{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2896719"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2896719","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"« Κοινωνικοπαιδαγωγικές αξίες στην αρχαία ελληνική γραμματεία: Ανάλυση Περιεχομένου στην τραγωδία \"Αντιγόνη\" του Σοφοκλή για την ανίχνευση των αξιών της προσφοράς και της αλληλεγγύης »","abstract":"Τα τελευταία χρόνια όλο και πιο επιτακτική προβάλλει η ανάγκη να στραφεί η εκπαίδευση προς την καλλιέργεια ηθικοκοινωνικών αξιών, παράλληλα με την υλοποίηση των κατεξοχήν μορφωτικών της στόχων. Αυτή η ανάγκη επαναπροσδιορισμού και διεύρυνσης των στόχων της εκπαίδευσης αποκτά ιδιαίτερο νόημα στις μέρες μας, αν αναλογιστεί κανείς τη γενικευμένη κρίση που διέρχεται η σύγχρονη κοινωνία, η οποία εκτός από οικονομική έχει μεταβληθεί και σε αξιακή. Αρωγός στην προσπάθεια της ηθικής διαπαιδαγώγησης των παιδιών και των εφήβων τίθεται η Κοινωνική Παιδαγωγική, καθώς είναι επαρκώς εξοπλισμένη με συγκεκριμένες αρχές, στοχοθεσία, μεθοδολογία, τεχνικές και μέσα, ώστε να ωθήσει τους εκπαιδευόμενους να αναπτύξουν πολύπλευρα τις δεξιότητές τους και να προάγουν την ηθική και κριτική τους σκέψη μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα πρόληψης και παρέμβασης. Επιπλέον, από τη μελέτη των κειμένων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας διαπιστώθηκε ότι αναδεικνύονται διαχρονικές πανανθρώπινες αξίες, που θα μπορούσαν να αποτελέσουν εφαλτήριο για ηθικό προβληματισμό στους μαθητές/-τριες. Στην παρούσα μελέτη ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο σύστημα αξιών του αρχαίου κόσμου και σε δράσεις της αθηναϊκής κοινωνίας της κλασικής εποχής, που συνάδουν προς τις βασικές αρχές και θέσεις της Κοινωνικής Παιδαγωγικής, με στόχο την παροχή κοινωνικής μέριμνας και αλληλεγγύης προς τις ευάλωτες κοινωνικά ομάδες της εποχής. Σχετικά με το ερευνητικό μέρος της εργασίας, εξετάζεται το αρχαίο κείμενο της \"Αντιγόνης\" του Σοφοκλή ως προς την ανίχνευση σε αυτό των αξιών της προσφοράς και της αλληλεγγύης. Η εν λόγω τραγωδία επιλέχτηκε προς ανάλυση, καθώς αποτελεί αντικείμενο διδασκαλίας στη Β΄ τάξη του Γενικού Λυκείου κι έτσι τα πορίσματα της έρευνας θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στον εμπλουτισμό και στη βελτίωση της διδασκαλίας των αξιών σε επίπεδο σχολικής τάξης. Με τη μέθοδο της ποσοτικής και ποιοτικής ανάλυσης περιεχομένου εντοπίστηκαν οι όροι που παραπέμπουν άμεσα ή έμμεσα στις υπό διερεύνηση αξίες τόσο με θετική όσο και με αρνητική κατεύθυνση προς αυτές (αξίες και απαξίες). Μετά από σχολαστικό και εξαντλητικό έλεγχο του αρχαίου κειμένου η έρευνα διαπιστώνει ένα πλήθος όρων (876 αναφορές), που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με αυτές τις αξίες ή τις αντίστοιχες απαξίες. Ωστόσο, το πιο σημαντικό εύρημά της είναι ο εντοπισμός συγκεκριμένων όρων (51 αναφορές) του αρχαίου κειμένου, που προτείνονται ως οι περισσότερο πρόσφοροι για αξιοποίηση στο πλαίσιο της σχολικής τάξης, καθώς φωτίζουν με έντονο, άμεσο και εμφατικό τρόπο τις αξίες της προσφοράς και της αλληλεγγύης, όπως και τις αντίστοιχες απαξίες. Επιπρόσθετα, εξετάζεται η συχνότητα εμφάνισης και κατανομή όλων των αναφορών με βάση την κατεύθυνση (θετική ή αρνητική), το είδος τους (άμεση ή έμμεση αναφορά), τον εντοπισμό τους στα Κατά Ποσόν μέρη της τραγωδίας, στα διαλογικά μέρη ή στους μονολόγους, καθώς και στα λόγια των προσώπων του δράματος. Ακόμη, διερευνάται η συσχέτισή τους με το φύλο των ηρώων και την καταγωγή τους (μέλος βασιλικής