{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2915170"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2915170","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μικροπλαστικά: Αναδυόμενος περιβαλλοντικός κίνδυνος με δυνητικές επιπτώσεις στην υγεία","abstract":"Αναμφίβολα, το πλαστικό, ένα υλικό που κατασκευάστηκε από τον άνθρωπο, παρέχει τέτοια κοινωνικά και οικονομικά οφέλη, ώστε ένας κόσμος χωρίς πλαστικά, ή αλλιώς συνθετικά οργανικά πολυμερή, φαντάζει αδιανόητος σήμερα. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, όπως το χαμηλό του βάρος, η ανθεκτικότητα και η αντίσταση στη διάβρωση, δικαιολογούν την ευρεία χρήση του και τις αναρίθμητες εφαρμογές του, τόσο στη βιομηχανία, όσο και στην καθημερινή ζωή. Πρόσθετες χημικές ουσίες, συνήθως, ενσωματώνονται στα πλαστικά για να βελτιώσουν τις ιδιότητές τους. Η αύξηση της ζήτησης και της εξάρτησης από τα πλαστικά εξηγεί τη σημαντική αύξηση της παραγωγής τους τα τελευταία 50 χρόνια. Όμως, η εκτεταμένη τους χρήση έχει αμαυρωθεί από την αδιάκοπη άνοδο της πλαστικής και μικροπλαστικής ρύπανσης. Η αποικοδόμηση των κοινών συνθετικών πολυμερών, μια διαδικασία βαθμιαίου κατακερματισμού, μέσω αβιοτικών συνθηκών στα φυσικά περιβάλλοντα, οδηγεί στο σχηματισμό πλαστικών θραυσμάτων. Η επίμονη φύση των πλαστικών θραυσμάτων και οι δυσμενείς επιπτώσεις τους καθιστούν τη ρύπανση που προκαλούν ως ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά ζητήματα παγκοσμίως παράλληλα με την κλιματική αλλαγή και την οξίνιση των ωκεανών. Η πλαστική ρύπανση είναι αποτέλεσμα της μη αειφόρου χρήσης των πόρων και της αδιάκριτης απόρριψης των πλαστικών στο περιβάλλον, αποτελώντας απειλή για την οικονομία, τα οικοσυστήματα, αλλά και την ανθρώπινη υγεία στη σύγχρονη κοινωνία. Τα μικροπλαστικά (MPs), πλαστικά σωματίδια διαμέτρου μικρότερης των 5 χιλιοστών, υφίσταται περαιτέρω κατακερματισμό, συσσώρευση, έκπλυση και διασπορά στο σύνολο της βιόσφαιρας, δηλαδή, στο νερό: θαλάσσιο και γλυκό, στο έδαφος, καθώς και στον αέρα εξωτερικών και των εσωτερικών χώρων. Τα MPs, σήμερα, έχουν αναδειχθεί ως διαβόητοι και επικίνδυνοι περιβαλλοντικοί ρυπαντές. Η μικροπλαστική ρύπανση έχει καταγραφεί σε παγκόσμια κλίμακα από τους πόλους έως τον Ισημερινό. Συνεπώς, τα MPs είναι πανταχού παρόντα, χαρακτηρίζονται από επιμονή και ευρεία διασπορά. Τα MPs διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τα πρωτογενή και τα δευτερογενή. Τα πρωτογενή MPs αφορούν τα πλαστικά σωματίδια που κατασκευάζονται και προστίθενται σε αγαθά για συγκεκριμένους σκοπούς. Ενώ, τα δευτερογενή MPs προκύπτουν από την αργή αποικοδόμηση μεγαλύτερων πλαστικών. Ανεξάρτητα από το πώς έχουν προκύψει τα MPs είναι επιβλαβή, τόσο για το περιβάλλον όσο και για την τροφική αλυσίδα, διότι αποτελούν ανεπιθύμητες παρεμβάσεις στα φυσικά οικοσυστήματα με επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, την ασφάλεια των τροφίμων και την επισιτιστική ασφάλεια. Η πανταχού παρουσία των MPs στο περιβάλλον και τα καταναλωτικά προϊόντα οδηγεί στην αναπόφευκτη έκθεση του ανθρώπου σε αυτά. MPs έχουν ταυτοποιηθεί, τόσο σε τρόφιμα, όσο και σε δείγματα αέρα. Η έκθεση του ανθρώπου μέσω της κατάποσης ή/και της εισπνοής μπορεί να επιφέρει δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία μέσω τουλάχιστον τριών πιθανών τρόπων: α) της τοξικότητας των σωματιδίων αυτών καθαυτών, β) της χημικής τοξικότητάς τους και γ) της λειτουργίας τους ως φορέων παθογόνων μικροοργανισμών. Παρ’ όλα αυτά, η γνώση σχετικά με την τοξικότητα των MPs είναι ακόμα περιορισμένη και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συγκέντρωση έκθεσης, τη χρονιότητα έκθεσης, τις ιδιότητες των σωματιδίων αυτών, την προσρόφηση επιμολυντών, τους ιστούς που εμπλέκονται, το στάδιο ανάπτυξης του οργανισμού και την εξατομικευμένη τρωτότητα, παράμετροι που απαιτούν περαιτέρω έρευνα. Ως εκ τούτου, η διακινδύνευση