{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2917072"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2917072","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Concentration and speciation of thallium in modern seafloor massive sulphides, Kolumbo arc-volcano (Santorini), Greece: Insights from laser ablation-inductively coupled plasma-mass spectrometry (LA-ICP-MS)","abstract":"Τα σύγχρονα υποθαλάσσια Υδροθερμικά Συστήματα και τα σχετιζόμενα με αυτά κοιτάσματα υποθαλάσσιων συμπαγών θειούχων μεταλλευμάτων (SMS), αποτελούν ένα φυσικό εργαστήριο σύγχρονης απόθεσης μεταλλευμάτων, και όντας το πλησιέστερο σύγχρονο ανάλογο των VMS (παλαιών κοιτασμάτων ηφαιστειογενών συμπαγών θειούχων μεταλλευμάτων), παρέχουν γνώση σε σχέση με τις διαδικασίες σχηματισμού τους. Επιπλέον, περιέχουν σημαντικές ποσότητες πολύτιμων και κρίσιμων μετάλλων που θα μπορούσαν να εξορυχθούν, όπως ο χρυσός, καθώς επίσης τοξικά μέταλλα και μεταλλοειδή (As, Sb, Hg). Όλες αυτές οι πληροφορίες είναι πολύ σημαντικές τόσο για τον τρόπο εμπλουτισμού σε μέταλλα όσο και για την ανάκτηση αυτών των μετάλλων από τα κοιτάσματα VMS. Στον κρατήρα του Κολούμπο βρίσκεται ένα ΕΝΕΡΓΟ Υδροθερμικό Πεδίο το οποίο αντιπροσωπεύει ένα μοναδικό παράδειγμα ηφαιστειακής και υδροθερμικής δραστηριότητας που συνδέεται με απολεπτυσμένο ηπειρωτικό φλοιό εντός του Ελληνικού Συστήματος Υποβύθισης. Ο συνδυασμός χρήσης οπτικού μικροσκοπίου, EMPA-EDS και LA-ICP-MS αποκάλυψε έναν ξεχωριστό εμπλουτισμό σε Ag, Au, As, Cu, Sb, Pb, Tl, Zn και Mo που αναλύθηκε για πρώτη φορά. Ο συνδυασμός χρήσης οπτικού μικροσκοπίου και EMPA-EDS προσδιόρισε την ορυκτολογία και τη σύσταση σε κύρια στοιχεία των κύριων ορυκτών φάσεων (σιδηροπυρίτης, μαρκασίτης, σφαλερίτης, γαληνίτης, χαλκοπυρίτης, θειοάλατα Pb-Sb, θειοάλατα As-Pb-Sb, αντιμονίτης, κίτρινη σανδαράχη, αγκλεσίτης και βαρύτης). Συγκεκριμένα προσδιορίστηκαν 4 διαφορετικοί ιστολογικοί τύποι σιδ/τη: ο ψευδόμορφος ιδιόμορφος σιδ/της, προιον αντικατάστασης μαγματικού πλαγιοκλάστου (Py 0), ο κολλοφορμικός σιδ/της (Py 1), ο μικροκρυσταλλικός ψευδολεπιδοειδής σιδ/της (Py 2), και ο ιδιόμορφος-ζωνώδης σιδ/της (Py 3). Οι απότομες ιστολογικές αλλαγές στο σχήμα, μέγεθος και προσανατολισμό των κρυστάλλων μέσα στις μικρο-ενδιαστρώσεις των κολλοφορμικών μικροσφαιριδίων του Py 1 ίσως συνδέονται με επεισόδια βρασμού, ενώ συνθήκες ήπιου ή καθόλου βρασμού (ο βρασμός ίσως σταματάει εξαιτίας της ανάμιξης με κρύο θαλασσινό νερό), και ακολούθως μια πιο αργή ανάπτυξη κρυστάλλων πιστοποιείται από την ανάπτυξη Py 2 και Py 3, αντίστοιχα. Επιπλέον, σύνθετοι ιστοί ορυκτών αποτελούμενοι από εγκλείσματα καθώς και πορώδες στον πυρήνα τους, ο οποίος περιβάλλεται από συμπαγή και χωρίς εγκλείσματα ορυκτές φάσεις (τόσο στον σφαλερίτη όσο και στα σουλφίδια του As), υποδεικνύουν αντιδράσεις διάλυσης και ανακρυστάλλωσης (CDR διεργασίες). Σημειακές αναλύσεις με LA-ICP-MS διεξήχθησαν για τον προσδιορισμό της περιεκτικότητας των μετάλλων και μεταλλοειδών και του τρόπου ενσωμάτωσης τους μέσα στις κύριες θειούχες φάσεις που τα φιλοξενούν. Η έμφαση που δόθηκε στους 3 ιστούς σιδ/τη (Py 1, Py 2 και Py 3) αποκάλυψε μια βαθμιαία πτώση των συγκεντρώσεων των μετάλλων και μεταλλοειδών από τον Py 1 στον Py 3, με εξαίρεση το As και το Cu που εμφανίζουν την αντίθετη τάση: (1) Ο Py 1 είναι ο πιο εμπλουτισμένος ιστός σιδ/τη όσο αφορά τα στοιχεία Pb, Sb, Au, Ag, Tl και Mo περιέχοντας τις υψηλότερες συγκεντρώσεις Tl που έχουν αναφερθεί σε SMS φθάνοντας έως και το 1% κατά βάρος (wt.%), 6.5 wt.% Sb, 7930 ppm As, 131 ppm Au, και 22 ppm Mo; (2) Ο Py 2 που εμφανίζει τις υψηλότερες συγκεντρώσεις Cu and Zn (>4 wt. and >2 wt.%, αντίστοιχα), επίσης περιέχει εώς 1.33 wt.% As, 3.61 wt.% Sb, 2390 ppm Tl και 65 ppm Au; (3) Ο Py 3 που παρουσιάζει σημαντικό εμπλουτισμό σε As (εώς 1.8 wt.%), επίσης περιέχει 3.2 wt.% Cu, 1.16 wt.% Sb, 1163 ppm Tl και 54 ppm Au. Ενδιαφέρον είναι ότι στα As σουλφίδια η συγκέντρωση Tl φτάνει τα 82200 ppm (8,22% κατά βάρος) ενώ αυτή του Au τα 861 ppm και του Mo τα 90 ppm. Οι σημειακές αναλύσεις με LA-ICP-MS δείχνουν μια ήπια συσχέτιση Tl-Sb (R2 = 0.52) στον Py 1, και μια πιο ισχυρή Tl-Mo στον Py 1 (R2 = 0.77) και στον Py 2 (R2 = 0.82), ενώ ο Au σχετίζεται θετικά με τον Cu (R2 = 0.61) στον Py 1. Επίσης, το Tl σχετίζεται θετικά με τον Zn (R2 = 0.5) στον Py 3. Η μελέτη των LA-ICP-MS προφίλ βάθους έδειξε ότι η ενσωμάτωση του Tl στις κύριες ορυκτές φάσεις γίνεται είτε (i)μέσω χημικής αντικατάστασης στο πλέγμα τους είτε (ii)σχηματίζοντας υπομικροσκοπικές Tl-ούχες ορυκτές φάσεις, ενώ στους Py 2 και Py 3, το Tl δεσμεύεται στο πλέγμα τους. Επιπλέον, προτείνεται ότι το Tl δεσμεύεται ως ομοιογενώς κατανεμημένες νανοφάσεις στα As σουλφίδια. Οι LA-ICP-MS χάρτες στοιχειακής διακύμανσης αποκάλυψαν μια συζευγμένη συμπεριφορά μεταξύ Tl, Mo, Zn και Sb, και και μη-συζευγμένη συμπεριφορά του Tl με τον Au, As και Cu στον Py 1, επιβεβαιώνοντας τους συντελεστές συσχέτισης. Όσο αφορά τα αθροίσματα Py 2 και Py 3, επιδεικνύουν ένα διαφορετικό μοτίβο ζώνωσης, επίσης αποτελούμενο από καλά διαμορφωμένες ζώνες πλούσιες σε Au, As και Cu και απεμπλουτισμένες σε Tl, Mo, Zn και Sb. Ο διαδοχικά ζωνωμένος κολλοφορμικός σιδ/της ο οποίος χαρακτηρίζει γρήγορη απόθεση και αλλαγές στο βαθμό υπερκορεσμού του ρευστού, ερμηνεύεται ότι αντιπροσωπεύει έντονα κυμαινόμενες συνθήκες απόθεσης που συνδέονται με