{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2895215"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2895215","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η αστική ευθύνη του κράτους σε περίπτωση άδικης προσωρινής κράτησης ή καταδίκης σε στέρηση της ελευθερίας","abstract":"Η αρχή του ανθρωπισμού και ευρύτερα η αρχή του κράτους δικαίου αποτέλεσαν την γενεσιουργό αιτία της συστηματικότερης, από νομοθετική άποψη, προσέγγισης του θεσμού της κρατικής αποζημίωσης εκείνων του κρατήθηκαν και μετέπειτα αθωώθηκαν. Πρόκειται για ειδικότερη έκφανση της αρχής της αστικής ευθύνης του κράτους, η οποία αποβλέπει στην τήρηση των αρχών του Συντάγματος και την προστασία των «θυμάτων» που δημιουργεί η ίδια η Πολιτεία κατά την ενάσκηση της απονομής της δικαιοσύνης, ήτοι μίας εκ των τριών λειτουργιών της. Έχει υποστεί δύο τροποποιήσεις, μία με το άρθρο 26 του Ν.2915/2001 και μία πρόσφατη με το Ν.4620/2019. Ειδικότερα, το πρώτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας, στο πρώτο μέρος αυτού πραγματεύεται το θεσμό της αστικής ευθύνης του κράτους με αναφορά αρχικά στη νομοθετική και νομολογιακή εξέλιξη αυτού πριν την έναρξη ισχύος του Αστικού Κώδικα, στη συνταγματική του κατοχύρωση και μετέπειτα στο γενικό νομικό καθεστώς αυτού, όπως ρυθμίζεται πλέον στις διατάξεις του ΕισΝΑΚ. Στο κεφάλαιο αυτό, αναλύεται η θέση της νομολογίας αναφορικά με την αστική ευθύνη του κράτους από πράξεις των οργάνων της δικαστικής εξουσίας κατά την άσκηση του δικαιοδοτικού τους έργου και εξετάζονται τα επιχειρήματα υπέρ και κατά της θέσης αυτής. Στο δεύτερο μέρος του πρώτου κεφαλαίου, μεταβαίνουμε στο πεδίο της ενωσιακής έννομης τάξης και γίνεται μία σύντομη αναφορά στη νομολογία του δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία καθιέρωσε την αρχή της αστικής ευθύνης των κρατών μελών για παραβάσεις του δικαίου της ΕΕ, αποδιδόμενες στα ανώτατα εθνικά τους δικαστήρια, θέτοντας το θεμέλιο λίθο για την μεταστροφή της νομολογίας των ελληνικών δικαστηρίων και την αναγνώριση αστικής ευθύνης του δημοσίου από πράξεις οργάνων εντεταγμένων στη δικαστική λειτουργία, κατά την άσκηση του δικαιοδοτικού τους έργου. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στην ειδική ρύθμιση της αστικής ευθύνης του Δημοσίου λόγω άδικης προσωρινής κράτησης ή καταδίκης σε στέρηση της ελευθερίας. Μετά από παράθεση της ιστορικής πορείας του θεσμού, αναφέρουμε τους λόγους θεμελίωσης του, καθώς και τις αιτίες που οδήγησαν σε τροποποίηση αυτού με το άρθρο 26 του Ν. 2915/2001. Ακολουθεί παράθεση των προϋποθέσεων εφαρμογής του, με αναφορά ειδικότερα στα δικαιούμενα αποζημίωσης πρόσωπα, στη διαδικασία αναγνώρισης της αστικής ευθύνης προς αποζημίωση και στην επιδίκαση αυτής. Εν συνεχεία παρατίθενται οι τροποποιήσεις των σχετικών διατάξεων του ΚΠΔ με Ν. 4620/2019 και το καθεστώς, όπως ισχύει σήμερα. Το τελευταίο μέρος της παρούσας εργασίας, έχει αφιερωθεί σε ζητήματα και προβληματικές αναφορικά με τη νομική φύση της ευθύνης του Κράτους στην περίπτωση των αδίκως κρατηθέντων και μετέπειτα αθωωθέντων, αλλά και με τη σχέση της αποζημίωσης του αθωωθέντος κατά τον