οικογένειας/ υπήκοος). Τέλος, γίνονται προτάσεις σχετικά με την αξιοποίηση των ευρημάτων της έρευνας από τον/την εκπαιδευτικό, ώστε η διδασκαλία των αξιών της προσφοράς και της αλληλεγγύης να μην παραμείνει μόνο σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά να ωθήσει τους μαθητές/-τριες σε έμπρακτη εφαρμογή τους, μέσα από την ανάληψη συλλογικών εθελοντικών δράσεων και πρωτοβουλιών, με την παράλληλη συνδρομή της οικογένειας. Τέτοιες δράσεις αναδεικνύουν τη σημασία της συνεργασίας, καθώς και της κοινωνικής συμμετοχής και μέριμνας για τις λιγότερο προνομιούχες κοινωνικές ομάδες. Εξάλλου, μόνο μέσα από τη συνέργεια και αδιάσπαστη ενότητα της θεωρίας με την πράξη η διδασκαλία των αξιών θα μπορούσε να λάβει κοινωνικοπαιδαγωγική διάσταση.","abstract_html":"Τα τελευταία χρόνια όλο και πιο επιτακτική προβάλλει η ανάγκη να στραφεί η εκπαίδευση προς την καλλιέργεια ηθικοκοινωνικών αξιών, παράλληλα με την υλοποίηση των κατεξοχήν μορφωτικών της στόχων. Αυτή η ανάγκη επαναπροσδιορισμού και διεύρυνσης των στόχων της εκπαίδευσης αποκτά ιδιαίτερο νόημα στις μέρες μας, αν αναλογιστεί κανείς τη γενικευμένη κρίση που διέρχεται η σύγχρονη κοινωνία, η οποία εκτός από οικονομική έχει μεταβληθεί και σε αξιακή. Αρωγός στην προσπάθεια της ηθικής διαπαιδαγώγησης των παιδιών και των εφήβων τίθεται η Κοινωνική Παιδαγωγική, καθώς είναι επαρκώς εξοπλισμένη με συγκεκριμένες αρχές, στοχοθεσία, μεθοδολογία, τεχνικές και μέσα, ώστε να ωθήσει τους εκπαιδευόμενους να αναπτύξουν πολύπλευρα τις δεξιότητές τους και να προάγουν την ηθική και κριτική τους σκέψη μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα πρόληψης και παρέμβασης. Επιπλέον, από τη μελέτη των κειμένων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας διαπιστώθηκε ότι αναδεικνύονται διαχρονικές πανανθρώπινες αξίες, που θα μπορούσαν να αποτελέσουν εφαλτήριο για ηθικό προβληματισμό στους μαθητές/-τριες. Στην παρούσα μελέτη ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο σύστημα αξιών του αρχαίου κόσμου και σε δράσεις της αθηναϊκής κοινωνίας της κλασικής εποχής, που συνάδουν προς τις βασικές αρχές και θέσεις της Κοινωνικής Παιδαγωγικής, με στόχο την παροχή κοινωνικής μέριμνας και αλληλεγγύης προς τις ευάλωτες κοινωνικά ομάδες της εποχής. Σχετικά με το ερευνητικό μέρος της εργασίας, εξετάζεται το αρχαίο κείμενο της &quot;Αντιγόνης&quot; του Σοφοκλή ως προς την ανίχνευση σε αυτό των αξιών της προσφοράς και της αλληλεγγύης. Η εν λόγω τραγωδία επιλέχτηκε προς ανάλυση, καθώς αποτελεί αντικείμενο διδασκαλίας στη Β΄ τάξη του Γενικού Λυκείου κι έτσι τα πορίσματα της έρευνας θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στον εμπλουτισμό και στη βελτίωση της διδασκαλίας των αξιών σε επίπεδο σχολικής τάξης. Με τη μέθοδο της ποσοτικής και ποιοτικής ανάλυσης περιεχομένου εντοπίστηκαν οι όροι που παραπέμπουν άμεσα ή έμμεσα στις υπό διερεύνηση αξίες τόσο με θετική όσο και με αρνητική κατεύθυνση προς αυτές (αξίες και απαξίες). Μετά από σχολαστικό και εξαντλητικό έλεγχο του αρχαίου κειμένου η έρευνα διαπιστώνει ένα πλήθος όρων (876 αναφορές), που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με αυτές τις αξίες ή τις αντίστοιχες απαξίες. Ωστόσο, το πιο σημαντικό εύρημά της είναι ο εντοπισμός συγκεκριμένων όρων (51 αναφορές) του αρχαίου κειμένου, που προτείνονται ως οι περισσότερο πρόσφοροι για αξιοποίηση στο πλαίσιο της σχολικής τάξης, καθώς φωτίζουν με έντονο, άμεσο και εμφατικό τρόπο τις αξίες της προσφοράς και της αλληλεγγύης, όπως και τις αντίστοιχες