{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2919242"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2919242","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Αξιολόγηση διαφορετικών τεχνικών διατήρησης των διαστάσεων της φατνιακής ακρολοφίας μετεξακτικά. Μία τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη. Μέρος Ι","abstract":"Εισαγωγή: Καθώς η φατνιακή απόφυση αποτελεί μια δομή άμεσα εξαρτώμενη από το δόντι, μία σύνθετη αλληλουχία ιστολογικών και μορφολογικών μεταβολών λαμβάνει χώρα κατά την επούλωση της υπολειμματικής φατνιακής ακρολοφίας μετά από μία εξαγωγή, οδηγώντας εντέλει σε πλήρωση με νεοσχηματισθέν οστό αλλά ταυτόχρονα και σε διαφορετική κατά περίπτωση αλλά πάντοτε σημαντική μείωση των διαστάσεών της σε οριζόντιο και κατακόρυφο επίπεδο. Εκτεταμένη είναι η βιβλιογραφική τεκμηρίωση όσον αφορά την έκταση των μεταβολών, οι οποίες φαίνεται ότι επηρεάζουν εντονότερα το παρειακό πέταλο από το υπερώιο/γλωσσικό, είναι πιο εκτεταμένες στο οριζόντιο επίπεδο από το κατακόρυφο και στο μεγαλύτερο μέρος τους έχουν ολοκληρωθεί μέσα στο πρώτο τρίμηνο. Παράλληλα ούτε η άμεση τοποθέτηση εμφυτεύματος έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να αναστείλει αυτές τις διεργασίες. Αποτέλεσμα όλων των ανωτέρω είναι μία στενότερη και κοντύτερη ακρολοφία μετά την ολοκλήρωση της επούλωσης, που μπορεί να δυσχεράνει την τοποθέτηση εμφυτεύματος στην επιθυμητή θέση και την επίτευξη ικανοποιητικών κλινικών αποτελεσμάτων, ιδιαίτερα στην αισθητική ζώνη. Εντός αυτού του πλαισίου, βαρύνουσα κλινική σημασία έχει αποκτήσει η Διατήρηση των Διαστάσεων της Φατνιακής Ακρολοφίας (ΔΔΦΑ), δηλαδή κάθε κλινική διαδικασία που έχει αναπτυχθεί με σκοπό να περιορίσει ή και να εξαλείψει τη μετεξακτική απορρόφηση των οστικών τοιχωμάτων της φατνιακής ακρολοφίας, καθώς και να προάγει το σχηματισμό νέου οστού εντός του φατνίου. Υπάρχει πλέον ισχυρή τεκμηρίωση στη βιβλιογραφία, συμπεριλαμβανομένων και συστηματικών ανασκοπήσεων/μετα-αναλύσεων, ότι η εφαρμογή ΔΔΦΑ μετά την εξαγωγή προσφέρει σημαντικό κλινικό όφελος ως προς τον περιορισμό της οστικής απορρόφησης έναντι της αδιατάρακτης επούλωσης τόσο σε οριζόντιο όσο και σε κατακόρυφο επίπεδο. Πλέον ως ένδειξη για την πραγματοποίηση ΔΔΦΑ θεωρείται κάθε φατνίο στην αισθητική ζώνη όπου θα τοποθετηθεί εμφύτευμα καθώς και κάθε φατνίο που αναμένεται να παρουσιάσει εκτεταμένη οστική απώλεια, διακυβεύοντας τη σωστή προσθετικά τοποθέτηση του εμφυτεύματος. Διάφορες τεχνικές ΔΔΦΑ έχουν προταθεί κατά καιρούς, οι οποίες προβλέπουν την παρασκευή ή μη κρημνού, την κάλυψη του φατνίου με απορροφήσιμη ή μη μεμβράνη, με μόσχευμα μαλακών ιστών ή με σπόγγο κολλαγόνου καθώς και τη χρήση διαφορετικών υλικών για την πλήρωση του φατνίου. Η τοποθέτηση οστικού μοσχεύματος εντός του μετεξακτικού φατνίου είναι μία θεραπευτική στρατηγική συνυφασμένη με τις τεχνικές της ΔΔΦΑ, με σκοπό τη διατήρηση του χώρου, μέσω της αποτροπής κατάρρευσης των μαλακών ιστών, και τη δημιουργία ευνοϊκών προϋποθέσεων για σχηματισμό νέου οστού. Διάφοροι τύποι οστικών μοσχευμάτων έχουν χρησιμοποιηθεί στη ΔΔΦΑ, όπως αυτογενή, αλλομοσχεύματα, ξενομοσχεύματα και αλλοπλαστικά υλικά. Μία σειρά από κλινικές μελέτες και συστηματικές ανασκοπήσεις έχει καταδείξει ότι η χρήση οστικού μοσχεύματος υπερέχει στατιστικά σημαντικά της απρόσκοπτης επούλωσης του φατνίου όσον αφορά τη διατήρηση των διαστάσεων της ακρολοφίας. Παρά την ύπαρξη σημαντικού αριθμού σχετικών μελετών ωστόσο, δεν είναι προς το παρόν δυνατόν να προσδιορισθεί κάποιο οστικό μόσχευμα που να υπερέχει σημαντικά έναντι των υπολοίπων, αν και τα ξενομοσχεύματα και αλλομοσχεύματα έχουν εμφανίσει ελαφρώς καλύτερα αποτελέσματα έναντι των αλλοπλαστικών. Διάφορες στρατηγικές έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη του μετεξακτικού φατνίου. Ανάμεσα σε αυτές η χρήση ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος έχει προταθεί προκειμένου να συμβάλει στην επίτευξη κατά πρώτο σκοπό επούλωσης χωρίς την ανάγκη παρασκευής κρημνού, στην προστασία του σχηματισθέντος θρόμβου και στη βελτίωση της ποιότητας των μαλακών ιστών στην περιοχή. Εκτεταμένα βιβλιογραφικά δεδομένα έχουν καταδείξει τα θετικά αποτελέσματα της ΔΔΦΑ μετά από χρήση συνδυασμού ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ. Επιπρόσθετα, υπάρχουν βιβλιογραφικές αναφορές για μειωμένη οστική απώλεια ακόμη και μετά από χρήση μόνο ΕΟΜ. Ωστόσο δεν υπάρχουν μελέτες που να αξιολογούν τα αποτελέσματα της ΔΔΦΑ με χρήση αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ ή να συγκρίνουν αλλομόσχευμα και ξενομόσχευμα ή και τη μη χρήση οστικού μοσχεύματος μετά από κάλυψη με ΕΟΜ στη διατήρηση των διαστάσεων της ακρολοφίας. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η αξιολόγηση και σύγκριση κλινικά των αποτελεσμάτων της Διατήρησης Διαστάσεων της Φατνιακής Ακρολοφίας με αλλομόσχευμα, ξενομόσχευμα καθώς και επί απουσίας χρήσης οστικού μοσχεύματος σε μετεξακτικά φατνία που όλα καλύφθηκαν με ελεύθερο ουλικό μόσχευμα. Υλικά και μέθοδοι: Πρόκειται για το Μέρος Ι μιας μονοκεντρικής, τυχαιοποιημένης, τυφλής, παράλληλου σχεδιασμού κλινικής μελέτης, στο οποίο συμμετείχαν 26 ασθενείς, οι οποίοι χρειάζονταν εξαγωγή μονόρριζων δοντιών της άνω γνάθου και επιθυμούσαν να τοποθετήσουν μετά εμφύτευμα στην περιοχή. Τριάντα μετεξακτικά φατνία αξιολογήθηκαν τελικά στη μελέτη, όπου αμέσως μετά την εξαγωγή πραγματοποιήθηκαν κλινικές μετρήσεις με τη βοήθεια εξατομικευμένου για κάθε δόντι νάρθηκα, σε έξι σημεία σε κατακόρυφο επίπεδο (τρία στο παρειακό πέταλο και τρία στο υπερώιο) και σε δύο στο οριζόντιο (2 mm και 4 mm από την παρυφή του οστού). Στη συνέχεια τα φατνία τυχαιοποιήθηκαν σε μια από τις τρεις ομάδες (10 σε κάθε ομάδα), όπου είτε χρησιμοποιήθηκε προς διατήρηση των διαστάσεων της φατνιακής ακρολοφίας συνδυασμός αλλομοσχεύματος τύπου FDBA και ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος (Ομάδα Α), είτε εφαρμόσθηκε συνδυασμός βόειου ξενομοσχεύματος και ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος (Ομάδα Β), είτε πραγματοποιήθηκε μόνο κάλυψη με ΕΟΜ (Ομάδα Γ). Τέσσερις μήνες αργότερα επαναλήφθηκαν οι κλινικές μετρήσεις στα ίδια σημεία με τη βοήθεια του νάρθηκα και ακολούθησε σύγκριση των αποτελεσμάτων Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με την έκδοση STATA του λογισμικού 15.1 (Stata Corporation, College Station, Tex, USA) και το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε στο p< 0.05. Αποτελέσματα: Η διάμεσος μείωση των διαστάσεων σε κατακόρυφο επίπεδο στο μέσο παρειακό σημείο ήταν 0,66 mm για την Ομάδα Α (αλλομόσχευμα και ΕΟΜ), 0,40 mm για την Ομάδα Β (ξενομόσχευμα και ΕΟΜ) και 