επαναλαμβανόμενα επεισόδια βρασμού, κατά τη διάρκεια των οποίων, το μητρικό ρευστό είναι πολύ πιθανό να απεμπλουτίζεται σε στοιχεία που εισέρχονται στην αέρια φάση (όπως Au, As και Cu) και να εμπλουτίζεται σε στοιχεία που παραμένουν εν διαλύσει στο ρευστό (όπως Tl, Mo, Zn και Sb), καταλήγοντας στο σχηματισμό ομόκεντρων ζωνών που είναι εμπλουτισμένες σε Tl, Mo, Zn και Sb, και φτωχές σε Au, As και Cu μέσα στον Py 1, ενώ ο Py 2 και ο Py 3 αποτίθενται κατά τη διάρκεια ήπιου ή καθόλου βρασμού παράγοντας στοιχειακό διαχωρισμό και απόθεση σε διαφορετικές ζώνες βρασμού αποτελούμενες από Tl, Sb, Zn, Mo και As, Au και Cu, αντίστοιχα , στον σιδ/τη. Προτείνεται ότι το Tl κάτω από έντονα κυμαινόμενες συνθήκες απόθεσης του Py 1, ενσωματώνεται τόσο ως στερεό διάλυμα όσο και ως ασταθώς συγκρατημένες νανοφάσεις Tl, ενώ ο Py 2 και ο Py 3 που αποτίθενται κατά τη διάρκεια πιο σταθερών συνθηκών δεν ευνόησαν τη δέσμευση Tl, που ακολούθως στο στάδιο Zn-Pb-Sb-Cu δεσμεύτηκε κυρίως στον σφαλερίτη και στα θειοάλατα Pb-Sb. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως στο εξωτερικό πλούσιο σε As στρώμα, αντιδράσεις διάλυσης και ανακρυστάλλωσης (CDR διεργασίες) οι οποίες ευνοούνται υπό συνθήκες βρασμού ευνόησαν τον πολύ υψηλό εμπλουτισμό σε Tl στα As σουλφίδια πιθανότατα ως ομοιογενώς κατανεμημένες νανοφάσεις Tl. Συνοπτικά, δείξαμε ότι το ZONE REFINEMENT που προκαλείται από ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΒΡΑΣΜΟΥ σε συνδυασμό με ανάμιξη με θαλασσινό νερό σε ρηχά περιβάλλοντα ηφαιστειακών τόξων, αποδεικνύεται από: Τη ποικιλία στους μικρο-ιστούς των κύριων ορυκτών φάσεων Τη κατανομή των μετάλλων και μεταλλοειδών στις κύριες ορυκτές φάσεις και Τον διαχωρισμό Tl, Mo, Zn και Sb από τη μία, και Au, As και Cu από την άλλη, σε 2 groups ανάμεσα στους διαφορετικούς ιστούς σιδ/τη.","abstract_html":"Τα σύγχρονα υποθαλάσσια Υδροθερμικά Συστήματα και τα σχετιζόμενα με αυτά κοιτάσματα υποθαλάσσιων συμπαγών θειούχων μεταλλευμάτων (SMS), αποτελούν ένα φυσικό εργαστήριο σύγχρονης απόθεσης μεταλλευμάτων, και όντας το πλησιέστερο σύγχρονο ανάλογο των VMS (παλαιών κοιτασμάτων ηφαιστειογενών συμπαγών θειούχων μεταλλευμάτων), παρέχουν γνώση σε σχέση με τις διαδικασίες σχηματισμού τους. Επιπλέον, περιέχουν σημαντικές ποσότητες πολύτιμων και κρίσιμων μετάλλων που θα μπορούσαν να εξορυχθούν, όπως ο χρυσός, καθώς επίσης τοξικά μέταλλα και μεταλλοειδή (As, Sb, Hg). Όλες αυτές οι πληροφορίες είναι πολύ σημαντικές τόσο για τον τρόπο εμπλουτισμού σε μέταλλα όσο και για την ανάκτηση αυτών των μετάλλων από τα κοιτάσματα VMS. Στον κρατήρα του Κολούμπο βρίσκεται ένα ΕΝΕΡΓΟ Υδροθερμικό Πεδίο το οποίο αντιπροσωπεύει ένα μοναδικό παράδειγμα ηφαιστειακής και υδροθερμικής δραστηριότητας που συνδέεται με απολεπτυσμένο ηπειρωτικό φλοιό εντός του Ελληνικού Συστήματος Υποβύθισης. Ο συνδυασμός χρήσης οπτικού μικροσκοπίου, EMPA-EDS και LA-ICP-MS αποκάλυψε έναν ξεχωριστό εμπλουτισμό σε Ag, Au, As, Cu, Sb, Pb, Tl, Zn και Mo που αναλύθηκε για πρώτη φορά. Ο συνδυασμός χρήσης οπτικού μικροσκοπίου και EMPA-EDS προσδιόρισε την ορυκτολογία και τη σύσταση σε κύρια στοιχεία των κύριων ορυκτών φάσεων (σιδηροπυρίτης, μαρκασίτης, σφαλερίτης, γαληνίτης, χαλκοπυρίτης, θειοάλατα Pb-Sb, θειοάλατα As-Pb-Sb, αντιμονίτης, κίτρινη σανδαράχη, αγκλεσίτης και βαρύτης). Συγκεκριμένα προσδιορίστηκαν 4 διαφορετικοί ιστολογικοί τύποι σιδ/τη: ο ψευδόμορφος ιδιόμορφος σιδ/της, προιον αντικατάστασης μαγματικού πλαγιοκλάστου (Py 0), ο κολλοφορμικός σιδ/της (Py 1), ο μικροκρυσταλλικός ψευδολεπιδοειδής σιδ/της (Py 2), και ο ιδιόμορφος-ζωνώδης σιδ/της (Py 3). Οι απότομες ιστολογικές αλλαγές στο σχήμα, μέγεθος και προσανατολισμό των κρυστάλλων μέσα στις μικρο-ενδιαστρώσεις των κολλοφορμικών μικροσφαιριδίων του Py 1 ίσως συνδέονται με επεισόδια βρασμού, ενώ συνθήκες ήπιου ή καθόλου βρασμού (ο βρασμός ίσως σταματάει εξαιτίας της ανάμιξης με κρύο θαλασσινό νερό), και ακολούθως μια πιο αργή ανάπτυξη κρυστάλλων πιστοποιείται από την ανάπτυξη Py 2 και Py 3, αντίστοιχα. Επιπλέον, σύνθετοι ιστοί ορυκτών αποτελούμενοι από εγκλείσματα καθώς και πορώδες στον πυρήνα τους, ο οποίος περιβάλλεται από συμπαγή και χωρίς εγκλείσματα ορυκτές φάσεις (τόσο στον σφαλερίτη όσο και στα σουλφίδια του As), υποδεικνύουν αντιδράσεις διάλυσης και ανακρυστάλλωσης (CDR διεργασίες). Σημειακές αναλύσεις με LA-ICP-MS διεξήχθησαν για τον προσδιορισμό της περιεκτικότητας των μετάλλων και μεταλλοειδών και του τρόπου ενσωμάτωσης τους μέσα στις κύριες θειούχες φάσεις που τα φιλοξενούν. Η έμφαση που δόθηκε στους 3 ιστούς σιδ/τη (Py 1, Py 2 και Py 3) αποκάλυψε μια βαθμιαία πτώση των συγκεντρώσεων των μετάλλων και μεταλλοειδών από τον Py 1 στον Py 3, με εξαίρεση το As και το Cu που εμφανίζουν την αντίθετη τάση: (1) Ο Py 1 είναι ο πιο εμπλουτισμένος ιστός σιδ/τη όσο αφορά τα στοιχεία Pb, Sb, Au, Ag, Tl και Mo περιέχοντας τις υψηλότερες συγκεντρώσεις Tl που έχουν αναφερθεί σε SMS φθάνοντας έως και το 1% κατά βάρος (wt.%), 6.5 wt.% Sb, 7930 ppm As, 131 ppm Au, και 22 ppm Mo; (2) Ο Py 2 που εμφανίζει τις υψηλότερες συγκεντρώσεις Cu and Zn (&gt;4 wt. and &gt;2 wt.%, αντίστοιχα), επίσης περιέχει εώς 1.33 wt.% As, 3.61 wt.% Sb, 2390 ppm Tl και 65 ppm Au; (3) Ο Py 3 που παρουσιάζει σημαντικό εμπλουτισμό σε As (εώς 1.8 wt.%), επίσης περιέχει 3.2 wt.% Cu, 1.16 wt.