απαξίες. Επιπρόσθετα, εξετάζεται η συχνότητα εμφάνισης και κατανομή όλων των αναφορών με βάση την κατεύθυνση (θετική ή αρνητική), το είδος τους (άμεση ή έμμεση αναφορά), τον εντοπισμό τους στα Κατά Ποσόν μέρη της τραγωδίας, στα διαλογικά μέρη ή στους μονολόγους, καθώς και στα λόγια των προσώπων του δράματος. Ακόμη, διερευνάται η συσχέτισή τους με το φύλο των ηρώων και την καταγωγή τους (μέλος βασιλικής οικογένειας/ υπήκοος). Τέλος, γίνονται προτάσεις σχετικά με την αξιοποίηση των ευρημάτων της έρευνας από τον/την εκπαιδευτικό, ώστε η διδασκαλία των αξιών της προσφοράς και της αλληλεγγύης να μην παραμείνει μόνο σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά να ωθήσει τους μαθητές/-τριες σε έμπρακτη εφαρμογή τους, μέσα από την ανάληψη συλλογικών εθελοντικών δράσεων και πρωτοβουλιών, με την παράλληλη συνδρομή της οικογένειας. Τέτοιες δράσεις αναδεικνύουν τη σημασία της συνεργασίας, καθώς και της κοινωνικής συμμετοχής και μέριμνας για τις λιγότερο προνομιούχες κοινωνικές ομάδες. Εξάλλου, μόνο μέσα από τη συνέργεια και αδιάσπαστη ενότητα της θεωρίας με την πράξη η διδασκαλία των αξιών θα μπορούσε να λάβει κοινωνικοπαιδαγωγική διάσταση.","abstract_has_math":false,"creators":["Τσατήρη Μαρία","Tsatiri Maria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:37:38Z","subjects":["Εκπαίδευση","Education"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2896719"],"render_values":[{"text":"uoadl:2896719","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2896719","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2896719","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2896719","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσατήρη Μαρία","Tsatiri Maria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση","Education"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2896719","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2896719"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Τα τελευταία χρόνια όλο και πιο επιτακτική προβάλλει η ανάγκη να στραφεί η εκπαίδευση προς την καλλιέργεια ηθικοκοινωνικών αξιών, παράλληλα με την υλοποίηση των κατεξοχήν μορφωτικών της στόχων. Αυτή η ανάγκη επαναπροσδιορισμού και διεύρυνσης των στόχων της εκπαίδευσης αποκτά ιδιαίτερο νόημα στις μέρες μας, αν αναλογιστεί κανείς τη γενικευμένη κρίση που διέρχεται η σύγχρονη κοινωνία, η οποία εκτός από οικονομική έχει μεταβληθεί και σε αξιακή. Αρωγός στην προσπάθεια της ηθικής διαπαιδαγώγησης των παιδιών και των εφήβων τίθεται η Κοινωνική Παιδαγωγική, καθώς είναι επαρκώς εξοπλισμένη με συγκεκριμένες αρχές, στοχοθεσία, μεθοδολογία, τεχνικές και μέσα, ώστε να ωθήσει τους εκπαιδευόμενους να αναπτύξουν πολύπλευρα τις δεξιότητές τους και να προάγουν την ηθική και κριτική τους σκέψη μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα πρόληψης και παρέμβασης. Επιπλέον, από τη μελέτη των κειμένων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας διαπιστώθηκε ότι αναδεικνύονται διαχρονικές πανανθρώπινες αξίες, που θα μπορούσαν να αποτελέσουν εφαλτήριο για ηθικό προβληματισμό στους μαθητές/-τριες. Στην παρούσα μελέτη ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο σύστημα αξιών του αρχαίου κόσμου και σε δράσεις της αθηναϊκής κοινωνίας της κλασικής εποχής, που συνάδουν προς τις βασικές αρχές και θέσεις της Κοινωνικής Παιδαγωγικής, με στόχο την παροχή κοινωνικής μέριμνας και αλληλεγγύης προς τις ευάλωτες κοινωνικά ομάδες της εποχής. Σχετικά με το ερευνητικό μέρος της εργασίας, εξετάζεται το αρχαίο κείμενο