{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2920300"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2920300","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Στρατηγική Επιχειρήσεων Αεροπυρόσβεσης. Διαχείριση Εναέριων Μέσων από το Πυροσβεστικό Σώμα. Πολυκριτιριακή αξιολόγηση :αποτελεσματικότητα, αποδοτικότητα και προτάσεις για την βέλτιστη αξιοποίηση τους","abstract":"Η προστασία των δασικών οικοσυστημάτων από το καταστροφικό φαινόμενο της πυρκαγιάς αποτελεί πρόκληση ακόμη και για τις πλέον τεχνολογικά αναπτυγμένες και εύρωστες χώρες. Η φύση των δασικών πυρκαγιών, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους ως προς την ένταση και το μέγεθός, άλλα και το γεγονός ότι τα αίτια πρόκλησης τους και οι παράγοντες που επιδρούν στην εξάπλωσή τους παρουσιάζουν αυξημένη πολυπλοκότητα, καθιστούν την πλήρη εξάλειψη του φαινομένου αδύνατη. Στην Ελλάδα και γενικότερα στις χώρες της Μεσογείου, οι επικρατούσες περιβαλλοντικές συνθήκες προσδίδουν ιδιαίτερα καταστρεπτικό χαρακτήρα στο φαινόμενο των πυρκαγιών, ενώ ο αριθμός τους παρουσιάζει αύξηση, το ίδιο και οι δυσμενείς επιπτώσεις τους. Επιπρόσθετα η συντελούμενη μεταβολή του κλίματος, με κυρίαρχα χαρακτηριστικά την άνοδο της θερμοκρασίας και την ανομβρία, αναμένεται ότι θα διευρύνει τις περιόδους αυξημένης επικινδυνότητας για εκδήλωση πυρκαγιών. Σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών, αποτελεί η αξιοποίηση εναερίων μέσων. Η χρήση των εναερίων μέσων για την αντιπυρική προστασία των δασών χρονολογείται από το 1919. Στην αρχή τα αεροσκάφη χρησιμοποιήθηκαν για τον έγκαιρο εντοπισμό πυρκαγιών. Από το 1930 και μετά, στις ΗΠΑ, Ρωσία, Καναδά και Αυστραλία, άρχισαν να χρησιμοποιούνται για την καταστολή-κατάσβεση των δασικών πυρκαγιών. Στην Ελλάδα η πλειοψηφία των εναερίων μέσων, τα οποία μετέχουν σε αποστολές αεροπυρόσβεσης, υπάγονται στην Πολεμική Αεροπορία και στελεχώνεται από προσωπικό της. Σύμφωνα όμως με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, η ευθύνη καταστολής των δασικών πυρκαγιών ανήκει στο Πυροσβεστικό Σώμα, το οποίο κατά την διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό έλεγχο των εναερίων μέσων. Ως εκ τούτου για την εκτέλεση των ιδιαίτερα απαιτητικών αποστολών αεροπυρόσβεσης, είναι απαραίτητη η συνεργασία δυο οργανισμών με διαφορετική κουλτούρα και νοοτροπία, κάτι το οποίο από μόνο του αποτελεί πρόκληση. Σε αρκετές περιπτώσεις δε, η αποτελεσματικότητα των εναερίων μέσων δεν είναι η επιθυμητή και αυτό είναι συνισταμένη πολλών παραγόντων, που κυρίως έχουν να κάνουν με την πολυπλοκότητα του πλαισίου της αεροπυρόσβεσης. Επιπροσθέτως, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι όλη αυτή η διέγερση και κινητοποίηση των δυνάμεων για την κατάσβεση των πυρκαγιών, κοστίζει πάρα πολλά χρήματα. Συνεπώς είναι υποχρέωση όλων που ασχολούνται με το σχεδιασμό και την εκτέλεση των επιχειρήσεων αεροπυρόσβεσης να είναι προσεκτικοί και πλήρως αποτελεσματικοί. Ακόμη ποιο επιτακτική γίνεται η ανάγκη αυτή, αν συνυπολογίσουμε την δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση που βιώνει τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα. Υπ΄ αυτό το πλαίσιο, σκοπός της διατριβής είναι να παρουσιάσει προτάσεις για την βέλτιστη διαχείριση των εναερίων μέσων κατά την εκτέλεση αποστολών αεροπυρόσβεσης, με γνώμονα την ασφάλεια των πτήσεων, την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα. Δεν