% Sb, 1163 ppm Tl και 54 ppm Au. Ενδιαφέρον είναι ότι στα As σουλφίδια η συγκέντρωση Tl φτάνει τα 82200 ppm (8,22% κατά βάρος) ενώ αυτή του Au τα 861 ppm και του Mo τα 90 ppm. Οι σημειακές αναλύσεις με LA-ICP-MS δείχνουν μια ήπια συσχέτιση Tl-Sb (R2 = 0.52) στον Py 1, και μια πιο ισχυρή Tl-Mo στον Py 1 (R2 = 0.77) και στον Py 2 (R2 = 0.82), ενώ ο Au σχετίζεται θετικά με τον Cu (R2 = 0.61) στον Py 1. Επίσης, το Tl σχετίζεται θετικά με τον Zn (R2 = 0.5) στον Py 3. Η μελέτη των LA-ICP-MS προφίλ βάθους έδειξε ότι η ενσωμάτωση του Tl στις κύριες ορυκτές φάσεις γίνεται είτε (i)μέσω χημικής αντικατάστασης στο πλέγμα τους είτε (ii)σχηματίζοντας υπομικροσκοπικές Tl-ούχες ορυκτές φάσεις, ενώ στους Py 2 και Py 3, το Tl δεσμεύεται στο πλέγμα τους. Επιπλέον, προτείνεται ότι το Tl δεσμεύεται ως ομοιογενώς κατανεμημένες νανοφάσεις στα As σουλφίδια. Οι LA-ICP-MS χάρτες στοιχειακής διακύμανσης αποκάλυψαν μια συζευγμένη συμπεριφορά μεταξύ Tl, Mo, Zn και Sb, και και μη-συζευγμένη συμπεριφορά του Tl με τον Au, As και Cu στον Py 1, επιβεβαιώνοντας τους συντελεστές συσχέτισης. Όσο αφορά τα αθροίσματα Py 2 και Py 3, επιδεικνύουν ένα διαφορετικό μοτίβο ζώνωσης, επίσης αποτελούμενο από καλά διαμορφωμένες ζώνες πλούσιες σε Au, As και Cu και απεμπλουτισμένες σε Tl, Mo, Zn και Sb. Ο διαδοχικά ζωνωμένος κολλοφορμικός σιδ/της ο οποίος χαρακτηρίζει γρήγορη απόθεση και αλλαγές στο βαθμό υπερκορεσμού του ρευστού, ερμηνεύεται ότι αντιπροσωπεύει έντονα κυμαινόμενες συνθήκες απόθεσης που συνδέονται με επαναλαμβανόμενα επεισόδια βρασμού, κατά τη διάρκεια των οποίων, το μητρικό ρευστό είναι πολύ πιθανό να απεμπλουτίζεται σε στοιχεία που εισέρχονται στην αέρια φάση (όπως Au, As και Cu) και να εμπλουτίζεται σε στοιχεία που παραμένουν εν διαλύσει στο ρευστό (όπως Tl, Mo, Zn και Sb), καταλήγοντας στο σχηματισμό ομόκεντρων ζωνών που είναι εμπλουτισμένες σε Tl, Mo, Zn και Sb, και φτωχές σε Au, As και Cu μέσα στον Py 1, ενώ ο Py 2 και ο Py 3 αποτίθενται κατά τη διάρκεια ήπιου ή καθόλου βρασμού παράγοντας στοιχειακό διαχωρισμό και απόθεση σε διαφορετικές ζώνες βρασμού αποτελούμενες από Tl, Sb, Zn, Mo και As, Au και Cu, αντίστοιχα , στον σιδ/τη. Προτείνεται ότι το Tl κάτω από έντονα κυμαινόμενες συνθήκες απόθεσης του Py 1, ενσωματώνεται τόσο ως στερεό διάλυμα όσο και ως ασταθώς συγκρατημένες νανοφάσεις Tl, ενώ ο Py 2 και ο Py 3 που αποτίθενται κατά τη διάρκεια πιο σταθερών συνθηκών δεν ευνόησαν τη δέσμευση Tl, που ακολούθως στο στάδιο Zn-Pb-Sb-Cu δεσμεύτηκε κυρίως στον σφαλερίτη και στα θειοάλατα Pb-Sb. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως στο εξωτερικό πλούσιο σε As στρώμα, αντιδράσεις διάλυσης και ανακρυστάλλωσης (CDR διεργασίες) οι οποίες ευνοούνται υπό συνθήκες βρασμού ευνόησαν τον πολύ υψηλό εμπλουτισμό σε Tl στα As σουλφίδια πιθανότατα ως ομοιογενώς κατανεμημένες νανοφάσεις Tl. Συνοπτικά, δείξαμε ότι το ZONE REFINEMENT που προκαλείται από ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΒΡΑΣΜΟΥ σε συνδυασμό με ανάμιξη με θαλασσινό νερό σε ρηχά περιβάλλοντα ηφαιστειακών τόξων, αποδεικνύεται από: Τη ποικιλία στους μικρο-ιστούς των κύριων ορυκτών φάσεων Τη κατανομή των μετάλλων και μεταλλοειδών στις κύριες ορυκτές φάσεις και Τον διαχωρισμό Tl, Mo, Zn και Sb από τη μία, και Au, As και Cu από την άλλη, σε 2 groups ανάμεσα στους διαφορετικούς ιστούς σιδ/τη.","abstract_has_math":false,"creators":["Ζεγκίνογλου Νικόλαος","Zegkinoglou Nikoloaos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:38:27Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2917072"],"render_values":[{"text":"uoadl:2917072","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2917072","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2917072","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2917072","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ζεγκίνογλου Νικόλαος","Zegkinoglou Nikoloaos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2917072","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2917072"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Τα σύγχρονα υποθαλάσσια Υδροθερμικά Συστήματα και τα σχετιζόμενα με αυτά κοιτάσματα υποθαλάσσιων συμπαγών θειούχων μεταλλευμάτων (SMS), αποτελούν ένα φυσικό εργαστήριο σύγχρονης απόθεσης μεταλλευμάτων, και όντας το πλησιέστερο σύγχρονο ανάλογο των VMS (παλαιών κοιτασμάτων ηφαιστειογενών συμπαγών θειούχων μεταλλευμάτων), παρέχουν γνώση σε σχέση με τις διαδικασίες σχηματισμού τους. Επιπλέον, περιέχουν σημαντικές ποσότητες πολύτιμων και κρίσιμων μετάλλων που θα μπορούσαν να εξορυχθούν, όπως ο χρυσός, καθώς επίσης τοξικά μέταλλα και μεταλλοειδή (As, Sb, Hg). Όλες αυτές οι πληροφορίες είναι πολύ σημαντικές τόσο για τον τρόπο εμπλουτισμού σε μέταλλα όσο και για την ανάκτηση αυτών των μετάλλων από τα κοιτάσματα VMS. Στον κρατήρα του Κολούμπο βρίσκεται ένα ΕΝΕΡΓΟ Υδροθερμικό Πεδίο το οποίο αντιπροσωπεύει ένα μοναδικό παράδειγμα ηφαιστειακής και υδροθερμικής δραστηριότητας που συνδέεται με απολεπτυσμένο ηπειρωτικό φλοιό εντός του Ελληνικού Συστήματος Υποβύθισης. Ο συνδυασμός χρήσης οπτικού μικροσκοπίου, EMPA-EDS και LA-ICP-MS αποκάλυψε έναν ξεχωριστό εμπλουτισμό σε Ag, Au, As, Cu, Sb, Pb, Tl, Zn και Mo που αναλύθηκε για πρώτη φορά. Ο συνδυασμός χρήσης οπτικού μικροσκοπίου και EMPA-EDS προσδιόρισε την ορυκτολογία και τη σύσταση σε κύρια στοιχεία των κύριων ορυκτών φάσεων (σιδηροπυρίτης, μαρκασίτης, σφαλερίτης, γαληνίτης, χαλκοπυρίτης, θειοάλατα