2,92 mm για την Ομάδα Γ(ΕΟΜ). Τα αντίστοιχα αποτελέσματα για την οστική απορρόφηση στο μέσο υπερώιο σημείο ήταν 0,22 mm, 0,20 mm και 0,54 mm. Αναφορικά με τις μεταβολές του εύρους της ακρολοφίας, η διάμεσος μείωση στα 2 mm στην Ομάδα Α ήταν 1,03 mm, στην Ομάδα Β 0,95 mm και στην Ομάδα Γ 3,35 mm, ενώ οι αντίστοιχες τιμές στα 4 mm ήταν 0,95 mm, 0,47 mm και 1,5 mm αντίστοιχα. Μετά από στάθμιση για την ηλικία και τον τύπο του δοντιού, καταδείχθηκε ισχυρή τεκμηρίωση ότι η κάλυψη του φατνίου μόνο με ΕΟΜ οδηγεί σε υψηλότερες τιμές οστικής απώλειας σε σύγκριση με τη χρήση ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ καθώς και αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ στο μέσο παρειακό σημείο. Διαπιστώθηκε επίσης αδύναμη τεκμηρίωση πως η χρήση αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ παρουσίαζε μεγαλύτερη οστική απώλεια κατά 1,05 mm εν συγκρίσει με το συνδυασμό ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ στο ίδιο σημείο. Στο μέσο σημείο υπερώια, στο εγγύς και στο άπω δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων όσον αφορά τη μείωση της κατακόρυφης διάστασης του μετεξακτικού φατνίου. Στο οριζόντιο επίπεδο των 2 mm, προέκυψε ισχυρή τεκμηρίωση ότι η κάλυψη του φατνίου μόνο με ΕΟΜ οδηγεί σε επιπλέον μείωση των διαστάσεων κατά 2,15 mm σε σχέση με το συνδυασμό ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ και κατά 1,99 mm σε σχέση με τη χρήση αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ, ενώ οι δύο ομάδες που χρησιμοποιούσαν οστικό μόσχευμα δεν παρουσίαζαν κάποια σημαντική διαφορά μεταξύ τους. Στο οριζόντιο επίπεδο των 4 mm, καταδείχθηκε ισχυρή τεκμηρίωση πως η ΔΔΦΑ μόνο με κάλυψη του φατνίου με ΕΟΜ οδηγεί σε μεγαλύτερη οστική απώλεια τόσο από τη χρήση ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ, όσο και από την τοποθέτηση αλλόμοσχεύματος και ΕΟΜ στο φατνίο, ενώ αλλομόσχευμα και ξενομόσχευμα δεν παρουσίαζαν σημαντικές διαφορές. Τέλος, ο τύπος του δοντιού και η ηλικία του ασθενούς δε φάνηκε να ασκούν επίδραση στα αποτελέσματα. Συμπεράσματα: Στα πλαίσια των περιορισμών αυτής της μελέτης, δύναται να αναφερθούν τα παρακάτω συμπεράσματα: • Η χρήση οστικού μοσχεύματος σε συνδυασμό με ελεύθερο ουλικό μόσχευμα σε μετεξακτικά φατνία οδηγεί σε σημαντικά καλύτερα αποτελέσματα στη διατήρηση των διαστάσεων σε σύγκριση με τη χρήση μόνο ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος. • Το κλινικό όφελος από τη χρήση οστικού μοσχεύματος στη μείωση της οστικής απώλειας παρατηρείται στο οριζόντιο επίπεδο και στη μεσότητα του παρειακού πετάλου στο κατακόρυφο. • Ξενομόσχευμα και αλλομόσχευμα φαίνεται να οδηγούν σε παρόμοια αποτελέσματα σε συνδυασμό με ελεύθερο ουλικό μόσχευμα όσον αφορά τη διατήρηση των διαστάσεων, με οριακά σημαντική υπεροχή του ξενομοσχεύματος στη μεσότητα του παρειακού πετάλου στην κατακόρυφη διάσταση.","abstract_html":"Εισαγωγή: Καθώς η φατνιακή απόφυση αποτελεί μια δομή άμεσα εξαρτώμενη από το δόντι, μία σύνθετη αλληλουχία ιστολογικών και μορφολογικών μεταβολών λαμβάνει χώρα κατά την επούλωση της υπολειμματικής φατνιακής ακρολοφίας μετά από μία εξαγωγή, οδηγώντας εντέλει σε πλήρωση με νεοσχηματισθέν οστό αλλά ταυτόχρονα και σε διαφορετική κατά περίπτωση αλλά πάντοτε σημαντική μείωση των διαστάσεών της σε οριζόντιο και κατακόρυφο επίπεδο. Εκτεταμένη είναι η βιβλιογραφική τεκμηρίωση όσον αφορά την έκταση των μεταβολών, οι οποίες φαίνεται ότι επηρεάζουν εντονότερα το παρειακό πέταλο από το υπερώιο/γλωσσικό, είναι πιο εκτεταμένες στο οριζόντιο επίπεδο από το κατακόρυφο και στο μεγαλύτερο μέρος τους έχουν ολοκληρωθεί μέσα στο πρώτο τρίμηνο. Παράλληλα ούτε η άμεση τοποθέτηση εμφυτεύματος έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να αναστείλει αυτές τις διεργασίες. Αποτέλεσμα όλων των ανωτέρω είναι μία στενότερη και κοντύτερη ακρολοφία μετά την ολοκλήρωση της επούλωσης, που μπορεί να δυσχεράνει την τοποθέτηση εμφυτεύματος στην επιθυμητή θέση και την επίτευξη ικανοποιητικών κλινικών αποτελεσμάτων, ιδιαίτερα στην αισθητική ζώνη. Εντός αυτού του πλαισίου, βαρύνουσα κλινική σημασία έχει αποκτήσει η Διατήρηση των Διαστάσεων της Φατνιακής Ακρολοφίας (ΔΔΦΑ), δηλαδή κάθε κλινική διαδικασία που έχει αναπτυχθεί με σκοπό να περιορίσει ή και να εξαλείψει τη μετεξακτική απορρόφηση των οστικών τοιχωμάτων της φατνιακής ακρολοφίας, καθώς και να προάγει το σχηματισμό νέου οστού εντός του φατνίου. Υπάρχει πλέον ισχυρή τεκμηρίωση στη βιβλιογραφία, συμπεριλαμβανομένων και συστηματικών ανασκοπήσεων/μετα-αναλύσεων, ότι η εφαρμογή ΔΔΦΑ μετά την εξαγωγή προσφέρει σημαντικό κλινικό όφελος ως προς τον περιορισμό της οστικής απορρόφησης έναντι της αδιατάρακτης επούλωσης τόσο σε οριζόντιο όσο και σε κατακόρυφο επίπεδο. Πλέον ως ένδειξη για την πραγματοποίηση ΔΔΦΑ θεωρείται κάθε φατνίο στην αισθητική ζώνη όπου θα τοποθετηθεί εμφύτευμα καθώς και κάθε φατνίο που αναμένεται να παρουσιάσει εκτεταμένη οστική απώλεια, διακυβεύοντας τη σωστή προσθετικά τοποθέτηση του εμφυτεύματος. Διάφορες τεχνικές ΔΔΦΑ έχουν προταθεί κατά καιρούς, οι οποίες προβλέπουν την παρασκευή ή μη κρημνού, την κάλυψη του φατνίου με απορροφήσιμη ή μη μεμβράνη, με μόσχευμα μαλακών ιστών ή με σπόγγο κολλαγόνου καθώς και τη χρήση διαφορετικών υλικών για την πλήρωση του φατνίου. Η τοποθέτηση οστικού μοσχεύματος εντός του μετεξακτικού φατνίου είναι μία θεραπευτική στρατηγική συνυφασμένη με τις τεχνικές της ΔΔΦΑ, με σκοπό τη διατήρηση του χώρου, μέσω της αποτροπής κατάρρευσης των μαλακών ιστών, και τη δημιουργία ευνοϊκών προϋποθέσεων για σχηματισμό νέου οστού. Διάφοροι τύποι οστικών μοσχευμάτων έχουν χρησιμοποιηθεί στη ΔΔΦΑ, όπως αυτογενή, αλλομοσχεύματα, ξενομοσχεύματα και αλλοπλαστικά υλικά. Μία σειρά από κλινικές μελέτες και συστηματικές ανασκοπήσεις έχει καταδείξει ότι η χρήση οστικού μοσχεύματος υπερέχει στατιστικά σημαντικά της απρόσκοπτης επούλωσης του φατνίου όσον αφορά τη διατήρηση των διαστάσεων της ακρολοφίας. Παρά την ύπαρξη σημαντικού αριθμού σχετικών μελετών ωστόσο, δεν είναι προς το παρόν δυνατόν να προσδιορισθεί κάποιο οστικό μόσχευμα που να υπερέχει σημαντικά έναντι των υπολοίπων, αν και τα ξενομοσχεύματα και αλλομοσχεύματα έχουν εμφανίσει ελαφρώς καλύτερα αποτελέσματα έναντι των αλλοπλαστικών. Διάφορες στρατηγικές έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη του μετεξακτικού φατνίου. Ανάμεσα σε αυτές η χρήση ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος έχει προταθεί προκειμένου να συμβάλει στην επίτευξη κατά πρώτο σκοπό επούλωσης χωρίς την ανάγκη παρασκευής κρημνού, στην προστασία του σχηματισθέντος θρόμβου και στη βελτίωση της ποιότητας των μαλακών ιστών στην περιοχή. Εκτεταμένα βιβλιογραφικά δεδομένα έχουν καταδείξει τα θετικά αποτελέσματα της ΔΔΦΑ μετά από χρήση συνδυασμού ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ. Επιπρόσθετα, υπάρχουν βιβλιογραφικές αναφορές για μειωμένη οστική απώλεια ακόμη και μετά από χρήση μόνο ΕΟΜ. Ωστόσο δεν υπάρχουν μελέτες που να αξιολογούν τα αποτελέσματα της ΔΔΦΑ με χρήση αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ ή να συγκρίνουν αλλομόσχευμα και ξενομόσχευμα ή και τη μη χρήση οστικού μοσχεύματος μετά από κάλυψη με ΕΟΜ στη διατήρηση των διαστάσεων της ακρολοφίας. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η αξιολόγηση και σύγκριση κλινικά των αποτελεσμάτων της Διατήρησης Διαστάσεων της Φατνιακής Ακρολοφίας με αλλομόσχευμα, ξενομόσχευμα καθώς και επί απουσίας χρήσης οστικού μοσχεύματος σε μετεξακτικά φατνία που όλα καλύφθηκαν με ελεύθερο ουλικό μόσχευμα. Υλικά και μέθοδοι: Πρόκειται για το Μέρος Ι μιας μονοκεντρικής, τυχαιοποιημένης, τυφλής, παράλληλου σχεδιασμού κλινικής μελέτης, στο οποίο συμμετείχαν 26 ασθενείς, οι οποίοι χρειάζονταν εξαγωγή μονόρριζων δοντιών της άνω γνάθου και επιθυμούσαν να τοποθετήσουν μετά εμφύτευμα στην περιοχή. Τριάντα μετεξακτικά φατνία αξιολογήθηκαν τελικά στη μελέτη, όπου αμέσως μετά την εξαγωγή πραγματοποιήθηκαν κλινικές μετρήσεις με τη βοήθεια εξατομικευμένου για κάθε δόντι νάρθηκα, σε έξι σημεία σε κατακόρυφο επίπεδο (τρία στο παρειακό πέταλο και τρία στο υπερώιο) και σε δύο στο οριζόντιο (2 mm και 4 mm από την παρυφή του οστού). Στη συνέχεια τα φατνία τυχαιοποιήθηκαν σε μια από τις τρεις ομάδες (10 σε κάθε ομάδα), όπου είτε χρησιμοποιήθηκε προς διατήρηση των διαστάσεων της φατνιακής ακρολοφίας συνδυασμός αλλομοσχεύματος τύπου FDBA και ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος (Ομάδα Α), είτε εφαρμόσθηκε συνδυασμός βόειου ξενομοσχεύματος και ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος (Ομάδα Β), είτε πραγματοποιήθηκε μόνο κάλυψη με ΕΟΜ (Ομάδα Γ). Τέσσερις μήνες αργότερα επαναλήφθηκαν οι κλινικές μετρήσεις στα ίδια σημεία με τη βοήθεια του νάρθηκα και ακολούθησε σύγκριση των αποτελεσμάτων Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με την έκδοση STATA του λογισμικού 15.1 (Stata Corporation, College Station, Tex, USA) και το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε στο p&lt; 0.05. Αποτελέσματα: Η διάμεσος μείωση των διαστάσεων σε κατακόρυφο επίπεδο στο μέσο παρειακό σημείο ήταν 0,66 mm για την Ομάδα Α (αλλομόσχευμα και ΕΟΜ), 0,40 mm για την Ομάδα Β (ξενομόσχευμα και ΕΟΜ) και 2,92 mm για την Ομάδα Γ(ΕΟΜ). Τα αντίστοιχα αποτελέσματα για την οστική απορρόφηση στο μέσο υπερώιο σημείο ήταν 0,22 mm, 0,20 mm και 0,54 mm. Αναφορικά με τις μεταβολές του εύρους της ακρολοφίας, η διάμεσος μείωση στα 2 mm στην Ομάδα Α ήταν 1,03 mm, στην Ομάδα Β 0,95 mm και στην Ομάδα Γ 3,35 mm, ενώ οι αντίστοιχες τιμές στα 4 mm ήταν 0,95 mm, 0,47 mm και 1,5 mm αντίστοιχα. Μετά από στάθμιση για την ηλικία και τον τύπο του δοντιού, καταδείχθηκε ισχυρή τεκμηρίωση ότι η κάλυψη του φατνίου μόνο με ΕΟΜ οδηγεί σε υψηλότερες τιμές οστικής απώλειας σε σύγκριση με τη χρήση ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ καθώς και αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ στο μέσο παρειακό σημείο. Διαπιστώθηκε επίσης αδύναμη τεκμηρίωση πως η χρήση αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ παρουσίαζε μεγαλύτερη οστική απώλεια κατά 1,05 mm εν συγκρίσει με το συνδυασμό ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ στο ίδιο σημείο. Στο μέσο σημείο υπερώια, στο εγγύς και στο άπω δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων όσον αφορά τη μείωση της κατακόρυφης διάστασης του μετεξακτικού φατνίου. Στο οριζόντιο επίπεδο των 2 mm, προέκυψε ισχυρή τεκμηρίωση ότι η κάλυψη του φατνίου μόνο με ΕΟΜ οδηγεί σε επιπλέον μείωση των διαστάσεων κατά 2,15 mm σε σχέση με το συνδυασμό ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ και κατά 1,99 mm σε σχέση με τη χρήση αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ, ενώ οι δύο ομάδες που χρησιμοποιούσαν οστικό μόσχευμα δεν παρουσίαζαν κάποια σημαντική διαφορά μεταξύ τους. Στο οριζόντιο επίπεδο των 4 mm, καταδείχθηκε ισχυρή τεκμηρίωση πως η ΔΔΦΑ μόνο με κάλυψη του φατνίου με ΕΟΜ οδηγεί σε μεγαλύτερη οστική απώλεια τόσο από τη χρήση ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ, όσο και από την τοποθέτηση αλλόμοσχεύματος και ΕΟΜ στο φατνίο, ενώ αλλομόσχευμα και ξενομόσχευμα δεν παρουσίαζαν σημαντικές διαφορές. Τέλος, ο τύπος του δοντιού και η ηλικία του ασθενούς δε φάνηκε να ασκούν επίδραση στα αποτελέσματα. Συμπεράσματα: Στα πλαίσια των περιορισμών αυτής της μελέτης, δύναται να αναφερθούν τα παρακάτω συμπεράσματα: • Η χρήση οστικού μοσχεύματος σε συνδυασμό με ελεύθερο ουλικό μόσχευμα σε μετεξακτικά φατνία οδηγεί σε σημαντικά καλύτερα αποτελέσματα στη διατήρηση των διαστάσεων σε σύγκριση με τη χρήση μόνο ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος. • Το κλινικό όφελος από τη χρήση οστικού μοσχεύματος στη μείωση της οστικής απώλειας παρατηρείται στο οριζόντιο επίπεδο και στη μεσότητα του παρειακού πετάλου στο κατακόρυφο. • Ξενομόσχευμα και αλλομόσχευμα φαίνεται να οδηγούν σε παρόμοια αποτελέσματα σε συνδυασμό με ελεύθερο ουλικό μόσχευμα όσον αφορά τη διατήρηση των διαστάσεων, με οριακά σημαντική υπεροχή του ξενομοσχεύματος στη μεσότητα του παρειακού πετάλου στην κατακόρυφη διάσταση.","abstract_has_math":false,"creators":["Οικονόμου Ηλίας","Oikonomou Ilias"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:39:00Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2919242"],"render_values":[{"text":"uoadl:2919242","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2919242","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2919242","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2919242","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Οικονόμου Ηλίας","Oikonomou Ilias"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2919242","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2919242"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Καθώς η φατνιακή απόφυση αποτελεί μια δομή άμεσα εξαρτώμενη από το δόντι, μία σύνθετη αλληλουχία ιστολογικών και μορφολογικών μεταβολών λαμβάνει χώρα κατά την επούλωση της υπολειμματικής φατνιακής ακρολοφίας μετά από μία εξαγωγή, οδηγώντας εντέλει σε πλήρωση με νεοσχηματισθέν οστό αλλά ταυτόχρονα και σε διαφορετική κατά περίπτωση αλλά πάντοτε σημαντική μείωση των διαστάσεών της σε οριζόντιο και κατακόρυφο επίπεδο. Εκτεταμένη είναι η βιβλιογραφική τεκμηρίωση όσον αφορά την έκταση των μεταβολών, οι οποίες φαίνεται ότι επηρεάζουν