{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2887721"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2887721","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Δημοσιονομική Αυτονομία: Η εθνική και ενωσιακή διάσταση","abstract":"Η εθνική δημοσιονομική αυτονομία, νοείται: αφενός μεν ως η αυτονομία στο πλαίσιο του εθνικού δικαίου, που συνίσταται στην ενιαία, αδιαίρετη και αναφαίρετη εξουσία του κράτους να χαράζει και να ασκεί δημοσιονομική πολιτική, η οποία επιβάλλεται από μόνη της και αυτοδύναμα, αφετέρου ως αυτονομία στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, βάσει της οποίας είναι δυνατόν με συνταγματικές εθνικές διατάξεις να μεταβιβάζονται εξουσίες σε εξωκρατικά όργανα. Στον τομέα, δε, των δημοσίων οικονομικών, η εξέλιξη του ευρωπαϊκού δικαίου είχε συγκεκριμένο αντίκτυπο επί των εθνικών δημοσιονομικών θεσμών και συγκεκριμένα: την υποχώρηση της εθνικής δημοσιονομικής κυριαρχίας προς όφελος των ενωσιακών οργάνων, μέσω μιας σειράς περιορισμών της δημοσιονομικής πρωτοβουλίας των εθνικών οργάνων. Σε αυτή έπαιξαν βέβαια σπουδαίο ρόλο πρώτα η ίδρυση της Οικονομικής Νομισματικής Ένωσης (Ο.Ν.Ε.), ως δημοσιονομικού υποσυστήματος, που σηματοδότησε την επιτάχυνση μιας πορείας προσαρμογής των δημόσιων οικονομικών των κρατών μελών στις απαιτήσεις του ενωσιακού δικαίου, και έπειτα η Συνθήκη της Λισσαβόνας. Παράλληλα, η δημοσιονομική αυτονομία αποτελεί ίδιον της ίδιας της ΕΕ, δεδομένου ότι για την αποτελεσματική υλοποίηση των στόχων της, όπως έχουν οριστεί στο άρθρο 3 της ΣΕΕ, είναι αναγκαία η βιώσιμη και ομαλή ανάπτυξη τόσο της ίδιας όσο και των κρατών μελών της. Αυτή επιτυγχάνεται, μεταξύ άλλων, με τη συγκέντρωση σημαντικών οικονομικών πόρων στο πλαίσιο ενός ταμείου, του ετήσιου γενικού προϋπολογισμού της, ο οποίος πρέπει να τροφοδοτείται από σταθερά έσοδα και να χαρακτηρίζεται από αυτονομία, ώστε να καταστεί δυνατή η λειτουργία της ακόμα και σε περιόδους οικονομικής ύφεσης. Η διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης, εντούτοις, στο φόντο της αρνητικής εικόνας των δημόσιων οικονομικών σειράς κρατών μελών της πριν ακόμα ξεσπάσει η κρίση του 2008, είχε αντίκτυπο και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και διαδικασίες. Κύρια ανατροπή, της οποίας θεμέλιο μπορεί ομοίως να θεωρηθεί η Συνθήκη της Λισαβόνας, είναι η ενίσχυση του ρόλου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έναντι του Συμβουλίου, ακριβώς σε μια προσπάθεια της Συνθήκης να εξισορροπήσει την υποχώρηση της εθνικής δημοσιονομικής εξουσίας και να μειώσει το λεγόμενο «δημοκρατικό έλλειμμα». Με την παρούσα διπλωματική εργασία, λοιπόν, θα επιχειρηθεί η ανάδειξη του ζητήματος της δημοσιονομικής αυτονομίας βάσει τριών αξόνων: α) Της δημοσιονομικής αυτονομίας της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αποτυπώνεται κατά βάση στον γενικό προϋπολογισμό της, β) της επίδρασης του ενωσιακού δικαίου στην έκταση της δημοσιονομικής εξουσίας των κρατών μελών, γ) της πορείας της δημοσιονομικής προσαρμογής της χώρας μας στις ενωσιακές απαιτήσεις.","abstract_html":"Η εθνική δημοσιονομική αυτονομία, νοείται: αφενός μεν ως η αυτονομία στο πλαίσιο του εθνικού δικαίου, που συνίσταται στην ενιαία, αδιαίρετη και αναφαίρετη εξουσία του κράτους να χαράζει και να ασκεί δημοσιονομική πολιτική, η οποία επιβάλλεται από μόνη της και αυτοδύναμα, αφετέρου ως αυτονομία στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, βάσει της οποίας είναι δυνατόν με συνταγματικές εθνικές διατάξεις να μεταβιβάζονται εξουσίες σε εξωκρατικά όργανα. Στον τομέα, δε, των δημοσίων οικονομικών, η εξέλιξη του ευρωπαϊκού δικαίου είχε συγκεκριμένο αντίκτυπο επί των εθνικών δημοσιονομικών θεσμών και συγκεκριμένα: την υποχώρηση της εθνικής δημοσιονομικής κυριαρχίας προς όφελος των ενωσιακών οργάνων, μέσω μιας σειράς περιορισμών της δημοσιονομικής πρωτοβουλίας των εθνικών οργάνων. Σε αυτή έπαιξαν βέβαια σπουδαίο ρόλο πρώτα η ίδρυση της Οικονομικής Νομισματικής Ένωσης (Ο.