{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2916064"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2916064","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Στρες και ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Συγχρονική μελέτη","abstract":"Σύγχρονα δεδομένα δίνουν έμφαση στη συσχέτιση μεταξύ HPA άξονα, κορτιζόλης και Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής (Obsessive Compulsive Disorder-OCD). Ωστόσο, μέχρι σήμερα, τα επίπεδα κορτιζόλης στους OCD ασθενείς έχουν μετρηθεί στο πλάσμα του αίματος, το σάλιο ή τα ούρα, οδηγώντας έτσι σε αμφιλεγόμενα αποτελέσματα εξαιτίας της έλλειψης σταθερότητας αυτών των μεθόδων μέτρησης της ορμόνης. Ο σκοπός αυτής της μελέτης ήταν να διερευνήσει τα μέσα επίπεδα έκθεσης στο στρες 32 ασθενών με OCD και 32 υγιών (ομάδα ελέγχου), σε αντιστοιχία ως προς το φύλο και την ηλικία, μέσω της μέτρησης της ενδογενούς κορτιζόλης σε δείγματα τρίχας ενδεικτικά του διαστήματος των τριών τελευταίων μηνών. Η κλίμακα Y-BOCS χρησιμοποιήθηκε για τη μέτρηση της βαρύτητας των συμπτωμάτων της ομάδας OCD. Τα ψυχομετρικά εργαλεία, τα οποία περιελάμβαναν την κλίμακα Κατάθλιψης του Beck, το Ερωτηματολόγιο Φόβου των Mark και Matthews, το Ερωτηματολόγιο Άγχους του Spielberg, την Κλίμακα Αντιλαμβανόμενου Στρες και την Κλίμακα Βιωμάτων στις Κοντινές Σχέσεις, χορηγήθηκαν σε όλους τους συμμετέχοντες. Οι OCD ασθενείς παρουσίασαν σημαντικά χαμηλότερες συγκεντρώσεις κορτιζόλης τρίχας από την ομάδα ελέγχου (p=0.001, r=0.41). Παρόλα αυτά, οι ασθενείς είχαν σημαντικά υψηλότερες βαθμολογίες σε όλα τα ψυχομετρικά εργαλεία που δόθηκαν, με μέτρια έως υψηλά μεγέθη επίδρασης για όλες τις αναφερθείσες διαφορές. Δεν βρέθηκε σημαντική συσχέτιση μεταξύ των συγκεντρώσεων κορτιζόλης τρίχας και των συνολικών βαθμολογιών της Y-BOCS. Έπειτα από την κατηγοριοποίηση των ασθενών σε υποτύπους, ανάλογα με τη φύση της συμπτωματολογίας τους, οι ασθενείς με ιδεοληψίες μόλυνσης και καταναγκασμούς καθαριότητας (“washers/cleaners”) εμφάνισαν τα χαμηλότερα επίπεδα κορτιζόλης τρίχας (σε σύγκριση με τις κατηγορίες “έλεγχος/πρόκληση βλάβης”, “τάξη/συμμετρία” και “σεξουαλικές/θρησκετικές ιδεοληψίες”). Το καινοτόμο εύρημα της υποκορτιζολαιμίας σε ασθενείς με OCD, θα μπορούσε να αποδοθεί σε πιθανή καθοδική ρύθμιση (down-regulation) του HPA άξονα, ως προσαρμοστική απόκριση στην έκθεση στο χρόνιο στρες των ασθενών αυτών. Δεδομένου ότι οι υπότυποι της διαταραχής συμβάλλουν στη μεγάλη ετερογένειά της, μελέτες με μεγαλύτερα δείγματα θα μπορούσαν να εξετάσουν τις συγκεντρώσεις κορτιζόλης τρίχας σε ασθενείς με διαφορετική OCD συμπτωματολογία, με σκοπό την ανάπτυξη και τη διαμόρφωση διαφορετικών νευροενδοκρινικών προφίλ. Περαιτέρω έρευνα είναι απαραίτητη προκειμένου να διερευνηθεί η δραστηριότητα του HPA άξονα κατά τη διάρκεια της διαταραχής, τόσο, δηλαδή, στην έναρξη της, στην υποχώρηση των συμπτωμάτων, όσο και σε πιθανές υποτροπές.","abstract_html":"Σύγχρονα δεδομένα δίνουν έμφαση στη συσχέτιση μεταξύ HPA άξονα, κορτιζόλης και Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής (Obsessive Compulsive Disorder-OCD). Ωστόσο, μέχρι σήμερα, τα επίπεδα