{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2920654"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2920654","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Στοιχεία εξέλιξης της μορφής σονάτας στη μουσική δωματίου του Johannes Brahms","abstract":"Η συνθετική πορεία του Brahms άρχισε τη δεκαετία του 1850, όταν ήδη είχαν αρχίσει να δημιουργούνται οι δύο βασικές τάσεις στη μουσική της κεντρικής Ευρώπης. Από τη μια μεριά, ήταν η λεγόμενη “προοδευτική” τάση, στην οποία τα μορφολογικά στοιχεία χρησιμοποιούνται με λιγότερη συνέπεια αφού το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη σχέση της μουσικής με άλλες μορφές τέχνης (λογοτεχνία, ποίηση, ζωγραφική) ή με τη φιλοσοφία. Από την άλλη, ήταν η λεγόμενη “συντηρητική” τάση —με κύριο εκφραστή της μετά το 1860 τον Brahms— που ως αφετηρία είχε τις κλειστές μορφές παλιότερων περιόδων της μουσικής, με σημαντικότερη τη μορφή σονάτας, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον αφενός στην αλληλεπίδραση και τη σχέση που διέπει τα επιμέρους δομικά τμήματα (κύριο και δευτερεύον θέμα, μετάβαση κ.λπ.) αλλά και τις υπόλοιπες δομικές μονάδες κάθε επιπέδου (κύτταρο, μοτίβο, φράση κ.λπ.) και αφετέρου στους θεματικούς συσχετισμούς ανάμεσα στα μέρη του έργου. Μέσα από τέτοια στοιχεία αναδεικνύονται η συνοχή και η ομοιογένεια της σύνταξης του μουσικού κειμένου. Όσο αφορά στον χειρισμό της μορφής σονάτας, στη μουσική δωματίου του Brahms, δεν παρατηρείται ιδιαίτερη εξέλιξη αφού τα πιο σημαντικά και χαρακτηριστικά δομικά στοιχεία της παρουσιάζονται ήδη από τα πρώτα χρόνια της πορείας του. Ωστόσο, μέσα από το συνολικό έργο του παρουσιάζεται εξέλιξη στην ίδια τη μορφή σονάτας και σε φαινόμενα που συναντώνται ήδη στη μουσική προγενέστερων συνθετών, όπως είναι η περίτεχνη σύνδεση Επεξεργασίας και Ανακεφαλαίωσης και η ενσωμάτωση της σονάτας με άλλες κλειστές μορφές (ρόντο, θέμα και παραλλαγές, φούγκα κ.λπ.). Η αφομοίωση τέτοιων τεχνικών με άλλα γνωρίσματα της μουσικής του, όπως είναι η ασύμμετρη κατασκευή φράσεων, η συνδυαστική χρήση τρίσημου και δίσημου παλμού, η προχωρημένη αρμονία, η πολύπλοκη πολυφωνική υφή κ.ά. γίνεται με απαράμιλλα περίτεχνο και πολύπλοκο τρόπο προσδίδοντας στο έργο ιδιαίτερη συνοχή. Η χαρακτηριστική συνέπεια με την οποία τηρούνται οι μορφολογικές παράμετροι όχι μόνο δεν επισκιάζει το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα αλλά αντιθέτως το αναδεικνύει. Η συνεισφορά τού έργου του στη μετέπειτα πορεία της δυτικής μουσικής άρχισε να αναγνωρίζεται κατά την δεκαετία του 1930, καθώς αρκετά από τα αντιπροσωπευτικά στοιχεία της μουσικής του, όπως τα παραπάνω, χρησιμοποιήθηκαν από τον Schoenberg ώστε να λυθούν σημαντικά ζητήματα δομικής φύσεως που έφερε η ατονικότητα.","abstract_html":"Η συνθετική πορεία του Brahms άρχισε τη δεκαετία του 1850, όταν ήδη είχαν αρχίσει να δημιουργούνται οι δύο βασικές τάσεις στη μουσική της κεντρικής Ευρώπης. Από τη μια μεριά, ήταν η λεγόμενη “προοδευτική” τάση, στην οποία τα μορφολογικά στοιχεία χρησιμοποιούνται με λιγότερη συνέπεια αφού το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη σχέση της μουσικής με άλλες μορφές τέχνης (λογοτεχνία, ποίηση, ζωγραφική) ή με τη φιλοσοφία. Από την άλλη, ήταν η λεγόμενη “συντηρητική” τάση —με κύριο εκφραστή της μετά το 1860 τον Brahms— που ως αφετηρία είχε τις κλειστές μορφές παλιότερων περιόδων της μουσικής, με σημαντικότερη τη μορφή σονάτας, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον αφενός στην αλληλεπίδραση και τη σχέση που διέπει τα επιμέρους δομικά τμήματα (κύριο και δευτερεύον θέμα, μετάβαση κ.λπ.) αλλά και τις υπόλοιπες δομικές μονάδες κάθε επιπέδου (κύτταρο, μοτίβο, φράση κ.