{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2895135"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2895135","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η φορολόγηση του εισοδήματος των συζύγων","abstract":"Στο μέρος Α΄ της εργασίας εξετάζεται αρχικά η επιλογή της φορολογικής μονάδας, δυσχερές ζήτημα για τους φορολογικούς νομοθέτες παγκοσμίως. Η μία βασική επιλογή είναι η σύλληψη της οικογένειας ως ενιαίας παραγωγικής και καταναλωτικής μονάδας και η συνάθροιση του εισοδήματος των μελών της (συζύγων και ανήλικων τέκνων) για τον υπολογισμό του φόρου εισοδήματος. Στο σύστημα αυτό σωρευτικής φορολόγησης του οικογενειακού εισοδήματος αντιπαρατίθεται το σύστημα χωριστής φορολόγησης, το οποίο αντιμετωπίζει τα μέλη της οικογένειας ως αυτοτελείς προσωπικότητες και συνεπώς υπάγει το εισόδημα του καθενός αυτοτελώς στην προοδευτική φορολογική κλίμακα. Το γεγονός ακριβώς της ύπαρξης προοδευτικών φορολογικών συντελεστών στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων είναι αυτό που σηματοδοτεί την πρακτική σημασία του ζητήματος καθώς η σωρευτική φορολογία του οικογενειακού εισοδήματος οδηγεί σε επαχθέστερη φορολόγηση του οικογενειακού εισοδήματος συγκριτικά με τη χωριστή φορολογία. Τα δύο αυτά συστήματα φορολόγησης του συζυγικού και εν γένει του οικογενειακού εισοδήματος εξετάζονται ακολούθως υπό το πρίσμα μιας σειράς κριτηρίων όπως η φοροδοτική ικανότητα, η φορολογική ουδετερότητα του γάμου, η μη αποθάρρυνση της εργασίας της συζύγου, η φοροαποφυγή και η απλότητα του φορολογικού συστήματος. Η κατ' αντιπαράσταση αυτή εξέταση, που φανερώνει τις αδυναμίες των δύο συστημάτων, φαίνεται να βαίνει ως επί το πλείστον της χωριστής φορολογίας. Στη συνέχεια παρατίθενται άλλα συστήματα φορολόγησης του οικογενειακού- συζυγικού εισοδήματος τα οποία επιχειρούν να διορθώσουν τα μειονεκτήματα των δύο βασικών μεθόδων. Αυτά είναι το μεικτό σύστημα, το σύστημα splitting, το σύστημα της οικογενειακής μερίδας και το σύστημα των ιδιαίτερων φορολογικών κλιμάκων καθένα εκ των οποίων διαθέτει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Το συμπέρασμα που προκύπτει σε αυτό το στάδιο είναι ότι ελλείψει ιδεατής λύσης, η χωριστή φορολόγηση του εισοδήματος των συζύγων αποτελεί την προκριτέα λύση, συμπέρασμα που αποκτά περίοπτη θέση στην ελληνική φορολογική έννομη τάξη, λόγω της συμβατότητας του συστήματος αυτού με σειρά αρχών του ελληνικού Συντάγματος. Στο μέρος Β΄ εξετάζεται η φορολόγηση του συζυγικού εισοδήματος στην ελληνική φορολογική έννομη τάξη. Ο Έλληνας φορολογικός νομοθέτης υιοθέτησε αρχικά με το άρ. 6 του νομοθετικού διατάγμτος 3325/1955 σύστημα σωρευτικής φορολογίας του συζυγικού εισοδήματος καθιστώντας το σύζυγο αποκλειστικά υποκείμενο στο φόρο και υπόχρεο προς υποβολή φορολογικής δήλωσης των εισοδημάτων αμφοτέρων των συζύγων. Με το άρ. 3 του αναγκαστικού νόμου 239/1967 μετέβη σε σύστημα χωριστής φορολογίας, με τον κάθε σύζυγο να ευθύνεται ατομικά για το φόρο που οφείλει, το οποίο εξακολουθεί να ισχύει και υπό το νέο ΚΦΕ (ν. 4172/2013). Παρά τη μεταβολή αυτή, οι σύζυγοι παρέμειναν υπόχρεοι προς υποβολή κοινής κατά κανόνα, πλέον, φορολογικής δήλωσης των εισοδημάτων τους, στην οποία προέβαινε κατά το νόμο ο σύζυγος. Η ρύθμιση αυτή προξένησε στο πέρασμα των ετών σειρά προβλημάτων στους συζύγους: ποιος σύζυγος ευθύνεται για τον οφειλόμενο φόρο, ποιος δικαιούται να εισπράξει τυχόν επιστρεπτέο φόρο, τι συμβαίνει αν ο υπόχρεος σύζυγος δεν υποβάλει φορολογική δήλωση, ποιος νομιμοποιείται να ζητήσει δικαστική προστασία, κατά ποίου στρέφεται η διοικητική εκτέλεση κ.