{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2915001"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2915001","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη της κίνησης και της ανάμειξης των θαλάσσιων μαζών, στο Αιγαίο πέλαγος, με τη χρήση ωκεανογραφικών παραμέτρων και 137Cs","abstract":"Τα ωκεανογραφικά φαινόμενα μπορούν να μελετηθούν μέσω ραδιομετρικών τεχνικών, που μπορούν να αποτελέσουν συμπληρωματικά εργαλεία στις βασικές ωκεανογραφικές μετρήσεις. Αρκετές έρευνες που συνδυάζουν τις ραδιολογικές μετρήσεις και την ωκεανογραφία έχουν πραγματοποιηθεί παλαιότερα, όπως στις βαθιές λεκάνες του Αιγαίου Πελάγους [C. Tsabaris et al., 2014] και στη βαθιά λεκάνη της Κρήτης [Livadaros, 2017]. Αντικείμενο της εργασίας αυτής ήταν η μελέτη των θαλασσίων μαζών στο Αιγαίο Πέλαγος μέσω ραδιολογικών μετρήσεων της ενεργότητας του 137Cs τόσο σε επιφανειακά δείγματα όσο και κατακόρυφα σε σημαντικά βάθη στην υδάτινη στήλη. Πιο συγκεκριμένα στη διατριβή αυτή πραγματοποιήθηκαν ραδιολογικές μετρήσεις 137Cs σε συνδυασμό με μετρήσεις στις τυπικές ωκεανογραφικές παραμέτρους, σε δείγματα στήλης νερού που συλλέχθηκαν από 7 σταθμούς του Αιγαίου Πελάγους το Μάρτιο του 2017. Οι συγκεντρώσεις της ενεργότητας του 137Cs συνδυάστηκαν με ωκεανογραφικά δεδομένα (αλατότητας, θερμοκρασίας, διαλυμένου οξυγόνου) για να προσδιοριστούν και να ταυτοποιηθούν οι υδάτινες μάζες και οι μεταξύ τους αναμείξεις. Οι μετρήσεις της εργασίας αυτής σε συνδυασμό με προηγούμενες αντίστοιχες μετρήσεις, 137Cs και των λοιπών ωκεανογραφικών παραμέτρων, έδωσαν νέα πληροφορία, για τις αλληλεπιδράσεις των θαλάσσιων μαζών, την ανάμειξη και τη συνολικότερη κυκλοφορία τους στην περιοχή μελέτης. Ο μεγάλος χρόνος ημιζωής του 137Cs, η απουσία μεταβολών στην εισροή του στο Αιγαίο Πέλαγος (π.χ. από πυρηνικές δοκιμές, πυρηνικά ατυχήματα), καθώς και το γεγονός ότι το Cs βρίσκεται κυρίως σε διαλυτή φάση στην υδάτινη στήλη, καθιστούν τον εν λόγω ιχνηθέτη έναν από τους ιδανικότερους για τη μελέτη των θαλάσσιων διεργασιών στο Αιγαίο και κατ’ επέκταση σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Τα διαγράμματα Θ/S και Cs/S που δημιουργήθηκαν διευκόλυναν το χαρακτηρισμό των θαλάσσιων μαζών, τον προσδιορισμό της κίνησης και του μετασχηματισμού τους. Πιο συγκεκριμένα τα διαγράμματα του Cs/S διευκόλυναν την επιλογή ή την απόρριψη πιθανών αναμίξεων ή ταυτοποιήσεων θαλάσσιων μαζών, που διαφαίνονταν στα Θ/S, χαρτογραφώντας έτσι παράλληλα και τα νερά της Μαύρης θάλασσας (BSW) και τις αναμείξεις τους. Τα δεδομένα έδειξαν για τις τρεις υποπεριοχές του Αιγαίου (η διάκριση των τριών περιοχών έγινε όπως έχει περιγράφει και από τον Σ. Πούλο [Poulos, 2009] για λόγους σύγκρισης και με άλλες εργασίες): α) Στο Βόρειο Αιγαίο (W03 & W07) τα υφάλμυρα επιφανειακά νερά της Μαύρης Θάλασσας (BSW)διασπείρονται μεταφέροντας τις υψηλές συγκεντρώσεις 137Cs, έχοντας όμως αναμειχθεί με τοπικά αλμυρότερα επιφανειακά νερά. Στον σταθμό W03, ιδιαίτερα, διαφαίνεται ένα μεταβατικό τμήμα έντονης ανάμειξης του BSW, μετά τα πρώτα 10-15m (μέχρι ~100+ μέτρα), με πυκνότερα νερά. β ) Στο κεντρικό Αιγαίο (W09 & W16) η επίδραση των BSW, στο ανατολικό-κεντρικό τμήμα της περιοχής (W09 Δυτικά της Ικαρίας) δε φαίνεται να είναι έντονη, πέραν ενός στίγματος στα μεγάλα βάθη (πυθμενική μάζα), ενώ στο δυτικό τμήμα (W016 κεντρικό Μυρτώο Πέλαγος) εντοπίζεται μια ανάμειξη με έντονη την συμμέτοχή των BSW στα ενδιάμεσα βάθη. γ) Στο Νότιο Αιγαίο (W15, W14 & W10) ένα σταθερό πλέον στίγμα του BSW εντοπίζεται, λίγο μετά τα 350m, στο δυτικό κομμάτι, μιας και στον σταθμό της Ρόδου (W10-ανατολικό τμήμα) δεν εντοπίστηκε στίγμα. Το στίγμα αυτό που έχει διαμορφωθεί ήδη από το κεντρικό Μυρτώο αποδίδεται στα Μεταβατικά Υποεπιφανειακά Αιγιακά Νερά (TSAW). Τα επιφανειακά νερά, που έρχονται από τα στενά των Δαρδανελίων, αναμειγνυόμενα άμεσα με πιο πυκνά νερά και διακλαδίζονται. Ένα τμήμα ακολουθεί βορειοδυτική διαδρομή παράλληλα με το ηπειρωτικό κομμάτι της Ελλάδας και