{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2917871"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2917871","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η Ρητορική του Μαντιλιού: μοτίβο σε λεκτικό πεδίο (δημοτικά τραγούδια/τραγουδίσματα) και επικοινωνιακό εργαλείο σε μη λεκτικό πεδίο (ήθη κι έθιμα)","abstract":"Το μαντίλι, σταθερό λαογραφικό στοιχείο με πολιτισμικά και κοινωνικά συμφραζόμενα, κατάφερε να έχει ενεργή παρουσία στα ανθρώπινα rites de passages. Η επικοινωνιακή του λειτουργία και η συμβολική αποκωδικοποίησή του μέσα από τα εθιμικά δρώμενα και τις τελεστικές τέχνες, τις βιωματικές πρακτικές και τους κοινοτικούς χορούς, καταδεικνύει πως τα μέλη της ομάδας, χρησιμοποιούν, θεσμοποιούν κι αναπαράγουν, συνειδητά ή υποσυνείδητα, το μαντίλι ως παραδοσιακό πολιτισμικό σύμβολο, σε μία θεωρητική και ανθρωπολογική προσέγγιση κριτικού-ερμηνευτικού χαρακτήρα. Οι ρητορικές αποχρώσεις που λαμβάνει, έγκεινται από τη χορευτική χρηστικότητα και την ιδιότυπη συμβολική σχέση (π.χ. γυναικεία φύση) έως την αναπαράσταση κοσμοθεωρητικών (π.χ. ταφικά έθιμα, Αποκριά) και ιδεολογικών/αξιακών (π.χ. κοινωνική θέση γυναίκας) προβολών της ταυτότητας μιας κοινότητας. Τα προαναφερθέντα γεγονότα, καθώς και το δημοτικό τραγούδι λαμβάνονται ως διαχρονικές συμβολικές διαδικασίες και επικοινωνιακές πολιτισμικές πρακτικές. Ειδικότερα, όσον αφορά το δημοτικό τραγούδι, αυτό δεν εξετάζεται μονάχα ως ένα αισθητικό φαινόμενο, αλλά ως διαλογική επιτελεστική συνθήκη και διαγενεαλογική πρακτική, μετουσίωση συλλογικής μνήμης και απόδειξη της ‘αφηγηματικής συμπεριφοράς’ και αισθητικής του συλλογικού Υποκειμένου. Έτσι, η επικοινωνιακή πραγμάτωση του μαντιλιού έρχεται να συνταιριάξει με τον καλλιεργημένο απροσχεδίαστο έμμετρο λόγο σε προφορικό επίπεδο. Εντός αυτού του λόγου, εξετάζονται τα ρητορικά σχήματα, όχι ως εξωτερικός διάκοσμος αλλά ως τεχνικά εργαλεία που υπηρετούν τις επικοινωνιακές ανάγκες (ανα)παραγωγής, ως προϊόν ευφάνταστης προφορικής δημιουργικότητας αλλά και ως αβίαστη πρακτική μνημονικής ανάκλησης στερεοτυπικών επαναληπτικών τεχνικών της κοινότητας. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να πλαισιωθεί ερευνητικά το μαντίλι σε επίπεδο θεματικό, μορφολογικό, νοηματικό: α) να αναδειχθεί το μαντίλι ως θεματικό μοτίβο σε έναν κατάλογο δημοτικών τραγουδιών/τραγουδισμάτων, β) να εξετασθεί η χρήση ρητορικών επαναληπτικών σχημάτων στο αρχείο αυτό και γ) να διαφανούν οι πολυσήμαντες επικοινωνιακές του λειτουργίες. Η Ρητορική αξιοποιείται τόσο ως σύστημα λόγου όσο και ως επιστήμη της Επικοινωνίας λόγου.","abstract_html":"Το μαντίλι, σταθερό λαογραφικό στοιχείο με πολιτισμικά και κοινωνικά συμφραζόμενα, κατάφερε να έχει ενεργή παρουσία στα ανθρώπινα rites de passages. Η επικοινωνιακή του λειτουργία και η συμβολική αποκωδικοποίησή του μέσα από τα εθιμικά δρώμενα και τις τελεστικές τέχνες, τις βιωματικές πρακτικές και τους κοινοτικούς χορούς, καταδεικνύει πως τα μέλη της ομάδας, χρησιμοποιούν, θεσμοποιούν κι αναπαράγουν, συνειδητά ή υποσυνείδητα, το μαντίλι ως παραδοσιακό πολιτισμικό σύμβολο, σε μία θεωρητική και ανθρωπολογική προσέγγιση κριτικού-ερμηνευτικού χαρακτήρα. Οι ρητορικές αποχρώσεις που λαμβάνει, έγκεινται από τη χορευτική χρηστικότητα και την ιδιότυπη συμβολική σχέση (π.χ. γυναικεία φύση) έως την αναπαράσταση κοσμοθεωρητικών (π.χ. ταφικά έθιμα, Αποκριά) και ιδεολογικών/αξιακών (π.