νοείται όμως ανάπτυξη και υλοποίηση αποτελεσματικών στρατηγικών αεροπυρόσβεσης και διαχείρισης εναερίων μέσων, χωρίς πρώτα οι εμπλεκόμενοι να έχουν αντίληψη και κατανόηση του ίδιου του πλαισίου που αυτές θα υλοποιηθούν. Κρίνεται λοιπόν σκόπιμο, να γίνει ανάλυση του ανωτέρω πλαισίου. Συγκεκριμένα, αρχικά θα γίνει αναφορά στους εμπλεκόμενους φορείς, στα καθήκοντα και τις αρμοδιότητές τους βάση θεσμικών κειμένων και νομοθετικού πλαισίου, καθώς και στις διασυνδέσεις μεταξύ τους. Στη συνέχεια θα γίνει ανάλυση της «απειλής», δηλαδή των δασικών πυρκαγιών, με έμφαση στη φύση και στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, καθώς επίσης και στους παράγοντες εκείνους που δύναται να επηρεάσουν και να διαφοροποιήσουν τα ανωτέρω χαρακτηριστικά. Κατόπιν θα ακολουθήσει συνοπτική αναφορά στα αεροπορικά μέσα, αναφορικά με τις δυνατότητες και τους περιορισμούς τους και θα γίνει εισαγωγή στην έννοια της ασφάλειας πτήσεων, ως βασικού πυλώνα «αεροπορικής παιδείας» και αναγκαίας συνθήκης για την ασφαλή εκτέλεση αποστολών στις οποίες συμμετέχουν αεροπορικά μέσα. Εν συνεχεία, θα αναλυθούν οι εθνικά εφαρμοζόμενές στρατηγικές αεροπυρόσβεσης – διαχείρισης εναερίων μέσων, τόσο σε επίπεδο επιχειρησιακού σχεδιασμού-ελέγχου, όσο και σε τακτικό επίπεδο. Προκειμένου δε, να διευκολυνθεί η εξαγωγή συμπερασμάτων, θα γίνει συνοπτική αναφορά στην διεθνή πρακτική, με έμφαση στο μοντέλο εναερίου συντονισμού που εφαρμόζεται στις Η.Π.Α. Τέλος, μετά το πέρας της ανωτέρω πολυκριτηριακής ανάλυσης, θα εξαχθούν συμπεράσματα και θα γίνουν προτάσεις αναφορικά με τον βέλτιστο τρόπο διαχείρισης των εναερίων μέσων, έχοντας ως γνώμονα την ασφάλεια του προσωπικού και των μέσων και λαμβάνοντας υπόψη την παρούσα δημοσιονομική κατάσταση στην Ελλάδα.","abstract_html":"Η προστασία των δασικών οικοσυστημάτων από το καταστροφικό φαινόμενο της πυρκαγιάς αποτελεί πρόκληση ακόμη και για τις πλέον τεχνολογικά αναπτυγμένες και εύρωστες χώρες. Η φύση των δασικών πυρκαγιών, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους ως προς την ένταση και το μέγεθός, άλλα και το γεγονός ότι τα αίτια πρόκλησης τους και οι παράγοντες που επιδρούν στην εξάπλωσή τους παρουσιάζουν αυξημένη πολυπλοκότητα, καθιστούν την πλήρη εξάλειψη του φαινομένου αδύνατη. Στην Ελλάδα και γενικότερα στις χώρες της Μεσογείου, οι επικρατούσες περιβαλλοντικές συνθήκες προσδίδουν ιδιαίτερα καταστρεπτικό χαρακτήρα στο φαινόμενο των πυρκαγιών, ενώ ο αριθμός τους παρουσιάζει αύξηση, το ίδιο και οι δυσμενείς επιπτώσεις τους. Επιπρόσθετα η συντελούμενη μεταβολή του κλίματος, με κυρίαρχα χαρακτηριστικά την άνοδο της θερμοκρασίας και την ανομβρία, αναμένεται ότι θα διευρύνει τις περιόδους αυξημένης επικινδυνότητας για εκδήλωση πυρκαγιών. Σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών, αποτελεί η αξιοποίηση εναερίων μέσων. Η χρήση των εναερίων μέσων για την αντιπυρική προστασία των δασών χρονολογείται από το 1919. Στην αρχή τα αεροσκάφη χρησιμοποιήθηκαν για τον έγκαιρο εντοπισμό πυρκαγιών. Από το 1930 και μετά, στις ΗΠΑ, Ρωσία, Καναδά και Αυστραλία, άρχισαν να χρησιμοποιούνται για την καταστολή-κατάσβεση των δασικών πυρκαγιών. Στην Ελλάδα η πλειοψηφία των εναερίων μέσων, τα οποία μετέχουν σε αποστολές αεροπυρόσβεσης, υπάγονται στην Πολεμική Αεροπορία και στελεχώνεται από προσωπικό της. Σύμφωνα όμως με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, η