Ν.Ε.), ως δημοσιονομικού υποσυστήματος, που σηματοδότησε την επιτάχυνση μιας πορείας προσαρμογής των δημόσιων οικονομικών των κρατών μελών στις απαιτήσεις του ενωσιακού δικαίου, και έπειτα η Συνθήκη της Λισσαβόνας. Παράλληλα, η δημοσιονομική αυτονομία αποτελεί ίδιον της ίδιας της ΕΕ, δεδομένου ότι για την αποτελεσματική υλοποίηση των στόχων της, όπως έχουν οριστεί στο άρθρο 3 της ΣΕΕ, είναι αναγκαία η βιώσιμη και ομαλή ανάπτυξη τόσο της ίδιας όσο και των κρατών μελών της. Αυτή επιτυγχάνεται, μεταξύ άλλων, με τη συγκέντρωση σημαντικών οικονομικών πόρων στο πλαίσιο ενός ταμείου, του ετήσιου γενικού προϋπολογισμού της, ο οποίος πρέπει να τροφοδοτείται από σταθερά έσοδα και να χαρακτηρίζεται από αυτονομία, ώστε να καταστεί δυνατή η λειτουργία της ακόμα και σε περιόδους οικονομικής ύφεσης. Η διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης, εντούτοις, στο φόντο της αρνητικής εικόνας των δημόσιων οικονομικών σειράς κρατών μελών της πριν ακόμα ξεσπάσει η κρίση του 2008, είχε αντίκτυπο και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και διαδικασίες. Κύρια ανατροπή, της οποίας θεμέλιο μπορεί ομοίως να θεωρηθεί η Συνθήκη της Λισαβόνας, είναι η ενίσχυση του ρόλου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έναντι του Συμβουλίου, ακριβώς σε μια προσπάθεια της Συνθήκης να εξισορροπήσει την υποχώρηση της εθνικής δημοσιονομικής εξουσίας και να μειώσει το λεγόμενο «δημοκρατικό έλλειμμα». Με την παρούσα διπλωματική εργασία, λοιπόν, θα επιχειρηθεί η ανάδειξη του ζητήματος της δημοσιονομικής αυτονομίας βάσει τριών αξόνων: α) Της δημοσιονομικής αυτονομίας της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αποτυπώνεται κατά βάση στον γενικό προϋπολογισμό της, β) της επίδρασης του ενωσιακού δικαίου στην έκταση της δημοσιονομικής εξουσίας των κρατών μελών, γ) της πορείας της δημοσιονομικής προσαρμογής της χώρας μας στις ενωσιακές απαιτήσεις.","abstract_has_math":false,"creators":["Βαρδάκη Ασπασία","Vardaki Aspasia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2019,"date_issued":"2019","date_published":"2019","updated_at":"2026-11-19T05:36:47Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2887721"],"render_values":[{"text":"uoadl:2887721","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2887721","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2887721","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2887721","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Βαρδάκη Ασπασία","Vardaki Aspasia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2019"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2887721","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2887721"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η εθνική δημοσιονομική αυτονομία, νοείται: αφενός μεν ως η αυτονομία στο πλαίσιο του εθνικού δικαίου, που συνίσταται στην ενιαία, αδιαίρετη και αναφαίρετη εξουσία του κράτους να χαράζει και να ασκεί δημοσιονομική πολιτική, η οποία επιβάλλεται από μόνη της και αυτοδύναμα, αφετέρου ως αυτονομία στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, βάσει της οποίας είναι δυνατόν με συνταγματικές εθνικές διατάξεις να μεταβιβάζονται εξουσίες σε εξωκρατικά όργανα. Στον τομέα, δε, των δημοσίων οικονομικών, η εξέλιξη του ευρωπαϊκού δικαίου είχε συγκεκριμένο αντίκτυπο επί των εθνικών δημοσιονομικών θεσμών και συγκεκριμένα: την υποχώρηση της εθνικής δημοσιονομικής κυριαρχίας προς όφελος των ενωσιακών οργάνων, μέσω μιας σειράς περιορισμών της δημοσιονομικής πρωτοβουλίας των εθνικών οργάνων. Σε αυτή έπαιξαν βέβαια σπουδαίο ρόλο πρώτα η ίδρυση της Οικονομικής Νομισματικής Ένωσης (Ο.Ν.Ε.), ως δημοσιονομικού υποσυστήματος, που σηματοδότησε την επιτάχυνση μιας πορείας προσαρμογής των δημόσιων οικονομικών των κρατών μελών στις απαιτήσεις του ενωσιακού δικαίου, και έπειτα η Συνθήκη της Λισσαβόνας. Παράλληλα, η δημοσιονομική αυτονομία αποτελεί ίδιον της ίδιας της ΕΕ, δεδομένου ότι για την αποτελεσματική υλοποίηση των στόχων της, όπως έχουν οριστεί στο άρθρο 3 της ΣΕΕ, είναι αναγκαία η βιώσιμη και ομαλή ανάπτυξη τόσο της ίδιας όσο και των κρατών μελών της. Αυτή επιτυγχάνεται, μεταξύ άλλων, με τη συγκέντρωση σημαντικών οικονομικών πόρων στο πλαίσιο ενός ταμείου, του ετήσιου γενικού προϋπολογισμού της, ο οποίος πρέπει να τροφοδοτείται από σταθερά έσοδα και να χαρακτηρίζεται από αυτονομία, ώστε να καταστεί δυνατή η λειτουργία της ακόμα και σε περιόδους οικονομικής ύφεσης. Η διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης, εντούτοις, στο φόντο της αρνητικής εικόνας των δημόσιων οικονομικών σειράς κρατών μελών της πριν ακόμα ξεσπάσει η κρίση του 2008, είχε αντίκτυπο και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και διαδικασίες. Κύρια ανατροπή, της οποίας θεμέλιο μπορεί ομοίως να θεωρηθεί η Συνθήκη της Λισαβόνας, είναι η ενίσχυση του ρόλου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έναντι του Συμβουλίου, ακριβώς σε μια προσπάθεια της Συνθήκης να εξισορροπήσει την υποχώρηση της εθνικής δημοσιονομικής εξουσίας και να μειώσει το λεγόμενο «δημοκρατικό έλλειμμα». Με την παρούσα διπλωματική εργασία, λοιπόν, θα επιχειρηθεί η ανάδειξη του ζητήματος της δημοσιονομικής αυτονομίας βάσει τριών αξόνων: α) Της δημοσιονομικής αυτονομίας της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αποτυπώνεται κατά βάση στον γενικό προϋπολογισμό της, β) της επίδρασης του ενωσιακού δικαίου στην έκταση της δημοσιονομικής εξουσίας των κρατών μελών, γ) της πορείας της δημοσιονομικής προσαρμογής της χώρας μας στις ενωσιακές απαιτήσεις.","National budgetary autonomy means; on the one hand, autonomy under national law, which consists of the single, indivisible and inaliable power of the State to formulate and pursue a budgetary policy, which is itself and autonomously enforced, on the other hand as autonomy under international law, under which constitutional national provisions may delegate powers to non-state institutions. In the area of ​​public finances, European law developed a specific impact on national budgetary institutions, and in particular led to the decline of national budgetary sovereignty for the benefit of the Union institutions, through a series of constraints on national institutions' budgetary initiative. The creation of the Economic and Monetary Union (EMU) as a financial subsystem, as well as the Treaty Lisbon afterwards, marked the acceleration of a process of adjusting the public finances of the Member States to the requirements of Union law. At the same time, budgetary autonomy is a hallmark of EU itself, since the