α. Τα προβλήματα αυτά που αποτέλεσαν αντικείμενο κριτικής εκ μέρους της θεωρίας και πολυάριθμων αντιτιθέμενων δικαστικών κρίσεων αντιμετωπίστηκαν οριστικά, αρχικά, με μια σειρά αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας (1445/2016, 1215/2017, 330/2018) με τις οποίες ερμηνεύτηκε η υποχρέωση υποβολής κοινής φορολογικής δήλωσης εκ μέρους των συζύγων ως προϋποθέτουσα τη συναίνεση αμφοτέρων και εν συνεχεία με τη νομοθετική καθιέρωση της δυνατότητας υποβολής χωριστής φορολογικής δήλωσης από κάθε σύζυγο χωριστά κατόπιν επιλογής του ενός εξ' αυτών (αρ. 59 ν.4583/2018). Επισημαίνονται, ωστόσο, ορισμένα μειονεκτήματα της χωριστής δήλωσης που υιοθετεί το ίδιο νομοθέτημα. Καταλήγοντας αξιολογείται η στάση της δικαιοσύνης και του φορολογικού νομοθέτη απέναντι σε ένα ζήτημα του οποίου πλήρης αντιμετώπιση δεν νοείται.","abstract_html":"Στο μέρος Α΄ της εργασίας εξετάζεται αρχικά η επιλογή της φορολογικής μονάδας, δυσχερές ζήτημα για τους φορολογικούς νομοθέτες παγκοσμίως. Η μία βασική επιλογή είναι η σύλληψη της οικογένειας ως ενιαίας παραγωγικής και καταναλωτικής μονάδας και η συνάθροιση του εισοδήματος των μελών της (συζύγων και ανήλικων τέκνων) για τον υπολογισμό του φόρου εισοδήματος. Στο σύστημα αυτό σωρευτικής φορολόγησης του οικογενειακού εισοδήματος αντιπαρατίθεται το σύστημα χωριστής φορολόγησης, το οποίο αντιμετωπίζει τα μέλη της οικογένειας ως αυτοτελείς προσωπικότητες και συνεπώς υπάγει το εισόδημα του καθενός αυτοτελώς στην προοδευτική φορολογική κλίμακα. Το γεγονός ακριβώς της ύπαρξης προοδευτικών φορολογικών συντελεστών στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων είναι αυτό που σηματοδοτεί την πρακτική σημασία του ζητήματος καθώς η σωρευτική φορολογία του οικογενειακού εισοδήματος οδηγεί σε επαχθέστερη φορολόγηση του οικογενειακού εισοδήματος συγκριτικά με τη χωριστή φορολογία. Τα δύο αυτά συστήματα φορολόγησης του συζυγικού και εν γένει του οικογενειακού εισοδήματος εξετάζονται ακολούθως υπό το πρίσμα μιας σειράς κριτηρίων όπως η φοροδοτική ικανότητα, η φορολογική ουδετερότητα του γάμου, η μη αποθάρρυνση της εργασίας της συζύγου, η φοροαποφυγή και η απλότητα του φορολογικού συστήματος. Η κατ&#x27; αντιπαράσταση αυτή εξέταση, που φανερώνει τις αδυναμίες των δύο συστημάτων, φαίνεται να βαίνει ως επί το πλείστον της χωριστής φορολογίας. Στη συνέχεια παρατίθενται άλλα συστήματα φορολόγησης του οικογενειακού- συζυγικού εισοδήματος τα οποία επιχειρούν να διορθώσουν τα μειονεκτήματα των δύο βασικών μεθόδων. Αυτά είναι το μεικτό σύστημα, το σύστημα splitting, το σύστημα της οικογενειακής μερίδας και το σύστημα των ιδιαίτερων φορολογικών κλιμάκων καθένα εκ των οποίων διαθέτει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Το συμπέρασμα που προκύπτει σε αυτό το στάδιο είναι ότι ελλείψει ιδεατής λύσης, η χωριστή φορολόγηση του εισοδήματος των συζύγων αποτελεί την προκριτέα λύση, συμπέρασμα που αποκτά περίοπτη θέση στην ελληνική φορολογική έννομη τάξη, λόγω της συμβατότητας του συστήματος αυτού με σειρά αρχών του ελληνικού Συντάγματος. Στο μέρος Β΄ εξετάζεται η φορολόγηση του συζυγικού εισοδήματος στην ελληνική φορολογική έννομη τάξη. Ο Έλληνας φορολογικός νομοθέτης υιοθέτησε αρχικά με το άρ. 6 του νομοθετικού διατάγμτος 3325/1955 σύστημα σωρευτικής φορολογίας του συζυγικού εισοδήματος καθιστώντας το σύζυγο αποκλειστικά υποκείμενο στο φόρο και υπόχρεο προς υποβολή φορολογικής δήλωσης των εισοδημάτων αμφοτέρων των συζύγων. Με το άρ. 3 του αναγκαστικού νόμου 239/1967 μετέβη σε σύστημα χωριστής φορολογίας, με τον κάθε σύζυγο να ευθύνεται ατομικά για το φόρο που οφείλει, το οποίο