταρα (n=58), καθώς αυτά αποτελούσαν τα παθολογικά. Πριν όμως την περαιτέρω πειραματική επεξεργασία των δειγμάτων αυτών, ελέγχθηκε η απόδοση των αντιδράσεων της πολυαδενυλίωσης, της αντίστροφής μεταγραφής και της ποσοτικής αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης πραγματικού χρόνου σε δείγματα κυτταρικών σειρών. Μέσω αυτής της ανάλυσης επιλέχθηκε η συγκέντρωση του ολικού RNA (200 ng/μl) που χρησιμοποιήθηκε τελικώς στα δείγματα των ασθενών. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε πολυαδενυλίωση και αντίστροφη μεταγραφή στα δείγματα ολικού RNA των ασθενών. Ο ποσοτικός προσδιορισμός των επιπέδων έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p πραγματοποιήθηκε μέσω ποσοτικής αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης πραγματικού χρόνου (real time-qPCR) με χρήση της χημείας SYBR® Green και με εφαρμογή της μεθόδου σχετικής ποσοτικοποίησης 2-ΔΔCT. Η αξιολόγηση της έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p έλαβε χώρα μέσω εκτενούς βιοστατιστικής ανάλυσης και τη χρήση λεπτομερούς βάσης καταγραφής των κλινικοπαθολογικών χαρακτηριστικών των ασθενών. Πραγματοποιήθηκε περιγραφική στατιστική ανάλυση των συνεχών μεταβλητών, καθώς και των κατηγορικών μεταβλητών της μελέτης. Παράλληλα, προσδιορίστηκαν η μέση τιμή των μονάδων σχετικής ποσοτικοποίησης (Relative Quantification Units, RQUs), η τυπική απόκλιση και το εύρος τιμών για κάθε miRNA καθώς και το 25ο, το 50ο και το 75ο εκατοστημόριο. Από μη παραμετρικά τεστ (Mann-Whitney ή Jonckheere-Terpstra test) προέκυψε ότι η έκφραση του miR-223-3p εμφανίζει συσχέτιση με τα στάδια διάγνωσης των ασθενών και μάλιστα εμφανίζει αυξημένα επίπεδα έκφρασης σε ασθενείς με διάγνωση SMM συγκριτικά με ασθενείς με διάγνωση πολλαπλού μυελώματος, αλλά όχι με κάποιο από τα υπόλοιπα κλινικοπαθολογικά χαρακτηριστικά των ασθενών. Έτσι, λοιπόν, κατασκευάστηκε, ένα θηκογράμμα (box plot) για την αναπαράσταση της κατανομής των επιπέδων του miR-223-3p σε σχέση με τη διάγνωση των ασθενών. Αντιθέτως, η έκφραση του miR-21-5p δεν εμφάνισε καμία σχέση με κάποιο από τα κλινικοπαθολογικά χαρακτηριστικά των ασθενών. Στη συνέχεια, έγινε κατηγοριοποίηση των επιπέδων έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p με βάση τη διάμεσο τιμής των επιπέδων έκφρασής κάθε miRNA, αντίστοιχα και με αυτό τον τρόπο οι ασθενείς διαχωρίστηκαν σε θετικούς και αρνητικούς. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε στατιστική ανάλυση μεταξύ αυτών των κατηγορικών πλέον μεταβλητών και ορισμένων άλλων με τη χρήση του παραμετρικού τεστ Chi-square (x2) ή Fisher’s Exact test. Αποτέλεσμα αυτού του μη παραμετρικού τεστ ήταν η ύπαρξη σχέσης μεταξύ των miR-223-3p θετικών και miR-223-3p αρνητικών ασθενών με τα επίπεδα της β2-μικροσφαιρίνης. Οι miR-21-5p θετικοί και miR-21-5p αρνητικοί ασθενείς δεν εμφάνισαν κάποια σχέση με τις κλινικοπαθολογικές μεταβλητές. Τέλος κατασκευάσθηκε καμπύλης ευαισθησίας-ειδικότητας ROC. Από την καμπύλη ROC διακρίνεται πως το miR-223-3p είναι ικανό να διαχωρίσει τους ασθενείς που έχουν διαγνωσθεί με SMM από τους ασθενείς που έχουν διαγνωσθεί με πολλαπλό μυέλωμα.Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα της μελέτη υποδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα σε μεγαλύτερο αριθμό δειγμάτων όσον αφορά τα επίπεδα έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p σε πλασματοκύτταρα ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα και πρώιμα στάδια του.","Multiple myeloma is a chronic disease characterized by clonal proliferation of malignant plasma cells. It is developed when there is accumulation of many abnormal plasma cells in the bone marrow, accompanied by an increase in the corresponding serum immunoglobulin, often in combination with an unbalanced synthesis of its chains. Clinical manifestations of the disease are characterized by damage to central organs and appear as hypercalcemia, renal failure, anemia and lytic bone damage or pathological fractures, known as CRAB features. Multiple myeloma is often preceded by a precursor stage, known as monoclonal gammopathy of undetermined significance (MGUS), that develops into asymptomatic or smoldering multiple myeloma (SMM), until it becomes multiple myeloma. Multiple myeloma can progress to bone marrow-independent diseases, such as extramedullary myeloma and plasma cell leukemia. Numerical chromosomal aberrations, translocations, gene mutations, epigenetic alterations, and direct interactions between malignant plasma cells and stromal cells in the bone marrow microenvironment are involved in the pathogenesis of multiple myeloma. The great heterogeneity that distinguishes multiple myeloma from both the precursor stages and during its development is reflected in the fact that it remains an incurable malignancy, despite improved patient survival rates and tremendous advances in its treatment. Therefore, a deeper understanding of the molecular pathogenesis of multiple myeloma is needed. MicroRNAs (miRNAs) can contribute to the study of the molecular pathogenesis of multiple myeloma. MiRNAs are noncoding RNAs of 19 to 25 nucleotides in length that regulate gene expression by inducing translational inhibition or degradation of their target mRNAs through base pairing to partially or fully complementary sites. MiRNAs are involved in critical biological processes, including development, cell differentiation, stress response, apoptosis, and proliferation. The purpose of this thesis was the study and clinical evaluation of the microRNAs’ expression in patients with multiple myeloma, in order to be utilized in clinical practice, in the context of diagnosis, prognosis and / or treatment. In particular, the microRNAs tested were miR-21-5p and miR-223-3p. For this purpose, total RNA was initially isolated from a statistically significant number of samples (n = 80) of CD138- and CD138 + plasma cells of patients with MGUS, SMM, and multiple myeloma diagnosis. RNA quality control and measurement of its concentration in CD 138- plasma cells were performed by spectrophotometry, whereas in CD 138+ plasma cells by fluorometry due to the lower total RNA concentrations of these samples. The study continued only with CD 138+ plasma cells (n = 58), as these were pathological. However, before further experimental processing of these samples, the performance of the polyadenylation, reverse transcription and quantitative real-time polymerase chain reaction in cell line samples was tested. From this analysis total RNA concentration (200 ng/μl) that was used in the patient samples, was selected. Then, polyadenylation and reverse transcription were performed on the total RNA samples of the patients. Quantification of the expression levels of miR-21-5p and miR-223-3p was performed by real-time quantitative polymerase chain reaction (qPCR) using SYBR® Green chemistry and applying 2-ΔΔCT quantitative method. Finally, clinical evaluation of miR-21-5p and miR-223-3p were performed through extensive statistical analysis. Evaluation of miR-21-5p and miR-223-3p expression was performed through extensive biostatistics and use of a detailed database of the clinical characteristics of patients. Descriptive statistical analysis of continuous variables as well as categorical variables of the study was performed. At the