της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος από τα MPs αποτελεί σοβαρό ζήτημα και επί του παρόντος δεν μπορεί να εκτιμηθεί. Η ανησυχία επικεντρώνεται, όχι μόνο στην επίδραση των MPs αυτών καθαυτών, αλλά και στις εγγενείς χημικές ουσίες (κυρίως τα πρόσθετα) που φέρουν, καθώς και τους χημικούς επιμολυντές που προσροφούν, τους μικροοργανισμούς που φέρουν και μπορούν να απελευθερώνουν. Για να καταστεί εφικτή η εκτίμηση της διακινδύνευσης θα πρέπει να καλυφθούν τα κενά στην επιστημονική γνώση. Τα κενά αυτά αφορούν, κυρίως, τις αναλυτικές μεθόδους, τις τοξικολογικές μελέτες, την καταγραφή δεδομένων και των επιπτώσεων των MPs. Επί της ουσίας, απαιτείται περαιτέρω εμπεριστατωμένη έρευνα προκειμένου να σημειωθεί πρόοδος για την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος από τον αναδυόμενο αυτό ρυπαντή - σύμβολο της πλαστικής καταναλωτικής κοινωνίας. Η ρύπανση από τα πλαστικά σωματίδια έχει ήδη εξελιχθεί από πρόβλημα σε οριζόντια κρίση με επιπτώσεις στα ανθρώπινα και φυσικά περιβάλλοντα παγκοσμίως. Δεδομένων, τόσο της αβεβαιότητας, όσο και των κενών στην επιστημονική γνώση, επιβάλλεται άμεσα ένας ισορροπημένος τρόπος δράσης. Η ολιστική και διεπιστημονική προσέγγιση είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση του πολύπλευρου, ευρέως διαδεδομένου και πολύπλοκου χαρακτήρα αυτού του ζητήματος. Η αποτελεσματική πρόληψη συνιστά μια μακροπρόθεσμη διαδικασία που πρέπει να έχει ως αφετηρία τις εξυπνότερες επιλογές των καταναλωτών, τη συνείδηση και την υπευθυνότητα της βιομηχανίας, καθώς και ένα γενικό στρατηγικό πλαίσιο τοπικής και παγκόσμιας διακυβέρνησης.","abstract_html":"Αναμφίβολα, το πλαστικό, ένα υλικό που κατασκευάστηκε από τον άνθρωπο, παρέχει τέτοια κοινωνικά και οικονομικά οφέλη, ώστε ένας κόσμος χωρίς πλαστικά, ή αλλιώς συνθετικά οργανικά πολυμερή, φαντάζει αδιανόητος σήμερα. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, όπως το χαμηλό του βάρος, η ανθεκτικότητα και η αντίσταση στη διάβρωση, δικαιολογούν την ευρεία χρήση του και τις αναρίθμητες εφαρμογές του, τόσο στη βιομηχανία, όσο και στην καθημερινή ζωή. Πρόσθετες χημικές ουσίες, συνήθως, ενσωματώνονται στα πλαστικά για να βελτιώσουν τις ιδιότητές τους. Η αύξηση της ζήτησης και της εξάρτησης από τα πλαστικά εξηγεί τη σημαντική αύξηση της παραγωγής τους τα τελευταία 50 χρόνια. Όμως, η εκτεταμένη τους χρήση έχει αμαυρωθεί από την αδιάκοπη άνοδο της πλαστικής και μικροπλαστικής ρύπανσης. Η αποικοδόμηση των κοινών συνθετικών πολυμερών, μια διαδικασία βαθμιαίου κατακερματισμού, μέσω αβιοτικών συνθηκών στα φυσικά περιβάλλοντα, οδηγεί στο σχηματισμό πλαστικών θραυσμάτων. Η επίμονη φύση των πλαστικών θραυσμάτων και οι δυσμενείς επιπτώσεις τους καθιστούν τη ρύπανση που προκαλούν ως ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά ζητήματα παγκοσμίως παράλληλα με την κλιματική αλλαγή και την οξίνιση των ωκεανών. Η πλαστική ρύπανση είναι αποτέλεσμα της μη αειφόρου χρήσης των πόρων και της αδιάκριτης απόρριψης των πλαστικών στο περιβάλλον, αποτελώντας απειλή για την οικονομία, τα οικοσυστήματα, αλλά και την ανθρώπινη υγεία στη σύγχρονη κοινωνία. Τα μικροπλαστικά (MPs), πλαστικά σωματίδια διαμέτρου μικρότερης των 5 χιλιοστών, υφίσταται περαιτέρω κατακερματισμό, συσσώρευση, έκπλυση και διασπορά στο σύνολο της βιόσφαιρας, δηλαδή, στο νερό: θαλάσσιο και γλυκό, στο έδαφος, καθώς και στον αέρα εξωτερικών και των εσωτερικών χώρων. Τα MPs, σήμερα, έχουν αναδειχθεί ως διαβόητοι και επικίνδυνοι περιβαλλοντικοί ρυπαντές. Η μικροπλαστική ρύπανση έχει καταγραφεί σε παγκόσμια κλίμακα από τους πόλους έως τον Ισημερινό. Συνεπώς, τα MPs είναι πανταχού παρόντα, χαρακτηρίζονται από επιμονή και ευρεία διασπορά. Τα MPs διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τα πρωτογενή και τα δευτερογενή. Τα πρωτογενή MPs αφορούν τα πλαστικά σωματίδια που κατασκευάζονται και προστίθενται σε αγαθά για συγκεκριμένους σκοπούς. Ενώ, τα