effective implementation of its objectives as set out in Article 3 of the TEU, requires the sustainable and smooth development of both itself and its Member States. This is achieved, inter alia, by concentrating significant financial resources within a fund, its annual general budget, which must be fueled by stable revenues and characterized by autonomy in order to function even in times of economic downturn. The process of European integration, however, taking into consideration the poor financial and budgetary picture Member States presented even before the economic crisis of 2008 broke out, had a negative impact on European institutions and processes. A radical change, in which the Lisbon Treaty also played an important role, was the strengthening of the role of the European Parliament vis-à-vis the Council. In other words, the Treaty made an affort to balance the decline of national budgetary authority and reduce the so called \"democratic deficit\". This thesis will therefore attempt to raise the question of budgetary autonomy on three grounds: (a) the budgetary autonomy of the European Union itself, which is reflected fundamentally in its general budget, (b) the impact of Union law on the extent of the Member States' budgetary powers, (c) our country's legal adjustment to EU budgetary requirements."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Δημοσιονομική Αυτονομία: Η εθνική και ενωσιακή διάσταση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Βαρδάκη Ασπασία","Vardaki Aspasia"],"dc:date":["2019"],"dc:description":["Η εθνική δημοσιονομική αυτονομία, νοείται: αφενός μεν ως η αυτονομία στο πλαίσιο του εθνικού δικαίου, που συνίσταται στην ενιαία, αδιαίρετη και αναφαίρετη εξουσία του κράτους να χαράζει και να ασκεί δημοσιονομική πολιτική, η οποία επιβάλλεται από μόνη της και αυτοδύναμα, αφετέρου ως αυτονομία στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, βάσει της οποίας είναι δυνατόν με συνταγματικές εθνικές διατάξεις να μεταβιβάζονται εξουσίες σε εξωκρατικά όργανα. Στον τομέα, δε, των δημοσίων οικονομικών, η εξέλιξη του ευρωπαϊκού δικαίου είχε συγκεκριμένο αντίκτυπο επί των εθνικών δημοσιονομικών θεσμών και συγκεκριμένα: την υποχώρηση της εθνικής δημοσιονομικής κυριαρχίας προς όφελος των ενωσιακών οργάνων, μέσω μιας σειράς περιορισμών της δημοσιονομικής πρωτοβουλίας των εθνικών οργάνων. Σε αυτή έπαιξαν βέβαια σπουδαίο ρόλο πρώτα η ίδρυση της Οικονομικής Νομισματικής Ένωσης (Ο.Ν.Ε.), ως δημοσιονομικού υποσυστήματος, που σηματοδότησε την επιτάχυνση μιας πορείας προσαρμογής των δημόσιων οικονομικών των κρατών μελών στις απαιτήσεις του ενωσιακού δικαίου, και έπειτα η Συνθήκη της Λισσαβόνας. Παράλληλα, η δημοσιονομική αυτονομία αποτελεί ίδιον της ίδιας της ΕΕ, δεδομένου ότι για την αποτελεσματική υλοποίηση των στόχων της, όπως έχουν οριστεί στο άρθρο 3 της ΣΕΕ, είναι αναγκαία η βιώσιμη και ομαλή ανάπτυξη τόσο της ίδιας όσο και των κρατών μελών της. Αυτή επιτυγχάνεται, μεταξύ άλλων, με τη συγκέντρωση σημαντικών οικονομικών πόρων στο πλαίσιο ενός ταμείου, του ετήσιου γενικού προϋπολογισμού της, ο οποίος πρέπει να τροφοδοτείται από σταθερά έσοδα και να χαρακτηρίζεται από αυτονομία, ώστε να καταστεί δυνατή η λειτουργία της ακόμα και σε περιόδους οικονομικής ύφεσης. Η διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης, εντούτοις, στο φόντο της αρνητικής εικόνας των δημόσιων οικονομικών σειράς κρατών μελών της πριν ακόμα ξεσπάσει η κρίση του 2008, είχε αντίκτυπο