κορτιζόλης στους OCD ασθενείς έχουν μετρηθεί στο πλάσμα του αίματος, το σάλιο ή τα ούρα, οδηγώντας έτσι σε αμφιλεγόμενα αποτελέσματα εξαιτίας της έλλειψης σταθερότητας αυτών των μεθόδων μέτρησης της ορμόνης. Ο σκοπός αυτής της μελέτης ήταν να διερευνήσει τα μέσα επίπεδα έκθεσης στο στρες 32 ασθενών με OCD και 32 υγιών (ομάδα ελέγχου), σε αντιστοιχία ως προς το φύλο και την ηλικία, μέσω της μέτρησης της ενδογενούς κορτιζόλης σε δείγματα τρίχας ενδεικτικά του διαστήματος των τριών τελευταίων μηνών. Η κλίμακα Y-BOCS χρησιμοποιήθηκε για τη μέτρηση της βαρύτητας των συμπτωμάτων της ομάδας OCD. Τα ψυχομετρικά εργαλεία, τα οποία περιελάμβαναν την κλίμακα Κατάθλιψης του Beck, το Ερωτηματολόγιο Φόβου των Mark και Matthews, το Ερωτηματολόγιο Άγχους του Spielberg, την Κλίμακα Αντιλαμβανόμενου Στρες και την Κλίμακα Βιωμάτων στις Κοντινές Σχέσεις, χορηγήθηκαν σε όλους τους συμμετέχοντες. Οι OCD ασθενείς παρουσίασαν σημαντικά χαμηλότερες συγκεντρώσεις κορτιζόλης τρίχας από την ομάδα ελέγχου (p=0.001, r=0.41). Παρόλα αυτά, οι ασθενείς είχαν σημαντικά υψηλότερες βαθμολογίες σε όλα τα ψυχομετρικά εργαλεία που δόθηκαν, με μέτρια έως υψηλά μεγέθη επίδρασης για όλες τις αναφερθείσες διαφορές. Δεν βρέθηκε σημαντική συσχέτιση μεταξύ των συγκεντρώσεων κορτιζόλης τρίχας και των συνολικών βαθμολογιών της Y-BOCS. Έπειτα από την κατηγοριοποίηση των ασθενών σε υποτύπους, ανάλογα με τη φύση της συμπτωματολογίας τους, οι ασθενείς με ιδεοληψίες μόλυνσης και καταναγκασμούς καθαριότητας (“washers/cleaners”) εμφάνισαν τα χαμηλότερα επίπεδα κορτιζόλης τρίχας (σε σύγκριση με τις κατηγορίες “έλεγχος/πρόκληση βλάβης”, “τάξη/συμμετρία” και “σεξουαλικές/θρησκετικές ιδεοληψίες”). Το καινοτόμο εύρημα της υποκορτιζολαιμίας σε ασθενείς με OCD, θα μπορούσε να αποδοθεί σε πιθανή καθοδική ρύθμιση (down-regulation) του HPA άξονα, ως προσαρμοστική απόκριση στην έκθεση στο χρόνιο στρες των ασθενών αυτών. Δεδομένου ότι οι υπότυποι της διαταραχής συμβάλλουν στη μεγάλη ετερογένειά της, μελέτες με μεγαλύτερα δείγματα θα μπορούσαν να εξετάσουν τις συγκεντρώσεις κορτιζόλης τρίχας σε ασθενείς με διαφορετική OCD συμπτωματολογία, με σκοπό την ανάπτυξη και τη διαμόρφωση διαφορετικών νευροενδοκρινικών προφίλ. Περαιτέρω έρευνα είναι απαραίτητη προκειμένου να διερευνηθεί η δραστηριότητα του HPA άξονα κατά τη διάρκεια της διαταραχής, τόσο, δηλαδή, στην έναρξη της, στην υποχώρηση των συμπτωμάτων, όσο και σε πιθανές υποτροπές.","abstract_has_math":false,"creators":["Κουμάνταρου-Μαλισιόβα Έλλη","Koumantarou-Malisiova Elli"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:38:23Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2916064"],"render_values":[{"text":"uoadl:2916064","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2916064","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2916064","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2916064","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κουμάνταρου-Μαλισιόβα Έλλη","Koumantarou-Malisiova Elli"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2916064","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2916064"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σύγχρονα