Pb-Sb, θειοάλατα As-Pb-Sb, αντιμονίτης, κίτρινη σανδαράχη, αγκλεσίτης και βαρύτης). Συγκεκριμένα προσδιορίστηκαν 4 διαφορετικοί ιστολογικοί τύποι σιδ/τη: ο ψευδόμορφος ιδιόμορφος σιδ/της, προιον αντικατάστασης μαγματικού πλαγιοκλάστου (Py 0), ο κολλοφορμικός σιδ/της (Py 1), ο μικροκρυσταλλικός ψευδολεπιδοειδής σιδ/της (Py 2), και ο ιδιόμορφος-ζωνώδης σιδ/της (Py 3). Οι απότομες ιστολογικές αλλαγές στο σχήμα, μέγεθος και προσανατολισμό των κρυστάλλων μέσα στις μικρο-ενδιαστρώσεις των κολλοφορμικών μικροσφαιριδίων του Py 1 ίσως συνδέονται με επεισόδια βρασμού, ενώ συνθήκες ήπιου ή καθόλου βρασμού (ο βρασμός ίσως σταματάει εξαιτίας της ανάμιξης με κρύο θαλασσινό νερό), και ακολούθως μια πιο αργή ανάπτυξη κρυστάλλων πιστοποιείται από την ανάπτυξη Py 2 και Py 3, αντίστοιχα. Επιπλέον, σύνθετοι ιστοί ορυκτών αποτελούμενοι από εγκλείσματα καθώς και πορώδες στον πυρήνα τους, ο οποίος περιβάλλεται από συμπαγή και χωρίς εγκλείσματα ορυκτές φάσεις (τόσο στον σφαλερίτη όσο και στα σουλφίδια του As), υποδεικνύουν αντιδράσεις διάλυσης και ανακρυστάλλωσης (CDR διεργασίες). Σημειακές αναλύσεις με LA-ICP-MS διεξήχθησαν για τον προσδιορισμό της περιεκτικότητας των μετάλλων και μεταλλοειδών και του τρόπου ενσωμάτωσης τους μέσα στις κύριες θειούχες φάσεις που τα φιλοξενούν. Η έμφαση που δόθηκε στους 3 ιστούς σιδ/τη (Py 1, Py 2 και Py 3) αποκάλυψε μια βαθμιαία πτώση των συγκεντρώσεων των μετάλλων και μεταλλοειδών από τον Py 1 στον Py 3, με εξαίρεση το As και το Cu που εμφανίζουν την αντίθετη τάση: (1) Ο Py 1 είναι ο πιο εμπλουτισμένος ιστός σιδ/τη όσο αφορά τα στοιχεία Pb, Sb, Au, Ag, Tl και Mo περιέχοντας τις υψηλότερες συγκεντρώσεις Tl που έχουν αναφερθεί σε SMS φθάνοντας έως και το 1% κατά βάρος (wt.%), 6.5 wt.% Sb, 7930 ppm As, 131 ppm Au, και 22 ppm Mo; (2) Ο Py 2 που εμφανίζει τις υψηλότερες συγκεντρώσεις Cu and Zn (>4 wt. and >2 wt.%, αντίστοιχα), επίσης περιέχει εώς 1.33 wt.% As, 3.61 wt.% Sb, 2390 ppm Tl και 65 ppm Au; (3) Ο Py 3 που παρουσιάζει σημαντικό εμπλουτισμό σε As (εώς 1.8 wt.%), επίσης περιέχει 3.2 wt.% Cu, 1.16 wt.% Sb, 1163 ppm Tl και 54 ppm Au. Ενδιαφέρον είναι ότι στα As σουλφίδια η συγκέντρωση Tl φτάνει τα 82200 ppm (8,22% κατά βάρος) ενώ αυτή του Au τα 861 ppm και του Mo τα 90 ppm. Οι σημειακές αναλύσεις με LA-ICP-MS δείχνουν μια ήπια συσχέτιση Tl-Sb (R2 = 0.52) στον Py 1, και μια πιο ισχυρή Tl-Mo στον Py 1 (R2 = 0.77) και στον Py 2 (R2 = 0.82), ενώ ο Au σχετίζεται θετικά με τον Cu (R2 = 0.61) στον Py 1. Επίσης, το Tl σχετίζεται θετικά με τον Zn (R2 = 0.5) στον Py 3. Η μελέτη των LA-ICP-MS προφίλ βάθους έδειξε ότι η ενσωμάτωση του Tl στις κύριες ορυκτές φάσεις γίνεται είτε (i)μέσω χημικής αντικατάστασης στο πλέγμα τους είτε (ii)σχηματίζοντας υπομικροσκοπικές Tl-ούχες ορυκτές φάσεις, ενώ στους Py 2 και Py 3, το Tl δεσμεύεται στο πλέγμα τους. Επιπλέον, προτείνεται ότι το Tl δεσμεύεται ως ομοιογενώς κατανεμημένες νανοφάσεις στα As σουλφίδια. Οι LA-ICP-MS χάρτες στοιχειακής διακύμανσης αποκάλυψαν μια συζευγμένη συμπεριφορά μεταξύ Tl, Mo, Zn και Sb, και και μη-συζευγμένη συμπεριφορά του Tl με τον Au, As και Cu στον Py 1, επιβεβαιώνοντας τους συντελεστές συσχέτισης. Όσο αφορά τα αθροίσματα Py 2 και Py 3, επιδεικνύουν ένα διαφορετικό μοτίβο ζώνωσης, επίσης αποτελούμενο από καλά διαμορφωμένες ζώνες πλούσιες σε Au, As και Cu και απεμπλουτισμένες σε Tl, Mo, Zn και Sb. Ο διαδοχικά ζωνωμένος κολλοφορμικός σιδ/της ο οποίος χαρακτηρίζει γρήγορη απόθεση και αλλαγές στο βαθμό υπερκορεσμού του ρευστού, ερμηνεύεται ότι αντιπροσωπεύει έντονα κυμαινόμενες συνθήκες απόθεσης που συνδέονται με επαναλαμβανόμενα επεισόδια βρασμού, κατά τη διάρκεια των οποίων, το μητρικό ρευστό είναι πολύ πιθανό να απεμπλουτίζεται σε στοιχεία που εισέρχονται στην αέρια φάση (όπως Au, As και Cu) και να εμπλουτίζεται σε στοιχεία που παραμένουν εν διαλύσει στο ρευστό (όπως Tl, Mo, Zn και Sb), καταλήγοντας στο σχηματισμό ομόκεντρων ζωνών που είναι εμπλουτισμένες σε Tl, Mo, Zn και Sb, και φτωχές σε Au, As και Cu μέσα στον Py 1, ενώ ο Py 2 και ο Py 3 αποτίθενται κατά τη διάρκεια ήπιου ή καθόλου βρασμού παράγοντας στοιχειακό διαχωρισμό και απόθεση σε διαφορετικές ζώνες βρασμού αποτελούμενες από Tl, Sb, Zn, Mo και As, Au και Cu, αντίστοιχα , στον σιδ/τη. Προτείνεται ότι το Tl κάτω από έντονα κυμαινόμενες συνθήκες απόθεσης του Py 1, ενσωματώνεται τόσο ως στερεό διάλυμα όσο και ως ασταθώς συγκρατημένες νανοφάσεις Tl, ενώ ο Py 2 και ο Py 3 που αποτίθενται κατά τη διάρκεια πιο σταθερών συνθηκών δεν ευνόησαν τη δέσμευση Tl, που ακολούθως στο στάδιο Zn-Pb-Sb-Cu δεσμεύτηκε κυρίως στον σφαλερίτη και στα θειοάλατα Pb-Sb. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως στο εξωτερικό πλούσιο σε As στρώμα, αντιδράσεις διάλυσης και ανακρυστάλλωσης (CDR διεργασίες) οι οποίες ευνοούνται υπό συνθήκες βρασμού ευνόησαν τον πολύ υψηλό εμπλουτισμό σε Tl στα As σουλφίδια πιθανότατα ως ομοιογενώς κατανεμημένες νανοφάσεις Tl. Συνοπτικά, δείξαμε ότι το ZONE REFINEMENT που προκαλείται από ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΒΡΑΣΜΟΥ σε συνδυασμό με ανάμιξη με θαλασσινό νερό σε ρηχά περιβάλλοντα ηφαιστειακών τόξων, αποδεικνύεται από: Τη ποικιλία στους μικρο-ιστούς των κύριων ορυκτών φάσεων Τη κατανομή των μετάλλων και μεταλλοειδών στις κύριες ορυκτές φάσεις και Τον διαχωρισμό Tl, Mo, Zn και Sb από τη μία, και Au, As και Cu από την άλλη, σε 2 groups ανάμεσα στους διαφορετικούς ιστούς σιδ/τη.","Modern seafloor massive sulphide (SMS) deposits being the active analogs of volcanogenic massive sulphide (VMS) deposits and associated hydrothermal ore-forming solutions represent a new type of potential mineral resources as well as important carriers of metals and metalloids in a wide range of geological settings, respectively. Thus, understanding the pathways and processes of the mineralogical deportment of Tl and other minor and trace elements (e.g. Au, As, Sb, Hg etc) is key to economic factors in SMS environmental impact as well as to VMS genetic and geometallurgical factors. The active hydrothermal vent field on the seafloor of the Kolumbo shallow-submarine arcvolcano, near Santorini, Hellenic Volcanic Arc (HVA), features the only known modern seafloor massive sulphide (SMS) deposit associated with thinned continental margin volcanism. Combined (micro)-analytical methods (i.e. optical microscopy, EMPA-EDS and LA-ICP-MS) applied to SMS from Kolumbo, revealed a distinct enrichment in metals and metalloids such as Ag, Au, As, Cu, Sb, Pb, Tl, Zn and Mo which has been detected for the first time. Optical microscopy and EMPA-EDS were conducted in order to identify the mineralogy and major element chemistry of the main sulphide-sulphosalt-sulphate mineral phases, which are pyrite, marcasite, sphalerite, galena, minor chalcopyrite, Pb-Sb-sulphosalts, As-Pb-Sbsulphosalts, As-sulphides (orpiment-like), stibnite, minor anglesite as well as barite which constitutes the main sulphate mineral phase. In particular, the detailed study of the textural evolution of pyrite crystalsrevealed four(4) distinct textures: (i) pseudomorph euhedral pyrite after magmatic plagioclase (Py 0), (ii) colloform-crustiform pyrite (Py 1), (iii) micro-crystalline pseudo-bladed pyrite (Py 2), and (iv) euhedral/zonal pyrite (Py 3). Oscillatory zoned Py 1 (colloform texture) showing sharp textural changes (grain size, shape, orientation) in the discrete layers of concentrically laminated pyrite microglobules may be related to boiling episodes, whereas gentle-, or non- boiling episodes (vigorous boiling may stop due to mixing with cool seawater) evidenced by a slower crystal growth are resulted in the precipitation of Py 2 and Py 3 (more euhedral morphologies), respectively. Furthermore, complex mineral textures consisting of porous inclusion-rich cores overgrown by massive inclusion-free rims are commonly observed both in sphalerite and orpiment-like As-sulphides grains pointing to Coupled Dissolution Reprecipitation (CDR) processes triggered by boiling episodes. LA-ICP-MS quantitative spot analysis was used to decipher trace elements concentration and sequestration in the main sulphide-sulphosalt mineral phases. The emphasis given to three (3) textural types of pyrite (Py 1, Py 2 and Py 3) revealed a gradual depletion in metal(loid) content from colloform pyrite (Py 1) to micro-crystalline pseudo-bladed pyrite (Py 2) and finally to euhedral/zonal pyrite (Py 3) except As and Cu which show the reverse trend: (1) Py 1 is the most enriched pyrite type with respect to Pb, Sb, Au, Ag, Tl and Mo containing up to 1 wt.% Tl (the highest reported Tl concentrations), 6.5 wt.% Sb, 7930 ppm As, 131 ppm Au, 22 ppm Mo; (2) Py 2 showing the highest values with respect to Cu and Zn (>4 wt. and >2 wt.%, respectively), also contains up to 1.33 wt.% As, 3.61 wt.% Sb, 2390 ppm Tl, 65 ppm Au; (3) Py 3 characterized by significant enrichment in As (up to 1.8 wt.%), also contains up to 3.2 wt.% Cu, 1.16 wt.% Sb, 1163 ppm Tl and 54 ppm Au. Interestingly, orpiment-like As-sulphides are extremely enriched in Tl, Mo and Au reaching up to 8.22 wt.%, 90 ppm and 861 ppm, respectively. LA-ICP-MS analyses show moderate correlation of Tl and Sb (R2 = 0.52) in Py 1, and strong correlation of Tl and Mo in Py 1 (R2 = 0.77) and Py 2 (R2 = 0.82), whereas Au positively correlates with Cu (R2 = 0.61) in Py 1. In addition, Tl exhibits a medium correlation with Zn (R2 = 0.5) in Py 3. Master Thesis N.Zegkinoglou 4 The thorough inspection of ablation profiles indicates that thallium content in colloform pyrite (Py 1) is related to two different mineralogical forms: i) structurally bound and ii) sub-micron sized Tl-bearing inclusions, whereas in pyrite 2 and pyrite 3, Tl mainly occurs as lattice bound element. Moreover, it is suggested that the extreme Tl enrichment in orpiment-like Assulphides, is mainly related to homogeneously distributed nanoparticles (NPs) not resolved by ablation profiles. LA-ICP-MS elemental variation maps revealed a coupled behaviour between Tl with Mo, Sb, Pb and Zn, and decoupled behavior with As, Au and Cu, in Pyrite 1 confirming the interelement correlations found out by statistical analysis. Additionally, Py 2 and Py 3 grain aggregates have a different zoning pattern, again consisting of well-defined zones enriched in As-Cu-Au and depleted in Tl, Mo, Zn, Pb and Sb. Oscillatory zoned Py 1 textures are interpreted to represent highly fluctuating depositional conditions linked to recurrent boiling events, during which, the parent fluid is very likely to be depleted in the elements that enter the vapor phase (i.e. As, Au, Cu) and be enriched/oversaturated in dissolved elements (i.e. Tl, Sb, Pb, Zn and Mo), whereas