εντονότερα το παρειακό πέταλο από το υπερώιο/γλωσσικό, είναι πιο εκτεταμένες στο οριζόντιο επίπεδο από το κατακόρυφο και στο μεγαλύτερο μέρος τους έχουν ολοκληρωθεί μέσα στο πρώτο τρίμηνο. Παράλληλα ούτε η άμεση τοποθέτηση εμφυτεύματος έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να αναστείλει αυτές τις διεργασίες. Αποτέλεσμα όλων των ανωτέρω είναι μία στενότερη και κοντύτερη ακρολοφία μετά την ολοκλήρωση της επούλωσης, που μπορεί να δυσχεράνει την τοποθέτηση εμφυτεύματος στην επιθυμητή θέση και την επίτευξη ικανοποιητικών κλινικών αποτελεσμάτων, ιδιαίτερα στην αισθητική ζώνη. Εντός αυτού του πλαισίου, βαρύνουσα κλινική σημασία έχει αποκτήσει η Διατήρηση των Διαστάσεων της Φατνιακής Ακρολοφίας (ΔΔΦΑ), δηλαδή κάθε κλινική διαδικασία που έχει αναπτυχθεί με σκοπό να περιορίσει ή και να εξαλείψει τη μετεξακτική απορρόφηση των οστικών τοιχωμάτων της φατνιακής ακρολοφίας, καθώς και να προάγει το σχηματισμό νέου οστού εντός του φατνίου. Υπάρχει πλέον ισχυρή τεκμηρίωση στη βιβλιογραφία, συμπεριλαμβανομένων και συστηματικών ανασκοπήσεων/μετα-αναλύσεων, ότι η εφαρμογή ΔΔΦΑ μετά την εξαγωγή προσφέρει σημαντικό κλινικό όφελος ως προς τον περιορισμό της οστικής απορρόφησης έναντι της αδιατάρακτης επούλωσης τόσο σε οριζόντιο όσο και σε κατακόρυφο επίπεδο. Πλέον ως ένδειξη για την πραγματοποίηση ΔΔΦΑ θεωρείται κάθε φατνίο στην αισθητική ζώνη όπου θα τοποθετηθεί εμφύτευμα καθώς και κάθε φατνίο που αναμένεται να παρουσιάσει εκτεταμένη οστική απώλεια, διακυβεύοντας τη σωστή προσθετικά τοποθέτηση του εμφυτεύματος. Διάφορες τεχνικές ΔΔΦΑ έχουν προταθεί κατά καιρούς, οι οποίες προβλέπουν την παρασκευή ή μη κρημνού, την κάλυψη του φατνίου με απορροφήσιμη ή μη μεμβράνη, με μόσχευμα μαλακών ιστών ή με σπόγγο κολλαγόνου καθώς και τη χρήση διαφορετικών υλικών για την πλήρωση του φατνίου. Η τοποθέτηση οστικού μοσχεύματος εντός του μετεξακτικού φατνίου είναι μία θεραπευτική στρατηγική συνυφασμένη με τις τεχνικές της ΔΔΦΑ, με σκοπό τη διατήρηση του χώρου, μέσω της αποτροπής κατάρρευσης των μαλακών ιστών, και τη δημιουργία ευνοϊκών προϋποθέσεων για σχηματισμό νέου οστού. Διάφοροι τύποι οστικών μοσχευμάτων έχουν χρησιμοποιηθεί στη ΔΔΦΑ, όπως αυτογενή, αλλομοσχεύματα, ξενομοσχεύματα και αλλοπλαστικά υλικά. Μία σειρά από κλινικές μελέτες και συστηματικές ανασκοπήσεις έχει καταδείξει ότι η χρήση οστικού μοσχεύματος υπερέχει στατιστικά σημαντικά της απρόσκοπτης επούλωσης του φατνίου όσον αφορά τη διατήρηση των διαστάσεων της ακρολοφίας. Παρά την ύπαρξη σημαντικού αριθμού σχετικών μελετών ωστόσο, δεν είναι προς το παρόν δυνατόν να προσδιορισθεί κάποιο οστικό μόσχευμα που να υπερέχει σημαντικά έναντι των υπολοίπων, αν και τα ξενομοσχεύματα και αλλομοσχεύματα έχουν εμφανίσει ελαφρώς καλύτερα αποτελέσματα έναντι των αλλοπλαστικών. Διάφορες στρατηγικές έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη του μετεξακτικού φατνίου. Ανάμεσα σε αυτές η χρήση ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος έχει προταθεί προκειμένου να συμβάλει στην επίτευξη κατά πρώτο σκοπό επούλωσης χωρίς την ανάγκη παρασκευής κρημνού, στην προστασία του σχηματισθέντος θρόμβου και στη βελτίωση της ποιότητας των μαλακών ιστών στην περιοχή. Εκτεταμένα βιβλιογραφικά δεδομένα έχουν καταδείξει τα θετικά αποτελέσματα της ΔΔΦΑ μετά από χρήση συνδυασμού ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ. Επιπρόσθετα, υπάρχουν βιβλιογραφικές αναφορές για μειωμένη οστική απώλεια ακόμη και μετά από χρήση μόνο ΕΟΜ. Ωστόσο δεν υπάρχουν μελέτες που να αξιολογούν τα αποτελέσματα της ΔΔΦΑ με χρήση αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ ή να συγκρίνουν αλλομόσχευμα και ξενομόσχευμα ή και τη μη χρήση οστικού μοσχεύματος μετά από κάλυψη με ΕΟΜ στη διατήρηση των διαστάσεων της ακρολοφίας. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η αξιολόγηση και σύγκριση κλινικά των αποτελεσμάτων της Διατήρησης Διαστάσεων της Φατνιακής Ακρολοφίας με αλλομόσχευμα, ξενομόσχευμα καθώς και επί απουσίας χρήσης οστικού μοσχεύματος σε μετεξακτικά φατνία που όλα καλύφθηκαν με ελεύθερο ουλικό μόσχευμα. Υλικά και μέθοδοι: Πρόκειται για το Μέρος Ι μιας μονοκεντρικής, τυχαιοποιημένης, τυφλής, παράλληλου σχεδιασμού κλινικής μελέτης, στο οποίο συμμετείχαν 26 ασθενείς, οι οποίοι χρειάζονταν εξαγωγή μονόρριζων δοντιών της άνω γνάθου και επιθυμούσαν να τοποθετήσουν μετά εμφύτευμα στην περιοχή. Τριάντα μετεξακτικά φατνία αξιολογήθηκαν τελικά στη μελέτη, όπου αμέσως μετά την εξαγωγή πραγματοποιήθηκαν κλινικές μετρήσεις με τη βοήθεια εξατομικευμένου για κάθε δόντι νάρθηκα, σε έξι σημεία σε κατακόρυφο επίπεδο (τρία στο παρειακό πέταλο και τρία στο υπερώιο) και σε δύο στο οριζόντιο (2 mm και 4 mm από την παρυφή του οστού). Στη συνέχεια τα φατνία τυχαιοποιήθηκαν σε μια από τις τρεις ομάδες (10 σε κάθε ομάδα), όπου είτε χρησιμοποιήθηκε προς διατήρηση των διαστάσεων της φατνιακής ακρολοφίας συνδυασμός αλλομοσχεύματος τύπου FDBA και ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος (Ομάδα Α), είτε εφαρμόσθηκε συνδυασμός βόειου ξενομοσχεύματος και ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος (Ομάδα Β), είτε πραγματοποιήθηκε μόνο κάλυψη με ΕΟΜ (Ομάδα Γ). Τέσσερις μήνες αργότερα επαναλήφθηκαν οι κλινικές μετρήσεις στα ίδια σημεία με τη βοήθεια του νάρθηκα και ακολούθησε σύγκριση των αποτελεσμάτων Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με την έκδοση STATA του λογισμικού 15.1 (Stata Corporation, College Station, Tex, USA) και το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε στο p< 0.05. Αποτελέσματα: Η διάμεσος μείωση των διαστάσεων σε κατακόρυφο επίπεδο στο μέσο παρειακό σημείο ήταν 0,66 mm για την Ομάδα Α (αλλομόσχευμα και ΕΟΜ), 0,40 mm για την Ομάδα Β (ξενομόσχευμα και ΕΟΜ) και 2,92 mm για την Ομάδα Γ(ΕΟΜ). Τα αντίστοιχα αποτελέσματα για την οστική απορρόφηση στο μέσο υπερώιο σημείο ήταν 0,22 mm, 0,20 mm και 0,54 mm. Αναφορικά με τις μεταβολές του εύρους της ακρολοφίας, η διάμεσος μείωση στα 2 mm στην Ομάδα Α ήταν 1,03 mm, στην Ομάδα Β 0,95 mm και στην Ομάδα Γ 3,35 mm, ενώ οι αντίστοιχες τιμές στα 4 mm ήταν 0,95 mm, 0,47 mm και 1,5 mm αντίστοιχα. Μετά από στάθμιση για την ηλικία και τον τύπο του δοντιού, καταδείχθηκε ισχυρή τεκμηρίωση ότι η κάλυψη του φατνίου μόνο με ΕΟΜ οδηγεί σε υψηλότερες τιμές οστικής απώλειας σε σύγκριση με τη χρήση ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ καθώς και αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ στο μέσο παρειακό σημείο. Διαπιστώθηκε επίσης αδύναμη τεκμηρίωση πως η χρήση αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ παρουσίαζε μεγαλύτερη οστική απώλεια κατά 1,05 mm εν συγκρίσει με το συνδυασμό ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ στο ίδιο σημείο. Στο μέσο σημείο υπερώια, στο εγγύς και στο άπω δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων όσον αφορά τη μείωση της κατακόρυφης διάστασης του μετεξακτικού φατνίου. Στο οριζόντιο επίπεδο των 2 mm, προέκυψε ισχυρή τεκμηρίωση ότι η κάλυψη του φατνίου μόνο με ΕΟΜ οδηγεί σε επιπλέον μείωση των διαστάσεων κατά 2,15 mm σε σχέση με το συνδυασμό ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ και κατά 1,99 mm σε σχέση με τη χρήση αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ, ενώ οι δύο ομάδες που χρησιμοποιούσαν οστικό μόσχευμα δεν παρουσίαζαν κάποια σημαντική διαφορά μεταξύ τους. Στο οριζόντιο επίπεδο των 4 mm, καταδείχθηκε ισχυρή τεκμηρίωση πως η ΔΔΦΑ μόνο με κάλυψη του φατνίου με ΕΟΜ οδηγεί σε μεγαλύτερη οστική απώλεια τόσο από τη χρήση ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ, όσο και από την τοποθέτηση αλλόμοσχεύματος και ΕΟΜ στο φατνίο, ενώ αλλομόσχευμα και ξενομόσχευμα δεν παρουσίαζαν σημαντικές διαφορές. Τέλος, ο τύπος του δοντιού και η ηλικία του ασθενούς δε φάνηκε να ασκούν επίδραση στα αποτελέσματα. Συμπεράσματα: Στα πλαίσια των περιορισμών αυτής της μελέτης, δύναται να αναφερθούν τα παρακάτω συμπεράσματα: • Η χρήση οστικού μοσχεύματος σε συνδυασμό με ελεύθερο ουλικό μόσχευμα σε μετεξακτικά φατνία οδηγεί σε σημαντικά καλύτερα αποτελέσματα στη διατήρηση των διαστάσεων σε σύγκριση με τη χρήση μόνο ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος. • Το κλινικό όφελος από τη χρήση οστικού μοσχεύματος στη μείωση της οστικής απώλειας παρατηρείται στο οριζόντιο επίπεδο και στη μεσότητα του παρειακού πετάλου στο κατακόρυφο. • Ξενομόσχευμα και αλλομόσχευμα φαίνεται να οδηγούν σε παρόμοια αποτελέσματα σε συνδυασμό με ελεύθερο ουλικό μόσχευμα όσον αφορά τη διατήρηση των διαστάσεων, με οριακά σημαντική υπεροχή του ξενομοσχεύματος στη μεσότητα του παρειακού πετάλου στην κατακόρυφη διάσταση.","Introduction: As the alveolar process is a tooth-dependent structure, a complex cascade of histological and morphological changes occurs during healing following an extraction, which leads eventually to the socket being filled by newly formed bone but at the same time to a varying in size but constant reduction of the vertical and horizontal ridge dimensions. There have been numerous studies investigating the extent of these changes, which appear to affect the buccal bone plate more than the palatal/ lingual one and the horizontal dimensions more than the vertical ones and most of them have been completed during the first three months. At the same time immediate implant placement cannot inhibit these processes. The result of all these changes is a narrower and shorter alveolar ridge after the completion of healing, which can make it difficult to place an implant in the desired position and achieve satisfactory clinical results, especially in the aesthetic zone. Within this context, Alveolar Ridge Preservation (ARP), namely any clinical process that has been developed to reduce or eliminate the post-extraction alveolar bone loss and to promote new bone formation within the socket, is of increasing clinical importance. A great number of studies, including systematic reviews and meta-analyses, has provided evidence that ARP offers significant clinical benefit in preserving horizontal and vertical ridge dimensions in comparison to undisturbed healing. Nowadays clinicians should consider ARP in situations such as post-extraction sockets in the aesthetic zone where an implant will be placed and sockets where extensive bone loss is expected which will jeopardize proper implant placement. Several ARP modalities have been investigated, which include flapped and flapless procedures, the use of barrier membranes, the use of autologous soft tissue grafts and collagen sponges and also the placement of various biomaterials within the socket. Socket bone grafting is a treatment strategy associated with ARP, with the aim of space maintenance, soft tissue collapse prevention and securing favorable conditions for the creation of new bone. A number of bone grafts have been examined for ARP, including autogenous, allografts, xenografts and alloplastic materials. Several clinical studies and systematic reviews strongly suggest that socket grafting is statistically significantly superior to undisturbed healing in maintaining ridge dimensions. Despite the considerable number of relevant studies however, it is not possible at present to identify a bone graft with clear clinical superiority over the rest, although xenografts and allografts have shown slightly better results than alloplastic materials. Various strategies have also been used to cover the post-extraction socket. Among them free gingival graft (FGG) has been suggested to assist primary intention healing without elevating a flap, to protect the blood clot and to compensate for soft tissue deficiencies. The literature strongly suggests that ARP by using xenograft in combination with FGG has positive clinical results. Also some studies have reported reduced bone loss after using only FGG. However there are no studies which evaluate the outcomes of ARP using allograft in combination with FGG, nor compare allograft and xenograft with FGG and the use of only FGG in preserving alveolar ridge dimensions. The aim of the present clinical study is to evaluate and compare the outcomes of Alveolar Ridge Preservation with allograft or xenograft or without bone grafting in post-extraction sockets that were all covered with free gingival grafts. Materials and Methods: This is the first part of a single-center, controlled, randomized, blind, parallel design clinical trial. In this part of the study 26 patients were included, who needed extraction of a single-rooted maxillary tooth and wanted to place an implant in the region. Thirty post-extraction sockets were evaluated during this study, where immediately after extraction clinical measurements were performed using a customized stent at six vertical sites (three at the buccal aspect and three at the palatal) and at two horizontal sites (at 2 mm and 4 mm below the top of the crest). After that, the sockets were randomly allocated to three groups (10 sockets per group), where either a combination of FDBA type of allograft with FGG was used (Group A), or a combination of xenograft with FGG was applied (Group B) or coverage only with FGG was performed (Group C) as a technique of ARP. Four months later the same clinical measurements using the stent were repeated and