δεδομένα δίνουν έμφαση στη συσχέτιση μεταξύ HPA άξονα, κορτιζόλης και Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής (Obsessive Compulsive Disorder-OCD). Ωστόσο, μέχρι σήμερα, τα επίπεδα κορτιζόλης στους OCD ασθενείς έχουν μετρηθεί στο πλάσμα του αίματος, το σάλιο ή τα ούρα, οδηγώντας έτσι σε αμφιλεγόμενα αποτελέσματα εξαιτίας της έλλειψης σταθερότητας αυτών των μεθόδων μέτρησης της ορμόνης. Ο σκοπός αυτής της μελέτης ήταν να διερευνήσει τα μέσα επίπεδα έκθεσης στο στρες 32 ασθενών με OCD και 32 υγιών (ομάδα ελέγχου), σε αντιστοιχία ως προς το φύλο και την ηλικία, μέσω της μέτρησης της ενδογενούς κορτιζόλης σε δείγματα τρίχας ενδεικτικά του διαστήματος των τριών τελευταίων μηνών. Η κλίμακα Y-BOCS χρησιμοποιήθηκε για τη μέτρηση της βαρύτητας των συμπτωμάτων της ομάδας OCD. Τα ψυχομετρικά εργαλεία, τα οποία περιελάμβαναν την κλίμακα Κατάθλιψης του Beck, το Ερωτηματολόγιο Φόβου των Mark και Matthews, το Ερωτηματολόγιο Άγχους του Spielberg, την Κλίμακα Αντιλαμβανόμενου Στρες και την Κλίμακα Βιωμάτων στις Κοντινές Σχέσεις, χορηγήθηκαν σε όλους τους συμμετέχοντες. Οι OCD ασθενείς παρουσίασαν σημαντικά χαμηλότερες συγκεντρώσεις κορτιζόλης τρίχας από την ομάδα ελέγχου (p=0.001, r=0.41). Παρόλα αυτά, οι ασθενείς είχαν σημαντικά υψηλότερες βαθμολογίες σε όλα τα ψυχομετρικά εργαλεία που δόθηκαν, με μέτρια έως υψηλά μεγέθη επίδρασης για όλες τις αναφερθείσες διαφορές. Δεν βρέθηκε σημαντική συσχέτιση μεταξύ των συγκεντρώσεων κορτιζόλης τρίχας και των συνολικών βαθμολογιών της Y-BOCS. Έπειτα από την κατηγοριοποίηση των ασθενών σε υποτύπους, ανάλογα με τη φύση της συμπτωματολογίας τους, οι ασθενείς με ιδεοληψίες μόλυνσης και καταναγκασμούς καθαριότητας (“washers/cleaners”) εμφάνισαν τα χαμηλότερα επίπεδα κορτιζόλης τρίχας (σε σύγκριση με τις κατηγορίες “έλεγχος/πρόκληση βλάβης”, “τάξη/συμμετρία” και “σεξουαλικές/θρησκετικές ιδεοληψίες”). Το καινοτόμο εύρημα της υποκορτιζολαιμίας σε ασθενείς με OCD, θα μπορούσε να αποδοθεί σε πιθανή καθοδική ρύθμιση (down-regulation) του HPA άξονα, ως προσαρμοστική απόκριση στην έκθεση στο χρόνιο στρες των ασθενών αυτών. Δεδομένου ότι οι υπότυποι της διαταραχής συμβάλλουν στη μεγάλη ετερογένειά της, μελέτες με μεγαλύτερα δείγματα θα μπορούσαν να εξετάσουν τις συγκεντρώσεις κορτιζόλης τρίχας σε ασθενείς με διαφορετική OCD συμπτωματολογία, με σκοπό την ανάπτυξη και τη διαμόρφωση διαφορετικών νευροενδοκρινικών προφίλ. Περαιτέρω έρευνα είναι απαραίτητη προκειμένου να διερευνηθεί η δραστηριότητα του HPA άξονα κατά τη διάρκεια της διαταραχής, τόσο, δηλαδή, στην έναρξη της, στην υποχώρηση των συμπτωμάτων, όσο και σε πιθανές υποτροπές.","Recent findings highlight the association between HPA axis, cortisol and Obsessive Compulsive Disorder. However, to date, cortisol levels of OCD patients have been assessed in body fluids, such as serum, saliva or urine, leading to ambiguous results due to lack of stability of these methods. The aim of this study was to investigate mean levels of stress exposure in 32 OCD patients compared to 32 sex and age-matched healthy controls via measuring endogenous cortisol