δευτερογενή MPs προκύπτουν από την αργή αποικοδόμηση μεγαλύτερων πλαστικών. Ανεξάρτητα από το πώς έχουν προκύψει τα MPs είναι επιβλαβή, τόσο για το περιβάλλον όσο και για την τροφική αλυσίδα, διότι αποτελούν ανεπιθύμητες παρεμβάσεις στα φυσικά οικοσυστήματα με επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, την ασφάλεια των τροφίμων και την επισιτιστική ασφάλεια. Η πανταχού παρουσία των MPs στο περιβάλλον και τα καταναλωτικά προϊόντα οδηγεί στην αναπόφευκτη έκθεση του ανθρώπου σε αυτά. MPs έχουν ταυτοποιηθεί, τόσο σε τρόφιμα, όσο και σε δείγματα αέρα. Η έκθεση του ανθρώπου μέσω της κατάποσης ή/και της εισπνοής μπορεί να επιφέρει δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία μέσω τουλάχιστον τριών πιθανών τρόπων: α) της τοξικότητας των σωματιδίων αυτών καθαυτών, β) της χημικής τοξικότητάς τους και γ) της λειτουργίας τους ως φορέων παθογόνων μικροοργανισμών. Παρ’ όλα αυτά, η γνώση σχετικά με την τοξικότητα των MPs είναι ακόμα περιορισμένη και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συγκέντρωση έκθεσης, τη χρονιότητα έκθεσης, τις ιδιότητες των σωματιδίων αυτών, την προσρόφηση επιμολυντών, τους ιστούς που εμπλέκονται, το στάδιο ανάπτυξης του οργανισμού και την εξατομικευμένη τρωτότητα, παράμετροι που απαιτούν περαιτέρω έρευνα. Ως εκ τούτου, η διακινδύνευση της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος από τα MPs αποτελεί σοβαρό ζήτημα και επί του παρόντος δεν μπορεί να εκτιμηθεί. Η ανησυχία επικεντρώνεται, όχι μόνο στην επίδραση των MPs αυτών καθαυτών, αλλά και στις εγγενείς χημικές ουσίες (κυρίως τα πρόσθετα) που φέρουν, καθώς και τους χημικούς επιμολυντές που προσροφούν, τους μικροοργανισμούς που φέρουν και μπορούν να απελευθερώνουν. Για να καταστεί εφικτή η εκτίμηση της διακινδύνευσης θα πρέπει να καλυφθούν τα κενά στην επιστημονική γνώση. Τα κενά αυτά αφορούν, κυρίως, τις αναλυτικές μεθόδους, τις τοξικολογικές μελέτες, την καταγραφή δεδομένων και των επιπτώσεων των MPs. Επί της ουσίας, απαιτείται περαιτέρω εμπεριστατωμένη έρευνα προκειμένου να σημειωθεί πρόοδος για την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος από τον αναδυόμενο αυτό ρυπαντή - σύμβολο της πλαστικής καταναλωτικής κοινωνίας. Η ρύπανση από τα πλαστικά σωματίδια έχει ήδη εξελιχθεί από πρόβλημα σε οριζόντια κρίση με επιπτώσεις στα ανθρώπινα και φυσικά περιβάλλοντα παγκοσμίως. Δεδομένων, τόσο της αβεβαιότητας, όσο και των κενών στην επιστημονική γνώση, επιβάλλεται άμεσα ένας ισορροπημένος τρόπος δράσης. Η ολιστική και διεπιστημονική προσέγγιση είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση του πολύπλευρου, ευρέως διαδεδομένου και πολύπλοκου χαρακτήρα αυτού του ζητήματος. Η αποτελεσματική πρόληψη συνιστά μια μακροπρόθεσμη διαδικασία που πρέπει να έχει ως αφετηρία τις εξυπνότερες επιλογές των καταναλωτών, τη συνείδηση και την υπευθυνότητα της βιομηχανίας, καθώς και ένα γενικό στρατηγικό πλαίσιο τοπικής και παγκόσμιας διακυβέρνησης.","abstract_has_math":false,"creators":["Βαραγγούλη Αναστασία","Varangouli Anastasia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:38:15Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2915170"],"render_values":[{"text":"uoadl:2915170","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2915170","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2915170","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2915170","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Βαραγγούλη Αναστασία","Varangouli Anastasia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2915170","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2915170"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Αναμφίβολα, το πλαστικό, ένα υλικό που κατασκευάστηκε από τον άνθρωπο, παρέχει τέτοια κοινωνικά και οικονομικά οφέλη, ώστε ένας κόσμος χωρίς πλαστικά, ή αλλιώς συνθετικά οργανικά πολυμερή, φαντάζει αδιανόητος σήμερα. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, όπως το χαμηλό του βάρος, η ανθεκτικότητα και η αντίσταση στη διάβρωση, δικαιολογούν την ευρεία χρήση του και τις αναρίθμητες εφαρμογές του, τόσο στη βιομηχανία, όσο και στην καθημερινή ζωή. Πρόσθετες χημικές ουσίες, συνήθως, ενσωματώνονται στα πλαστικά για να βελτιώσουν τις ιδιότητές τους. Η αύξηση της ζήτησης και της εξάρτησης από τα πλαστικά εξηγεί τη σημαντική αύξηση της παραγωγής τους τα τελευταία 50 χρόνια. Όμως, η εκτεταμένη τους χρήση έχει αμαυρωθεί από την αδιάκοπη άνοδο της πλαστικής και μικροπλαστικής ρύπανσης. Η αποικοδόμηση των κοινών συνθετικών πολυμερών, μια διαδικασία βαθμιαίου κατακερματισμού, μέσω αβιοτικών συνθηκών στα φυσικά περιβάλλοντα, οδηγεί στο σχηματισμό πλαστικών θραυσμάτων. Η επίμονη φύση των πλαστικών θραυσμάτων και οι δυσμενείς επιπτώσεις τους καθιστούν τη ρύπανση που προκαλούν ως ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά ζητήματα παγκοσμίως παράλληλα με την κλιματική αλλαγή και την οξίνιση των ωκεανών. Η πλαστική ρύπανση είναι αποτέλεσμα της μη αειφόρου χρήσης των πόρων και της αδιάκριτης απόρριψης των πλαστικών στο περιβάλλον, αποτελώντας απειλή για την οικονομία, τα οικοσυστήματα, αλλά και την ανθρώπινη υγεία στη σύγχρονη κοινωνία. Τα μικροπλαστικά (MPs), πλαστικά σωματίδια διαμέτρου μικρότερης των 5 χιλιοστών, υφίσταται περαιτέρω κατακερματισμό, συσσώρευση, έκπλυση και διασπορά στο σύνολο της βιόσφαιρας, δηλαδή, στο νερό: θαλάσσιο και γλυκό, στο έδαφος, καθώς και στον αέρα εξωτερικών και των εσωτερικών χώρων. Τα MPs, σήμερα, έχουν αναδειχθεί ως διαβόητοι και επικίνδυνοι περιβαλλοντικοί ρυπαντές. Η μικροπλαστική ρύπανση έχει καταγραφεί σε παγκόσμια κλίμακα από τους πόλους έως τον Ισημερινό. Συνεπώς, τα MPs είναι πανταχού παρόντα, χαρακτηρίζονται από επιμονή και ευρεία διασπορά. Τα MPs διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τα πρωτογενή και τα δευτερογενή. Τα πρωτογενή MPs αφορούν τα πλαστικά σωματίδια που κατασκευάζονται και προστίθενται σε αγαθά για συγκεκριμένους σκοπούς. Ενώ, τα δευτερογενή MPs προκύπτουν από την αργή αποικοδόμηση μεγαλύτερων πλαστικών. Ανεξάρτητα από το πώς έχουν προκύψει τα MPs είναι επιβλαβή, τόσο για το περιβάλλον όσο και για την τροφική αλυσίδα, διότι αποτελούν ανεπιθύμητες παρεμβάσεις στα φυσικά οικοσυστήματα με επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, την ασφάλεια των τροφίμων και την επισιτιστική ασφάλεια. Η πανταχού παρουσία των MPs στο περιβάλλον και τα καταναλωτικά προϊόντα οδηγεί στην αναπόφευκτη έκθεση του ανθρώπου σε αυτά. MPs έχουν ταυτοποιηθεί, τόσο σε τρόφιμα, όσο και σε δείγματα αέρα. Η έκθεση του ανθρώπου μέσω της κατάποσης ή/και της εισπνοής μπορεί να επιφέρει δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία μέσω τουλάχιστον τριών πιθανών τρόπων: α) της τοξικότητας των σωματιδίων αυτών καθαυτών, β) της χημικής τοξικότητάς τους και γ) της λειτουργίας τους ως φορέων παθογόνων μικροοργανισμών. Παρ’ όλα αυτά, η γνώση σχετικά με την τοξικότητα των MPs είναι ακόμα περιορισμένη και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συγκέντρωση έκθεσης, τη χρονιότητα έκθεσης, τις ιδιότητες των σωματιδίων αυτών, την προσρόφηση επιμολυντών, τους ιστούς που εμπλέκονται, το στάδιο ανάπτυξης του οργανισμού και την εξατομικευμένη τρωτότητα, παράμετροι που απαιτούν περαιτέρω έρευνα. Ως εκ τούτου, η διακινδύνευση της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος από τα MPs αποτελεί σοβαρό ζήτημα και επί του παρόντος δεν μπορεί να εκτιμηθεί. Η ανησυχία επικεντρώνεται, όχι μόνο στην επίδραση των MPs αυτών καθαυτών, αλλά και στις εγγενείς χημικές ουσίες (κυρίως τα πρόσθετα) που φέρουν, καθώς και τους χημικούς επιμολυντές που προσροφούν, τους μικροοργανισμούς που φέρουν και μπορούν να απελευθερώνουν. Για να καταστεί εφικτή η εκτίμηση της διακινδύνευσης θα πρέπει να καλυφθούν τα κενά στην επιστημονική γνώση. Τα κενά αυτά αφορούν, κυρίως, τις