ευθύνη καταστολής των δασικών πυρκαγιών ανήκει στο Πυροσβεστικό Σώμα, το οποίο κατά την διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό έλεγχο των εναερίων μέσων. Ως εκ τούτου για την εκτέλεση των ιδιαίτερα απαιτητικών αποστολών αεροπυρόσβεσης, είναι απαραίτητη η συνεργασία δυο οργανισμών με διαφορετική κουλτούρα και νοοτροπία, κάτι το οποίο από μόνο του αποτελεί πρόκληση. Σε αρκετές περιπτώσεις δε, η αποτελεσματικότητα των εναερίων μέσων δεν είναι η επιθυμητή και αυτό είναι συνισταμένη πολλών παραγόντων, που κυρίως έχουν να κάνουν με την πολυπλοκότητα του πλαισίου της αεροπυρόσβεσης. Επιπροσθέτως, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι όλη αυτή η διέγερση και κινητοποίηση των δυνάμεων για την κατάσβεση των πυρκαγιών, κοστίζει πάρα πολλά χρήματα. Συνεπώς είναι υποχρέωση όλων που ασχολούνται με το σχεδιασμό και την εκτέλεση των επιχειρήσεων αεροπυρόσβεσης να είναι προσεκτικοί και πλήρως αποτελεσματικοί. Ακόμη ποιο επιτακτική γίνεται η ανάγκη αυτή, αν συνυπολογίσουμε την δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση που βιώνει τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα. Υπ΄ αυτό το πλαίσιο, σκοπός της διατριβής είναι να παρουσιάσει προτάσεις για την βέλτιστη διαχείριση των εναερίων μέσων κατά την εκτέλεση αποστολών αεροπυρόσβεσης, με γνώμονα την ασφάλεια των πτήσεων, την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα. Δεν νοείται όμως ανάπτυξη και υλοποίηση αποτελεσματικών στρατηγικών αεροπυρόσβεσης και διαχείρισης εναερίων μέσων, χωρίς πρώτα οι εμπλεκόμενοι να έχουν αντίληψη και κατανόηση του ίδιου του πλαισίου που αυτές θα υλοποιηθούν. Κρίνεται λοιπόν σκόπιμο, να γίνει ανάλυση του ανωτέρω πλαισίου. Συγκεκριμένα, αρχικά θα γίνει αναφορά στους εμπλεκόμενους φορείς, στα καθήκοντα και τις αρμοδιότητές τους βάση θεσμικών κειμένων και νομοθετικού πλαισίου, καθώς και στις διασυνδέσεις μεταξύ τους. Στη συνέχεια θα γίνει ανάλυση της «απειλής», δηλαδή των δασικών πυρκαγιών, με έμφαση στη φύση και στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, καθώς επίσης και στους παράγοντες εκείνους που δύναται να επηρεάσουν και να διαφοροποιήσουν τα ανωτέρω χαρακτηριστικά. Κατόπιν θα ακολουθήσει συνοπτική αναφορά στα αεροπορικά μέσα, αναφορικά με τις δυνατότητες και τους περιορισμούς τους και θα γίνει εισαγωγή στην έννοια της ασφάλειας πτήσεων, ως βασικού πυλώνα «αεροπορικής παιδείας» και αναγκαίας συνθήκης για την ασφαλή εκτέλεση αποστολών στις οποίες συμμετέχουν αεροπορικά μέσα. Εν συνεχεία, θα αναλυθούν οι εθνικά εφαρμοζόμενές στρατηγικές αεροπυρόσβεσης – διαχείρισης εναερίων μέσων, τόσο σε επίπεδο επιχειρησιακού σχεδιασμού-ελέγχου, όσο και σε τακτικό επίπεδο. Προκειμένου δε, να διευκολυνθεί η εξαγωγή συμπερασμάτων, θα γίνει συνοπτική αναφορά στην διεθνή πρακτική, με έμφαση στο μοντέλο εναερίου συντονισμού που εφαρμόζεται στις Η.Π.Α. Τέλος, μετά το πέρας της ανωτέρω πολυκριτηριακής ανάλυσης, θα εξαχθούν συμπεράσματα και θα γίνουν προτάσεις αναφορικά με τον βέλτιστο τρόπο διαχείρισης των εναερίων μέσων, έχοντας ως γνώμονα την ασφάλεια του προσωπικού και των μέσων και λαμβάνοντας υπόψη την παρούσα δημοσιονομική κατάσταση στην Ελλάδα.","abstract_has_math":false,"creators":["Φαλδαμής Ορέστης","Faldamis