ΚΠΔ με την αποζημίωση από αδικοπραξία που προβλέπουν τα άρθρα 914 επ ΑΚ. Σε κάθε περίπτωση, η εξέταση του κεφαλαίου της αποζημίωσης που δικαιούνται τα πρόσωπα που κρατήθηκαν (άδικα) και μετέπειτα αθωώθηκαν, η οποία δυστυχώς έχει τύχει περιορισμένης και μη ουσιαστικής εφαρμογής, παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον, καθώς πρόκειται εν τοις πράγμασι για μία πράξη μετάνοιας και μία μορφή αναγνώρισης ευθύνης του Δημοσίου, το οποίο αναλαμβάνει τον κίνδυνο που δημιουργείται από τη λειτουργία της δικαστικής εξουσίας, δεδομένου ότι η ποινική δίωξη κινείται χάριν του κοινού συμφέροντος και το ίδιο το Κράτος ασκεί τη Δικαστική Εξουσία.","abstract_html":"Η αρχή του ανθρωπισμού και ευρύτερα η αρχή του κράτους δικαίου αποτέλεσαν την γενεσιουργό αιτία της συστηματικότερης, από νομοθετική άποψη, προσέγγισης του θεσμού της κρατικής αποζημίωσης εκείνων του κρατήθηκαν και μετέπειτα αθωώθηκαν. Πρόκειται για ειδικότερη έκφανση της αρχής της αστικής ευθύνης του κράτους, η οποία αποβλέπει στην τήρηση των αρχών του Συντάγματος και την προστασία των «θυμάτων» που δημιουργεί η ίδια η Πολιτεία κατά την ενάσκηση της απονομής της δικαιοσύνης, ήτοι μίας εκ των τριών λειτουργιών της. Έχει υποστεί δύο τροποποιήσεις, μία με το άρθρο 26 του Ν.2915/2001 και μία πρόσφατη με το Ν.4620/2019. Ειδικότερα, το πρώτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας, στο πρώτο μέρος αυτού πραγματεύεται το θεσμό της αστικής ευθύνης του κράτους με αναφορά αρχικά στη νομοθετική και νομολογιακή εξέλιξη αυτού πριν την έναρξη ισχύος του Αστικού Κώδικα, στη συνταγματική του κατοχύρωση και μετέπειτα στο γενικό νομικό καθεστώς αυτού, όπως ρυθμίζεται πλέον στις διατάξεις του ΕισΝΑΚ. Στο κεφάλαιο αυτό, αναλύεται η θέση της νομολογίας αναφορικά με την αστική ευθύνη του κράτους από πράξεις των οργάνων της δικαστικής εξουσίας κατά την άσκηση του δικαιοδοτικού τους έργου και εξετάζονται τα επιχειρήματα υπέρ και κατά της θέσης αυτής. Στο δεύτερο μέρος του πρώτου κεφαλαίου, μεταβαίνουμε στο πεδίο της ενωσιακής έννομης τάξης και γίνεται μία σύντομη αναφορά στη νομολογία του δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία καθιέρωσε την αρχή της αστικής ευθύνης των κρατών μελών για παραβάσεις του δικαίου της ΕΕ, αποδιδόμενες στα ανώτατα εθνικά τους δικαστήρια, θέτοντας το θεμέλιο λίθο για την μεταστροφή της νομολογίας των ελληνικών δικαστηρίων και την αναγνώριση αστικής ευθύνης του δημοσίου από πράξεις οργάνων εντεταγμένων στη δικαστική λειτουργία, κατά την άσκηση του δικαιοδοτικού τους έργου. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στην ειδική ρύθμιση της αστικής ευθύνης του Δημοσίου λόγω άδικης προσωρινής κράτησης ή καταδίκης σε στέρηση της ελευθερίας. Μετά από παράθεση της ιστορικής πορείας του θεσμού, αναφέρουμε τους λόγους θεμελίωσης του, καθώς και τις αιτίες που οδήγησαν σε τροποποίηση αυτού με το άρθρο 26 του Ν. 2915/2001. Ακολουθεί παράθεση των προϋποθέσεων εφαρμογής του, με αναφορά ειδικότερα στα δικαιούμενα αποζημίωσης πρόσωπα, στη διαδικασία αναγνώρισης της αστικής ευθύνης προς αποζημίωση και στην επιδίκαση αυτής. Εν συνεχεία