a comparison of the results was performed. Statistical analysis was performed with the statistical package STATA 15.1 (Stata Corporation, College Station, Tex, USA). P-values less than 0.05 were considered as statistically significant. Results: The median reduction of vertical ridge dimensions at the central buccal aspect was 0,66 mm for Group A (allograft plus FGG), 0,40 mm for Group B (xenograft plus FGG) and 2,92 mm for Group C (FGG). The respective reductions at the central palatal site were 0,22 mm, 0,20 mm and 0,54 mm. Regarding the loss of ridge width at 2 mm, the median reduction was 1,03 mm for Group A, 0,95 mm for Group B and 3,35 for Group C while the respective negative differences at 4 mm were 0,95 mm, 0,47 mm and 1,5 mm. After adjusting for age and tooth type, there was very strong evidence that FGG alone presented higher values of bone loss compared to xenograft plus FGG and allograft plus FGG at the central buccal site. There was also very weak evidence that allograft plus FGG presented increased bone loss by 1,05 mm compared to xenograft plus FGG for the same site. At the mesial, the central palatal and the distal site, there were not any significant differences in the outcomes of the different groups. Regarding the horizontal ridge dimensions at 2 mm, there was also very strong evidence that FGG alone presented higher bone loss values by 2,15 mm in comparison with xenograft plus FGG and by 1,99 mm compared to allograft plus FGG, while the two socket grafting groups did not present any significant difference between them. As for the ridge width at 4 mm, there was strong evidence that ARP by using only FGG appears to lead to higher ridge dimension reduction to the xenograft plus FGG group but also to the allograft plus FGG group, while the two bone graft groups had no significant differences between them. Finally the tooth type and the patients’ age did not appear to have any significant impact on the outcomes. Conclusions: Within the limitations of this study, we can conclude the following: • The use of bone graft in combination with free gingival graft in post-extraction sockets results in significantly better preservation of alveolar ridge dimensions compared to the use of free gingival graft alone. • The clinical benefit of socket bone grafting in reducing post-extraction bone loss is located at the horizontal level and at the center of the buccal plate at the vertical level. • Xenograft and allograft in combination with FGG appear to result in similar outcomes regarding ridge preservation, with perhaps a marginally significant superiority of the xenograft in the vertical dimension at the central buccal site."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Αξιολόγηση διαφορετικών τεχνικών διατήρησης των διαστάσεων της φατνιακής ακρολοφίας μετεξακτικά. Μία τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη. Μέρος Ι"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Οικονόμου Ηλίας","Oikonomou Ilias"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Εισαγωγή: Καθώς η φατνιακή απόφυση αποτελεί μια δομή άμεσα εξαρτώμενη από το δόντι, μία σύνθετη αλληλουχία ιστολογικών και μορφολογικών μεταβολών λαμβάνει χώρα κατά την επούλωση της υπολειμματικής φατνιακής ακρολοφίας μετά από μία εξαγωγή, οδηγώντας εντέλει σε πλήρωση με νεοσχηματισθέν οστό αλλά ταυτόχρονα και σε διαφορετική κατά περίπτωση αλλά πάντοτε σημαντική μείωση των διαστάσεών της σε οριζόντιο και κατακόρυφο επίπεδο. Εκτεταμένη είναι η βιβλιογραφική τεκμηρίωση όσον αφορά την έκταση των μεταβολών, οι οποίες φαίνεται ότι επηρεάζουν εντονότερα το παρειακό πέταλο από το υπερώιο/γλωσσικό, είναι πιο εκτεταμένες στο οριζόντιο επίπεδο από το κατακόρυφο και στο μεγαλύτερο μέρος τους έχουν ολοκληρωθεί μέσα στο πρώτο τρίμηνο. Παράλληλα ούτε η άμεση τοποθέτηση εμφυτεύματος έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να αναστείλει αυτές τις διεργασίες. Αποτέλεσμα όλων των ανωτέρω είναι μία στενότερη και κοντύτερη ακρολοφία μετά την ολοκλήρωση της επούλωσης, που μπορεί να δυσχεράνει την τοποθέτηση εμφυτεύματος στην επιθυμητή θέση και την επίτευξη ικανοποιητικών κλινικών αποτελεσμάτων, ιδιαίτερα στην αισθητική ζώνη. Εντός αυτού του πλαισίου, βαρύνουσα κλινική σημασία έχει αποκτήσει η Διατήρηση των Διαστάσεων της Φατνιακής Ακρολοφίας (ΔΔΦΑ), δηλαδή κάθε κλινική διαδικασία που έχει αναπτυχθεί με σκοπό να περιορίσει ή και να εξαλείψει τη μετεξακτική απορρόφηση των οστικών τοιχωμάτων της φατνιακής ακρολοφίας, καθώς και να προάγει το σχηματισμό νέου οστού εντός του φατνίου. Υπάρχει πλέον ισχυρή τεκμηρίωση στη βιβλιογραφία, συμπεριλαμβανομένων και συστηματικών ανασκοπήσεων/μετα-αναλύσεων, ότι η εφαρμογή ΔΔΦΑ μετά την εξαγωγή προσφέρει σημαντικό κλινικό όφελος ως προς τον περιορισμό της οστικής απορρόφησης έναντι της αδιατάρακτης επούλωσης τόσο σε οριζόντιο όσο και σε κατακόρυφο επίπεδο. Πλέον ως ένδειξη για την πραγματοποίηση ΔΔΦΑ θεωρείται κάθε φατνίο στην αισθητική ζώνη όπου θα τοποθετηθεί εμφύτευμα καθώς και κάθε φατνίο που αναμένεται να παρουσιάσει εκτεταμένη οστική απώλεια, διακυβεύοντας τη σωστή προσθετικά τοποθέτηση του εμφυτεύματος. Διάφορες τεχνικές ΔΔΦΑ έχουν προταθεί κατά καιρούς, οι οποίες προβλέπουν την παρασκευή ή μη κρημνού, την κάλυψη του φατνίου με απορροφήσιμη ή μη μεμβράνη, με μόσχευμα μαλακών ιστών ή με σπόγγο κολλαγόνου καθώς και τη χρήση διαφορετικών υλικών για την πλήρωση του φατνίου. Η τοποθέτηση οστικού μοσχεύματος εντός του μετεξακτικού φατνίου είναι μία θεραπευτική στρατηγική συνυφασμένη με τις τεχνικές της ΔΔΦΑ, με σκοπό τη διατήρηση του χώρου, μέσω της αποτροπής κατάρρευσης των μαλακών ιστών, και τη δημιουργία ευνοϊκών προϋποθέσεων για σχηματισμό νέου οστού. Διάφοροι τύποι οστικών μοσχευμάτων έχουν χρησιμοποιηθεί στη ΔΔΦΑ, όπως αυτογενή, αλλομοσχεύματα, ξενομοσχεύματα και αλλοπλαστικά υλικά. Μία σειρά από κλινικές μελέτες και συστηματικές ανασκοπήσεις έχει καταδείξει ότι η χρήση οστικού μοσχεύματος υπερέχει στατιστικά σημαντικά της απρόσκοπτης επούλωσης του φατνίου όσον αφορά τη διατήρηση των διαστάσεων της ακρολοφίας. Παρά την ύπαρξη σημαντικού αριθμού σχετικών μελετών ωστόσο, δεν είναι προς το παρόν δυνατόν να προσδιορισθεί κάποιο οστικό μόσχευμα που να υπερέχει σημαντικά έναντι των υπολοίπων, αν και τα ξενομοσχεύματα και αλλομοσχεύματα έχουν εμφανίσει ελαφρώς καλύτερα αποτελέσματα έναντι των αλλοπλαστικών. Διάφορες στρατηγικές έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη του μετεξακτικού φατνίου. Ανάμεσα σε αυτές η χρήση ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος έχει προταθεί προκειμένου να συμβάλει στην επίτευξη κατά πρώτο σκοπό επούλωσης χωρίς την ανάγκη παρασκευής κρημνού, στην προστασία του σχηματισθέντος θρόμβου και στη βελτίωση της ποιότητας των μαλακών ιστών στην περιοχή. Εκτεταμένα βιβλιογραφικά δεδομένα έχουν καταδείξει τα θετικά αποτελέσματα της ΔΔΦΑ μετά από χρήση συνδυασμού ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ. Επιπρόσθετα, υπάρχουν βιβλιογραφικές αναφορές για μειωμένη οστική απώλεια ακόμη και μετά από χρήση μόνο ΕΟΜ. Ωστόσο δεν υπάρχουν μελέτες που να αξιολογούν τα αποτελέσματα της ΔΔΦΑ με χρήση αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ ή να συγκρίνουν αλλομόσχευμα και ξενομόσχευμα ή και τη μη χρήση οστικού μοσχεύματος μετά από κάλυψη με ΕΟΜ στη διατήρηση των διαστάσεων της ακρολοφίας. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η αξιολόγηση και σύγκριση κλινικά των αποτελεσμάτων της Διατήρησης Διαστάσεων της Φατνιακής Ακρολοφίας με αλλομόσχευμα, ξενομόσχευμα καθώς και επί απουσίας χρήσης οστικού μοσχεύματος σε μετεξακτικά φατνία που όλα καλύφθηκαν με ελεύθερο ουλικό μόσχευμα. Υλικά και μέθοδοι: Πρόκειται για το Μέρος Ι μιας μονοκεντρικής, τυχαιοποιημένης, τυφλής, παράλληλου σχεδιασμού κλινικής μελέτης, στο οποίο συμμετείχαν 26 ασθενείς, οι οποίοι χρειάζονταν εξαγωγή μονόρριζων δοντιών της άνω γνάθου και επιθυμούσαν να τοποθετήσουν μετά εμφύτευμα στην περιοχή. Τριάντα μετεξακτικά φατνία αξιολογήθηκαν τελικά στη μελέτη, όπου αμέσως μετά την εξαγωγή πραγματοποιήθηκαν κλινικές μετρήσεις με τη βοήθεια εξατομικευμένου για κάθε δόντι νάρθηκα, σε έξι σημεία σε κατακόρυφο επίπεδο (τρία στο παρειακό πέταλο και τρία στο υπερώιο) και σε δύο στο οριζόντιο (2 mm και 4 mm από την παρυφή του οστού). Στη συνέχεια τα φατνία τυχαιοποιήθηκαν σε μια από τις τρεις ομάδες (10 σε κάθε ομάδα), όπου είτε χρησιμοποιήθηκε προς διατήρηση των διαστάσεων της φατνιακής ακρολοφίας συνδυασμός αλλομοσχεύματος τύπου FDBA και ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος (Ομάδα Α), είτε εφαρμόσθηκε συνδυασμός βόειου ξενομοσχεύματος και ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος (Ομάδα Β), είτε πραγματοποιήθηκε μόνο κάλυψη με ΕΟΜ (Ομάδα Γ). Τέσσερις μήνες αργότερα επαναλήφθηκαν οι κλινικές μετρήσεις στα ίδια σημεία με τη βοήθεια του νάρθηκα και ακολούθησε σύγκριση των αποτελεσμάτων Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με την έκδοση STATA του λογισμικού 15.1 (Stata Corporation, College Station, Tex, USA) και το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε στο p< 0.05. Αποτελέσματα: Η διάμεσος μείωση των διαστάσεων σε κατακόρυφο επίπεδο στο μέσο παρειακό σημείο ήταν 0,66 mm για την Ομάδα Α (αλλομόσχευμα και ΕΟΜ), 0,40 mm για την Ομάδα Β (ξενομόσχευμα και ΕΟΜ) και 2,92 mm για την Ομάδα Γ(ΕΟΜ). Τα αντίστοιχα αποτελέσματα για την οστική απορρόφηση στο μέσο υπερώιο σημείο ήταν 0,22 mm, 0,20 mm και 0,54 mm. Αναφορικά με τις μεταβολές του εύρους της ακρολοφίας, η διάμεσος μείωση στα 2 mm στην Ομάδα Α ήταν 1,03 mm, στην Ομάδα Β 0,95 mm και στην Ομάδα Γ 3,35 mm, ενώ οι αντίστοιχες τιμές στα 4 mm ήταν 0,95 mm, 0,47 mm και 1,5 mm αντίστοιχα. Μετά από στάθμιση για την ηλικία και τον τύπο του δοντιού, καταδείχθηκε ισχυρή τεκμηρίωση ότι η κάλυψη του φατνίου μόνο με ΕΟΜ οδηγεί σε υψηλότερες τιμές οστικής απώλειας σε σύγκριση με τη χρήση ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ καθώς και αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ στο μέσο παρειακό σημείο. Διαπιστώθηκε επίσης αδύναμη τεκμηρίωση πως η χρήση αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ παρουσίαζε μεγαλύτερη οστική απώλεια κατά 1,05 mm εν συγκρίσει με το συνδυασμό ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ στο ίδιο σημείο. Στο μέσο σημείο υπερώια, στο εγγύς και στο άπω δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων όσον αφορά τη μείωση της κατακόρυφης διάστασης του μετεξακτικού φατνίου. Στο οριζόντιο επίπεδο των 2 mm, προέκυψε ισχυρή τεκμηρίωση ότι η κάλυψη του φατνίου μόνο με ΕΟΜ οδηγεί σε επιπλέον μείωση των διαστάσεων κατά 2,15 mm σε σχέση με το συνδυασμό ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ και κατά 1,99 mm σε σχέση με τη χρήση αλλομοσχεύματος και ΕΟΜ, ενώ οι δύο ομάδες που χρησιμοποιούσαν οστικό μόσχευμα δεν παρουσίαζαν κάποια σημαντική διαφορά μεταξύ τους. Στο οριζόντιο επίπεδο των 4 mm, καταδείχθηκε ισχυρή τεκμηρίωση πως η ΔΔΦΑ μόνο με κάλυψη του φατνίου με ΕΟΜ οδηγεί σε μεγαλύτερη οστική απώλεια τόσο από τη χρήση ξενομοσχεύματος και ΕΟΜ, όσο και από την τοποθέτηση αλλόμοσχεύματος και ΕΟΜ στο φατνίο, ενώ αλλομόσχευμα και ξενομόσχευμα δεν παρουσίαζαν σημαντικές διαφορές. Τέλος, ο τύπος του δοντιού και η ηλικία του ασθενούς δε φάνηκε να ασκούν επίδραση στα αποτελέσματα. Συμπεράσματα: Στα πλαίσια των περιορισμών αυτής της μελέτης, δύναται να αναφερθούν τα παρακάτω συμπεράσματα: • Η χρήση οστικού μοσχεύματος σε συνδυασμό με ελεύθερο ουλικό μόσχευμα σε μετεξακτικά φατνία οδηγεί σε σημαντικά καλύτερα αποτελέσματα στη διατήρηση των διαστάσεων σε σύγκριση με τη χρήση μόνο ελεύθερου ουλικού μοσχεύματος. • Το κλινικό όφελος από τη χρήση οστικού μοσχεύματος στη μείωση της οστικής απώλειας παρατηρείται στο οριζόντιο επίπεδο και στη μεσότητα του παρειακού πετάλου στο κατακόρυφο. • Ξενομόσχευμα και αλλομόσχευμα φαίνεται να οδηγούν σε παρόμοια αποτελέσματα σε συνδυασμό με ελεύθερο ουλικό μόσχευμα όσον αφορά τη διατήρηση των διαστάσεων, με οριακά σημαντική υπεροχή του ξενομοσχεύματος στη μεσότητα του παρειακού πετάλου στην κατακόρυφη διάσταση.","Introduction: As the alveolar process is a tooth-dependent structure, a complex cascade of histological and morphological changes occurs during healing following an extraction, which leads eventually to the socket being filled by newly formed bone but at the same time to a varying in size but constant reduction of the vertical and horizontal ridge dimensions. There have been numerous studies investigating the extent of these changes, which appear to affect the buccal bone plate more than the palatal/ lingual one and the horizontal dimensions more than the vertical ones and most of them have been completed during the first three months. At the same time immediate implant placement cannot inhibit these processes. The result of all these changes is a narrower and shorter alveolar ridge after the completion of healing, which can make it difficult to place an implant in the desired position and achieve satisfactory clinical results, especially in the aesthetic zone. Within this context, Alveolar Ridge Preservation (ARP), namely any clinical process that has been developed to reduce or eliminate the post-extraction