in hair segments reflecting the last 3 months. Psychometric measures, which included BDI, FQ, STAI, PSS and ECQ-R, were distributed to all participants. OCD patients showed significantly lower hair cortisol concentrations than healthy controls (p=0.001, r=0.41). Nevertheless, OCD patients exhibited significantly higher scores than control group, in all psychometric instruments administered, with medium to high effect sizes for all mentioned differences. No significant correlation was found between HCC and Y-BOCS total scores. After classifying OCD patients into subtypes, according to the nature of their symptomatology, “washers/cleaners” showed the lowest HCC (compared to the categories “checking/harming”, “ordering/symmetry” and “sexual/religious obsessions”). The novel finding of hypocortisolism on OCD patients could be attributed to a possible down-regulation of the HPA axis, as an adaptive response to chronic stress exposure. Given that disorder’s subtypes contribute to the great heterogeneity in OCD spectrum, studies with larger samples could investigate HCC in patients with distinct symptomatology, so as to develop a basis for neuroendocrine profiling. Further work is needed in order to explore HPA axis’ activity over the course of the disorder."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Στρες και ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Συγχρονική μελέτη"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κουμάνταρου-Μαλισιόβα Έλλη","Koumantarou-Malisiova Elli"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Σύγχρονα δεδομένα δίνουν έμφαση στη συσχέτιση μεταξύ HPA άξονα, κορτιζόλης και Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής (Obsessive Compulsive Disorder-OCD). Ωστόσο, μέχρι σήμερα, τα επίπεδα κορτιζόλης στους OCD ασθενείς έχουν μετρηθεί στο πλάσμα του αίματος, το σάλιο ή τα ούρα, οδηγώντας έτσι σε αμφιλεγόμενα αποτελέσματα εξαιτίας της έλλειψης σταθερότητας αυτών των μεθόδων μέτρησης της ορμόνης. Ο σκοπός αυτής της μελέτης ήταν να διερευνήσει τα μέσα επίπεδα έκθεσης στο στρες 32 ασθενών με OCD και 32 υγιών (ομάδα ελέγχου), σε αντιστοιχία ως προς το φύλο και την ηλικία, μέσω της μέτρησης της ενδογενούς κορτιζόλης σε δείγματα τρίχας ενδεικτικά του διαστήματος των τριών τελευταίων μηνών. Η κλίμακα Y-BOCS χρησιμοποιήθηκε για τη μέτρηση της βαρύτητας των συμπτωμάτων της ομάδας OCD. Τα ψυχομετρικά εργαλεία, τα οποία περιελάμβαναν την κλίμακα Κατάθλιψης του Beck, το Ερωτηματολόγιο Φόβου των Mark και Matthews, το Ερωτηματολόγιο Άγχους του Spielberg, την Κλίμακα Αντιλαμβανόμενου Στρες και την Κλίμακα Βιωμάτων στις Κοντινές Σχέσεις, χορηγήθηκαν σε όλους τους συμμετέχοντες. Οι OCD ασθενείς παρουσίασαν σημαντικά χαμηλότερες συγκεντρώσεις κορτιζόλης τρίχας από την ομάδα ελέγχου (p=0.001, r=0.41). Παρόλα αυτά, οι ασθενείς είχαν σημαντικά υψηλότερες βαθμολογίες σε όλα τα ψυχομετρικά εργαλεία που δόθηκαν, με μέτρια έως υψηλά μεγέθη επίδρασης για όλες τις αναφερθείσες διαφορές. Δεν βρέθηκε σημαντική συσχέτιση μεταξύ των συγκεντρώσεων κορτιζόλης τρίχας και των συνολικών βαθμολογιών της Y-BOCS. Έπειτα από την κατηγοριοποίηση