Py 2 and Py 3 textures precipitating during gentle- or non-boiling events, exhibit reverse compositional trends producing elemental fractionation resulting in the precipitation of Tl-, Sb-, Pb-, Zn- Mo- rich horizons and As-, Au- and Cu- rich horizons in different boiling zones in pyrite. It is suggested that Tl probably under highly fluctuating conditions during precipitation of colloform pyrite was incorporated both in solid solution and as ‘‘loosely’’ held nanoparticles (NPs), whereas pyrite 2 and pyrite 3 textures, precipitated under steadier physicochemical conditions did not favoured the sequestration of Tl which, in turn, during Zn-Pb-Sb-Cu stage (second stage of mineralization), was mainly incorporated in sphalerite and Pb-Sb sulphosalts. Interestingly, in the Outer Arsenic sulphide Layer (OAsL), complex ‘‘Coupled Dissolution Reprecipitation’’ (CDR) processes triggered by boiling events promoted an extremely high Tl enrichment in orpiment-like As-sulphides, likely as homogeneously distributed nanoparticles (NPs). It can be concluded that arc-related shallow-submarine systems such as Kolumbo, favour subseafloor boiling which combined with cooling from hydrothermal fluid-seawater mixing leads to a textural, compositional and distributional/spatial ZONE REFINEMENT as it is evidenced by: ▪ Micro-textural variation of the main sulphide-sulphosalt phases. ▪ Distribution of the metal(loid)s in the main sulphide-sulphosalt mineral phases. ▪ Elemental fractionation of As-Au-Cu and Tl-Mo-Sb-Pb-Zn into two groups in the pyrite."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Concentration and speciation of thallium in modern seafloor massive sulphides, Kolumbo arc-volcano (Santorini), Greece: Insights from laser ablation-inductively coupled plasma-mass spectrometry (LA-ICP-MS)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ζεγκίνογλου Νικόλαος","Zegkinoglou Nikoloaos"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Τα σύγχρονα υποθαλάσσια Υδροθερμικά Συστήματα και τα σχετιζόμενα με αυτά κοιτάσματα υποθαλάσσιων συμπαγών θειούχων μεταλλευμάτων (SMS), αποτελούν ένα φυσικό εργαστήριο σύγχρονης απόθεσης μεταλλευμάτων, και όντας το πλησιέστερο σύγχρονο ανάλογο των VMS (παλαιών κοιτασμάτων ηφαιστειογενών συμπαγών θειούχων μεταλλευμάτων), παρέχουν γνώση σε σχέση με τις διαδικασίες σχηματισμού τους. Επιπλέον, περιέχουν σημαντικές ποσότητες πολύτιμων και κρίσιμων μετάλλων που θα μπορούσαν να εξορυχθούν, όπως ο χρυσός, καθώς επίσης τοξικά μέταλλα και μεταλλοειδή (As, Sb, Hg). Όλες αυτές οι πληροφορίες είναι πολύ σημαντικές τόσο για τον τρόπο εμπλουτισμού σε μέταλλα όσο και για την ανάκτηση αυτών των μετάλλων από τα κοιτάσματα VMS. Στον κρατήρα του Κολούμπο βρίσκεται ένα ΕΝΕΡΓΟ Υδροθερμικό Πεδίο το οποίο αντιπροσωπεύει ένα μοναδικό παράδειγμα ηφαιστειακής και υδροθερμικής δραστηριότητας που συνδέεται με απολεπτυσμένο ηπειρωτικό φλοιό εντός του Ελληνικού Συστήματος Υποβύθισης. Ο συνδυασμός χρήσης οπτικού μικροσκοπίου, EMPA-EDS και LA-ICP-MS αποκάλυψε έναν ξεχωριστό εμπλουτισμό σε Ag, Au, As, Cu, Sb, Pb, Tl, Zn και Mo που αναλύθηκε για πρώτη φορά. Ο συνδυασμός χρήσης οπτικού μικροσκοπίου και EMPA-EDS προσδιόρισε την ορυκτολογία και τη σύσταση σε κύρια στοιχεία των κύριων ορυκτών φάσεων (σιδηροπυρίτης, μαρκασίτης, σφαλερίτης, γαληνίτης, χαλκοπυρίτης, θειοάλατα Pb-Sb, θειοάλατα As-Pb-Sb, αντιμονίτης, κίτρινη σανδαράχη, αγκλεσίτης και βαρύτης). Συγκεκριμένα προσδιορίστηκαν 4 διαφορετικοί ιστολογικοί τύποι σιδ/τη: ο ψευδόμορφος ιδιόμορφος σιδ/της, προιον αντικατάστασης μαγματικού πλαγιοκλάστου (Py 0), ο κολλοφορμικός σιδ/της (Py 1), ο μικροκρυσταλλικός ψευδολεπιδοειδής σιδ/της (Py 2), και ο ιδιόμορφος-ζωνώδης σιδ/της (Py 3). Οι απότομες ιστολογικές αλλαγές στο σχήμα, μέγεθος και προσανατολισμό των κρυστάλλων μέσα στις μικρο-ενδιαστρώσεις των κολλοφορμικών μικροσφαιριδίων του Py 1 ίσως συνδέονται με επεισόδια βρασμού, ενώ συνθήκες ήπιου ή καθόλου βρασμού (ο βρασμός ίσως σταματάει εξαιτίας της ανάμιξης με κρύο θαλασσινό νερό), και ακολούθως μια πιο αργή ανάπτυξη κρυστάλλων πιστοποιείται από την ανάπτυξη Py 2 και Py 3, αντίστοιχα. Επιπλέον, σύνθετοι ιστοί ορυκτών αποτελούμενοι από εγκλείσματα καθώς και πορώδες στον πυρήνα τους, ο οποίος περιβάλλεται από συμπαγή και χωρίς εγκλείσματα ορυκτές φάσεις (τόσο στον σφαλερίτη όσο και στα σουλφίδια του As), υποδεικνύουν αντιδράσεις διάλυσης και ανακρυστάλλωσης (CDR διεργασίες). Σημειακές αναλύσεις με LA-ICP-MS διεξήχθησαν για τον προσδιορισμό της περιεκτικότητας των μετάλλων και μεταλλοειδών και του τρόπου ενσωμάτωσης τους μέσα στις κύριες θειούχες φάσεις που τα φιλοξενούν. Η έμφαση που δόθηκε στους 3 ιστούς σιδ/τη (Py 1, Py 2 και Py 3) αποκάλυψε μια βαθμιαία πτώση των συγκεντρώσεων των μετάλλων και μεταλλοειδών από τον Py 1 στον Py 3, με εξαίρεση το As και το Cu που εμφανίζουν την αντίθετη τάση: (1) Ο Py 1 είναι ο πιο εμπλουτισμένος ιστός σιδ/τη όσο αφορά τα στοιχεία Pb, Sb, Au, Ag, Tl και Mo περιέχοντας τις υψηλότερες συγκεντρώσεις Tl που έχουν αναφερθεί σε SMS φθάνοντας έως και το 1% κατά βάρος (wt.%), 6.5 wt.% Sb, 7930 ppm As, 131 ppm Au, και 22 ppm Mo; (2) Ο Py 2 που εμφανίζει τις υψηλότερες συγκεντρώσεις Cu and Zn (>4 wt. and >2 wt.%, αντίστοιχα), επίσης περιέχει εώς 1.33 wt.% As, 3.61 wt.% Sb, 2390 ppm Tl και 65 ppm Au; (3) Ο Py 3 που παρουσιάζει σημαντικό εμπλουτισμό σε As (εώς 1.8 wt.