Orestis"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:39:14Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2920300"],"render_values":[{"text":"uoadl:2920300","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2920300","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2920300","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2920300","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Φαλδαμής Ορέστης","Faldamis Orestis"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2920300","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2920300"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η προστασία των δασικών οικοσυστημάτων από το καταστροφικό φαινόμενο της πυρκαγιάς αποτελεί πρόκληση ακόμη και για τις πλέον τεχνολογικά αναπτυγμένες και εύρωστες χώρες. Η φύση των δασικών πυρκαγιών, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους ως προς την ένταση και το μέγεθός, άλλα και το γεγονός ότι τα αίτια πρόκλησης τους και οι παράγοντες που επιδρούν στην εξάπλωσή τους παρουσιάζουν αυξημένη πολυπλοκότητα, καθιστούν την πλήρη εξάλειψη του φαινομένου αδύνατη. Στην Ελλάδα και γενικότερα στις χώρες της Μεσογείου, οι επικρατούσες περιβαλλοντικές συνθήκες προσδίδουν ιδιαίτερα καταστρεπτικό χαρακτήρα στο φαινόμενο των πυρκαγιών, ενώ ο αριθμός τους παρουσιάζει αύξηση, το ίδιο και οι δυσμενείς επιπτώσεις τους. Επιπρόσθετα η συντελούμενη μεταβολή του κλίματος, με κυρίαρχα χαρακτηριστικά την άνοδο της θερμοκρασίας και την ανομβρία, αναμένεται ότι θα διευρύνει τις περιόδους αυξημένης επικινδυνότητας για εκδήλωση πυρκαγιών. Σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών, αποτελεί η αξιοποίηση εναερίων μέσων. Η χρήση των εναερίων μέσων για την αντιπυρική προστασία των δασών χρονολογείται από το 1919. Στην αρχή τα αεροσκάφη χρησιμοποιήθηκαν για τον έγκαιρο εντοπισμό πυρκαγιών. Από το 1930 και μετά, στις ΗΠΑ, Ρωσία, Καναδά και Αυστραλία, άρχισαν να χρησιμοποιούνται για την καταστολή-κατάσβεση των δασικών πυρκαγιών. Στην Ελλάδα η πλειοψηφία των εναερίων μέσων, τα οποία μετέχουν σε αποστολές αεροπυρόσβεσης, υπάγονται στην Πολεμική Αεροπορία και στελεχώνεται από προσωπικό της. Σύμφωνα όμως με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, η ευθύνη καταστολής των δασικών πυρκαγιών ανήκει στο Πυροσβεστικό Σώμα, το οποίο κατά την διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό έλεγχο των εναερίων μέσων. Ως εκ τούτου για την εκτέλεση των ιδιαίτερα απαιτητικών αποστολών αεροπυρόσβεσης, είναι απαραίτητη η συνεργασία δυο οργανισμών με διαφορετική κουλτούρα και νοοτροπία, κάτι το οποίο από μόνο του αποτελεί πρόκληση. Σε αρκετές περιπτώσεις δε, η αποτελεσματικότητα των εναερίων μέσων δεν είναι η επιθυμητή και αυτό είναι συνισταμένη πολλών παραγόντων, που κυρίως έχουν να κάνουν με την πολυπλοκότητα του πλαισίου της αεροπυρόσβεσης. Επιπροσθέτως, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι όλη αυτή η διέγερση και κινητοποίηση των δυνάμεων για την κατάσβεση των πυρκαγιών, κοστίζει πάρα πολλά χρήματα. Συνεπώς είναι υποχρέωση όλων που ασχολούνται με το σχεδιασμό και την εκτέλεση των επιχειρήσεων αεροπυρόσβεσης να είναι προσεκτικοί και πλήρως αποτελεσματικοί. Ακόμη ποιο επιτακτική γίνεται η ανάγκη αυτή, αν συνυπολογίσουμε την δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση που βιώνει τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα. Υπ΄ αυτό το πλαίσιο, σκοπός της διατριβής είναι να παρουσιάσει προτάσεις για την βέλτιστη διαχείριση των εναερίων μέσων κατά την εκτέλεση