αναλυτικές μεθόδους, τις τοξικολογικές μελέτες, την καταγραφή δεδομένων και των επιπτώσεων των MPs. Επί της ουσίας, απαιτείται περαιτέρω εμπεριστατωμένη έρευνα προκειμένου να σημειωθεί πρόοδος για την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος από τον αναδυόμενο αυτό ρυπαντή - σύμβολο της πλαστικής καταναλωτικής κοινωνίας. Η ρύπανση από τα πλαστικά σωματίδια έχει ήδη εξελιχθεί από πρόβλημα σε οριζόντια κρίση με επιπτώσεις στα ανθρώπινα και φυσικά περιβάλλοντα παγκοσμίως. Δεδομένων, τόσο της αβεβαιότητας, όσο και των κενών στην επιστημονική γνώση, επιβάλλεται άμεσα ένας ισορροπημένος τρόπος δράσης. Η ολιστική και διεπιστημονική προσέγγιση είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση του πολύπλευρου, ευρέως διαδεδομένου και πολύπλοκου χαρακτήρα αυτού του ζητήματος. Η αποτελεσματική πρόληψη συνιστά μια μακροπρόθεσμη διαδικασία που πρέπει να έχει ως αφετηρία τις εξυπνότερες επιλογές των καταναλωτών, τη συνείδηση και την υπευθυνότητα της βιομηχανίας, καθώς και ένα γενικό στρατηγικό πλαίσιο τοπικής και παγκόσμιας διακυβέρνησης.","Undoubtedly, plastic, a manmade material, provides such societal and economic benefits, so as a world without plastics, or synthetic organic polymers, seems to be unimaginable today. Their specific characteristics, especially the light weight, durability and corrosion resistance justify their wide-spread use and innumerous applications in industry and in daily life. Additives are usually added to plastics in order to improve their properties. The increase demand for and reliance on plastics explain the significant increase in global production of plastics in the last 50 years. However, their extent use has become tainted by the unrelenting rise of plastic and microplastic pollution. Common synthetic polymers degradation, a process of gradual fragmentation, through mainly abiotic procedure in natural environment, leads to plastic debris formation. Plastic debris’ persistent nature and deleterious effects make this issue one of the world’s foremost environmental concerns, alongside climate change and ocean acidification. Plastic pollution has been generated by the unsustainable use and indiscriminate disposal of plastic products in modern society threatening economies, ecosystems and human health. Microplastics (MPs), plastic particles less than 5mm in diameter, are fragmenting further, accumulating, leaching and spreading throughout the biosphere, including water systems, soil as well as outdoor and indoor air. MPs have emerged as a notorious and hazardous environmental pollutant. MP pollution has been reported on a global scale from the poles to the equator. Thus, MPs are ubiquitous, persistent and widely distributed contaminants. MPs can be broadly separated into two categories: primary and secondary. Primary MPs refer to particles manufactured and added to commodities for specific purposes. In contrast, secondary MPs originate from the slow degradation of larger plastics. Regardless of whether MPs are originally and purposely created are harmful to both the environment and the food chain because they are undesirable intrusions on natural ecosystems with implications on biodiversity, food safety and food security. The ubiquitous nature of MPs in the environment and in consumer products leads to the inevitable human exposure to these particles. MPs have been identified in food consumed by human and in air samples. Thus, exposure to MPs via ingestion or/and inhalation could lead to adverse human health effects by at least three possible means: a) particle toxicity, b) chemical toxicity and c) pathogen microorganisms’ vectors. Nonetheless, knowledge on MP toxicity is still limited and largely influenced by exposure concentration, chronic exposure, particle properties, absorbed contaminants, tissues involved, the development stage