ακολουθώντας την ακτογραμμή (αριστερόστροφα) οδεύει προς το κεντρικό Αιγαίο από όπου οι αναμίξεις αυτών των νερών διαχέονται περεταίρω. Παράλληλα ένα δεύτερο τμήμα ξεκινώντας από μεγαλύτερα υποεπιφανειακά βάθη κατά την έξοδό του (όπου αναμιγνύεται αμέσως με πυκνότερα νερά) προχωράει νότια καταλαμβάνοντας θέσεις στο κεντρικό Αιγαίο, από όπου πρέπει να αναμιγνύεται περαιτέρω, σχηματίζοντας αυτό το Μεταβατικό Υποεπιφανειακό νερό που συναντάμε στο νοτιότερο τμήμα του Αιγαίου. Οι αναμείξεις και των δύο τμημάτων διαμορφώνουν ριζικά τις στρωματοποιήσεις στην περιοχή, με χαρακτηριστική περίπτωση τα λεγόμενα TSAW που διαχέονται ως το Κρητικό καταλαμβάνοντας στην πορεία τους τα αντίστοιχα ενδιάμεσα και βαθιά στρώματα, σε Μυρτώο, Αντικύθηρα και Β. Κρητικό. Τελικώς καταγράφηκαν τα κατά τόπους μοτίβα, κεντρικά και νοτιοανατολικά κυριαρχούν τα νερά της Λεβαντίνης στα επιφανειακά και ενδιάμεσα στρώματα, ενώ οι βαθιές λεκάνες παρουσιάζουν κατά τόπους τιμές, βάσει των τοπικών υδροδυναμικών συσχετισμών. Πιο συγκεκριμένα, τα βαθιά νερά του Αιγαίου Πελάγους εμφανίζουν από τις μεγαλύτερες τιμές 137Cs σε κάθε λεκάνη με εξαίρεση τον σταθμό της Ρόδου (W10). Συνολικά δεν εντοπίστηκαν συγκεντρώσεις 137Cs μεγαλύτερες από 5-6 Βq/m3,προκειμένου να εκφράσουμε κάποια ανησυχία για τα επίπεδα του ισοτόπου αυτού στις θαλάσσιες μάζες της περιοχής, παρόλα αυτά όμως δεν έχουμε φτάσει ακόμα σε επίπεδα συγκεντρώσεων που να ισοδυναμούν με προ-Chernobyl εποχές.","abstract_html":"Τα ωκεανογραφικά φαινόμενα μπορούν να μελετηθούν μέσω ραδιομετρικών τεχνικών, που μπορούν να αποτελέσουν συμπληρωματικά εργαλεία στις βασικές ωκεανογραφικές μετρήσεις. Αρκετές έρευνες που συνδυάζουν τις ραδιολογικές μετρήσεις και την ωκεανογραφία έχουν πραγματοποιηθεί παλαιότερα, όπως στις βαθιές λεκάνες του Αιγαίου Πελάγους [C. Tsabaris et al., 2014] και στη βαθιά λεκάνη της Κρήτης [Livadaros, 2017]. Αντικείμενο της εργασίας αυτής ήταν η μελέτη των θαλασσίων μαζών στο Αιγαίο Πέλαγος μέσω ραδιολογικών μετρήσεων της ενεργότητας του 137Cs τόσο σε επιφανειακά δείγματα όσο και κατακόρυφα σε σημαντικά βάθη στην υδάτινη στήλη. Πιο συγκεκριμένα στη διατριβή αυτή πραγματοποιήθηκαν ραδιολογικές μετρήσεις 137Cs σε συνδυασμό με μετρήσεις στις τυπικές ωκεανογραφικές παραμέτρους, σε δείγματα στήλης νερού που συλλέχθηκαν από 7 σταθμούς του Αιγαίου Πελάγους το Μάρτιο του 2017. Οι συγκεντρώσεις της ενεργότητας του 137Cs συνδυάστηκαν με ωκεανογραφικά δεδομένα (αλατότητας, θερμοκρασίας, διαλυμένου οξυγόνου) για να προσδιοριστούν και να ταυτοποιηθούν οι υδάτινες μάζες και οι μεταξύ τους αναμείξεις. Οι μετρήσεις της εργασίας αυτής σε συνδυασμό με προηγούμενες αντίστοιχες μετρήσεις, 137Cs και των λοιπών ωκεανογραφικών παραμέτρων, έδωσαν νέα πληροφορία, για τις αλληλεπιδράσεις των θαλάσσιων μαζών, την ανάμειξη και τη συνολικότερη κυκλοφορία τους στην περιοχή μελέτης. Ο μεγάλος χρόνος ημιζωής του 137Cs, η απουσία μεταβολών στην εισροή του στο Αιγαίο Πέλαγος (π.χ. από πυρηνικές δοκιμές, πυρηνικά ατυχήματα), καθώς και το γεγονός ότι το Cs βρίσκεται κυρίως σε διαλυτή φάση στην υδάτινη στήλη, καθιστούν τον εν λόγω ιχνηθέτη έναν από τους ιδανικότερους για τη μελέτη των θαλάσσιων διεργασιών στο Αιγαίο και κατ’ επέκταση σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Τα διαγράμματα Θ/S και Cs/S που δημιουργήθηκαν διευκόλυναν το χαρακτηρισμό των θαλάσσιων μαζών, τον προσδιορισμό της κίνησης και του μετασχηματισμού τους. Πιο συγκεκριμένα τα διαγράμματα του Cs/S διευκόλυναν την επιλογή ή την απόρριψη πιθανών αναμίξεων ή ταυτοποιήσεων θαλάσσιων μαζών, που διαφαίνονταν στα Θ/S, χαρτογραφώντας έτσι παράλληλα και τα νερά της Μαύρης θάλασσας (BSW) και τις αναμείξεις τους. Τα δεδομένα έδειξαν για τις τρεις υποπεριοχές του Αιγαίου (η διάκριση των τριών περιοχών έγινε όπως έχει περιγράφει και από τον Σ. Πούλο [Poulos, 2009] για λόγους σύγκρισης και με άλλες εργασίες): α) Στο Βόρειο Αιγαίο (W03 &amp; W07) τα υφάλμυρα επιφανειακά νερά της Μαύρης Θάλασσας (BSW)διασπείρονται μεταφέροντας τις υψηλές συγκεντρώσεις 137Cs, έχοντας όμως αναμειχθεί με τοπικά αλμυρότερα επιφανειακά νερά. Στον σταθμό W03, ιδιαίτερα, διαφαίνεται ένα μεταβατικό τμήμα έντονης ανάμειξης του BSW, μετά τα πρώτα 10-15m (μέχρι ~100+ μέτρα), με πυκνότερα νερά. β ) Στο κεντρικό Αιγαίο (W09 &amp; W16) η επίδραση των BSW, στο ανατολικό-κεντρικό τμήμα της περιοχής (W09 Δυτικά της Ικαρίας) δε φαίνεται να είναι έντονη, πέραν ενός στίγματος στα μεγάλα βάθη (πυθμενική μάζα), ενώ στο δυτικό τμήμα (W016 κεντρικό Μυρτώο Πέλαγος) εντοπίζεται μια ανάμειξη με έντονη την συμμέτοχή των BSW στα ενδιάμεσα βάθη. γ) Στο Νότιο Αιγαίο (W15, W14 &amp; W10) ένα σταθερό πλέον στίγμα του BSW εντοπίζεται, λίγο μετά τα 350m, στο δυτικό κομμάτι, μιας και στον σταθμό της Ρόδου (W10-ανατολικό τμήμα) δεν εντοπίστηκε στίγμα. Το στίγμα αυτό που έχει διαμορφωθεί ήδη από το κεντρικό Μυρτώο αποδίδεται στα Μεταβατικά Υποεπιφανειακά Αιγιακά Νερά (TSAW). Τα επιφανειακά νερά, που έρχονται από τα στενά των Δαρδανελίων, αναμειγνυόμενα άμεσα με πιο πυκνά νερά και διακλαδίζονται. Ένα τμήμα ακολουθεί βορειοδυτική διαδρομή παράλληλα με το ηπειρωτικό κομμάτι της Ελλάδας και ακολουθώντας την ακτογραμμή (αριστερόστροφα) οδεύει προς το κεντρικό Αιγαίο από όπου οι αναμίξεις αυτών των νερών διαχέονται περεταίρω. Παράλληλα ένα δεύτερο τμήμα ξεκινώντας από μεγαλύτερα υποεπιφανειακά βάθη κατά την έξοδό του (όπου αναμιγνύεται αμέσως με πυκνότερα νερά) προχωράει νότια καταλαμβάνοντας θέσεις στο κεντρικό Αιγαίο, από όπου πρέπει να αναμιγνύεται περαιτέρω, σχηματίζοντας αυτό το Μεταβατικό Υποεπιφανειακό νερό που συναντάμε στο νοτιότερο τμήμα του Αιγαίου. Οι αναμείξεις και των δύο τμημάτων διαμορφώνουν ριζικά τις στρωματοποιήσεις στην περιοχή, με χαρακτηριστική περίπτωση τα λεγόμενα TSAW που διαχέονται ως το Κρητικό καταλαμβάνοντας στην πορεία τους τα αντίστοιχα ενδιάμεσα και βαθιά στρώματα, σε Μυρτώο, Αντικύθηρα και Β. Κρητικό. Τελικώς καταγράφηκαν τα κατά τόπους μοτίβα, κεντρικά και νοτιοανατολικά κυριαρχούν τα νερά της Λεβαντίνης στα επιφανειακά και ενδιάμεσα στρώματα, ενώ οι βαθιές λεκάνες παρουσιάζουν κατά τόπους τιμές, βάσει των τοπικών υδροδυναμικών συσχετισμών. Πιο συγκεκριμένα, τα βαθιά νερά του Αιγαίου Πελάγους εμφανίζουν από τις μεγαλύτερες τιμές 137Cs σε κάθε λεκάνη με εξαίρεση τον σταθμό της Ρόδου (W10). Συνολικά δεν εντοπίστηκαν συγκεντρώσεις 137Cs μεγαλύτερες από 5-6 Βq/m3,προκειμένου να εκφράσουμε κάποια ανησυχία για τα επίπεδα του ισοτόπου αυτού στις θαλάσσιες μάζες της περιοχής, παρόλα αυτά όμως δεν έχουμε φτάσει ακόμα σε επίπεδα συγκεντρώσεων που να ισοδυναμούν με προ-Chernobyl εποχές.","abstract_has_math":false,"creators":["Λειβαδάρος Πέτρος","Leivadaros Petros"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:38:15Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","English","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2915001"],"render_values":[{"text":"uoadl:2915001","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2915001","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2915001","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2915001","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Λειβαδάρος Πέτρος","Leivadaros Petros"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","English","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2915001","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2915001"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Τα ωκεανογραφικά φαινόμενα μπορούν να μελετηθούν μέσω ραδιομετρικών τεχνικών, που μπορούν να αποτελέσουν συμπληρωματικά εργαλεία στις βασικές ωκεανογραφικές μετρήσεις. Αρκετές έρευνες που συνδυάζουν τις ραδιολογικές μετρήσεις και την ωκεανογραφία έχουν πραγματοποιηθεί παλαιότερα, όπως στις βαθιές λεκάνες του Αιγαίου Πελάγους [C. Tsabaris et al., 2014] και στη βαθιά λεκάνη της Κρήτης [Livadaros, 2017]. Αντικείμενο της εργασίας αυτής ήταν η μελέτη των θαλασσίων μαζών στο Αιγαίο Πέλαγος