αποστολών αεροπυρόσβεσης, με γνώμονα την ασφάλεια των πτήσεων, την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα. Δεν νοείται όμως ανάπτυξη και υλοποίηση αποτελεσματικών στρατηγικών αεροπυρόσβεσης και διαχείρισης εναερίων μέσων, χωρίς πρώτα οι εμπλεκόμενοι να έχουν αντίληψη και κατανόηση του ίδιου του πλαισίου που αυτές θα υλοποιηθούν. Κρίνεται λοιπόν σκόπιμο, να γίνει ανάλυση του ανωτέρω πλαισίου. Συγκεκριμένα, αρχικά θα γίνει αναφορά στους εμπλεκόμενους φορείς, στα καθήκοντα και τις αρμοδιότητές τους βάση θεσμικών κειμένων και νομοθετικού πλαισίου, καθώς και στις διασυνδέσεις μεταξύ τους. Στη συνέχεια θα γίνει ανάλυση της «απειλής», δηλαδή των δασικών πυρκαγιών, με έμφαση στη φύση και στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, καθώς επίσης και στους παράγοντες εκείνους που δύναται να επηρεάσουν και να διαφοροποιήσουν τα ανωτέρω χαρακτηριστικά. Κατόπιν θα ακολουθήσει συνοπτική αναφορά στα αεροπορικά μέσα, αναφορικά με τις δυνατότητες και τους περιορισμούς τους και θα γίνει εισαγωγή στην έννοια της ασφάλειας πτήσεων, ως βασικού πυλώνα «αεροπορικής παιδείας» και αναγκαίας συνθήκης για την ασφαλή εκτέλεση αποστολών στις οποίες συμμετέχουν αεροπορικά μέσα. Εν συνεχεία, θα αναλυθούν οι εθνικά εφαρμοζόμενές στρατηγικές αεροπυρόσβεσης – διαχείρισης εναερίων μέσων, τόσο σε επίπεδο επιχειρησιακού σχεδιασμού-ελέγχου, όσο και σε τακτικό επίπεδο. Προκειμένου δε, να διευκολυνθεί η εξαγωγή συμπερασμάτων, θα γίνει συνοπτική αναφορά στην διεθνή πρακτική, με έμφαση στο μοντέλο εναερίου συντονισμού που εφαρμόζεται στις Η.Π.Α. Τέλος, μετά το πέρας της ανωτέρω πολυκριτηριακής ανάλυσης, θα εξαχθούν συμπεράσματα και θα γίνουν προτάσεις αναφορικά με τον βέλτιστο τρόπο διαχείρισης των εναερίων μέσων, έχοντας ως γνώμονα την ασφάλεια του προσωπικού και των μέσων και λαμβάνοντας υπόψη την παρούσα δημοσιονομική κατάσταση στην Ελλάδα.","Wildland fires are among nature’s most terrifying and dangerous phenomena and they are posing a great challenge even for the most developed countries of the world. In Greece, given the particular environmental conditions, topography and microclimate, the adversity of the phenomena is amplified. Furthermore, the ongoing climate change is bringing longer and more intense wildfire seasons. Increasing greenhouse gas emissions are warming the environment, creating fire-friendly weather conditions and escalating the potential for very large fires (Mega fires). The response to larger, more intense wildfires has become increasingly complex and costly, as it requires a large-scale utilization of assets. This is due, in large part, to the expanding human development in the wildland-urban interface (WUI), the zone of transition between unoccupied land and human development. For the agencies tasked with managing wildfires, combined aerial and ground suppression resources can form a suite of effective tools. Aerial firefighting offers three major advantages over ground suppression resources, speed, access and observation. Proper utilization of those unique characteristics, can bolster overall firefighting capability. Although the importance of aerial firefighting is indisputable, there are cases of air operations lacking the desired results. This can be mainly attributed to the complexity of the aerial firefighting framework. Effectiveness of the aerial fire suppression