of the organism and individual susceptibility requiring further research. Consequently, the risk posed by MPs for human and environment has become a hot topic and presently could not be assessed. The concern is focused not only on the effect of MPs as such, but also on additives and chemical contaminants absorbed and microorganisms carried by MPs that may be released and affect negatively human, animals and environmental health. A number of knowledge gaps should be filled to enable a correct and actual risk assessment for environment and human health. Identified gaps in analytical methodologies, toxicity studies, monitoring data and effects of MPs should be covered to properly assess and manage this emerging risk. Therefore, dedicated and robust research is needed in order to make progress toward protecting both public health and environment from the hazardous consequences of living in the plastic age. Plastic particles pollution has already evolved from being a problem to a cross-cutting crisis impacting natural and human environments across the world. Given the uncertainties and scientific knowledge gaps, a balanced act is urgently required. Holistic and interdisciplinary approach is needed to address the multifaceted, wide-spread and complex nature of this issue. A truly effective prevention is a long-term process that must begin at the ground level with smarter consumer choices, industrial consciousness and responsibility as well as an overarching local and global governance framework."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μικροπλαστικά: Αναδυόμενος περιβαλλοντικός κίνδυνος με δυνητικές επιπτώσεις στην υγεία"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Βαραγγούλη Αναστασία","Varangouli Anastasia"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Αναμφίβολα, το πλαστικό, ένα υλικό που κατασκευάστηκε από τον άνθρωπο, παρέχει τέτοια κοινωνικά και οικονομικά οφέλη, ώστε ένας κόσμος χωρίς πλαστικά, ή αλλιώς συνθετικά οργανικά πολυμερή, φαντάζει αδιανόητος σήμερα. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, όπως το χαμηλό του βάρος, η ανθεκτικότητα και η αντίσταση στη διάβρωση, δικαιολογούν την ευρεία χρήση του και τις αναρίθμητες εφαρμογές του, τόσο στη βιομηχανία, όσο και στην καθημερινή ζωή. Πρόσθετες χημικές ουσίες, συνήθως, ενσωματώνονται στα πλαστικά για να βελτιώσουν τις ιδιότητές τους. Η αύξηση της ζήτησης και της εξάρτησης από τα πλαστικά εξηγεί τη σημαντική αύξηση της παραγωγής τους τα τελευταία 50 χρόνια. Όμως, η εκτεταμένη τους χρήση έχει αμαυρωθεί από την αδιάκοπη άνοδο της πλαστικής και μικροπλαστικής ρύπανσης. Η αποικοδόμηση των κοινών συνθετικών πολυμερών, μια διαδικασία βαθμιαίου κατακερματισμού, μέσω αβιοτικών συνθηκών στα φυσικά περιβάλλοντα, οδηγεί στο σχηματισμό πλαστικών θραυσμάτων. Η επίμονη φύση των πλαστικών θραυσμάτων και οι δυσμενείς επιπτώσεις τους καθιστούν τη ρύπανση που προκαλούν ως ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά ζητήματα παγκοσμίως παράλληλα με την κλιματική αλλαγή και την οξίνιση των ωκεανών. Η πλαστική ρύπανση είναι αποτέλεσμα της μη αειφόρου χρήσης των πόρων και της αδιάκριτης απόρριψης των πλαστικών στο περιβάλλον, αποτελώντας απειλή για την οικονομία, τα οικοσυστήματα, αλλά και την ανθρώπινη υγεία στη σύγχρονη κοινωνία. Τα μικροπλαστικά (MPs), πλαστικά σωματίδια διαμέτρου μικρότερης των 5 χιλιοστών, υφίσταται περαιτέρω κατακερματισμό, συσσώρευση, έκπλυση και διασπορά στο σύνολο της βιόσφαιρας, δηλαδή, στο νερό: θαλάσσιο και γλυκό, στο έδαφος, καθώς και στον αέρα εξωτερικών και των εσωτερικών χώρων. Τα MPs, σήμερα, έχουν αναδειχθεί ως διαβόητοι και επικίνδυνοι περιβαλλοντικοί ρυπαντές. Η μικροπλαστική ρύπανση έχει καταγραφεί σε παγκόσμια κλίμακα από τους πόλους έως τον Ισημερινό. Συνεπώς, τα MPs είναι πανταχού παρόντα, χαρακτηρίζονται από επιμονή και ευρεία διασπορά. Τα MPs διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τα πρωτογενή και τα δευτερογενή. Τα πρωτογενή MPs αφορούν τα πλαστικά σωματίδια που κατασκευάζονται και προστίθενται σε αγαθά για συγκεκριμένους σκοπούς. Ενώ, τα δευτερογενή MPs προκύπτουν από την αργή αποικοδόμηση μεγαλύτερων πλαστικών. Ανεξάρτητα από το πώς έχουν προκύψει τα MPs είναι επιβλαβή, τόσο για το περιβάλλον όσο και για την τροφική αλυσίδα, διότι αποτελούν ανεπιθύμητες παρεμβάσεις στα φυσικά οικοσυστήματα με επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, την ασφάλεια των τροφίμων και την επισιτιστική ασφάλεια. Η πανταχού παρουσία των MPs στο περιβάλλον και τα καταναλωτικά προϊόντα οδηγεί στην αναπόφευκτη έκθεση του ανθρώπου σε αυτά. MPs έχουν ταυτοποιηθεί, τόσο σε τρόφιμα, όσο και σε δείγματα αέρα. Η έκθεση του ανθρώπου μέσω της κατάποσης ή/και της εισπνοής μπορεί να επιφέρει δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία μέσω τουλάχιστον τριών πιθανών τρόπων: α) της τοξικότητας των σωματιδίων αυτών καθαυτών, β) της χημικής τοξικότητάς τους και γ) της λειτουργίας τους ως φορέων παθογόνων μικροοργανισμών. Παρ’ όλα αυτά, η γνώση σχετικά με την τοξικότητα των MPs είναι ακόμα περιορισμένη και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συγκέντρωση έκθεσης, τη χρονιότητα έκθεσης, τις ιδιότητες των σωματιδίων αυτών, την προσρόφηση επιμολυντών, τους ιστούς που εμπλέκονται, το στάδιο ανάπτυξης του οργανισμού και την εξατομικευμένη τρωτότητα, παράμετροι που απαιτούν περαιτέρω έρευνα. Ως εκ τούτου, η διακινδύνευση της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος από τα MPs αποτελεί σοβαρό ζήτημα και επί του παρόντος δεν μπορεί να εκτιμηθεί. Η ανησυχία επικεντρώνεται, όχι μόνο στην επίδραση των MPs αυτών καθαυτών, αλλά και στις εγγενείς χημικές ουσίες (κυρίως τα πρόσθετα) που φέρουν, καθώς και τους χημικούς επιμολυντές που προσροφούν, τους μικροοργανισμούς που φέρουν και μπορούν να απελευθερώνουν. Για να καταστεί εφικτή η εκτίμηση της διακινδύνευσης θα πρέπει να καλυφθούν τα κενά στην επιστημονική γνώση. Τα κενά αυτά αφορούν, κυρίως, τις αναλυτικές μεθόδους, τις τοξικολογικές μελέτες, την καταγραφή δεδομένων και των επιπτώσεων των MPs. Επί της ουσίας, απαιτείται περαιτέρω εμπεριστατωμένη έρευνα προκειμένου να σημειωθεί πρόοδος για την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος από τον αναδυόμενο αυτό ρυπαντή - σύμβολο της πλαστικής καταναλωτικής κοινωνίας. Η ρύπανση από τα πλαστικά σωματίδια έχει ήδη εξελιχθεί από πρόβλημα σε οριζόντια κρίση με επιπτώσεις στα ανθρώπινα και φυσικά περιβάλλοντα παγκοσμίως. Δεδομένων, τόσο της αβεβαιότητας, όσο και των κενών στην επιστημονική γνώση, επιβάλλεται άμεσα ένας ισορροπημένος τρόπος δράσης. Η ολιστική και διεπιστημονική προσέγγιση είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση του πολύπλευρου, ευρέως διαδεδομένου και πολύπλοκου χαρακτήρα αυτού του ζητήματος. Η αποτελεσματική πρόληψη συνιστά μια μακροπρόθεσμη διαδικασία που πρέπει να έχει ως αφετηρία τις εξυπνότερες επιλογές των καταναλωτών, τη συνείδηση και την υπευθυνότητα της βιομηχανίας, καθώς και ένα γενικό στρατηγικό πλαίσιο τοπικής και παγκόσμιας διακυβέρνησης.","Undoubtedly, plastic, a manmade material, provides such societal and economic benefits, so as a world without plastics, or synthetic organic polymers, seems to be unimaginable today. Their specific characteristics, especially the light weight, durability and corrosion resistance justify their wide-spread use and innumerous applications in industry and in daily life. Additives are usually added to plastics in order to improve their properties. The increase demand for and reliance on plastics explain the significant increase in global production of plastics in the last 50 years. However, their extent use has become tainted by the unrelenting rise of plastic and microplastic pollution. Common synthetic polymers degradation, a process