same time, the average value of the relative quantification units (RQUs), the standard deviation and the range of values for each miRNA, as well as the 25th, 50th and 75th percentile was determined. Non-parametric tests (Mann-Whitney or Jonckheere-Terpstra test) showed that expression of miR-223-3p was correlated with patients' diagnostic stages and indeed showed increased expression levels in patients with SMM compared to patients with multiple myeloma, but not with any of the other clinicopathological features of the patients. Thus, a box plot was constructed to represent the distribution of miR-223-3p levels in accordance with the diagnosis of patients. In contrast, the expression of miR-21-5p had no association with any of the patients' clinicopathological characteristics. Subsequently, the expression levels of miR-21-5p and miR-223-3p were categorized based on the median value of expression levels of each miRNA, respectively, and thus the patients were separated into positive and negative groups. In addition, a statistical analysis was performed between these categorical variables and some others using the Chi-square (x2) or Fisher's Exact test. The result of this non-parametric test was the association between miR-223-3p positive and miR-223-3p negative patients with β2-microglobulin levels. The miR-21-5p positive and miR-21-5p negative patients did not showed any association with the clinicopathological variables. Finally, a ROC curve was constructed. The ROC curve showed that miR-223-3p is capable of distinguishing patients diagnosed with SMM from patients diagnosed with MM. In conclusion, the results of the study indicate the need for further research ina larger number of specimens concerning the expression levels of miR-21-5p and miR-223-3p in multiple myeloma patients and its early stages."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη της έκφρασης μορίων microRNA σε πλασματοκύτταρα ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καλιοράκη Μαρία-Άννα","Kalioraki Maria-Anna"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Το πολλαπλό μυέλωμα είναι μια χρόνια ασθένεια που χαρακτηρίζεται από κλωνικό πολλαπλασιασμό κακοήθων πλασματοκυττάρων. Αναπτύσσεται όταν υπάρχει συσσώρευση πολλών μη φυσιολογικών πλασματοκυττάρων στον μυελό των οστών, που συνοδεύεται από την αύξηση της αντίστοιχης ανοσοσφαιρίνης στον ορό, συχνά σε συνδυασμό με ανισόρροπη σύνθεση των αλυσίδων της. Οι κλινικές εκδηλώσεις της νόσου χαρακτηρίζονται από βλάβη σε κεντρικά όργανα και εμφανίζονται ως υπερασβεστιαιμία, νεφρική ανεπάρκεια, αναιμία και λυτικές βλάβες των οστών ή παθολογικά κατάγματα, τα οποία είναι γνωστά ως χαρακτηριστικά CRAB. Το πολλαπλό μυέλωμα συχνά προηγείται από ένα πρόδρομο στάδιο γνωστό ως μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας (Monoclonal Gammopathy of Undetermined Significance, MGUS) το οποίο εξελίσσεται σε ασυμπτωματικό ή έρπον μυέλωμα (Smoldering Multiple Myeloma, SMM) έως ότου καταλήξει σε πολλαπλό μυέλωμα. Το πολλαπλό μυέλωμα μπορεί να εξελιχθεί σε ασθένειες ανεξαρτήτως του μυελού των οστών, όπως το εξωμυελικό μυέλωμα και η πλασματοκυτταρική λευχαιμία Αριθμητικές χρωμοσωμικές ανωμαλίες, μετατοπίσεις, γονιδιακές μεταλλάξεις, επιγενετικές αλλοιώσεις και άμεσες αλληλεπιδράσεις μεταξύ κακοήθων πλασματοκυττάρων και στρωματικών κυττάρων στο μικροπεριβάλλον του μυελού των οστών εμπλέκονται στην παθογένεια του πολλαπλού μυελώματος. Η μεγάλη ετερογένεια που διακρίνει το πολλαπλό μυέλωμα τόσο από τα πρόδρομα στάδια αλλά και στην πορεία εξέλιξης του, αντανακλάται στο γεγονός ότι παραμένει μια ανίατη κακοήθεια, παρά τη βελτίωση του ποσοστού επιβίωσης