μέσω ραδιολογικών μετρήσεων της ενεργότητας του 137Cs τόσο σε επιφανειακά δείγματα όσο και κατακόρυφα σε σημαντικά βάθη στην υδάτινη στήλη. Πιο συγκεκριμένα στη διατριβή αυτή πραγματοποιήθηκαν ραδιολογικές μετρήσεις 137Cs σε συνδυασμό με μετρήσεις στις τυπικές ωκεανογραφικές παραμέτρους, σε δείγματα στήλης νερού που συλλέχθηκαν από 7 σταθμούς του Αιγαίου Πελάγους το Μάρτιο του 2017. Οι συγκεντρώσεις της ενεργότητας του 137Cs συνδυάστηκαν με ωκεανογραφικά δεδομένα (αλατότητας, θερμοκρασίας, διαλυμένου οξυγόνου) για να προσδιοριστούν και να ταυτοποιηθούν οι υδάτινες μάζες και οι μεταξύ τους αναμείξεις. Οι μετρήσεις της εργασίας αυτής σε συνδυασμό με προηγούμενες αντίστοιχες μετρήσεις, 137Cs και των λοιπών ωκεανογραφικών παραμέτρων, έδωσαν νέα πληροφορία, για τις αλληλεπιδράσεις των θαλάσσιων μαζών, την ανάμειξη και τη συνολικότερη κυκλοφορία τους στην περιοχή μελέτης. Ο μεγάλος χρόνος ημιζωής του 137Cs, η απουσία μεταβολών στην εισροή του στο Αιγαίο Πέλαγος (π.χ. από πυρηνικές δοκιμές, πυρηνικά ατυχήματα), καθώς και το γεγονός ότι το Cs βρίσκεται κυρίως σε διαλυτή φάση στην υδάτινη στήλη, καθιστούν τον εν λόγω ιχνηθέτη έναν από τους ιδανικότερους για τη μελέτη των θαλάσσιων διεργασιών στο Αιγαίο και κατ’ επέκταση σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Τα διαγράμματα Θ/S και Cs/S που δημιουργήθηκαν διευκόλυναν το χαρακτηρισμό των θαλάσσιων μαζών, τον προσδιορισμό της κίνησης και του μετασχηματισμού τους. Πιο συγκεκριμένα τα διαγράμματα του Cs/S διευκόλυναν την επιλογή ή την απόρριψη πιθανών αναμίξεων ή ταυτοποιήσεων θαλάσσιων μαζών, που διαφαίνονταν στα Θ/S, χαρτογραφώντας έτσι παράλληλα και τα νερά της Μαύρης θάλασσας (BSW) και τις αναμείξεις τους. Τα δεδομένα έδειξαν για τις τρεις υποπεριοχές του Αιγαίου (η διάκριση των τριών περιοχών έγινε όπως έχει περιγράφει και από τον Σ. Πούλο [Poulos, 2009] για λόγους σύγκρισης και με άλλες εργασίες): α) Στο Βόρειο Αιγαίο (W03 & W07) τα υφάλμυρα επιφανειακά νερά της Μαύρης Θάλασσας (BSW)διασπείρονται μεταφέροντας τις υψηλές συγκεντρώσεις 137Cs, έχοντας όμως αναμειχθεί με τοπικά αλμυρότερα επιφανειακά νερά. Στον σταθμό W03, ιδιαίτερα, διαφαίνεται ένα μεταβατικό τμήμα έντονης ανάμειξης του BSW, μετά τα πρώτα 10-15m (μέχρι ~100+ μέτρα), με πυκνότερα νερά. β ) Στο κεντρικό Αιγαίο (W09 & W16) η επίδραση των BSW, στο ανατολικό-κεντρικό τμήμα της περιοχής (W09 Δυτικά της Ικαρίας) δε φαίνεται να είναι έντονη, πέραν ενός στίγματος στα μεγάλα βάθη (πυθμενική μάζα), ενώ στο δυτικό τμήμα (W016 κεντρικό Μυρτώο Πέλαγος) εντοπίζεται μια ανάμειξη με έντονη την συμμέτοχή των BSW στα ενδιάμεσα βάθη. γ) Στο Νότιο Αιγαίο (W15, W14 & W10) ένα σταθερό πλέον στίγμα του BSW εντοπίζεται, λίγο μετά τα 350m, στο δυτικό κομμάτι, μιας και στον σταθμό της Ρόδου (W10-ανατολικό τμήμα) δεν εντοπίστηκε στίγμα. Το στίγμα αυτό που έχει διαμορφωθεί ήδη από το κεντρικό Μυρτώο αποδίδεται στα Μεταβατικά Υποεπιφανειακά Αιγιακά Νερά (TSAW). Τα επιφανειακά νερά, που έρχονται από τα στενά των Δαρδανελίων, αναμειγνυόμενα άμεσα με πιο πυκνά νερά και διακλαδίζονται. Ένα τμήμα ακολουθεί βορειοδυτική διαδρομή παράλληλα με το ηπειρωτικό κομμάτι της Ελλάδας και ακολουθώντας την ακτογραμμή (αριστερόστροφα) οδεύει προς το κεντρικό Αιγαίο από όπου οι αναμίξεις αυτών των νερών διαχέονται περεταίρω. Παράλληλα ένα δεύτερο τμήμα ξεκινώντας από μεγαλύτερα υποεπιφανειακά βάθη κατά την έξοδό του (όπου αναμιγνύεται αμέσως με πυκνότερα νερά) προχωράει νότια καταλαμβάνοντας θέσεις στο κεντρικό Αιγαίο, από όπου πρέπει να αναμιγνύεται περαιτέρω, σχηματίζοντας αυτό το Μεταβατικό Υποεπιφανειακό νερό που συναντάμε στο νοτιότερο τμήμα του Αιγαίου. Οι αναμείξεις και των δύο τμημάτων διαμορφώνουν ριζικά τις στρωματοποιήσεις στην περιοχή, με χαρακτηριστική περίπτωση τα λεγόμενα TSAW που διαχέονται ως το Κρητικό καταλαμβάνοντας στην πορεία τους τα αντίστοιχα ενδιάμεσα και βαθιά στρώματα, σε Μυρτώο, Αντικύθηρα και Β. Κρητικό. Τελικώς καταγράφηκαν τα κατά τόπους