%), επίσης περιέχει 3.2 wt.% Cu, 1.16 wt.% Sb, 1163 ppm Tl και 54 ppm Au. Ενδιαφέρον είναι ότι στα As σουλφίδια η συγκέντρωση Tl φτάνει τα 82200 ppm (8,22% κατά βάρος) ενώ αυτή του Au τα 861 ppm και του Mo τα 90 ppm. Οι σημειακές αναλύσεις με LA-ICP-MS δείχνουν μια ήπια συσχέτιση Tl-Sb (R2 = 0.52) στον Py 1, και μια πιο ισχυρή Tl-Mo στον Py 1 (R2 = 0.77) και στον Py 2 (R2 = 0.82), ενώ ο Au σχετίζεται θετικά με τον Cu (R2 = 0.61) στον Py 1. Επίσης, το Tl σχετίζεται θετικά με τον Zn (R2 = 0.5) στον Py 3. Η μελέτη των LA-ICP-MS προφίλ βάθους έδειξε ότι η ενσωμάτωση του Tl στις κύριες ορυκτές φάσεις γίνεται είτε (i)μέσω χημικής αντικατάστασης στο πλέγμα τους είτε (ii)σχηματίζοντας υπομικροσκοπικές Tl-ούχες ορυκτές φάσεις, ενώ στους Py 2 και Py 3, το Tl δεσμεύεται στο πλέγμα τους. Επιπλέον, προτείνεται ότι το Tl δεσμεύεται ως ομοιογενώς κατανεμημένες νανοφάσεις στα As σουλφίδια. Οι LA-ICP-MS χάρτες στοιχειακής διακύμανσης αποκάλυψαν μια συζευγμένη συμπεριφορά μεταξύ Tl, Mo, Zn και Sb, και και μη-συζευγμένη συμπεριφορά του Tl με τον Au, As και Cu στον Py 1, επιβεβαιώνοντας τους συντελεστές συσχέτισης. Όσο αφορά τα αθροίσματα Py 2 και Py 3, επιδεικνύουν ένα διαφορετικό μοτίβο ζώνωσης, επίσης αποτελούμενο από καλά διαμορφωμένες ζώνες πλούσιες σε Au, As και Cu και απεμπλουτισμένες σε Tl, Mo, Zn και Sb. Ο διαδοχικά ζωνωμένος κολλοφορμικός σιδ/της ο οποίος χαρακτηρίζει γρήγορη απόθεση και αλλαγές στο βαθμό υπερκορεσμού του ρευστού, ερμηνεύεται ότι αντιπροσωπεύει έντονα κυμαινόμενες συνθήκες απόθεσης που συνδέονται με επαναλαμβανόμενα επεισόδια βρασμού, κατά τη διάρκεια των οποίων, το μητρικό ρευστό είναι πολύ πιθανό να απεμπλουτίζεται σε στοιχεία που εισέρχονται στην αέρια φάση (όπως Au, As και Cu) και να εμπλουτίζεται σε στοιχεία που παραμένουν εν διαλύσει στο ρευστό (όπως Tl, Mo, Zn και Sb), καταλήγοντας στο σχηματισμό ομόκεντρων ζωνών που είναι εμπλουτισμένες σε Tl, Mo, Zn και Sb, και φτωχές σε Au, As και Cu μέσα στον Py 1, ενώ ο Py 2 και ο Py 3 αποτίθενται κατά τη διάρκεια ήπιου ή καθόλου βρασμού παράγοντας στοιχειακό διαχωρισμό και απόθεση σε διαφορετικές ζώνες βρασμού αποτελούμενες από Tl, Sb, Zn, Mo και As, Au και Cu, αντίστοιχα , στον σιδ/τη. Προτείνεται ότι το Tl κάτω από έντονα κυμαινόμενες συνθήκες απόθεσης του Py 1, ενσωματώνεται τόσο ως στερεό διάλυμα όσο και ως ασταθώς συγκρατημένες νανοφάσεις Tl, ενώ ο Py 2 και ο Py 3 που αποτίθενται κατά τη διάρκεια πιο σταθερών συνθηκών δεν ευνόησαν τη δέσμευση Tl, που ακολούθως στο στάδιο Zn-Pb-Sb-Cu δεσμεύτηκε κυρίως στον σφαλερίτη και στα θειοάλατα Pb-Sb. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως στο εξωτερικό πλούσιο σε As στρώμα, αντιδράσεις διάλυσης και ανακρυστάλλωσης (CDR διεργασίες) οι οποίες ευνοούνται υπό συνθήκες βρασμού ευνόησαν τον πολύ υψηλό εμπλουτισμό σε Tl στα As σουλφίδια πιθανότατα ως ομοιογενώς κατανεμημένες νανοφάσεις Tl. Συνοπτικά, δείξαμε ότι το ZONE REFINEMENT που προκαλείται από ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΒΡΑΣΜΟΥ σε συνδυασμό με ανάμιξη με θαλασσινό νερό σε ρηχά περιβάλλοντα ηφαιστειακών τόξων, αποδεικνύεται από: Τη ποικιλία στους μικρο-ιστούς των κύριων ορυκτών φάσεων Τη κατανομή των μετάλλων και μεταλλοειδών στις κύριες ορυκτές φάσεις και Τον διαχωρισμό Tl, Mo, Zn και Sb από τη μία, και Au, As και Cu από την άλλη, σε 2 groups ανάμεσα στους διαφορετικούς ιστούς σιδ/τη.","Modern seafloor massive sulphide (SMS) deposits being the active analogs of volcanogenic massive sulphide (VMS) deposits and associated hydrothermal ore-forming solutions represent a new type of potential mineral resources as well as important carriers of metals and metalloids in a wide range of geological settings, respectively. Thus, understanding the pathways and processes of the mineralogical deportment of Tl and other minor and trace elements (e.g. Au, As, Sb, Hg etc) is key to economic factors in SMS environmental impact as well as to VMS genetic and geometallurgical factors. The active hydrothermal vent field on the seafloor of the Kolumbo shallow-submarine arcvolcano, near Santorini, Hellenic Volcanic Arc (HVA), features the only known modern seafloor massive sulphide (SMS) deposit associated with thinned continental margin volcanism. Combined (micro)-analytical methods (i.e. optical microscopy, EMPA-EDS and LA-ICP-MS) applied to SMS from Kolumbo, revealed a distinct enrichment in metals and metalloids such as Ag, Au, As, Cu, Sb, Pb, Tl, Zn and Mo which has been detected for the first time. Optical microscopy and EMPA-EDS were conducted in order to identify the mineralogy and major element chemistry of the main sulphide-sulphosalt-sulphate mineral phases, which are pyrite, marcasite, sphalerite, galena, minor chalcopyrite, Pb-Sb-sulphosalts, As-Pb-Sbsulphosalts, As-sulphides (orpiment-like), stibnite, minor anglesite as well as barite which constitutes the main sulphate mineral phase. In particular, the detailed study of the textural evolution of pyrite crystalsrevealed four(4) distinct textures: (i) pseudomorph euhedral pyrite after magmatic plagioclase (Py 0), (ii) colloform-crustiform pyrite (Py 1), (iii) micro-crystalline pseudo-bladed pyrite (Py 2), and (iv) euhedral/zonal pyrite (Py 3). Oscillatory zoned Py 1 (colloform texture) showing sharp textural changes (grain size, shape, orientation) in