εξακολουθεί να ισχύει και υπό το νέο ΚΦΕ (ν. 4172/2013). Παρά τη μεταβολή αυτή, οι σύζυγοι παρέμειναν υπόχρεοι προς υποβολή κοινής κατά κανόνα, πλέον, φορολογικής δήλωσης των εισοδημάτων τους, στην οποία προέβαινε κατά το νόμο ο σύζυγος. Η ρύθμιση αυτή προξένησε στο πέρασμα των ετών σειρά προβλημάτων στους συζύγους: ποιος σύζυγος ευθύνεται για τον οφειλόμενο φόρο, ποιος δικαιούται να εισπράξει τυχόν επιστρεπτέο φόρο, τι συμβαίνει αν ο υπόχρεος σύζυγος δεν υποβάλει φορολογική δήλωση, ποιος νομιμοποιείται να ζητήσει δικαστική προστασία, κατά ποίου στρέφεται η διοικητική εκτέλεση κ.α. Τα προβλήματα αυτά που αποτέλεσαν αντικείμενο κριτικής εκ μέρους της θεωρίας και πολυάριθμων αντιτιθέμενων δικαστικών κρίσεων αντιμετωπίστηκαν οριστικά, αρχικά, με μια σειρά αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας (1445/2016, 1215/2017, 330/2018) με τις οποίες ερμηνεύτηκε η υποχρέωση υποβολής κοινής φορολογικής δήλωσης εκ μέρους των συζύγων ως προϋποθέτουσα τη συναίνεση αμφοτέρων και εν συνεχεία με τη νομοθετική καθιέρωση της δυνατότητας υποβολής χωριστής φορολογικής δήλωσης από κάθε σύζυγο χωριστά κατόπιν επιλογής του ενός εξ&#x27; αυτών (αρ. 59 ν.4583/2018). Επισημαίνονται, ωστόσο, ορισμένα μειονεκτήματα της χωριστής δήλωσης που υιοθετεί το ίδιο νομοθέτημα. Καταλήγοντας αξιολογείται η στάση της δικαιοσύνης και του φορολογικού νομοθέτη απέναντι σε ένα ζήτημα του οποίου πλήρης αντιμετώπιση δεν νοείται.","abstract_has_math":false,"creators":["Τσάκωνας Γεώργιος","Tsakonas Georgios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:37:08Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2895135"],"render_values":[{"text":"uoadl:2895135","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2895135","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2895135","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2895135","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσάκωνας Γεώργιος","Tsakonas Georgios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2895135","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2895135"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στο μέρος Α΄ της εργασίας εξετάζεται αρχικά η επιλογή της φορολογικής μονάδας, δυσχερές ζήτημα για τους φορολογικούς νομοθέτες παγκοσμίως. Η μία βασική επιλογή είναι η σύλληψη της οικογένειας ως ενιαίας παραγωγικής και καταναλωτικής μονάδας και η συνάθροιση του εισοδήματος των μελών της (συζύγων και ανήλικων τέκνων) για τον υπολογισμό του φόρου εισοδήματος. Στο σύστημα αυτό σωρευτικής φορολόγησης του οικογενειακού εισοδήματος αντιπαρατίθεται το σύστημα χωριστής φορολόγησης, το οποίο αντιμετωπίζει τα μέλη της οικογένειας ως αυτοτελείς προσωπικότητες και συνεπώς υπάγει το εισόδημα του καθενός αυτοτελώς στην προοδευτική φορολογική κλίμακα. Το γεγονός ακριβώς της ύπαρξης προοδευτικών φορολογικών συντελεστών στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων είναι αυτό που σηματοδοτεί την πρακτική σημασία του ζητήματος καθώς η σωρευτική φορολογία του οικογενειακού εισοδήματος οδηγεί σε επαχθέστερη φορολόγηση του οικογενειακού εισοδήματος συγκριτικά με τη χωριστή φορολογία. Τα δύο αυτά συστήματα φορολόγησης του συζυγικού και εν γένει του οικογενειακού εισοδήματος εξετάζονται ακολούθως υπό το πρίσμα μιας σειράς κριτηρίων όπως η φοροδοτική ικανότητα, η φορολογική ουδετερότητα του γάμου, η μη αποθάρρυνση της εργασίας της συζύγου, η φοροαποφυγή και η απλότητα του φορολογικού συστήματος. Η κατ' αντιπαράσταση αυτή εξέταση, που φανερώνει τις αδυναμίες των δύο συστημάτων, φαίνεται να βαίνει ως επί το πλείστον της χωριστής