της \"Αντιγόνης\" του Σοφοκλή ως προς την ανίχνευση σε αυτό των αξιών της προσφοράς και της αλληλεγγύης. Η εν λόγω τραγωδία επιλέχτηκε προς ανάλυση, καθώς αποτελεί αντικείμενο διδασκαλίας στη Β΄ τάξη του Γενικού Λυκείου κι έτσι τα πορίσματα της έρευνας θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στον εμπλουτισμό και στη βελτίωση της διδασκαλίας των αξιών σε επίπεδο σχολικής τάξης. Με τη μέθοδο της ποσοτικής και ποιοτικής ανάλυσης περιεχομένου εντοπίστηκαν οι όροι που παραπέμπουν άμεσα ή έμμεσα στις υπό διερεύνηση αξίες τόσο με θετική όσο και με αρνητική κατεύθυνση προς αυτές (αξίες και απαξίες). Μετά από σχολαστικό και εξαντλητικό έλεγχο του αρχαίου κειμένου η έρευνα διαπιστώνει ένα πλήθος όρων (876 αναφορές), που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με αυτές τις αξίες ή τις αντίστοιχες απαξίες. Ωστόσο, το πιο σημαντικό εύρημά της είναι ο εντοπισμός συγκεκριμένων όρων (51 αναφορές) του αρχαίου κειμένου, που προτείνονται ως οι περισσότερο πρόσφοροι για αξιοποίηση στο πλαίσιο της σχολικής τάξης, καθώς φωτίζουν με έντονο, άμεσο και εμφατικό τρόπο τις αξίες της προσφοράς και της αλληλεγγύης, όπως και τις αντίστοιχες απαξίες. Επιπρόσθετα, εξετάζεται η συχνότητα εμφάνισης και κατανομή όλων των αναφορών με βάση την κατεύθυνση (θετική ή αρνητική), το είδος τους (άμεση ή έμμεση αναφορά), τον εντοπισμό τους στα Κατά Ποσόν μέρη της τραγωδίας, στα διαλογικά μέρη ή στους μονολόγους, καθώς και στα λόγια των προσώπων του δράματος. Ακόμη, διερευνάται η συσχέτισή τους με το φύλο των ηρώων και την καταγωγή τους (μέλος βασιλικής οικογένειας/ υπήκοος). Τέλος, γίνονται προτάσεις σχετικά με την αξιοποίηση των ευρημάτων της έρευνας από τον/την εκπαιδευτικό, ώστε η διδασκαλία των αξιών της προσφοράς και της αλληλεγγύης να μην παραμείνει μόνο σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά να ωθήσει τους μαθητές/-τριες σε έμπρακτη εφαρμογή τους, μέσα από την ανάληψη συλλογικών εθελοντικών δράσεων και πρωτοβουλιών, με την παράλληλη συνδρομή της οικογένειας. Τέτοιες δράσεις αναδεικνύουν τη σημασία της συνεργασίας, καθώς και της κοινωνικής συμμετοχής και μέριμνας για τις λιγότερο προνομιούχες κοινωνικές ομάδες. Εξάλλου, μόνο μέσα από τη συνέργεια και αδιάσπαστη ενότητα της θεωρίας με την πράξη η διδασκαλία των αξιών θα μπορούσε να λάβει κοινωνικοπαιδαγωγική διάσταση.","In recent years, the need for education to shift to the cultivation of moral and social values along with the achievement of its major educational goals is growing. The need to redefine and broaden the goals of education is particularly evident nowadays, given the general crisis that modern society is facing; a crisis not only economic, but also moral. Social Pedagogy can contribute to the ethical education of children and adolescents, as it is well-equipped with specific principles, goal setting mechanisms, methodology, techniques and tools that encourage learners to develop their skills and promote their ethical and critical thinking through both preventive and interventional educational programs. In addition, it has been verified that studying ancient Greek literature, in which timeless human values emerge, could trigger moral speculation among students. In the present study, a special reference is made to the value system of the ancient world and the actions of the Athenian society during the classical Age, which are in line with the basic principles and priorities of Social Pedagogy aiming to provide social care and solidarity to the