μοτίβα, κεντρικά και νοτιοανατολικά κυριαρχούν τα νερά της Λεβαντίνης στα επιφανειακά και ενδιάμεσα στρώματα, ενώ οι βαθιές λεκάνες παρουσιάζουν κατά τόπους τιμές, βάσει των τοπικών υδροδυναμικών συσχετισμών. Πιο συγκεκριμένα, τα βαθιά νερά του Αιγαίου Πελάγους εμφανίζουν από τις μεγαλύτερες τιμές 137Cs σε κάθε λεκάνη με εξαίρεση τον σταθμό της Ρόδου (W10). Συνολικά δεν εντοπίστηκαν συγκεντρώσεις 137Cs μεγαλύτερες από 5-6 Βq/m3,προκειμένου να εκφράσουμε κάποια ανησυχία για τα επίπεδα του ισοτόπου αυτού στις θαλάσσιες μάζες της περιοχής, παρόλα αυτά όμως δεν έχουμε φτάσει ακόμα σε επίπεδα συγκεντρώσεων που να ισοδυναμούν με προ-Chernobyl εποχές.","Oceanographic phenomena can be studied by radiometric techniques, which can be complementary tools to basic oceanographic measurements. Several studies combining radiological measurements and oceanography have been carried out in the past, such as in the deep basins of the Aegean [C. Tsabaris et al., 2014] and in the deep basin of Crete [Livadaros, 2017]. The purpose of this work was to study the marine masses in the Aegean Sea through radiological measurements of the activity concentrations of 137Cs in both surface samples and the vertical column of water. More specifically, in this thesis, in combination with standard oceanographic parameters measurements, radiological measurements of 137Cs were performed on water column samples collected from 7 stations in the Aegean in March 2017. The activity concentrations of 137Cs were combined with oceanographic data (salinity, temperature, dissolved oxygen) to determine and identify water bodies and their mixtures. Measurements of this work in combination with previous measurements (137Cs and corresponding oceanographic parameters) provided new information for the mixing and the overall circulation of marine water in the studying area. The long life of the 137Cs, the absence of changes in its influx into the Aegean (e.g. from nuclear tests, nuclear accidents), and the fact that the Cs is soluble in the water column, make this tracer one of the most suitable for the study of oceanographic processes and the interactions of the various marine masses in the Aegean. The created Θ/S and Cs/S diagrams made it easier to characterize the marine masses, determine their movement and transform. In particular, the Cs / S diagrams facilitated the selection or rejection of possible mixing or identification of marine masses, which were visible in the S / S, thus mapping the waters of the Black Sea (BSW) and their mixtures. The data showed for the three Aegean’s sub-regions (the distinction of the three regions was made as described by S.Poulos [Poulos, 2009] for comparison purposes with other works): (a) In the North Aegean (W03 & W07) the brackish surface waters of the Black Sea (BSW) are dispersed at the northern part of the region, conveying high concentrations of Cesium-137 but are mixed with local salty surface water. At station W03, in particular, a transient part of the BSW appears, after the first 10-15m and up to ~ 100 meters. b) in the central Aegean (W09 & W16) there appears to be no strong influence of BSW, in the eastern-central part of the region (W09 West of Ikaria), beyond a single point at high depths (bottom mass), while in the western part (W016 central Myrtoan Sea) a mixture, with strong BSW involvement, is detected in the intermediate depths. c) in the South Aegean (W15, W14 & W10) a more stable BSW mark is detected, shortly after 350m, mainly to the west, since no sign in Rhodos (W10- eastern part again) station was identified. This mark, of BSW, already formed by the central Myrto is attributed to the TSAW Sub-Surface Transitional Waters. The surface waters, which come from the Dardanelles straits, are mixed directly with the denser waters and branch off. A section follows a northwestern route parallel to the mainland of Greece and following the coastline (counterclockwise) it