των ασθενών και τις τεράστιες προόδους στη θεραπεία του. Για το λόγο αυτό, απαιτείται βαθύτερη κατανόηση της μοριακής παθογένειας του πολλαπλού μυελώματος. Στη μελέτη της μοριακής παθογένειας του πολλαπλού μυελώματος μπορούν να συμβάλλουν τα microRNA (miRNA). Τα miRNA είναι μη κωδικοποιητικά RNA μήκους 19 έως 25 νουκλεοτιδίων, που ρυθμίζουν την γονιδιακή έκφραση προκαλώντας μεταφραστική αναστολή ή αποικοδόμηση των mRNA στόχων τους μέσω ζευγαρώματος βάσεων σε μερικώς ή πλήρως συμπληρωματικές θέσεις. Τα miRNA εμπλέκονται σε κρίσιμες βιολογικές διεργασίες, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης, της διαφοροποίησης των κυττάρων, της απόκρισης στο στρες, της απόπτωσης και του πολλαπλασιασμού. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτέλεσε η μελέτη και η κλινική αξιολόγηση της έκφρασης μορίων miRNA σε ασθενείς με πολλαπλό μυέλωμα, με απώτερο στόχο την αξιοποίηση τους στην κλινική πράξη, στα πλαίσια της διάγνωσης, πρόγνωσης ή και θεραπείας. Ειδικότερα, τα microRNA που εξετάστηκαν ήταν το miR-21-5p και miR-223-3p. Για το σκοπό αυτό απομονώθηκε αρχικά ολικό RNA από στατιστικά σημαντικό αριθμό δειγμάτων (n=80) CD 138- και CD 138+ πλασματοκυττάρων ασθενών με διάγνωση MGUS, SMM και πολλαπλό μυέλωμα. Ο έλεγχος της ποιότητας του RNA και η μέτρηση της συγκέντρωσής του στα CD 138- πλασματοκύτταρα πραγματοποιήθηκε μέσω φασματοφωτομετρίας, ενώ στα CD 138+ πλασματοκύτταρα μέσω φθορισμομετρίας λόγω των μικρότερων συγκεντρώσεων ολικού RNA που εμφάνιζαν τα συγκεκριμένα δείγματα. Η μελέτη συνεχίστηκε μόνο με τα CD 138+ πλασματοκύτταρα (n=58), καθώς αυτά αποτελούσαν τα παθολογικά. Πριν όμως την περαιτέρω πειραματική επεξεργασία των δειγμάτων αυτών, ελέγχθηκε η απόδοση των αντιδράσεων της πολυαδενυλίωσης, της αντίστροφής μεταγραφής και της ποσοτικής αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης πραγματικού χρόνου σε δείγματα κυτταρικών σειρών. Μέσω αυτής της ανάλυσης επιλέχθηκε η συγκέντρωση του ολικού RNA (200 ng/μl) που χρησιμοποιήθηκε τελικώς στα δείγματα των ασθενών. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε πολυαδενυλίωση και αντίστροφη μεταγραφή στα δείγματα ολικού RNA των ασθενών. Ο ποσοτικός προσδιορισμός των επιπέδων έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p πραγματοποιήθηκε μέσω ποσοτικής αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης πραγματικού χρόνου (real time-qPCR) με χρήση της χημείας SYBR® Green και με εφαρμογή της μεθόδου σχετικής ποσοτικοποίησης 2-ΔΔCT. Η αξιολόγηση της έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p έλαβε χώρα μέσω εκτενούς βιοστατιστικής ανάλυσης και τη χρήση λεπτομερούς βάσης καταγραφής των κλινικοπαθολογικών χαρακτηριστικών των ασθενών. Πραγματοποιήθηκε περιγραφική στατιστική ανάλυση των συνεχών μεταβλητών, καθώς και των κατηγορικών μεταβλητών της μελέτης. Παράλληλα, προσδιορίστηκαν η μέση τιμή των μονάδων σχετικής ποσοτικοποίησης (Relative Quantification Units, RQUs), η τυπική απόκλιση και το εύρος τιμών για κάθε miRNA καθώς και το 25ο, το 50ο και το 75ο εκατοστημόριο. Από μη παραμετρικά τεστ (Mann-Whitney ή Jonckheere-Terpstra test) προέκυψε ότι η έκφραση του miR-223-3p εμφανίζει συσχέτιση με τα στάδια διάγνωσης των ασθενών και μάλιστα εμφανίζει αυξημένα επίπεδα έκφρασης σε ασθενείς με διάγνωση SMM συγκριτικά με ασθενείς με διάγνωση πολλαπλού μυελώματος, αλλά όχι με κάποιο από τα υπόλοιπα κλινικοπαθολογικά χαρακτηριστικά των ασθενών. Έτσι, λοιπόν, κατασκευάστηκε, ένα θηκογράμμα (box plot) για την αναπαράσταση της κατανομής των επιπέδων του miR-223-3p σε σχέση με τη διάγνωση των ασθενών. Αντιθέτως, η έκφραση του miR-21-5p δεν εμφάνισε καμία σχέση με κάποιο από τα κλινικοπαθολογικά χαρακτηριστικά των ασθενών. Στη συνέχεια, έγινε κατηγοριοποίηση των επιπέδων έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p με βάση τη διάμεσο τιμής των επιπέδων έκφρασής κάθε miRNA, αντίστοιχα και με αυτό τον τρόπο οι ασθενείς διαχωρίστηκαν σε θετικούς και αρνητικούς. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε στατιστική ανάλυση μεταξύ αυτών των κατηγορικών πλέον μεταβλητών και ορισμένων άλλων με τη χρήση του παραμετρικού τεστ Chi-square (x2) ή Fisher’s Exact test. Αποτέλεσμα αυτού του μη παραμετρικού τεστ ήταν η ύπαρξη σχέσης μεταξύ των miR-223-3p θετικών και miR-223-3p αρνητικών ασθενών με τα επίπεδα της β2-μικροσφαιρίνης. Οι miR-21-5p θετικοί και miR-21-5p αρνητικοί ασθενείς δεν εμφάνισαν κάποια σχέση με τις κλινικοπαθολογικές μεταβλητές. Τέλος κατασκευάσθηκε καμπύλης ευαισθησίας-ειδικότητας ROC. Από την καμπύλη ROC διακρίνεται πως το miR-223-3p είναι ικανό να διαχωρίσει τους ασθενείς που έχουν διαγνωσθεί με SMM από τους ασθενείς που έχουν διαγνωσθεί με πολλαπλό μυέλωμα.Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα της μελέτη υποδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα σε μεγαλύτερο αριθμό δειγμάτων όσον αφορά τα επίπεδα έκφρασης των miR-21-5p και miR-223-3p σε πλασματοκύτταρα ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα και πρώιμα στάδια του.","Multiple myeloma is a chronic disease characterized by clonal proliferation of malignant plasma cells. It is developed when there is accumulation of many abnormal plasma cells in the bone marrow, accompanied by an increase in the corresponding serum immunoglobulin, often in combination with an unbalanced synthesis of its chains. Clinical manifestations of the disease are characterized by damage to central organs and appear as hypercalcemia, renal failure, anemia and lytic bone damage or pathological fractures, known as CRAB features. Multiple myeloma is often preceded by a precursor stage, known as monoclonal gammopathy of undetermined significance (MGUS), that develops into asymptomatic or smoldering multiple myeloma (SMM), until it becomes multiple myeloma. Multiple myeloma can progress to bone marrow-independent diseases, such as extramedullary myeloma and plasma cell leukemia. Numerical chromosomal aberrations, translocations, gene mutations, epigenetic alterations, and direct interactions between malignant plasma cells and stromal cells in the bone marrow microenvironment are involved in the pathogenesis of multiple myeloma. The great heterogeneity that distinguishes multiple myeloma from both the precursor stages and during its development is reflected in the fact that it remains an incurable malignancy, despite improved patient survival rates and tremendous advances in its treatment. Therefore, a deeper understanding of the molecular pathogenesis of multiple myeloma is needed. MicroRNAs (miRNAs) can contribute to the study of the molecular pathogenesis of multiple myeloma. MiRNAs are noncoding RNAs of 19 to 25 nucleotides in length that regulate gene expression by inducing translational inhibition or degradation of their target mRNAs through base pairing to partially or fully complementary sites. MiRNAs are involved in critical biological processes, including development, cell differentiation, stress response, apoptosis, and proliferation. The purpose of this thesis was the study and clinical evaluation of the microRNAs’ expression in patients with multiple myeloma, in order to be utilized in clinical practice, in the context of diagnosis, prognosis and / or treatment. In particular, the microRNAs tested were miR-21-5p and miR-223-3p. For this purpose, total RNA