λπ.) και αφετέρου στους θεματικούς συσχετισμούς ανάμεσα στα μέρη του έργου. Μέσα από τέτοια στοιχεία αναδεικνύονται η συνοχή και η ομοιογένεια της σύνταξης του μουσικού κειμένου. Όσο αφορά στον χειρισμό της μορφής σονάτας, στη μουσική δωματίου του Brahms, δεν παρατηρείται ιδιαίτερη εξέλιξη αφού τα πιο σημαντικά και χαρακτηριστικά δομικά στοιχεία της παρουσιάζονται ήδη από τα πρώτα χρόνια της πορείας του. Ωστόσο, μέσα από το συνολικό έργο του παρουσιάζεται εξέλιξη στην ίδια τη μορφή σονάτας και σε φαινόμενα που συναντώνται ήδη στη μουσική προγενέστερων συνθετών, όπως είναι η περίτεχνη σύνδεση Επεξεργασίας και Ανακεφαλαίωσης και η ενσωμάτωση της σονάτας με άλλες κλειστές μορφές (ρόντο, θέμα και παραλλαγές, φούγκα κ.λπ.). Η αφομοίωση τέτοιων τεχνικών με άλλα γνωρίσματα της μουσικής του, όπως είναι η ασύμμετρη κατασκευή φράσεων, η συνδυαστική χρήση τρίσημου και δίσημου παλμού, η προχωρημένη αρμονία, η πολύπλοκη πολυφωνική υφή κ.ά. γίνεται με απαράμιλλα περίτεχνο και πολύπλοκο τρόπο προσδίδοντας στο έργο ιδιαίτερη συνοχή. Η χαρακτηριστική συνέπεια με την οποία τηρούνται οι μορφολογικές παράμετροι όχι μόνο δεν επισκιάζει το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα αλλά αντιθέτως το αναδεικνύει. Η συνεισφορά τού έργου του στη μετέπειτα πορεία της δυτικής μουσικής άρχισε να αναγνωρίζεται κατά την δεκαετία του 1930, καθώς αρκετά από τα αντιπροσωπευτικά στοιχεία της μουσικής του, όπως τα παραπάνω, χρησιμοποιήθηκαν από τον Schoenberg ώστε να λυθούν σημαντικά ζητήματα δομικής φύσεως που έφερε η ατονικότητα.","abstract_has_math":false,"creators":["Ρηγάκης Ρήγας","Rigakis Rigas"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:39:16Z","subjects":["Καλές Τέχνες - Ψυχαγωγία","Fine arts - Entertainment"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2920654"],"render_values":[{"text":"uoadl:2920654","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2920654","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2920654","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2920654","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ρηγάκης Ρήγας","Rigakis Rigas"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Καλές Τέχνες - Ψυχαγωγία","Fine arts - Entertainment"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2920654","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2920654"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η συνθετική πορεία του Brahms άρχισε τη δεκαετία του 1850, όταν ήδη είχαν αρχίσει να δημιουργούνται οι δύο βασικές τάσεις στη μουσική της κεντρικής Ευρώπης. Από τη μια μεριά, ήταν η λεγόμενη “προοδευτική” τάση, στην οποία τα μορφολογικά στοιχεία χρησιμοποιούνται με λιγότερη συνέπεια αφού το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη σχέση της μουσικής με άλλες μορφές τέχνης (λογοτεχνία, ποίηση, ζωγραφική) ή με τη φιλοσοφία. Από την άλλη, ήταν η λεγόμενη “συντηρητική” τάση —με κύριο εκφραστή της μετά το 1860 τον Brahms— που ως αφετηρία είχε τις κλειστές μορφές παλιότερων περιόδων της μουσικής, με σημαντικότερη τη μορφή σονάτας, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον αφενός στην αλληλεπίδραση και τη σχέση που διέπει τα επιμέρους δομικά τμήματα (κύριο και δευτερεύον θέμα, μετάβαση κ.λπ.) αλλά και τις υπόλοιπες δομικές μονάδες κάθε επιπέδου (κύτταρο, μοτίβο, φράση κ.λπ.) και αφετέρου στους θεματικούς συσχετισμούς ανάμεσα στα μέρη του έργου. Μέσα από τέτοια στοιχεία αναδεικνύονται η συνοχή και η ομοιογένεια της σύνταξης του μουσικού κειμένου. Όσο αφορά στον χειρισμό της μορφής σονάτας, στη μουσική δωματίου του Brahms, δεν παρατηρείται ιδιαίτερη εξέλιξη αφού τα πιο σημαντικά και χαρακτηριστικά δομικά στοιχεία της παρουσιάζονται ήδη από τα πρώτα χρόνια της πορείας του. Ωστόσο, μέσα από το συνολικό έργο του παρουσιάζεται εξέλιξη στην ίδια τη μορφή σονάτας και σε φαινόμενα που συναντώνται ήδη στη μουσική προγενέστερων συνθετών, όπως είναι η περίτεχνη σύνδεση Επεξεργασίας και Ανακεφαλαίωσης και η ενσωμάτωση της σονάτας με άλλες κλειστές μορφές (ρόντο, θέμα και παραλλαγές, φούγκα κ.λπ.). Η αφομοίωση τέτοιων τεχνικών με άλλα γνωρίσματα της μουσικής του, όπως είναι η ασύμμετρη κατασκευή φράσεων, η συνδυαστική χρήση τρίσημου και δίσημου παλμού, η προχωρημένη αρμονία, η πολύπλοκη πολυφωνική υφή κ.