παρατίθενται οι τροποποιήσεις των σχετικών διατάξεων του ΚΠΔ με Ν. 4620/2019 και το καθεστώς, όπως ισχύει σήμερα. Το τελευταίο μέρος της παρούσας εργασίας, έχει αφιερωθεί σε ζητήματα και προβληματικές αναφορικά με τη νομική φύση της ευθύνης του Κράτους στην περίπτωση των αδίκως κρατηθέντων και μετέπειτα αθωωθέντων, αλλά και με τη σχέση της αποζημίωσης του αθωωθέντος κατά τον ΚΠΔ με την αποζημίωση από αδικοπραξία που προβλέπουν τα άρθρα 914 επ ΑΚ. Σε κάθε περίπτωση, η εξέταση του κεφαλαίου της αποζημίωσης που δικαιούνται τα πρόσωπα που κρατήθηκαν (άδικα) και μετέπειτα αθωώθηκαν, η οποία δυστυχώς έχει τύχει περιορισμένης και μη ουσιαστικής εφαρμογής, παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον, καθώς πρόκειται εν τοις πράγμασι για μία πράξη μετάνοιας και μία μορφή αναγνώρισης ευθύνης του Δημοσίου, το οποίο αναλαμβάνει τον κίνδυνο που δημιουργείται από τη λειτουργία της δικαστικής εξουσίας, δεδομένου ότι η ποινική δίωξη κινείται χάριν του κοινού συμφέροντος και το ίδιο το Κράτος ασκεί τη Δικαστική Εξουσία.","abstract_has_math":false,"creators":["Δεσκουράκη Αθανασία","Deskouraki Athanasia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:37:08Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2895215"],"render_values":[{"text":"uoadl:2895215","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2895215","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2895215","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2895215","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Δεσκουράκη Αθανασία","Deskouraki Athanasia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2895215","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2895215"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η αρχή του ανθρωπισμού και ευρύτερα η αρχή του κράτους δικαίου αποτέλεσαν την γενεσιουργό αιτία της συστηματικότερης, από νομοθετική άποψη, προσέγγισης του θεσμού της κρατικής αποζημίωσης εκείνων του κρατήθηκαν και μετέπειτα αθωώθηκαν. Πρόκειται για ειδικότερη έκφανση της αρχής της αστικής ευθύνης του κράτους, η οποία αποβλέπει στην τήρηση των αρχών του Συντάγματος και την προστασία των «θυμάτων» που δημιουργεί η ίδια η Πολιτεία κατά την ενάσκηση της απονομής της δικαιοσύνης, ήτοι μίας εκ των τριών λειτουργιών της. Έχει υποστεί δύο τροποποιήσεις, μία με το άρθρο 26 του Ν.2915/2001 και μία πρόσφατη με το Ν.4620/2019. Ειδικότερα, το πρώτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας, στο πρώτο μέρος αυτού πραγματεύεται το θεσμό της αστικής ευθύνης του κράτους με αναφορά αρχικά στη νομοθετική και νομολογιακή εξέλιξη αυτού πριν την έναρξη ισχύος του Αστικού Κώδικα, στη συνταγματική του κατοχύρωση και μετέπειτα στο γενικό νομικό καθεστώς αυτού, όπως ρυθμίζεται πλέον στις διατάξεις του ΕισΝΑΚ. Στο κεφάλαιο αυτό, αναλύεται η θέση της νομολογίας αναφορικά με την αστική ευθύνη του κράτους από πράξεις των οργάνων της δικαστικής εξουσίας κατά την άσκηση του δικαιοδοτικού τους έργου και εξετάζονται τα επιχειρήματα υπέρ και κατά της θέσης αυτής. Στο δεύτερο μέρος του πρώτου κεφαλαίου, μεταβαίνουμε στο πεδίο της ενωσιακής έννομης