χ. κοινωνική θέση γυναίκας) προβολών της ταυτότητας μιας κοινότητας. Τα προαναφερθέντα γεγονότα, καθώς και το δημοτικό τραγούδι λαμβάνονται ως διαχρονικές συμβολικές διαδικασίες και επικοινωνιακές πολιτισμικές πρακτικές. Ειδικότερα, όσον αφορά το δημοτικό τραγούδι, αυτό δεν εξετάζεται μονάχα ως ένα αισθητικό φαινόμενο, αλλά ως διαλογική επιτελεστική συνθήκη και διαγενεαλογική πρακτική, μετουσίωση συλλογικής μνήμης και απόδειξη της ‘αφηγηματικής συμπεριφοράς’ και αισθητικής του συλλογικού Υποκειμένου. Έτσι, η επικοινωνιακή πραγμάτωση του μαντιλιού έρχεται να συνταιριάξει με τον καλλιεργημένο απροσχεδίαστο έμμετρο λόγο σε προφορικό επίπεδο. Εντός αυτού του λόγου, εξετάζονται τα ρητορικά σχήματα, όχι ως εξωτερικός διάκοσμος αλλά ως τεχνικά εργαλεία που υπηρετούν τις επικοινωνιακές ανάγκες (ανα)παραγωγής, ως προϊόν ευφάνταστης προφορικής δημιουργικότητας αλλά και ως αβίαστη πρακτική μνημονικής ανάκλησης στερεοτυπικών επαναληπτικών τεχνικών της κοινότητας. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να πλαισιωθεί ερευνητικά το μαντίλι σε επίπεδο θεματικό, μορφολογικό, νοηματικό: α) να αναδειχθεί το μαντίλι ως θεματικό μοτίβο σε έναν κατάλογο δημοτικών τραγουδιών/τραγουδισμάτων, β) να εξετασθεί η χρήση ρητορικών επαναληπτικών σχημάτων στο αρχείο αυτό και γ) να διαφανούν οι πολυσήμαντες επικοινωνιακές του λειτουργίες. Η Ρητορική αξιοποιείται τόσο ως σύστημα λόγου όσο και ως επιστήμη της Επικοινωνίας λόγου.","abstract_has_math":false,"creators":["Λαμπρογεώργου Μαγδαληνή","Lamprogeorgou Magdalini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:38:31Z","subjects":["Γεωγραφία - Ανθρωπολογία – Λαογραφία","Geography - Anthropology - Folklore"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2917871"],"render_values":[{"text":"uoadl:2917871","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2917871","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2917871","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2917871","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Λαμπρογεώργου Μαγδαληνή","Lamprogeorgou Magdalini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γεωγραφία - Ανθρωπολογία – Λαογραφία","Geography - Anthropology - Folklore"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2917871","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2917871"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το μαντίλι, σταθερό λαογραφικό στοιχείο με πολιτισμικά και κοινωνικά συμφραζόμενα, κατάφερε να έχει ενεργή παρουσία στα ανθρώπινα rites de passages. Η επικοινωνιακή του λειτουργία και η συμβολική αποκωδικοποίησή του μέσα από τα εθιμικά δρώμενα και τις τελεστικές τέχνες, τις βιωματικές πρακτικές και τους κοινοτικούς χορούς, καταδεικνύει πως τα μέλη της ομάδας, χρησιμοποιούν, θεσμοποιούν κι αναπαράγουν, συνειδητά ή υποσυνείδητα, το μαντίλι ως παραδοσιακό πολιτισμικό σύμβολο, σε μία θεωρητική και ανθρωπολογική προσέγγιση κριτικού-ερμηνευτικού χαρακτήρα. Οι ρητορικές αποχρώσεις που λαμβάνει, έγκεινται από τη χορευτική χρηστικότητα και την ιδιότυπη συμβολική σχέση (π.χ. γυναικεία φύση) έως την αναπαράσταση κοσμοθεωρητικών (π.χ. ταφικά έθιμα, Αποκριά) και ιδεολογικών/αξιακών (π.χ. κοινωνική θέση γυναίκας) προβολών της ταυτότητας μιας κοινότητας. Τα προαναφερθέντα γεγονότα, καθώς και το δημοτικό τραγούδι λαμβάνονται ως διαχρονικές συμβολικές διαδικασίες και επικοινωνιακές πολιτισμικές πρακτικές. Ειδικότερα, όσον αφορά το δημοτικό τραγούδι, αυτό δεν εξετάζεται μονάχα ως ένα αισθητικό φαινόμενο, αλλά ως διαλογική επιτελεστική συνθήκη και διαγενεαλογική πρακτική, μετουσίωση συλλογικής μνήμης και απόδειξη της ‘αφηγηματικής συμπεριφοράς’ και αισθητικής του συλλογικού Υποκειμένου. Έτσι, η επικοινωνιακή πραγμάτωση του μαντιλιού έρχεται να συνταιριάξει με τον καλλιεργημένο απροσχεδίαστο έμμετρο λόγο σε προφορικό επίπεδο. Εντός αυτού του λόγου, εξετάζονται τα ρητορικά σχήματα, όχι ως εξωτερικός διάκοσμος αλλά ως τεχνικά εργαλεία που υπηρετούν τις επικοινωνιακές ανάγκες (ανα)παραγωγής, ως προϊόν ευφάνταστης προφορικής δημιουργικότητας αλλά και ως αβίαστη πρακτική μνημονικής ανάκλησης στερεοτυπικών επαναληπτικών τεχνικών της κοινότητας. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να πλαισιωθεί ερευνητικά το μαντίλι σε επίπεδο θεματικό, μορφολογικό, νοηματικό: α) να αναδειχθεί το μαντίλι ως θεματικό μοτίβο σε έναν κατάλογο δημοτικών τραγουδιών/τραγουδισμάτων, β) να εξετασθεί η χρήση ρητορικών επαναληπτικών σχημάτων στο αρχείο αυτό και γ) να διαφανούν οι πολυσήμαντες επικοινωνιακές του λειτουργίες. Η Ρητορική αξιοποιείται τόσο ως σύστημα λόγου όσο και ως επιστήμη της Επικοινωνίας λόγου.","The handkerchief, a recurring folklore element with cultural and social contexts, managed to uphold an active presence in human ‘rites de passages’. Its communicative function and symbolic decoding through folklore customs and performing arts, experiential practices and traditional dances, demonstrates that team members use, institutionalize and reproduce, consciously or subconsciously, the handkerchief as a traditional cultural symbol, in a theoretical and anthropological approach of a critical-interpretive nature. The rhetorical nuances it receives range from uses in dancing and idiosyncratic symbolism corellation (e.g. female nature) to the representation of worldviews (e.g. burial customs, Carnival) and ideological / value (e.g. social status of woman) projections of a community's identity. The aforementioned events, as well as folk songs, are perceived as timeless symbolic processes and communicative cultural practices. In particular, with regard to folk song, this is examined not only as an aesthetic phenomenon, but also as an interactive executive condition and intergenerational practice, a denaturation of collective memory and proof of the ‘narrative behavior’ and aesthetics of the collective subject. Thus, the communicative realization of the handkerchief comes to match the cultivated improvised verse speech at oral level. For this reason, rhetorical schemes are examined not as external speech decorations but as technical tools that serve the (re) production of communication needs, as a product of imaginative oral creativity but also as an effortless practice of recalling stereotypical repetitive techniques of the community. The aim of the present work is to examine the handkerchief at the thematic, morphological and semantic level: a) to highlight the handkerchief as a thematic motif in a list of folk songs, b) to examine the use of rhetorical repetitive shemes in this element and c) to show its important communication functions. Rhetoric science is used as a system of speech but also as a science of Communication."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η Ρητορική του Μαντιλιού: μοτίβο σε λεκτικό πεδίο (δημοτικά τραγούδια/τραγουδίσματα) και επικοινωνιακό εργαλείο σε μη λεκτικό πεδίο (ήθη κι έθιμα)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Λαμπρογεώργου Μαγδαληνή","Lamprogeorgou Magdalini"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Το μαντίλι, σταθερό λαογραφικό στοιχείο με πολιτισμικά και κοινωνικά συμφραζόμενα, κατάφερε να έχει ενεργή παρουσία στα ανθρώπινα rites de passages. Η επικοινωνιακή του λειτουργία και η συμβολική αποκωδικοποίησή του μέσα από τα εθιμικά δρώμενα και τις τελεστικές τέχνες, τις βιωματικές πρακτικές και τους κοινοτικούς χορούς, καταδεικνύει πως τα μέλη της ομάδας, χρησιμοποιούν, θεσμοποιούν κι αναπαράγουν, συνειδητά ή υποσυνείδητα, το μαντίλι ως παραδοσιακό πολιτισμικό σύμβολο, σε μία θεωρητική και ανθρωπολογική προσέγγιση κριτικού-ερμηνευτικού χαρακτήρα. Οι ρητορικές αποχρώσεις που λαμβάνει, έγκεινται από τη χορευτική χρηστικότητα και την ιδιότυπη συμβολική σχέση (π.χ. γυναικεία φύση) έως την αναπαράσταση κοσμοθεωρητικών (π.χ. ταφικά έθιμα, Αποκριά) και ιδεολογικών/αξιακών (π.