goes to the central Aegean from where the mixtures of these waters are further diffused. At the same time, a second section, starting from larger sub-surface depths at its exit (where it mixing immediately with denser waters), proceeds south, occupying positions in the central Aegean, from where it must be further mixed to form this Transit Sub-surface water that we find in the southern part of the Aegean. The mixtures of both sections radically shape the stratifications in the area, with the typical case of the so-called TSAWs that diffuse to the Cretan, occupying in their course the respective intermediate and deep layers, in Myrto, Antikythera and finally North Cretan. In the end, the local patterns were recorded, the central and southeastern patterns are dominated by the waters of Levantine in the surface and intermediate layers, while the deep basins show local values, based on local hydrodynamic correlations. More specifically, the deep waters of the Aegean Sea show some of the highest values of 137Cs in each basin, with the exception of the Rhodes station (W10). A total of 137Cs concentrations greater than 5-6 Bq/m3 were not detected, in order to express some concern about the levels of this isotope’s activity in the marine masses of the area, however we have not yet reached concentrations that are equivalent to pre-Chernobyl eras."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη της κίνησης και της ανάμειξης των θαλάσσιων μαζών, στο Αιγαίο πέλαγος, με τη χρήση ωκεανογραφικών παραμέτρων και 137Cs"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Λειβαδάρος Πέτρος","Leivadaros Petros"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Τα ωκεανογραφικά φαινόμενα μπορούν να μελετηθούν μέσω ραδιομετρικών τεχνικών, που μπορούν να αποτελέσουν συμπληρωματικά εργαλεία στις βασικές ωκεανογραφικές μετρήσεις. Αρκετές έρευνες που συνδυάζουν τις ραδιολογικές μετρήσεις και την ωκεανογραφία έχουν πραγματοποιηθεί παλαιότερα, όπως στις βαθιές λεκάνες του Αιγαίου Πελάγους [C. Tsabaris et al., 2014] και στη βαθιά λεκάνη της Κρήτης [Livadaros, 2017]. Αντικείμενο της εργασίας αυτής ήταν η μελέτη των θαλασσίων μαζών στο Αιγαίο Πέλαγος μέσω ραδιολογικών μετρήσεων της ενεργότητας του 137Cs τόσο σε επιφανειακά δείγματα όσο και κατακόρυφα σε σημαντικά βάθη στην υδάτινη στήλη. Πιο συγκεκριμένα στη διατριβή αυτή πραγματοποιήθηκαν ραδιολογικές μετρήσεις 137Cs σε συνδυασμό με μετρήσεις στις τυπικές ωκεανογραφικές παραμέτρους, σε δείγματα στήλης νερού που συλλέχθηκαν από 7 σταθμούς του Αιγαίου Πελάγους το Μάρτιο του 2017. Οι συγκεντρώσεις της ενεργότητας του 137Cs συνδυάστηκαν με ωκεανογραφικά δεδομένα (αλατότητας, θερμοκρασίας, διαλυμένου οξυγόνου) για να προσδιοριστούν και να ταυτοποιηθούν οι υδάτινες μάζες και οι μεταξύ τους αναμείξεις. Οι μετρήσεις της εργασίας αυτής σε συνδυασμό με προηγούμενες αντίστοιχες μετρήσεις, 137Cs και των λοιπών ωκεανογραφικών παραμέτρων, έδωσαν νέα πληροφορία, για τις αλληλεπιδράσεις των θαλάσσιων μαζών, την ανάμειξη και τη συνολικότερη κυκλοφορία τους στην περιοχή μελέτης. Ο μεγάλος χρόνος ημιζωής του 137Cs, η απουσία μεταβολών στην εισροή του στο Αιγαίο Πέλαγος (π.χ. από πυρηνικές δοκιμές, πυρηνικά ατυχήματα), καθώς και το γεγονός ότι το Cs βρίσκεται κυρίως σε διαλυτή φάση στην υδάτινη στήλη, καθιστούν τον εν λόγω ιχνηθέτη έναν από τους ιδανικότερους για τη μελέτη των θαλάσσιων διεργασιών στο Αιγαίο και κατ’ επέκταση σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Τα διαγράμματα Θ/S και Cs/S που δημιουργήθηκαν διευκόλυναν το χαρακτηρισμό των θαλάσσιων μαζών, τον προσδιορισμό της κίνησης και του μετασχηματισμού τους. Πιο συγκεκριμένα τα διαγράμματα του Cs/S διευκόλυναν την επιλογή ή την απόρριψη πιθανών αναμίξεων ή ταυτοποιήσεων θαλάσσιων μαζών, που διαφαίνονταν στα Θ/S, χαρτογραφώντας έτσι παράλληλα και τα νερά της Μαύρης θάλασσας (BSW) και τις αναμείξεις τους. Τα δεδομένα έδειξαν για τις τρεις υποπεριοχές του Αιγαίου (η διάκριση των τριών περιοχών έγινε όπως έχει περιγράφει και από τον Σ. Πούλο [Poulos, 2009] για λόγους σύγκρισης και με άλλες εργασίες): α) Στο Βόρειο Αιγαίο (W03 & W07) τα υφάλμυρα επιφανειακά νερά της Μαύρης Θάλασσας (BSW)διασπείρονται μεταφέροντας τις υψηλές συγκεντρώσεις 137Cs, έχοντας όμως αναμειχθεί με τοπικά αλμυρότερα επιφανειακά νερά. Στον σταθμό W03, ιδιαίτερα, διαφαίνεται ένα μεταβατικό τμήμα έντονης ανάμειξης του BSW, μετά τα πρώτα 10-15m (μέχρι ~100+ μέτρα), με πυκνότερα νερά. β ) Στο κεντρικό Αιγαίο (W09 & W16) η επίδραση των BSW, στο ανατολικό-κεντρικό τμήμα της περιοχής (W09 Δυτικά της Ικαρίας) δε φαίνεται να είναι έντονη, πέραν ενός στίγματος στα μεγάλα βάθη (πυθμενική μάζα), ενώ στο δυτικό τμήμα (W016 κεντρικό Μυρτώο Πέλαγος) εντοπίζεται μια ανάμειξη με έντονη την συμμέτοχή των BSW στα ενδιάμεσα βάθη. γ) Στο Νότιο Αιγαίο (W15, W14 & W10) ένα σταθερό πλέον στίγμα του BSW εντοπίζεται, λίγο μετά τα 350m, στο δυτικό κομμάτι, μιας και στον σταθμό της Ρόδου (W10-ανατολικό τμήμα) δεν εντοπίστηκε στίγμα. Το στίγμα αυτό που έχει διαμορφωθεί ήδη από το κεντρικό Μυρτώο αποδίδεται στα Μεταβατικά Υποεπιφανειακά Αιγιακά Νερά (TSAW). Τα επιφανειακά νερά, που έρχονται από τα στενά των Δαρδανελίων, αναμειγνυόμενα άμεσα με πιο πυκνά νερά και διακλαδίζονται. Ένα τμήμα ακολουθεί βορειοδυτική διαδρομή παράλληλα με το ηπειρωτικό κομμάτι της Ελλάδας και ακολουθώντας την ακτογραμμή (αριστερόστροφα) οδεύει προς το κεντρικό Αιγαίο από όπου οι αναμίξεις αυτών των νερών διαχέονται περεταίρω. Παράλληλα ένα δεύτερο τμήμα ξεκινώντας από μεγαλύτερα υποεπιφανειακά βάθη κατά την έξοδό του (όπου αναμιγνύεται αμέσως με πυκνότερα νερά) προχωράει νότια καταλαμβάνοντας θέσεις στο κεντρικό Αιγαίο, από όπου πρέπει να αναμιγνύεται περαιτέρω, σχηματίζοντας αυτό το Μεταβατικό Υποεπιφανειακό νερό που συναντάμε στο νοτιότερο τμήμα του Αιγαίου. Οι αναμείξεις και των δύο τμημάτων διαμορφώνουν ριζικά τις στρωματοποιήσεις στην περιοχή, με χαρακτηριστική περίπτωση τα λεγόμενα TSAW που διαχέονται ως το Κρητικό καταλαμβάνοντας στην πορεία τους τα αντίστοιχα ενδιάμεσα και βαθιά στρώματα, σε Μυρτώο, Αντικύθηρα και Β. Κρητικό. Τελικώς καταγράφηκαν τα κατά τόπους μοτίβα, κεντρικά και νοτιοανατολικά κυριαρχούν τα νερά της Λεβαντίνης στα επιφανειακά και ενδιάμεσα στρώματα, ενώ οι βαθιές λεκάνες παρουσιάζουν κατά τόπους τιμές, βάσει των τοπικών υδροδυναμικών συσχετισμών. Πιο συγκεκριμένα, τα βαθιά νερά του Αιγαίου Πελάγους εμφανίζουν από τις μεγαλύτερες τιμές 137Cs σε κάθε λεκάνη με εξαίρεση τον σταθμό της Ρόδου (W10). Συνολικά δεν εντοπίστηκαν συγκεντρώσεις 137Cs μεγαλύτερες από 5-6 Βq/m3,προκειμένου να εκφράσουμε κάποια ανησυχία για τα επίπεδα του ισοτόπου αυτού στις θαλάσσιες μάζες της περιοχής, παρόλα αυτά όμως δεν έχουμε φτάσει ακόμα σε επίπεδα συγκεντρώσεων που να ισοδυναμούν με προ-Chernobyl εποχές.","Oceanographic phenomena can be studied by radiometric techniques, which can be complementary tools to basic oceanographic measurements. Several studies combining radiological measurements and oceanography have been carried out in the past, such as in the deep basins of the Aegean [C. Tsabaris et al., 2014] and in the deep basin of Crete [Livadaros, 2017]. The purpose of this work was to study the marine masses in the Aegean Sea through radiological measurements of the activity concentrations of 137Cs in both surface samples and the vertical column of water. More specifically, in this thesis, in combination with standard oceanographic parameters measurements, radiological measurements of 137Cs were performed on water column samples collected from 7 stations in the Aegean in March 2017. The activity concentrations of 137Cs were combined with oceanographic data (salinity, temperature, dissolved oxygen) to determine and identify water bodies and their mixtures. Measurements of this work in combination with previous measurements (137Cs and corresponding oceanographic parameters) provided