the discrete layers of concentrically laminated pyrite microglobules may be related to boiling episodes, whereas gentle-, or non- boiling episodes (vigorous boiling may stop due to mixing with cool seawater) evidenced by a slower crystal growth are resulted in the precipitation of Py 2 and Py 3 (more euhedral morphologies), respectively. Furthermore, complex mineral textures consisting of porous inclusion-rich cores overgrown by massive inclusion-free rims are commonly observed both in sphalerite and orpiment-like As-sulphides grains pointing to Coupled Dissolution Reprecipitation (CDR) processes triggered by boiling episodes. LA-ICP-MS quantitative spot analysis was used to decipher trace elements concentration and sequestration in the main sulphide-sulphosalt mineral phases. The emphasis given to three (3) textural types of pyrite (Py 1, Py 2 and Py 3) revealed a gradual depletion in metal(loid) content from colloform pyrite (Py 1) to micro-crystalline pseudo-bladed pyrite (Py 2) and finally to euhedral/zonal pyrite (Py 3) except As and Cu which show the reverse trend: (1) Py 1 is the most enriched pyrite type with respect to Pb, Sb, Au, Ag, Tl and Mo containing up to 1 wt.% Tl (the highest reported Tl concentrations), 6.5 wt.% Sb, 7930 ppm As, 131 ppm Au, 22 ppm Mo; (2) Py 2 showing the highest values with respect to Cu and Zn (>4 wt. and >2 wt.%, respectively), also contains up to 1.33 wt.% As, 3.61 wt.% Sb, 2390 ppm Tl, 65 ppm Au; (3) Py 3 characterized by significant enrichment in As (up to 1.8 wt.%), also contains up to 3.2 wt.% Cu, 1.16 wt.% Sb, 1163 ppm Tl and 54 ppm Au. Interestingly, orpiment-like As-sulphides are extremely enriched in Tl, Mo and Au reaching up to 8.22 wt.%, 90 ppm and 861 ppm, respectively. LA-ICP-MS analyses show moderate correlation of Tl and Sb (R2 = 0.52) in Py 1, and strong correlation of Tl and Mo in Py 1 (R2 = 0.77) and Py 2 (R2 = 0.82), whereas Au positively correlates with Cu (R2 = 0.61) in Py 1. In addition, Tl exhibits a medium correlation with Zn (R2 = 0.5) in Py 3. Master Thesis N.Zegkinoglou 4 The thorough inspection of ablation profiles indicates that thallium content in colloform pyrite (Py 1) is related to two different mineralogical forms: i) structurally bound and ii) sub-micron sized Tl-bearing inclusions, whereas in pyrite 2 and pyrite 3, Tl mainly occurs as lattice bound element. Moreover, it is suggested that the extreme Tl enrichment in orpiment-like Assulphides, is mainly related to homogeneously distributed nanoparticles (NPs) not resolved by ablation profiles. LA-ICP-MS elemental variation maps revealed a coupled behaviour between Tl with Mo, Sb, Pb and Zn, and decoupled behavior with As, Au and Cu, in Pyrite 1 confirming the interelement correlations found out by statistical analysis. Additionally, Py 2 and Py 3 grain aggregates have a different zoning pattern, again consisting of well-defined zones enriched in As-Cu-Au and depleted in Tl, Mo, Zn, Pb and Sb. Oscillatory zoned Py 1 textures are interpreted to represent highly fluctuating depositional conditions linked to recurrent boiling events, during which, the parent fluid is very likely to be depleted in the elements that enter the vapor phase (i.e. As, Au, Cu) and be enriched/oversaturated in dissolved elements (i.e. Tl, Sb, Pb, Zn and Mo), whereas Py 2 and Py 3 textures precipitating during gentle- or non-boiling events, exhibit reverse compositional trends producing elemental fractionation resulting in the precipitation of Tl-, Sb-, Pb-, Zn- Mo- rich horizons and As-, Au- and Cu- rich horizons in different boiling zones in pyrite. It is suggested that Tl probably under highly fluctuating conditions during precipitation of colloform pyrite was incorporated both in solid solution and as ‘‘loosely’’ held nanoparticles (NPs), whereas pyrite 2 and pyrite 3 textures, precipitated under steadier physicochemical conditions did not favoured the sequestration of Tl which, in turn, during Zn-Pb-Sb-Cu stage (second stage of mineralization), was mainly incorporated in sphalerite and Pb-Sb sulphosalts. Interestingly, in the Outer Arsenic sulphide Layer (OAsL), complex ‘‘Coupled Dissolution Reprecipitation’’ (CDR) processes triggered by boiling events promoted an extremely high Tl enrichment in orpiment-like As-sulphides, likely as homogeneously distributed nanoparticles (NPs). It can be concluded that arc-related shallow-submarine systems such as Kolumbo, favour subseafloor boiling which combined with cooling from hydrothermal fluid-seawater mixing leads to a textural, compositional and distributional/spatial ZONE REFINEMENT as it is evidenced by: ▪ Micro-textural variation of the main sulphide-sulphosalt phases. ▪ Distribution of the metal(loid)s in the main sulphide-sulphosalt mineral phases. ▪ Elemental fractionation of As-Au-Cu and Tl-Mo-Sb-Pb-Zn into two groups in the pyrite."],"dc:identifier":["uoadl:2917072","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2917072"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Concentration and speciation of thallium in modern seafloor massive sulphides, Kolumbo arc-volcano (Santorini), Greece: Insights from laser ablation-inductively coupled plasma-mass spectrometry (LA-ICP-MS)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:38:27Z"}