τάξης και γίνεται μία σύντομη αναφορά στη νομολογία του δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία καθιέρωσε την αρχή της αστικής ευθύνης των κρατών μελών για παραβάσεις του δικαίου της ΕΕ, αποδιδόμενες στα ανώτατα εθνικά τους δικαστήρια, θέτοντας το θεμέλιο λίθο για την μεταστροφή της νομολογίας των ελληνικών δικαστηρίων και την αναγνώριση αστικής ευθύνης του δημοσίου από πράξεις οργάνων εντεταγμένων στη δικαστική λειτουργία, κατά την άσκηση του δικαιοδοτικού τους έργου. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στην ειδική ρύθμιση της αστικής ευθύνης του Δημοσίου λόγω άδικης προσωρινής κράτησης ή καταδίκης σε στέρηση της ελευθερίας. Μετά από παράθεση της ιστορικής πορείας του θεσμού, αναφέρουμε τους λόγους θεμελίωσης του, καθώς και τις αιτίες που οδήγησαν σε τροποποίηση αυτού με το άρθρο 26 του Ν. 2915/2001. Ακολουθεί παράθεση των προϋποθέσεων εφαρμογής του, με αναφορά ειδικότερα στα δικαιούμενα αποζημίωσης πρόσωπα, στη διαδικασία αναγνώρισης της αστικής ευθύνης προς αποζημίωση και στην επιδίκαση αυτής. Εν συνεχεία παρατίθενται οι τροποποιήσεις των σχετικών διατάξεων του ΚΠΔ με Ν. 4620/2019 και το καθεστώς, όπως ισχύει σήμερα. Το τελευταίο μέρος της παρούσας εργασίας, έχει αφιερωθεί σε ζητήματα και προβληματικές αναφορικά με τη νομική φύση της ευθύνης του Κράτους στην περίπτωση των αδίκως κρατηθέντων και μετέπειτα αθωωθέντων, αλλά και με τη σχέση της αποζημίωσης του αθωωθέντος κατά τον ΚΠΔ με την αποζημίωση από αδικοπραξία που προβλέπουν τα άρθρα 914 επ ΑΚ. Σε κάθε περίπτωση, η εξέταση του κεφαλαίου της αποζημίωσης που δικαιούνται τα πρόσωπα που κρατήθηκαν (άδικα) και μετέπειτα αθωώθηκαν, η οποία δυστυχώς έχει τύχει περιορισμένης και μη ουσιαστικής εφαρμογής, παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον, καθώς πρόκειται εν τοις πράγμασι για μία πράξη μετάνοιας και μία μορφή αναγνώρισης ευθύνης του Δημοσίου, το οποίο αναλαμβάνει τον κίνδυνο που δημιουργείται από τη λειτουργία της δικαστικής εξουσίας, δεδομένου ότι η ποινική δίωξη κινείται χάριν του κοινού συμφέροντος και το ίδιο το Κράτος ασκεί τη Δικαστική Εξουσία.","-"]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η αστική ευθύνη του κράτους σε περίπτωση άδικης προσωρινής κράτησης ή καταδίκης σε στέρηση της ελευθερίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Δεσκουράκη Αθανασία","Deskouraki Athanasia"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Η αρχή του ανθρωπισμού και ευρύτερα η αρχή του κράτους δικαίου αποτέλεσαν την γενεσιουργό αιτία της συστηματικότερης, από νομοθετική άποψη, προσέγγισης του θεσμού της κρατικής αποζημίωσης εκείνων του κρατήθηκαν και μετέπειτα αθωώθηκαν. Πρόκειται για ειδικότερη έκφανση της αρχής της αστικής ευθύνης του κράτους, η οποία αποβλέπει στην τήρηση των αρχών του Συντάγματος και την προστασία των «θυμάτων» που δημιουργεί η ίδια η Πολιτεία κατά την ενάσκηση της απονομής της δικαιοσύνης, ήτοι μίας εκ των τριών λειτουργιών της. Έχει υποστεί δύο τροποποιήσεις, μία με το άρθρο 26 του Ν.2915/2001 και μία πρόσφατη με το Ν.4620/2019. Ειδικότερα, το πρώτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας, στο