των ασθενών σε υποτύπους, ανάλογα με τη φύση της συμπτωματολογίας τους, οι ασθενείς με ιδεοληψίες μόλυνσης και καταναγκασμούς καθαριότητας (“washers/cleaners”) εμφάνισαν τα χαμηλότερα επίπεδα κορτιζόλης τρίχας (σε σύγκριση με τις κατηγορίες “έλεγχος/πρόκληση βλάβης”, “τάξη/συμμετρία” και “σεξουαλικές/θρησκετικές ιδεοληψίες”). Το καινοτόμο εύρημα της υποκορτιζολαιμίας σε ασθενείς με OCD, θα μπορούσε να αποδοθεί σε πιθανή καθοδική ρύθμιση (down-regulation) του HPA άξονα, ως προσαρμοστική απόκριση στην έκθεση στο χρόνιο στρες των ασθενών αυτών. Δεδομένου ότι οι υπότυποι της διαταραχής συμβάλλουν στη μεγάλη ετερογένειά της, μελέτες με μεγαλύτερα δείγματα θα μπορούσαν να εξετάσουν τις συγκεντρώσεις κορτιζόλης τρίχας σε ασθενείς με διαφορετική OCD συμπτωματολογία, με σκοπό την ανάπτυξη και τη διαμόρφωση διαφορετικών νευροενδοκρινικών προφίλ. Περαιτέρω έρευνα είναι απαραίτητη προκειμένου να διερευνηθεί η δραστηριότητα του HPA άξονα κατά τη διάρκεια της διαταραχής, τόσο, δηλαδή, στην έναρξη της, στην υποχώρηση των συμπτωμάτων, όσο και σε πιθανές υποτροπές.","Recent findings highlight the association between HPA axis, cortisol and Obsessive Compulsive Disorder. However, to date, cortisol levels of OCD patients have been assessed in body fluids, such as serum, saliva or urine, leading to ambiguous results due to lack of stability of these methods. The aim of this study was to investigate mean levels of stress exposure in 32 OCD patients compared to 32 sex and age-matched healthy controls via measuring endogenous cortisol in hair segments reflecting the last 3 months. Psychometric measures, which included BDI, FQ, STAI, PSS and ECQ-R, were distributed to all participants. OCD patients showed significantly lower hair cortisol concentrations than healthy controls (p=0.001, r=0.41). Nevertheless, OCD patients exhibited significantly higher scores than control group, in all psychometric instruments administered, with medium to high effect sizes for all mentioned differences. No significant correlation was found between HCC and Y-BOCS total scores. After classifying OCD patients into subtypes, according to the nature of their symptomatology, “washers/cleaners” showed the lowest HCC (compared to the categories “checking/harming”, “ordering/symmetry” and “sexual/religious obsessions”). The novel finding of hypocortisolism on OCD patients could be attributed to a possible down-regulation of the HPA axis, as an adaptive response to chronic stress exposure. Given that disorder’s subtypes contribute to the great heterogeneity in OCD spectrum, studies with larger samples could investigate HCC in patients with distinct symptomatology, so as to develop a basis for neuroendocrine profiling. Further work is needed in order to explore HPA axis’ activity over the course of the disorder."],"dc:identifier":["uoadl:2916064","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2916064"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Στρες και ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Συγχρονική μελέτη"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:38:23Z"}