ά. γίνεται με απαράμιλλα περίτεχνο και πολύπλοκο τρόπο προσδίδοντας στο έργο ιδιαίτερη συνοχή. Η χαρακτηριστική συνέπεια με την οποία τηρούνται οι μορφολογικές παράμετροι όχι μόνο δεν επισκιάζει το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα αλλά αντιθέτως το αναδεικνύει. Η συνεισφορά τού έργου του στη μετέπειτα πορεία της δυτικής μουσικής άρχισε να αναγνωρίζεται κατά την δεκαετία του 1930, καθώς αρκετά από τα αντιπροσωπευτικά στοιχεία της μουσικής του, όπως τα παραπάνω, χρησιμοποιήθηκαν από τον Schoenberg ώστε να λυθούν σημαντικά ζητήματα δομικής φύσεως που έφερε η ατονικότητα.","Brahms's career as a composer began in the 1850s, when the two main trends of western music had already been developed in central Europe. On one hand, there was the so-called \"progressive\" trend according to which the formal integrity of a work was not the primary concern, since the focus was on music's relationship, by means of metaphor or symbolism, with other forms of art (literature, poetry, and painting) or even philosophy. On the other hand, there was the so-called \"conservative\" trend, of which Brahms was a representative after 1860, where the point of departure were the \"closed\" forms that were prominent during previous eras of western music —the sonata-form is arguably the most important among them— where the interrelation between themes and among other structural units at every level (cell, motive, phrase etc.) are treated with notable consistency, contributing to a sense of syntactic and formal cohesion. Brahms's handling of the sonata-form, from his early to his late chamber works, has principally remained unchanged, since the most significant elements of his compositional process are already introduced in the early works. However, the sonata form itself and various techniques associated with it, such as ways through which Development is being displaced or conflated into Recapitulation, or how other forms (rondo, variations, fugue etc.) are being embedded in the context of the sonata, had been undergoing significant evolution. The combination of such techniques with other key elements of Brahms's music —such as the use of asymmetrical phrases, simultaneous use of double and triple meter, advanced harmony and elaborate contrapuntal writing— is done with unmatched craftsmanship that gives distinctive coherence to each piece. The high degree of formal consistency that is maintained in Brahms's work not only does not overshadow the music itself, but on the contrary gives prominence to its artistic content. Brahms's contribution to the subsequent course of western music started being recognized in the 1930s, notably after Schoenberg adopted several features of his style in order to solve significant structural and formal issues atonality brought."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Στοιχεία εξέλιξης της μορφής σονάτας στη μουσική δωματίου του Johannes Brahms"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ρηγάκης Ρήγας","Rigakis Rigas"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Η συνθετική πορεία του Brahms άρχισε τη δεκαετία του 1850, όταν ήδη είχαν αρχίσει να δημιουργούνται οι δύο βασικές τάσεις στη μουσική της κεντρικής Ευρώπης. Από τη μια μεριά, ήταν η λεγόμενη “προοδευτική” τάση, στην οποία τα μορφολογικά στοιχεία χρησιμοποιούνται με λιγότερη συνέπεια αφού το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη σχέση της μουσικής με άλλες μορφές τέχνης (λογοτεχνία, ποίηση, ζωγραφική) ή με τη φιλοσοφία. Από την άλλη, ήταν η λεγόμενη “συντηρητική” τάση —με κύριο εκφραστή της μετά το 1860 τον Brahms— που ως αφετηρία είχε τις κλειστές μορφές παλιότερων περιόδων της μουσικής, με σημαντικότερη τη μορφή σονάτας, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον αφενός στην αλληλεπίδραση και τη σχέση που διέπει τα επιμέρους δομικά τμήματα (κύριο και δευτερεύον θέμα, μετάβαση κ.λπ.) αλλά και τις υπόλοιπες δομικές μονάδες κάθε επιπέδου (κύτταρο, μοτίβο, φράση κ.