vulnerable social groups of that period. As far as the research part of this study is concerned, the ancient text of Sophocles’ \"Antigone\" is examined in relation to the detection of the values of giving and solidarity. The reason that this tragedy was chosen for analysis is that it is taught in the second grade of High School and thus the findings of this research could contribute to enrich and improve the teaching of values within the classroom environment. Through the method of quantitative and qualitative content analysis, the terms that directly or indirectly refer to the values of giving and solidarity, having both positive and negative orientation (values and disvalues), were identified. After a thorough and exhaustive examination of the ancient text, this research finds numerous terms (876 references), which are directly or indirectly related to these values or their corresponding disvalues. However, its most important finding is the identification of specific terms (51 references) of the ancient text, which are suggested as the most suitable for use in the classroom, as they illuminate, with an intense, direct and emphatic way, the values of giving and solidarity, as well as the corresponding disvalues. Also, this study examines the frequency of occurrence and distribution of all findings based on their orientation (positive or negative), their type (direct or indirect reference), their location in the parts of the tragedy, their identification within dialogues or monologues, as well as in the speech of the characters of the drama. Furthermore, their relation to the sex of the heroes and their origin (member of the royal family/ citizen) is investigated. Finally, suggestions are made on the use of research findings by teachers, so that the teaching of giving and solidarity values does not only remain theoretical, but also stimulate students to apply them in practice by undertaking collective voluntary actions and initiatives, having the parallel support of the family. These actions highlight the importance of cooperation, as well as social participation and care for the less privileged social groups. Moreover, it is only through the synergy and unbreakable unity of theory and practice that the teaching of values can obtain a socio-pedagogical dimension."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["« Κοινωνικοπαιδαγωγικές αξίες στην αρχαία ελληνική γραμματεία: Ανάλυση Περιεχομένου στην τραγωδία \"Αντιγόνη\" του Σοφοκλή για την ανίχνευση των αξιών της προσφοράς και της αλληλεγγύης »"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσατήρη Μαρία","Tsatiri Maria"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Τα τελευταία χρόνια όλο και πιο επιτακτική προβάλλει η ανάγκη να στραφεί η εκπαίδευση προς την καλλιέργεια ηθικοκοινωνικών αξιών, παράλληλα με την υλοποίηση των κατεξοχήν μορφωτικών της στόχων. Αυτή η ανάγκη επαναπροσδιορισμού και διεύρυνσης των στόχων της εκπαίδευσης αποκτά ιδιαίτερο νόημα στις μέρες μας, αν αναλογιστεί κανείς τη γενικευμένη κρίση που διέρχεται η σύγχρονη κοινωνία, η οποία εκτός από οικονομική έχει μεταβληθεί και σε αξιακή. Αρωγός στην προσπάθεια της ηθικής διαπαιδαγώγησης των παιδιών και των εφήβων τίθεται η Κοινωνική Παιδαγωγική, καθώς είναι επαρκώς εξοπλισμένη με συγκεκριμένες αρχές, στοχοθεσία, μεθοδολογία, τεχνικές και μέσα, ώστε να ωθήσει τους εκπαιδευόμενους να αναπτύξουν πολύπλευρα τις δεξιότητές τους και να προάγουν την ηθική και κριτική τους σκέψη μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα πρόληψης και παρέμβασης. Επιπλέον, από τη μελέτη των κειμένων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας διαπιστώθηκε ότι αναδεικνύονται διαχρονικές πανανθρώπινες αξίες, που θα μπορούσαν να αποτελέσουν εφαλτήριο για ηθικό προβληματισμό στους μαθητές/-τριες. Στην παρούσα μελέτη ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο σύστημα αξιών του αρχαίου κόσμου και σε δράσεις της αθηναϊκής κοινωνίας της κλασικής εποχής, που συνάδουν προς τις βασικές αρχές και θέσεις της Κοινωνικής Παιδαγωγικής, με στόχο την παροχή κοινωνικής μέριμνας και αλληλεγγύης προς τις ευάλωτες κοινωνικά ομάδες της εποχής. Σχετικά με το ερευνητικό μέρος της εργασίας, εξετάζεται το αρχαίο κείμενο της \"Αντιγόνης\" του Σοφοκλή ως προς την ανίχνευση σε αυτό των αξιών της προσφοράς και της αλληλεγγύης. Η εν λόγω τραγωδία επιλέχτηκε προς ανάλυση, καθώς αποτελεί αντικείμενο διδασκαλίας στη Β΄ τάξη του Γενικού Λυκείου κι έτσι τα πορίσματα της έρευνας θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στον εμπλουτισμό και στη βελτίωση της διδασκαλίας των αξιών σε επίπεδο σχολικής τάξης. Με τη μέθοδο της ποσοτικής και ποιοτικής ανάλυσης περιεχομένου εντοπίστηκαν οι όροι που παραπέμπουν άμεσα ή έμμεσα στις υπό διερεύνηση αξίες τόσο με θετική όσο και με αρνητική κατεύθυνση προς αυτές (αξίες και απαξίες). Μετά από σχολαστικό και εξαντλητικό έλεγχο του αρχαίου κειμένου η έρευνα διαπιστώνει ένα πλήθος όρων (876 αναφορές), που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με αυτές τις αξίες ή τις αντίστοιχες απαξίες. Ωστόσο, το πιο σημαντικό εύρημά της είναι ο εντοπισμός συγκεκριμένων όρων (51 αναφορές) του αρχαίου κειμένου, που προτείνονται ως οι περισσότερο πρόσφοροι για αξιοποίηση στο πλαίσιο της σχολικής τάξης, καθώς φωτίζουν με έντονο, άμεσο και εμφατικό τρόπο τις αξίες της προσφοράς και της αλληλεγγύης, όπως και τις αντίστοιχες απαξίες. Επιπρόσθετα, εξετάζεται η συχνότητα εμφάνισης και κατανομή όλων των αναφορών με βάση την κατεύθυνση (θετική ή αρνητική), το είδος τους (άμεση ή έμμεση αναφορά), τον εντοπισμό τους στα Κατά Ποσόν μέρη της τραγωδίας, στα διαλογικά μέρη ή στους μονολόγους, καθώς και στα λόγια των προσώπων του δράματος. Ακόμη, διερευνάται η συσχέτισή τους με το φύλο των ηρώων και την καταγωγή τους (μέλος βασιλικής οικογένειας/ υπήκοος). Τέλος, γίνονται προτάσεις σχετικά με την αξιοποίηση των ευρημάτων της έρευνας από τον/την εκπαιδευτικό, ώστε η διδασκαλία των αξιών της προσφοράς και της αλληλεγγύης να μην παραμείνει μόνο σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά να ωθήσει τους μαθητές/-τριες σε έμπρακτη εφαρμογή τους, μέσα από την ανάληψη συλλογικών εθελοντικών δράσεων και πρωτοβουλιών, με την παράλληλη συνδρομή της οικογένειας. Τέτοιες δράσεις αναδεικνύουν τη σημασία της συνεργασίας, καθώς και της κοινωνικής συμμετοχής και μέριμνας για τις λιγότερο προνομιούχες κοινωνικές ομάδες. Εξάλλου, μόνο μέσα από τη συνέργεια και αδιάσπαστη ενότητα της θεωρίας με την πράξη η διδασκαλία των αξιών θα μπορούσε να λάβει κοινωνικοπαιδαγωγική διάσταση.","In recent years, the need for education to shift to the cultivation of moral and social values along with the achievement of its major educational goals is growing. The need to redefine and broaden the goals of education is particularly evident nowadays, given the general crisis that modern society is facing; a crisis not only economic, but also moral. Social Pedagogy can contribute to the ethical education of