depends on many factors, including aircraft characteristics, ambient conditions, fire behavior, along with organizational and infrastructure arrangements. Air operations must be effectively integrated into the incident management structure and collaborative synergies along with the development of common standards and operating practices that must be established between collaborating entities. The actors responsible for managing the aerial suppression must ensure the efficiency and safety of air operations and mitigate any potential perception that resources are not being well utilized. This can pose a serious challenge, especially when seen under the light of the acute economic austerity subjected currently to Greece. The scope of this study is to provide analysis of the complete aerial suppression framework and the currently implemented strategies regarding the management of aerial firefighting in Greece. Furthermore, to provide a brief overview of what is considered to be the best practices regarding the management of aerial firefighting at international level. Aim of this multi variable analysis, is to identify potential weaknesses and fail points and facilitate the development of proposals regarding the optimization of currently implemented strategies regarding the management of aerial firefighting in Greece. The main goal is to promote the nation’s aerial firefighting capabilities in an efficient and cost-effective way, focusing on operational effectiveness, safety and sustainability."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Στρατηγική Επιχειρήσεων Αεροπυρόσβεσης. Διαχείριση Εναέριων Μέσων από το Πυροσβεστικό Σώμα. Πολυκριτιριακή αξιολόγηση :αποτελεσματικότητα, αποδοτικότητα και προτάσεις για την βέλτιστη αξιοποίηση τους"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Φαλδαμής Ορέστης","Faldamis Orestis"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Η προστασία των δασικών οικοσυστημάτων από το καταστροφικό φαινόμενο της πυρκαγιάς αποτελεί πρόκληση ακόμη και για τις πλέον τεχνολογικά αναπτυγμένες και εύρωστες χώρες. Η φύση των δασικών πυρκαγιών, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους ως προς την ένταση και το μέγεθός, άλλα και το γεγονός ότι τα αίτια πρόκλησης τους και οι παράγοντες που επιδρούν στην εξάπλωσή τους παρουσιάζουν αυξημένη πολυπλοκότητα, καθιστούν την πλήρη εξάλειψη του φαινομένου αδύνατη. Στην Ελλάδα και γενικότερα στις χώρες της Μεσογείου, οι επικρατούσες περιβαλλοντικές συνθήκες προσδίδουν ιδιαίτερα καταστρεπτικό χαρακτήρα στο φαινόμενο των πυρκαγιών, ενώ ο αριθμός τους παρουσιάζει αύξηση, το ίδιο και οι δυσμενείς επιπτώσεις τους. Επιπρόσθετα η συντελούμενη μεταβολή του κλίματος, με κυρίαρχα χαρακτηριστικά την άνοδο της θερμοκρασίας και την ανομβρία, αναμένεται ότι θα διευρύνει τις περιόδους αυξημένης επικινδυνότητας για εκδήλωση πυρκαγιών. Σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών, αποτελεί η αξιοποίηση εναερίων μέσων. Η χρήση των εναερίων μέσων για την αντιπυρική προστασία των δασών χρονολογείται από το 1919. Στην αρχή τα αεροσκάφη χρησιμοποιήθηκαν για τον έγκαιρο εντοπισμό πυρκαγιών. Από το 1930 και μετά, στις ΗΠΑ, Ρωσία, Καναδά και Αυστραλία, άρχισαν να χρησιμοποιούνται για την καταστολή-κατάσβεση των δασικών πυρκαγιών. Στην Ελλάδα η πλειοψηφία των εναερίων μέσων, τα οποία μετέχουν σε αποστολές