φορολογίας. Στη συνέχεια παρατίθενται άλλα συστήματα φορολόγησης του οικογενειακού- συζυγικού εισοδήματος τα οποία επιχειρούν να διορθώσουν τα μειονεκτήματα των δύο βασικών μεθόδων. Αυτά είναι το μεικτό σύστημα, το σύστημα splitting, το σύστημα της οικογενειακής μερίδας και το σύστημα των ιδιαίτερων φορολογικών κλιμάκων καθένα εκ των οποίων διαθέτει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Το συμπέρασμα που προκύπτει σε αυτό το στάδιο είναι ότι ελλείψει ιδεατής λύσης, η χωριστή φορολόγηση του εισοδήματος των συζύγων αποτελεί την προκριτέα λύση, συμπέρασμα που αποκτά περίοπτη θέση στην ελληνική φορολογική έννομη τάξη, λόγω της συμβατότητας του συστήματος αυτού με σειρά αρχών του ελληνικού Συντάγματος. Στο μέρος Β΄ εξετάζεται η φορολόγηση του συζυγικού εισοδήματος στην ελληνική φορολογική έννομη τάξη. Ο Έλληνας φορολογικός νομοθέτης υιοθέτησε αρχικά με το άρ. 6 του νομοθετικού διατάγμτος 3325/1955 σύστημα σωρευτικής φορολογίας του συζυγικού εισοδήματος καθιστώντας το σύζυγο αποκλειστικά υποκείμενο στο φόρο και υπόχρεο προς υποβολή φορολογικής δήλωσης των εισοδημάτων αμφοτέρων των συζύγων. Με το άρ. 3 του αναγκαστικού νόμου 239/1967 μετέβη σε σύστημα χωριστής φορολογίας, με τον κάθε σύζυγο να ευθύνεται ατομικά για το φόρο που οφείλει, το οποίο εξακολουθεί να ισχύει και υπό το νέο ΚΦΕ (ν. 4172/2013). Παρά τη μεταβολή αυτή, οι σύζυγοι παρέμειναν υπόχρεοι προς υποβολή κοινής κατά κανόνα, πλέον, φορολογικής δήλωσης των εισοδημάτων τους, στην οποία προέβαινε κατά το νόμο ο σύζυγος. Η ρύθμιση αυτή προξένησε στο πέρασμα των ετών σειρά προβλημάτων στους συζύγους: ποιος σύζυγος ευθύνεται για τον οφειλόμενο φόρο, ποιος δικαιούται να εισπράξει τυχόν επιστρεπτέο φόρο, τι συμβαίνει αν ο υπόχρεος σύζυγος δεν υποβάλει φορολογική δήλωση, ποιος νομιμοποιείται να ζητήσει δικαστική προστασία, κατά ποίου στρέφεται η διοικητική εκτέλεση κ.α. Τα προβλήματα αυτά που αποτέλεσαν αντικείμενο κριτικής εκ μέρους της θεωρίας και πολυάριθμων αντιτιθέμενων δικαστικών κρίσεων αντιμετωπίστηκαν οριστικά, αρχικά, με μια σειρά αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας (1445/2016, 1215/2017, 330/2018) με τις οποίες ερμηνεύτηκε η υποχρέωση υποβολής κοινής φορολογικής δήλωσης εκ μέρους των συζύγων ως προϋποθέτουσα τη συναίνεση αμφοτέρων και εν συνεχεία με τη νομοθετική καθιέρωση της δυνατότητας υποβολής χωριστής φορολογικής δήλωσης από κάθε σύζυγο χωριστά κατόπιν επιλογής του ενός εξ' αυτών (αρ. 59 ν.4583/2018). Επισημαίνονται, ωστόσο, ορισμένα μειονεκτήματα της χωριστής δήλωσης που υιοθετεί το ίδιο νομοθέτημα. Καταλήγοντας αξιολογείται η στάση της δικαιοσύνης και του φορολογικού νομοθέτη απέναντι σε ένα ζήτημα του οποίου πλήρης αντιμετώπιση δεν νοείται.","In part A of this master thesis it is examined at first the selection of the appropriate tax unit, a difficult matter for tax legislators worldwide. One choice is to adress the family as a production and consumer unit and the addition of income of the family members (spouses and minor children) for income tax purposes. The opposite system is that of separate taxation, which adresses family members as independent personalities and subsequently subordinates the income of each member independently to the progressive tax rates. It is the existene of such progressive tax rates in income taxation that causes a differentation between the tax result that each system produces, joint taxation proves to be heavier than separate taxation of spousal income (and family income in general). These two systems are examined under the scope of their compatibility