χ. κοινωνική θέση γυναίκας) προβολών της ταυτότητας μιας κοινότητας. Τα προαναφερθέντα γεγονότα, καθώς και το δημοτικό τραγούδι λαμβάνονται ως διαχρονικές συμβολικές διαδικασίες και επικοινωνιακές πολιτισμικές πρακτικές. Ειδικότερα, όσον αφορά το δημοτικό τραγούδι, αυτό δεν εξετάζεται μονάχα ως ένα αισθητικό φαινόμενο, αλλά ως διαλογική επιτελεστική συνθήκη και διαγενεαλογική πρακτική, μετουσίωση συλλογικής μνήμης και απόδειξη της ‘αφηγηματικής συμπεριφοράς’ και αισθητικής του συλλογικού Υποκειμένου. Έτσι, η επικοινωνιακή πραγμάτωση του μαντιλιού έρχεται να συνταιριάξει με τον καλλιεργημένο απροσχεδίαστο έμμετρο λόγο σε προφορικό επίπεδο. Εντός αυτού του λόγου, εξετάζονται τα ρητορικά σχήματα, όχι ως εξωτερικός διάκοσμος αλλά ως τεχνικά εργαλεία που υπηρετούν τις επικοινωνιακές ανάγκες (ανα)παραγωγής, ως προϊόν ευφάνταστης προφορικής δημιουργικότητας αλλά και ως αβίαστη πρακτική μνημονικής ανάκλησης στερεοτυπικών επαναληπτικών τεχνικών της κοινότητας. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να πλαισιωθεί ερευνητικά το μαντίλι σε επίπεδο θεματικό, μορφολογικό, νοηματικό: α) να αναδειχθεί το μαντίλι ως θεματικό μοτίβο σε έναν κατάλογο δημοτικών τραγουδιών/τραγουδισμάτων, β) να εξετασθεί η χρήση ρητορικών επαναληπτικών σχημάτων στο αρχείο αυτό και γ) να διαφανούν οι πολυσήμαντες επικοινωνιακές του λειτουργίες. Η Ρητορική αξιοποιείται τόσο ως σύστημα λόγου όσο και ως επιστήμη της Επικοινωνίας λόγου.","The handkerchief, a recurring folklore element with cultural and social contexts, managed to uphold an active presence in human ‘rites de passages’. Its communicative function and symbolic decoding through folklore customs and performing arts, experiential practices and traditional dances, demonstrates that team members use, institutionalize and reproduce, consciously or subconsciously, the handkerchief as a traditional cultural symbol, in a theoretical and anthropological approach of a critical-interpretive nature. The rhetorical nuances it receives range from uses in dancing and idiosyncratic symbolism corellation (e.g. female nature) to the representation of worldviews (e.g. burial customs, Carnival) and ideological / value (e.g. social status of woman) projections of a community's identity. The aforementioned events, as well as folk songs, are perceived as timeless symbolic processes and communicative cultural practices. In particular, with regard to folk song, this is examined not only as an aesthetic phenomenon, but also as an interactive executive condition and intergenerational practice, a denaturation of collective memory and proof of the ‘narrative behavior’ and aesthetics of the collective subject. Thus, the communicative realization of the handkerchief comes to match the cultivated improvised verse speech at oral level. For this reason, rhetorical schemes are examined not as external speech decorations but as technical tools that serve the (re) production of communication needs, as a product of imaginative oral creativity but also as an effortless practice of recalling stereotypical repetitive techniques of the community. The aim of the present work is to examine the handkerchief at the thematic, morphological and semantic level: a) to highlight the handkerchief as a thematic motif in a list of folk songs, b) to examine the use of rhetorical repetitive shemes in this element and c) to show its important communication functions. Rhetoric science is used as a system of speech but also as a science of Communication."],"dc:identifier":["uoadl:2917871","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2917871"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γεωγραφία - Ανθρωπολογία – Λαογραφία","Geography - Anthropology - Folklore"],"dc:title":["Η Ρητορική του Μαντιλιού: μοτίβο σε λεκτικό πεδίο (δημοτικά τραγούδια/τραγουδίσματα) και επικοινωνιακό εργαλείο σε μη λεκτικό πεδίο (ήθη κι έθιμα)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:38:31Z"}