και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και διαδικασίες. Κύρια ανατροπή, της οποίας θεμέλιο μπορεί ομοίως να θεωρηθεί η Συνθήκη της Λισαβόνας, είναι η ενίσχυση του ρόλου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έναντι του Συμβουλίου, ακριβώς σε μια προσπάθεια της Συνθήκης να εξισορροπήσει την υποχώρηση της εθνικής δημοσιονομικής εξουσίας και να μειώσει το λεγόμενο «δημοκρατικό έλλειμμα». Με την παρούσα διπλωματική εργασία, λοιπόν, θα επιχειρηθεί η ανάδειξη του ζητήματος της δημοσιονομικής αυτονομίας βάσει τριών αξόνων: α) Της δημοσιονομικής αυτονομίας της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αποτυπώνεται κατά βάση στον γενικό προϋπολογισμό της, β) της επίδρασης του ενωσιακού δικαίου στην έκταση της δημοσιονομικής εξουσίας των κρατών μελών, γ) της πορείας της δημοσιονομικής προσαρμογής της χώρας μας στις ενωσιακές απαιτήσεις.","National budgetary autonomy means; on the one hand, autonomy under national law, which consists of the single, indivisible and inaliable power of the State to formulate and pursue a budgetary policy, which is itself and autonomously enforced, on the other hand as autonomy under international law, under which constitutional national provisions may delegate powers to non-state institutions. In the area of ​​public finances, European law developed a specific impact on national budgetary institutions, and in particular led to the decline of national budgetary sovereignty for the benefit of the Union institutions, through a series of constraints on national institutions' budgetary initiative. The creation of the Economic and Monetary Union (EMU) as a financial subsystem, as well as the Treaty Lisbon afterwards, marked the acceleration of a process of adjusting the public finances of the Member States to the requirements of Union law. At the same time, budgetary autonomy is a hallmark of EU itself, since the effective implementation of its objectives as set out in Article 3 of the TEU, requires the sustainable and smooth development of both itself and its Member States. This is achieved, inter alia, by concentrating significant financial resources within a fund, its annual general budget, which must be fueled by stable revenues and characterized by autonomy in order to function even in times of economic downturn. The process of European integration, however, taking into consideration the poor financial and budgetary picture Member States presented even before the economic crisis of 2008 broke out, had a negative impact on European institutions and processes. A radical change, in which the Lisbon Treaty also played an important role, was the strengthening of the role of the European Parliament vis-à-vis the Council. In other words, the Treaty made an affort to balance the decline of national budgetary authority and reduce the so called \"democratic deficit\". This thesis will therefore attempt to raise the question of budgetary autonomy on three grounds: (a) the budgetary autonomy of the European Union itself, which is reflected fundamentally in its general budget, (b) the impact of Union law on the extent of the Member States' budgetary powers, (c) our country's legal adjustment to EU budgetary requirements."],"dc:identifier":["uoadl:2887721","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2887721"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Δημοσιονομική Αυτονομία: Η εθνική και ενωσιακή διάσταση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:36:47Z"}