πρώτο μέρος αυτού πραγματεύεται το θεσμό της αστικής ευθύνης του κράτους με αναφορά αρχικά στη νομοθετική και νομολογιακή εξέλιξη αυτού πριν την έναρξη ισχύος του Αστικού Κώδικα, στη συνταγματική του κατοχύρωση και μετέπειτα στο γενικό νομικό καθεστώς αυτού, όπως ρυθμίζεται πλέον στις διατάξεις του ΕισΝΑΚ. Στο κεφάλαιο αυτό, αναλύεται η θέση της νομολογίας αναφορικά με την αστική ευθύνη του κράτους από πράξεις των οργάνων της δικαστικής εξουσίας κατά την άσκηση του δικαιοδοτικού τους έργου και εξετάζονται τα επιχειρήματα υπέρ και κατά της θέσης αυτής. Στο δεύτερο μέρος του πρώτου κεφαλαίου, μεταβαίνουμε στο πεδίο της ενωσιακής έννομης τάξης και γίνεται μία σύντομη αναφορά στη νομολογία του δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία καθιέρωσε την αρχή της αστικής ευθύνης των κρατών μελών για παραβάσεις του δικαίου της ΕΕ, αποδιδόμενες στα ανώτατα εθνικά τους δικαστήρια, θέτοντας το θεμέλιο λίθο για την μεταστροφή της νομολογίας των ελληνικών δικαστηρίων και την αναγνώριση αστικής ευθύνης του δημοσίου από πράξεις οργάνων εντεταγμένων στη δικαστική λειτουργία, κατά την άσκηση του δικαιοδοτικού τους έργου. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στην ειδική ρύθμιση της αστικής ευθύνης του Δημοσίου λόγω άδικης προσωρινής κράτησης ή καταδίκης σε στέρηση της ελευθερίας. Μετά από παράθεση της ιστορικής πορείας του θεσμού, αναφέρουμε τους λόγους θεμελίωσης του, καθώς και τις αιτίες που οδήγησαν σε τροποποίηση αυτού με το άρθρο 26 του Ν. 2915/2001. Ακολουθεί παράθεση των προϋποθέσεων εφαρμογής του, με αναφορά ειδικότερα στα δικαιούμενα αποζημίωσης πρόσωπα, στη διαδικασία αναγνώρισης της αστικής ευθύνης προς αποζημίωση και στην επιδίκαση αυτής. Εν συνεχεία παρατίθενται οι τροποποιήσεις των σχετικών διατάξεων του ΚΠΔ με Ν. 4620/2019 και το καθεστώς, όπως ισχύει σήμερα. Το τελευταίο μέρος της παρούσας εργασίας, έχει αφιερωθεί σε ζητήματα και προβληματικές αναφορικά με τη νομική φύση της ευθύνης του Κράτους στην περίπτωση των αδίκως κρατηθέντων και μετέπειτα αθωωθέντων, αλλά και με τη σχέση της αποζημίωσης του αθωωθέντος κατά τον ΚΠΔ με την αποζημίωση από αδικοπραξία που προβλέπουν τα άρθρα 914 επ ΑΚ. Σε κάθε περίπτωση, η εξέταση του κεφαλαίου της αποζημίωσης που δικαιούνται τα πρόσωπα που κρατήθηκαν (άδικα) και μετέπειτα αθωώθηκαν, η οποία δυστυχώς έχει τύχει περιορισμένης και μη ουσιαστικής εφαρμογής, παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον, καθώς πρόκειται εν τοις πράγμασι για μία πράξη μετάνοιας και μία μορφή αναγνώρισης ευθύνης του Δημοσίου, το οποίο αναλαμβάνει τον κίνδυνο που δημιουργείται από τη λειτουργία της δικαστικής εξουσίας, δεδομένου ότι η ποινική δίωξη κινείται χάριν του κοινού συμφέροντος και το ίδιο το Κράτος ασκεί τη Δικαστική Εξουσία.","-"],"dc:identifier":["uoadl:2895215","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2895215"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Η αστική ευθύνη του κράτους σε περίπτωση άδικης προσωρινής κράτησης ή καταδίκης σε στέρηση της ελευθερίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:37:08Z"}