with some criteria like tax equality (tax justice in general), marriage neutrality, wife's labour, tax evasion and simplicity for the taxable person and administation services. This comparison seems to end up in favour of separate taxation. The cons of each of the previous two systems leads to the presentation of other systems of taxing the family income like the mixed system, splitting system, quotient familial and separate tables system, each of them with its pros and cons. Lacking an idel method we conclude that separate taxation is preferable, given also its compatibility with various constitutional principle of the Greek Constitution. In part B it the matter of spousal income is examined in the context of Greek tax law. Greek tax legislator adopted at first the system of joint taxation of the spousal income (article 6 of legislative decree no. 3325/1955) making the husband the only one subject to the tax and obligated to file a tax return for both his and his wife's income. Later, separate taxation of spousal income was adopted (article 3 of mandatory law 239/1967) that made each spouse subject independently to his own tax. This system is still in force under the new code of tax income ( law 4172/2013). Despite this transition, spouses remained obligated to file joint tax return in most cases with the husband being the one who should by the law file it to the tax office. This statute caused over the years a series of issues to spouses: Who is the one subject to the income tax, who has the right to claim a tax return, what happens if husband refuses to file tax return, who has the right to claim judicial protection, against whom should administrative enforcement of judgements should be directed and many more. These issues forced legal theorists to critisize this statute and lead to many opposing judgements. Final solution was provided at first by three crucial judgements of the Greek Council of State (1445/2016, 1215/2017, 330/2018) with which mandatory joint tax return was given the meaning that requires consensus from both spouses, or else each one of them could file a separate tax return. Followingly the Greek tax legislator provided the option for the spouses to file separate tax returns by just stating this choice to the tax office (article 59 law 4583/2018). However, some disadvantages of separate tax return are stated that this statute contains. Lastly, this juidicial and legislative activism is evaluated against an issue like taxation of the spousal income that has to deal with many opposing interests and has no ideal solution."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η φορολόγηση του εισοδήματος των συζύγων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσάκωνας Γεώργιος","Tsakonas Georgios"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Στο μέρος Α΄ της εργασίας εξετάζεται αρχικά η επιλογή της φορολογικής μονάδας, δυσχερές ζήτημα για τους φορολογικούς νομοθέτες παγκοσμίως. Η μία βασική επιλογή είναι η σύλληψη της οικογένειας ως ενιαίας παραγωγικής και καταναλωτικής μονάδας και η συνάθροιση του εισοδήματος των μελών της (συζύγων και ανήλικων τέκνων) για τον υπολογισμό του φόρου εισοδήματος. Στο σύστημα αυτό σωρευτικής φορολόγησης του οικογενειακού εισοδήματος αντιπαρατίθεται το σύστημα χωριστής φορολόγησης, το οποίο αντιμετωπίζει τα μέλη της οικογένειας ως αυτοτελείς προσωπικότητες και συνεπώς υπάγει το εισόδημα του καθενός αυτοτελώς στην προοδευτική φορολογική κλίμακα. Το γεγονός ακριβώς της ύπαρξης προοδευτικών φορολογικών συντελεστών στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων είναι αυτό που σηματοδοτεί την πρακτική σημασία του ζητήματος καθώς η σωρευτική φορολογία του οικογενειακού εισοδήματος οδηγεί σε επαχθέστερη φορολόγηση του οικογενειακού εισοδήματος συγκριτικά με τη χωριστή φορολογία. Τα δύο αυτά συστήματα φορολόγησης του συζυγικού και εν γένει του οικογενειακού εισοδήματος εξετάζονται ακολούθως υπό το πρίσμα μιας σειράς κριτηρίων όπως η φοροδοτική ικανότητα, η φορολογική ουδετερότητα του γάμου, η μη αποθάρρυνση της εργασίας της συζύγου, η φοροαποφυγή και η απλότητα του φορολογικού συστήματος. Η κατ' αντιπαράσταση αυτή εξέταση, που φανερώνει τις αδυναμίες των δύο συστημάτων, φαίνεται να βαίνει ως επί το πλείστον της χωριστής φορολογίας. Στη συνέχεια παρατίθενται άλλα συστήματα φορολόγησης του οικογενειακού- συζυγικού εισοδήματος τα οποία επιχειρούν να διορθώσουν τα μειονεκτήματα των δύο βασικών μεθόδων. Αυτά είναι το μεικτό σύστημα, το σύστημα splitting, το σύστημα της οικογενειακής μερίδας και το σύστημα των ιδιαίτερων φορολογικών κλιμάκων καθένα εκ των οποίων διαθέτει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Το συμπέρασμα που προκύπτει σε αυτό το στάδιο είναι ότι ελλείψει ιδεατής λύσης, η χωριστή φορολόγηση του εισοδήματος των συζύγων αποτελεί την προκριτέα λύση, συμπέρασμα που αποκτά περίοπτη θέση στην ελληνική φορολογική έννομη τάξη, λόγω της συμβατότητας του συστήματος αυτού με σειρά αρχών του ελληνικού Συντάγματος. Στο μέρος Β΄ εξετάζεται η φορολόγηση του συζυγικού εισοδήματος στην ελληνική φορολογική έννομη τάξη. Ο Έλληνας φορολογικός νομοθέτης υιοθέτησε αρχικά με το άρ. 6 του νομοθετικού διατάγμτος 3325/1955 σύστημα σωρευτικής φορολογίας του συζυγικού εισοδήματος καθιστώντας το σύζυγο αποκλειστικά υποκείμενο στο φόρο και υπόχρεο προς υποβολή φορολογικής δήλωσης των εισοδημάτων αμφοτέρων των συζύγων. Με το άρ. 3 του αναγκαστικού νόμου 239/1967 μετέβη σε σύστημα χωριστής φορολογίας, με τον κάθε σύζυγο να ευθύνεται ατομικά για το φόρο που οφείλει, το οποίο εξακολουθεί να ισχύει και υπό το νέο ΚΦΕ (ν. 4172/2013). Παρά τη μεταβολή αυτή, οι σύζυγοι παρέμειναν υπόχρεοι προς υποβολή κοινής κατά κανόνα, πλέον, φορολογικής δήλωσης των εισοδημάτων τους, στην οποία προέβαινε κατά το νόμο ο σύζυγος. Η ρύθμιση αυτή προξένησε στο πέρασμα των ετών σειρά προβλημάτων στους συζύγους: ποιος σύζυγος ευθύνεται για τον οφειλόμενο φόρο, ποιος δικαιούται να εισπράξει τυχόν επιστρεπτέο φόρο, τι συμβαίνει αν ο υπόχρεος σύζυγος δεν υποβάλει φορολογική δήλωση, ποιος νομιμοποιείται να ζητήσει δικαστική προστασία, κατά ποίου στρέφεται η διοικητική εκτέλεση κ.α. Τα προβλήματα αυτά που αποτέλεσαν αντικείμενο κριτικής εκ μέρους της θεωρίας και πολυάριθμων αντιτιθέμενων δικαστικών κρίσεων αντιμετωπίστηκαν οριστικά, αρχικά, με μια σειρά αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας (1445/2016, 1215/2017, 330/2018) με τις οποίες ερμηνεύτηκε η υποχρέωση υποβολής κοινής φορολογικής δήλωσης εκ μέρους των συζύγων ως προϋποθέτουσα τη συναίνεση αμφοτέρων και εν συνεχεία με τη νομοθετική καθιέρωση της δυνατότητας υποβολής χωριστής φορολογικής δήλωσης από κάθε σύζυγο χωριστά κατόπιν επιλογής του ενός εξ' αυτών (αρ. 59 ν.4583/2018). Επισημαίνονται, ωστόσο, ορισμένα μειονεκτήματα της χωριστής δήλωσης που υιοθετεί το ίδιο νομοθέτημα. Καταλήγοντας αξιολογείται η στάση της δικαιοσύνης και του φορολογικού νομοθέτη απέναντι σε ένα ζήτημα του οποίου πλήρης αντιμετώπιση δεν νοείται.","In part A of this master thesis it is examined at first the selection of the appropriate tax unit, a difficult matter for tax legislators worldwide. One