was initially isolated from a statistically significant number of samples (n = 80) of CD138- and CD138 + plasma cells of patients with MGUS, SMM, and multiple myeloma diagnosis. RNA quality control and measurement of its concentration in CD 138- plasma cells were performed by spectrophotometry, whereas in CD 138+ plasma cells by fluorometry due to the lower total RNA concentrations of these samples. The study continued only with CD 138+ plasma cells (n = 58), as these were pathological. However, before further experimental processing of these samples, the performance of the polyadenylation, reverse transcription and quantitative real-time polymerase chain reaction in cell line samples was tested. From this analysis total RNA concentration (200 ng/μl) that was used in the patient samples, was selected. Then, polyadenylation and reverse transcription were performed on the total RNA samples of the patients. Quantification of the expression levels of miR-21-5p and miR-223-3p was performed by real-time quantitative polymerase chain reaction (qPCR) using SYBR® Green chemistry and applying 2-ΔΔCT quantitative method. Finally, clinical evaluation of miR-21-5p and miR-223-3p were performed through extensive statistical analysis. Evaluation of miR-21-5p and miR-223-3p expression was performed through extensive biostatistics and use of a detailed database of the clinical characteristics of patients. Descriptive statistical analysis of continuous variables as well as categorical variables of the study was performed. At the same time, the average value of the relative quantification units (RQUs), the standard deviation and the range of values for each miRNA, as well as the 25th, 50th and 75th percentile was determined. Non-parametric tests (Mann-Whitney or Jonckheere-Terpstra test) showed that expression of miR-223-3p was correlated with patients' diagnostic stages and indeed showed increased expression levels in patients with SMM compared to patients with multiple myeloma, but not with any of the other clinicopathological features of the patients. Thus, a box plot was constructed to represent the distribution of miR-223-3p levels in accordance with the diagnosis of patients. In contrast, the expression of miR-21-5p had no association with any of the patients' clinicopathological characteristics. Subsequently, the expression levels of miR-21-5p and miR-223-3p were categorized based on the median value of expression levels of each miRNA, respectively, and thus the patients were separated into positive and negative groups. In addition, a statistical analysis was performed between these categorical variables and some others using the Chi-square (x2) or Fisher's Exact test. The result of this non-parametric test was the association between miR-223-3p positive and miR-223-3p negative patients with β2-microglobulin levels. The miR-21-5p positive and miR-21-5p negative patients did not showed any association with the clinicopathological variables. Finally, a ROC curve was constructed. The ROC curve showed that miR-223-3p is capable of distinguishing patients diagnosed with SMM from patients diagnosed with MM. In conclusion, the results of the study indicate the need for further research ina larger number of specimens concerning the expression levels of miR-21-5p and miR-223-3p in multiple myeloma patients and its early stages."],"dc:identifier":["uoadl:2886186","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2886186"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Μελέτη της έκφρασης μορίων microRNA σε πλασματοκύτταρα ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:36:31Z"}