of gradual fragmentation, through mainly abiotic procedure in natural environment, leads to plastic debris formation. Plastic debris’ persistent nature and deleterious effects make this issue one of the world’s foremost environmental concerns, alongside climate change and ocean acidification. Plastic pollution has been generated by the unsustainable use and indiscriminate disposal of plastic products in modern society threatening economies, ecosystems and human health. Microplastics (MPs), plastic particles less than 5mm in diameter, are fragmenting further, accumulating, leaching and spreading throughout the biosphere, including water systems, soil as well as outdoor and indoor air. MPs have emerged as a notorious and hazardous environmental pollutant. MP pollution has been reported on a global scale from the poles to the equator. Thus, MPs are ubiquitous, persistent and widely distributed contaminants. MPs can be broadly separated into two categories: primary and secondary. Primary MPs refer to particles manufactured and added to commodities for specific purposes. In contrast, secondary MPs originate from the slow degradation of larger plastics. Regardless of whether MPs are originally and purposely created are harmful to both the environment and the food chain because they are undesirable intrusions on natural ecosystems with implications on biodiversity, food safety and food security. The ubiquitous nature of MPs in the environment and in consumer products leads to the inevitable human exposure to these particles. MPs have been identified in food consumed by human and in air samples. Thus, exposure to MPs via ingestion or/and inhalation could lead to adverse human health effects by at least three possible means: a) particle toxicity, b) chemical toxicity and c) pathogen microorganisms’ vectors. Nonetheless, knowledge on MP toxicity is still limited and largely influenced by exposure concentration, chronic exposure, particle properties, absorbed contaminants, tissues involved, the development stage of the organism and individual susceptibility requiring further research. Consequently, the risk posed by MPs for human and environment has become a hot topic and presently could not be assessed. The concern is focused not only on the effect of MPs as such, but also on additives and chemical contaminants absorbed and microorganisms carried by MPs that may be released and affect negatively human, animals and environmental health. A number of knowledge gaps should be filled to enable a correct and actual risk assessment for environment and human health. Identified gaps in analytical methodologies, toxicity studies, monitoring data and effects of MPs should be covered to properly assess and manage this emerging risk. Therefore, dedicated and robust research is needed in order to make progress toward protecting both public health and environment from the hazardous consequences of living in the plastic age. Plastic particles pollution has already evolved from being a problem to a cross-cutting crisis impacting natural and human environments across the world. Given the uncertainties and scientific knowledge gaps, a balanced act is urgently required. Holistic and interdisciplinary approach is needed to address the multifaceted, wide-spread and complex nature of this issue. A truly effective prevention is a long-term process that must begin at the ground level with smarter consumer choices, industrial consciousness and responsibility as well as an overarching local and global governance framework."],"dc:identifier":["uoadl:2915170","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2915170"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μικροπλαστικά: Αναδυόμενος περιβαλλοντικός κίνδυνος με δυνητικές επιπτώσεις στην υγεία"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:38:15Z"}