αεροπυρόσβεσης, υπάγονται στην Πολεμική Αεροπορία και στελεχώνεται από προσωπικό της. Σύμφωνα όμως με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, η ευθύνη καταστολής των δασικών πυρκαγιών ανήκει στο Πυροσβεστικό Σώμα, το οποίο κατά την διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό έλεγχο των εναερίων μέσων. Ως εκ τούτου για την εκτέλεση των ιδιαίτερα απαιτητικών αποστολών αεροπυρόσβεσης, είναι απαραίτητη η συνεργασία δυο οργανισμών με διαφορετική κουλτούρα και νοοτροπία, κάτι το οποίο από μόνο του αποτελεί πρόκληση. Σε αρκετές περιπτώσεις δε, η αποτελεσματικότητα των εναερίων μέσων δεν είναι η επιθυμητή και αυτό είναι συνισταμένη πολλών παραγόντων, που κυρίως έχουν να κάνουν με την πολυπλοκότητα του πλαισίου της αεροπυρόσβεσης. Επιπροσθέτως, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι όλη αυτή η διέγερση και κινητοποίηση των δυνάμεων για την κατάσβεση των πυρκαγιών, κοστίζει πάρα πολλά χρήματα. Συνεπώς είναι υποχρέωση όλων που ασχολούνται με το σχεδιασμό και την εκτέλεση των επιχειρήσεων αεροπυρόσβεσης να είναι προσεκτικοί και πλήρως αποτελεσματικοί. Ακόμη ποιο επιτακτική γίνεται η ανάγκη αυτή, αν συνυπολογίσουμε την δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση που βιώνει τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα. Υπ΄ αυτό το πλαίσιο, σκοπός της διατριβής είναι να παρουσιάσει προτάσεις για την βέλτιστη διαχείριση των εναερίων μέσων κατά την εκτέλεση αποστολών αεροπυρόσβεσης, με γνώμονα την ασφάλεια των πτήσεων, την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα. Δεν νοείται όμως ανάπτυξη και υλοποίηση αποτελεσματικών στρατηγικών αεροπυρόσβεσης και διαχείρισης εναερίων μέσων, χωρίς πρώτα οι εμπλεκόμενοι να έχουν αντίληψη και κατανόηση του ίδιου του πλαισίου που αυτές θα υλοποιηθούν. Κρίνεται λοιπόν σκόπιμο, να γίνει ανάλυση του ανωτέρω πλαισίου. Συγκεκριμένα, αρχικά θα γίνει αναφορά στους εμπλεκόμενους φορείς, στα καθήκοντα και τις αρμοδιότητές τους βάση θεσμικών κειμένων και νομοθετικού πλαισίου, καθώς και στις διασυνδέσεις μεταξύ τους. Στη συνέχεια θα γίνει ανάλυση της «απειλής», δηλαδή των δασικών πυρκαγιών, με έμφαση στη φύση και στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, καθώς επίσης και στους παράγοντες εκείνους που δύναται να επηρεάσουν και να διαφοροποιήσουν τα ανωτέρω χαρακτηριστικά. Κατόπιν θα ακολουθήσει συνοπτική αναφορά στα αεροπορικά μέσα, αναφορικά με τις δυνατότητες και τους περιορισμούς τους και θα γίνει εισαγωγή στην έννοια της ασφάλειας πτήσεων, ως βασικού πυλώνα «αεροπορικής παιδείας» και αναγκαίας συνθήκης για την ασφαλή εκτέλεση αποστολών στις οποίες συμμετέχουν αεροπορικά μέσα. Εν συνεχεία, θα αναλυθούν οι εθνικά εφαρμοζόμενές στρατηγικές αεροπυρόσβεσης – διαχείρισης εναερίων μέσων, τόσο σε επίπεδο επιχειρησιακού σχεδιασμού-ελέγχου, όσο και σε τακτικό επίπεδο. Προκειμένου δε, να διευκολυνθεί η εξαγωγή συμπερασμάτων, θα γίνει συνοπτική αναφορά στην διεθνή πρακτική, με έμφαση στο μοντέλο εναερίου συντονισμού που εφαρμόζεται στις Η.Π.