alveolar bone loss and to promote new bone formation within the socket, is of increasing clinical importance. A great number of studies, including systematic reviews and meta-analyses, has provided evidence that ARP offers significant clinical benefit in preserving horizontal and vertical ridge dimensions in comparison to undisturbed healing. Nowadays clinicians should consider ARP in situations such as post-extraction sockets in the aesthetic zone where an implant will be placed and sockets where extensive bone loss is expected which will jeopardize proper implant placement. Several ARP modalities have been investigated, which include flapped and flapless procedures, the use of barrier membranes, the use of autologous soft tissue grafts and collagen sponges and also the placement of various biomaterials within the socket. Socket bone grafting is a treatment strategy associated with ARP, with the aim of space maintenance, soft tissue collapse prevention and securing favorable conditions for the creation of new bone. A number of bone grafts have been examined for ARP, including autogenous, allografts, xenografts and alloplastic materials. Several clinical studies and systematic reviews strongly suggest that socket grafting is statistically significantly superior to undisturbed healing in maintaining ridge dimensions. Despite the considerable number of relevant studies however, it is not possible at present to identify a bone graft with clear clinical superiority over the rest, although xenografts and allografts have shown slightly better results than alloplastic materials. Various strategies have also been used to cover the post-extraction socket. Among them free gingival graft (FGG) has been suggested to assist primary intention healing without elevating a flap, to protect the blood clot and to compensate for soft tissue deficiencies. The literature strongly suggests that ARP by using xenograft in combination with FGG has positive clinical results. Also some studies have reported reduced bone loss after using only FGG. However there are no studies which evaluate the outcomes of ARP using allograft in combination with FGG, nor compare allograft and xenograft with FGG and the use of only FGG in preserving alveolar ridge dimensions. The aim of the present clinical study is to evaluate and compare the outcomes of Alveolar Ridge Preservation with allograft or xenograft or without bone grafting in post-extraction sockets that were all covered with free gingival grafts. Materials and Methods: This is the first part of a single-center, controlled, randomized, blind, parallel design clinical trial. In this part of the study 26 patients were included, who needed extraction of a single-rooted maxillary tooth and wanted to place an implant in the region. Thirty post-extraction sockets were evaluated during this study, where immediately after extraction clinical measurements were performed using a customized stent at six vertical sites (three at the buccal aspect and three at the palatal) and at two horizontal sites (at 2 mm and 4 mm below the top of the crest). After that, the sockets were randomly allocated to three groups (10 sockets per group), where either a combination of FDBA type of allograft with FGG was used (Group A), or a combination of xenograft with FGG was applied (Group B) or coverage only with FGG was performed (Group C) as a technique of ARP. Four months later the same clinical measurements using the stent were repeated and a comparison of the results was performed. Statistical analysis was performed with the statistical package STATA 15.1 (Stata Corporation, College Station, Tex, USA). P-values less than 0.05 were considered as statistically significant. Results: The median reduction of vertical ridge dimensions at the central buccal aspect was 0,66 mm for Group A (allograft plus FGG), 0,40 mm for Group B (xenograft plus FGG) and 2,92 mm for Group C (FGG). The respective reductions at the central palatal site were 0,22 mm, 0,20 mm and 0,54 mm. Regarding the loss of ridge width at 2 mm, the median reduction was 1,03 mm for Group A, 0,95 mm for Group B and 3,35 for Group C while the respective negative differences at 4 mm were 0,95 mm, 0,47 mm and 1,5 mm. After adjusting for age and tooth type, there was very strong evidence that FGG alone presented higher values of bone loss compared to xenograft plus FGG and allograft plus FGG at the central buccal site. There was also very weak evidence that allograft plus FGG presented increased bone loss by 1,05 mm compared to xenograft plus FGG for the same site. At the mesial, the central palatal and the distal site, there were not any significant differences in the outcomes of the different groups. Regarding the horizontal ridge dimensions at 2 mm, there was also very strong evidence that FGG alone presented higher bone loss values by 2,15 mm in comparison with xenograft plus FGG and by 1,99 mm compared to allograft plus FGG, while the two socket grafting groups did not present any significant difference between them. As for the ridge width at 4 mm, there was strong evidence that ARP by using only FGG appears to lead to higher ridge dimension reduction to the xenograft plus FGG group but also to the allograft plus FGG group, while the two bone graft groups had no significant differences between them. Finally the tooth type and the patients’ age did not appear to have any significant impact on the outcomes. Conclusions: Within the limitations of this study, we can conclude the following: • The use of bone graft in combination with free gingival graft in post-extraction sockets results in significantly better preservation of alveolar ridge dimensions compared to the use of free gingival graft alone. • The clinical benefit of socket bone grafting in reducing post-extraction bone loss is located at the horizontal level and at the center of the buccal plate at the vertical level. • Xenograft and allograft in combination with FGG appear to result in similar outcomes regarding ridge preservation, with perhaps a marginally significant superiority of the xenograft in the vertical dimension at the central buccal site."],"dc:identifier":["uoadl:2919242","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2919242"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Αξιολόγηση διαφορετικών τεχνικών διατήρησης των διαστάσεων της φατνιακής ακρολοφίας μετεξακτικά. Μία τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη. Μέρος Ι"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:39:00Z"}