new information for the mixing and the overall circulation of marine water in the studying area. The long life of the 137Cs, the absence of changes in its influx into the Aegean (e.g. from nuclear tests, nuclear accidents), and the fact that the Cs is soluble in the water column, make this tracer one of the most suitable for the study of oceanographic processes and the interactions of the various marine masses in the Aegean. The created Θ/S and Cs/S diagrams made it easier to characterize the marine masses, determine their movement and transform. In particular, the Cs / S diagrams facilitated the selection or rejection of possible mixing or identification of marine masses, which were visible in the S / S, thus mapping the waters of the Black Sea (BSW) and their mixtures. The data showed for the three Aegean’s sub-regions (the distinction of the three regions was made as described by S.Poulos [Poulos, 2009] for comparison purposes with other works): (a) In the North Aegean (W03 & W07) the brackish surface waters of the Black Sea (BSW) are dispersed at the northern part of the region, conveying high concentrations of Cesium-137 but are mixed with local salty surface water. At station W03, in particular, a transient part of the BSW appears, after the first 10-15m and up to ~ 100 meters. b) in the central Aegean (W09 & W16) there appears to be no strong influence of BSW, in the eastern-central part of the region (W09 West of Ikaria), beyond a single point at high depths (bottom mass), while in the western part (W016 central Myrtoan Sea) a mixture, with strong BSW involvement, is detected in the intermediate depths. c) in the South Aegean (W15, W14 & W10) a more stable BSW mark is detected, shortly after 350m, mainly to the west, since no sign in Rhodos (W10- eastern part again) station was identified. This mark, of BSW, already formed by the central Myrto is attributed to the TSAW Sub-Surface Transitional Waters. The surface waters, which come from the Dardanelles straits, are mixed directly with the denser waters and branch off. A section follows a northwestern route parallel to the mainland of Greece and following the coastline (counterclockwise) it goes to the central Aegean from where the mixtures of these waters are further diffused. At the same time, a second section, starting from larger sub-surface depths at its exit (where it mixing immediately with denser waters), proceeds south, occupying positions in the central Aegean, from where it must be further mixed to form this Transit Sub-surface water that we find in the southern part of the Aegean. The mixtures of both sections radically shape the stratifications in the area, with the typical case of the so-called TSAWs that diffuse to the Cretan, occupying in their course the respective intermediate and deep layers, in Myrto, Antikythera and finally North Cretan. In the end, the local patterns were recorded, the central and southeastern patterns are dominated by the waters of Levantine in the surface and intermediate layers, while the deep basins show local values, based on local hydrodynamic correlations. More specifically, the deep waters of the Aegean Sea show some of the highest values of 137Cs in each basin, with the exception of the Rhodes station (W10). A total of 137Cs concentrations greater than 5-6 Bq/m3 were not detected, in order to express some concern about the levels of this isotope’s activity in the marine masses of the area, however we have not yet reached concentrations that are equivalent to pre-Chernobyl eras."],"dc:identifier":["uoadl:2915001","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2915001"],"dc:language":["Ελληνικά","English","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Μελέτη της κίνησης και της ανάμειξης των θαλάσσιων μαζών, στο Αιγαίο πέλαγος, με τη χρήση ωκεανογραφικών παραμέτρων και 137Cs"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:38:15Z"}