Α. Τέλος, μετά το πέρας της ανωτέρω πολυκριτηριακής ανάλυσης, θα εξαχθούν συμπεράσματα και θα γίνουν προτάσεις αναφορικά με τον βέλτιστο τρόπο διαχείρισης των εναερίων μέσων, έχοντας ως γνώμονα την ασφάλεια του προσωπικού και των μέσων και λαμβάνοντας υπόψη την παρούσα δημοσιονομική κατάσταση στην Ελλάδα.","Wildland fires are among nature’s most terrifying and dangerous phenomena and they are posing a great challenge even for the most developed countries of the world. In Greece, given the particular environmental conditions, topography and microclimate, the adversity of the phenomena is amplified. Furthermore, the ongoing climate change is bringing longer and more intense wildfire seasons. Increasing greenhouse gas emissions are warming the environment, creating fire-friendly weather conditions and escalating the potential for very large fires (Mega fires). The response to larger, more intense wildfires has become increasingly complex and costly, as it requires a large-scale utilization of assets. This is due, in large part, to the expanding human development in the wildland-urban interface (WUI), the zone of transition between unoccupied land and human development. For the agencies tasked with managing wildfires, combined aerial and ground suppression resources can form a suite of effective tools. Aerial firefighting offers three major advantages over ground suppression resources, speed, access and observation. Proper utilization of those unique characteristics, can bolster overall firefighting capability. Although the importance of aerial firefighting is indisputable, there are cases of air operations lacking the desired results. This can be mainly attributed to the complexity of the aerial firefighting framework. Effectiveness of the aerial fire suppression depends on many factors, including aircraft characteristics, ambient conditions, fire behavior, along with organizational and infrastructure arrangements. Air operations must be effectively integrated into the incident management structure and collaborative synergies along with the development of common standards and operating practices that must be established between collaborating entities. The actors responsible for managing the aerial suppression must ensure the efficiency and safety of air operations and mitigate any potential perception that resources are not being well utilized. This can pose a serious challenge, especially when seen under the light of the acute economic austerity subjected currently to Greece. The scope of this study is to provide analysis of the complete aerial suppression framework and the currently implemented strategies regarding the management of aerial firefighting in Greece. Furthermore, to provide a brief overview of what is considered to be the best practices regarding the management of aerial firefighting at international level. Aim of this multi variable analysis, is to identify potential weaknesses and fail points and facilitate the development of proposals regarding the optimization of currently implemented strategies regarding the management of aerial firefighting in Greece. The main goal is to promote the nation’s aerial firefighting capabilities in an efficient and cost-effective way, focusing on operational effectiveness, safety and sustainability."],"dc:identifier":["uoadl:2920300","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2920300"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Στρατηγική Επιχειρήσεων Αεροπυρόσβεσης. Διαχείριση Εναέριων Μέσων από το Πυροσβεστικό Σώμα. Πολυκριτιριακή αξιολόγηση :αποτελεσματικότητα, αποδοτικότητα και προτάσεις για την βέλτιστη αξιοποίηση τους"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:39:14Z"}