λπ.) και αφετέρου στους θεματικούς συσχετισμούς ανάμεσα στα μέρη του έργου. Μέσα από τέτοια στοιχεία αναδεικνύονται η συνοχή και η ομοιογένεια της σύνταξης του μουσικού κειμένου. Όσο αφορά στον χειρισμό της μορφής σονάτας, στη μουσική δωματίου του Brahms, δεν παρατηρείται ιδιαίτερη εξέλιξη αφού τα πιο σημαντικά και χαρακτηριστικά δομικά στοιχεία της παρουσιάζονται ήδη από τα πρώτα χρόνια της πορείας του. Ωστόσο, μέσα από το συνολικό έργο του παρουσιάζεται εξέλιξη στην ίδια τη μορφή σονάτας και σε φαινόμενα που συναντώνται ήδη στη μουσική προγενέστερων συνθετών, όπως είναι η περίτεχνη σύνδεση Επεξεργασίας και Ανακεφαλαίωσης και η ενσωμάτωση της σονάτας με άλλες κλειστές μορφές (ρόντο, θέμα και παραλλαγές, φούγκα κ.λπ.). Η αφομοίωση τέτοιων τεχνικών με άλλα γνωρίσματα της μουσικής του, όπως είναι η ασύμμετρη κατασκευή φράσεων, η συνδυαστική χρήση τρίσημου και δίσημου παλμού, η προχωρημένη αρμονία, η πολύπλοκη πολυφωνική υφή κ.ά. γίνεται με απαράμιλλα περίτεχνο και πολύπλοκο τρόπο προσδίδοντας στο έργο ιδιαίτερη συνοχή. Η χαρακτηριστική συνέπεια με την οποία τηρούνται οι μορφολογικές παράμετροι όχι μόνο δεν επισκιάζει το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα αλλά αντιθέτως το αναδεικνύει. Η συνεισφορά τού έργου του στη μετέπειτα πορεία της δυτικής μουσικής άρχισε να αναγνωρίζεται κατά την δεκαετία του 1930, καθώς αρκετά από τα αντιπροσωπευτικά στοιχεία της μουσικής του, όπως τα παραπάνω, χρησιμοποιήθηκαν από τον Schoenberg ώστε να λυθούν σημαντικά ζητήματα δομικής φύσεως που έφερε η ατονικότητα.","Brahms's career as a composer began in the 1850s, when the two main trends of western music had already been developed in central Europe. On one hand, there was the so-called \"progressive\" trend according to which the formal integrity of a work was not the primary concern, since the focus was on music's relationship, by means of metaphor or symbolism, with other forms of art (literature, poetry, and painting) or even philosophy. On the other hand, there was the so-called \"conservative\" trend, of which Brahms was a representative after 1860, where the point of departure were the \"closed\" forms that were prominent during previous eras of western music —the sonata-form is arguably the most important among them— where the interrelation between themes and among other structural units at every level (cell, motive, phrase etc.) are treated with notable consistency, contributing to a sense of syntactic and formal cohesion. Brahms's handling of the sonata-form, from his early to his late chamber works, has principally remained unchanged, since the most significant elements of his compositional process are already introduced in the early works. However, the sonata form itself and various techniques associated with it, such as ways through which Development is being displaced or conflated into Recapitulation, or how other forms (rondo, variations, fugue etc.) are being embedded in the context of the sonata, had been undergoing significant evolution. The combination of such techniques with other key elements of Brahms's music —such as the use of asymmetrical phrases, simultaneous use of double and triple meter, advanced harmony and elaborate contrapuntal writing— is done with unmatched craftsmanship that gives distinctive coherence to each piece. The high degree of formal consistency that is maintained in Brahms's work not only does not overshadow the music itself, but on the contrary gives prominence to its artistic content. Brahms's contribution to the subsequent course of western music started being recognized in the 1930s, notably after Schoenberg adopted several features of his style in order to solve significant structural and formal issues atonality brought."],"dc:identifier":["uoadl:2920654","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2920654"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Καλές Τέχνες - Ψυχαγωγία","Fine arts - Entertainment"],"dc:title":["Στοιχεία εξέλιξης της μορφής σονάτας στη μουσική δωματίου του Johannes Brahms"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:39:16Z"}