children and adolescents, as it is well-equipped with specific principles, goal setting mechanisms, methodology, techniques and tools that encourage learners to develop their skills and promote their ethical and critical thinking through both preventive and interventional educational programs. In addition, it has been verified that studying ancient Greek literature, in which timeless human values emerge, could trigger moral speculation among students. In the present study, a special reference is made to the value system of the ancient world and the actions of the Athenian society during the classical Age, which are in line with the basic principles and priorities of Social Pedagogy aiming to provide social care and solidarity to the vulnerable social groups of that period. As far as the research part of this study is concerned, the ancient text of Sophocles’ \"Antigone\" is examined in relation to the detection of the values of giving and solidarity. The reason that this tragedy was chosen for analysis is that it is taught in the second grade of High School and thus the findings of this research could contribute to enrich and improve the teaching of values within the classroom environment. Through the method of quantitative and qualitative content analysis, the terms that directly or indirectly refer to the values of giving and solidarity, having both positive and negative orientation (values and disvalues), were identified. After a thorough and exhaustive examination of the ancient text, this research finds numerous terms (876 references), which are directly or indirectly related to these values or their corresponding disvalues. However, its most important finding is the identification of specific terms (51 references) of the ancient text, which are suggested as the most suitable for use in the classroom, as they illuminate, with an intense, direct and emphatic way, the values of giving and solidarity, as well as the corresponding disvalues. Also, this study examines the frequency of occurrence and distribution of all findings based on their orientation (positive or negative), their type (direct or indirect reference), their location in the parts of the tragedy, their identification within dialogues or monologues, as well as in the speech of the characters of the drama. Furthermore, their relation to the sex of the heroes and their origin (member of the royal family/ citizen) is investigated. Finally, suggestions are made on the use of research findings by teachers, so that the teaching of giving and solidarity values does not only remain theoretical, but also stimulate students to apply them in practice by undertaking collective voluntary actions and initiatives, having the parallel support of the family. These actions highlight the importance of cooperation, as well as social participation and care for the less privileged social groups. Moreover, it is only through the synergy and unbreakable unity of theory and practice that the teaching of values can obtain a socio-pedagogical dimension."],"dc:identifier":["uoadl:2896719","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2896719"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση","Education"],"dc:title":["« Κοινωνικοπαιδαγωγικές αξίες στην αρχαία ελληνική γραμματεία: Ανάλυση Περιεχομένου στην τραγωδία \"Αντιγόνη\" του Σοφοκλή για την ανίχνευση των αξιών της προσφοράς και της αλληλεγγύης »"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:37:38Z"}