choice is to adress the family as a production and consumer unit and the addition of income of the family members (spouses and minor children) for income tax purposes. The opposite system is that of separate taxation, which adresses family members as independent personalities and subsequently subordinates the income of each member independently to the progressive tax rates. It is the existene of such progressive tax rates in income taxation that causes a differentation between the tax result that each system produces, joint taxation proves to be heavier than separate taxation of spousal income (and family income in general). These two systems are examined under the scope of their compatibility with some criteria like tax equality (tax justice in general), marriage neutrality, wife's labour, tax evasion and simplicity for the taxable person and administation services. This comparison seems to end up in favour of separate taxation. The cons of each of the previous two systems leads to the presentation of other systems of taxing the family income like the mixed system, splitting system, quotient familial and separate tables system, each of them with its pros and cons. Lacking an idel method we conclude that separate taxation is preferable, given also its compatibility with various constitutional principle of the Greek Constitution. In part B it the matter of spousal income is examined in the context of Greek tax law. Greek tax legislator adopted at first the system of joint taxation of the spousal income (article 6 of legislative decree no. 3325/1955) making the husband the only one subject to the tax and obligated to file a tax return for both his and his wife's income. Later, separate taxation of spousal income was adopted (article 3 of mandatory law 239/1967) that made each spouse subject independently to his own tax. This system is still in force under the new code of tax income ( law 4172/2013). Despite this transition, spouses remained obligated to file joint tax return in most cases with the husband being the one who should by the law file it to the tax office. This statute caused over the years a series of issues to spouses: Who is the one subject to the income tax, who has the right to claim a tax return, what happens if husband refuses to file tax return, who has the right to claim judicial protection, against whom should administrative enforcement of judgements should be directed and many more. These issues forced legal theorists to critisize this statute and lead to many opposing judgements. Final solution was provided at first by three crucial judgements of the Greek Council of State (1445/2016, 1215/2017, 330/2018) with which mandatory joint tax return was given the meaning that requires consensus from both spouses, or else each one of them could file a separate tax return. Followingly the Greek tax legislator provided the option for the spouses to file separate tax returns by just stating this choice to the tax office (article 59 law 4583/2018). However, some disadvantages of separate tax return are stated that this statute contains. Lastly, this juidicial and legislative activism is evaluated against an issue like taxation of the spousal income that has to deal with many opposing interests and has no ideal solution."],"dc:identifier":["uoadl:2895135","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2895135"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Η φορολόγηση του εισοδήματος των συζύγων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:37:08Z"}