{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2922563"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2922563","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Dietary patterns and food groups in relation to functionality: a systematic review and meta-analysis","abstract":"Yπόβαθρο & Στόχος της έρευνας Σημαντικά ερευνητικά δεδομένα αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο της διατροφής στην αιτιολογία πολλών χρόνιων νοσημάτων. Τα διατροφικά πρότυπα, δηλαδή οι συνδυασμοί και οι ποσότητες με τις οποίες καταναλώνονται τα τρόφιμα, εκφράζουν το σύνολο των χαρακτηριστικών της διατροφής που ακολουθεί ένα άτομο, και συνοψίζουν καλύτερα τη συνέργεια της δράσης των μεμονωμένων διατροφικών συστατικών ή ομάδων τροφίμων. Τα διατροφικά πρότυπα έχουν μελετηθεί διεξοδικά σε σχέση με πολλές νοσολογικές οντότητες όπως η κατάθλιψη και η γνωσιακή έκπτωση στους ηλικιωμένους, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, ο καρκίνος και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Ωστόσο, η βιβλιογραφία παραμένει περιορισμένη, όσον αφορά τις επιδράσεις της διατροφής στη λειτουργικότητα του ατόμου. Η λειτουργικότητα του ατόμου αφορά το επίπεδο της σωματικής του λειτουργίας ή απόδοσης που συνήθως εκτιμάται στις επιδημιολογικές μελέτες με δείκτες που μετρούν την επίδοση του ατόμου κατά την εκτέλεση απλών δραστηριοτήτων της καθημερινής ζωής, όπως το ντύσιμο και το πλύσιμο, ή πιο σύνθετων όπως η πληρωμή λογαριασμών ή οι οικιακές εργασίες. Το επίπεδο της σωματικής λειτουργίας και ευεξίας αποτελούν μία από τις κύριες διαστάσεις της ποιότητας ζωής ενός ατόμου και η διατήρησής της είναι σημαντική για την υγιή γήρανση ενός ατόμου. Ο στόχος της συστηματικής αυτής ανασκόπησης και μετα-ανάλυσης είναι να συνοψίσει τα ευρήματα της υπάρχουσας βιβλιογραφίας σχετικά με τη τήρηση συγκεκριμένων a priori και a posteriori διατροφικών προτύπων ή κατανάλωση συγκεκριμένων ομάδων τροφίμων σε σχέση με την διατήρηση ή έκπτωση της λειτουργικότητας του ατόμου. Εξ’ όσων γνωρίζουμε, αυτή είναι η πρώτη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που διερευνά αυτήν τη συγκεκριμένη ερευνητική υπόθεση τόσο ευρέως. Μέθοδοι & Αποτελέσματα Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας ανεξάρτητα από το έτος δημοσίευσης της στην ηλεκτρονική σελίδα PubMed. Δεκαπέντε έρευνες συμπεριλήφθηκαν τελικά στη μετα-ανάλυση σύμφωνα με τα ακόλουθα κριτήρια: α) οι έρευνες έπρεπε να ήταν προοπτικές, ασθενών- μαρτύρων ή τυχαιοποιημένες-κλινικές δοκιμές. Ωστόσο όλες οι μελέτες που επιλέχθηκαν ήταν τελικά προοπτικές, β) Το ελάχιστο μέγεθος του πληθυσμού της μελέτης ήταν 100, γ) η διάρκεια παρακολούθησης στην περίπτωση προοπτικής μελέτης ήταν πάνω από έξι μήνες και δ) ο πληθυσμός της μελέτης έπρεπε να είναι ηλικίας 18+ και χωρίς συνοδά προβλήματα υγείας. Τόσο στο μοντέλο σταθερών αποτελεσμάτων όσο και στο μοντέλο τυχαίων αποτελεσμάτων, παρατηρήθηκε μια προστατευτική επίδραση των υγιεινών διατροφικών προτύπων στη συνολική λειτουργικότητα. Η εκτίμηση σταθερών επιδράσεων ήταν 0,86 (95% Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ): 0,83 εως 0,89), ενώ η εκτίμηση τυχαίων επιδράσεων είναι 0,82 (95% ΔΕ 0,75, 0,90) για τη διαφορά στη συνολική έκπτωση της λειτουργικότητας μεταξύ της υψηλότερης έναντι της χαμηλότερης κατηγορίας στην κλίμακα αξιολόγησης της υιοθέτησης υγιεινών διατροφικών προτύπων. Όσον αφορά τη Μεσογειακή διατροφή, η εκτίμηση σταθερών επιδράσεων ήταν 0.86 (95% Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ): 0.78, 0.95) και των τυχαίων 0.84 (95% Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ): 0.73,0.95) για τη μείωση της συνολικής λειτουργικότητας σε άτομα που ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό τη ΜΔ σε σύγκριση με άτομα που δεν την ακολουθούν. Συμπεράσματα Τα ευρήματα της μετα-ανάλυσης έδειξαν ότι τα άτομα που υιοθετούν σε μεγαλύτερο βαθμό ένα υγιεινό πρότυπο διατροφής σε σύγκριση με τα άτομα που το υιοθετούν σε μικρότερο βαθμό εμφανίζουν μικρότερη έκπτωση της λειτουργικότητας, λαμβάνοντας υπόψη το φύλο, την ηλικία και άλλους πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες. Όσον αφορά τις ομάδες τροφίμων, τα αποτελέσματα δεν είναι σαφή. Με βάση τα παραπάνω, φαίνεται ότι η προσήλωση στην μεσογειακή διατροφή καθώς και άλλα a priori διατροφικά πρότυπα, με κοινά χαρακτηριστικά, πιθανά να συμβάλλει στη μείωση της έκπτωσης της λειτουργικότητας. Δεδομένης της σημασίας διατήρησης της λειτουργικότητας κυρίως στις μεγάλες ηλικίες, υπάρχει ανάγκη για τη διενέργεια περαιτέρω ερευνών υψηλής ποιότητας για τη διερεύνηση της συγκεκριμένης ερευνητικής υπόθεσης.","abstract_html":"Yπόβαθρο &amp; Στόχος της έρευνας Σημαντικά ερευνητικά δεδομένα αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο της διατροφής στην αιτιολογία πολλών χρόνιων νοσημάτων. Τα διατροφικά πρότυπα, δηλαδή οι συνδυασμοί και οι ποσότητες με τις οποίες καταναλώνονται τα τρόφιμα, εκφράζουν το σύνολο των χαρακτηριστικών της διατροφής που ακολουθεί ένα άτομο, και συνοψίζουν καλύτερα τη συνέργεια της δράσης των μεμονωμένων διατροφικών συστατικών ή ομάδων τροφίμων. Τα διατροφικά πρότυπα έχουν μελετηθεί διεξοδικά σε σχέση με πολλές νοσολογικές οντότητες όπως η κατάθλιψη και η γνωσιακή έκπτωση στους ηλικιωμένους, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, ο καρκίνος και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Ωστόσο, η βιβλιογραφία παραμένει περιορισμένη, όσον αφορά τις επιδράσεις της διατροφής στη λειτουργικότητα του ατόμου. Η λειτουργικότητα του ατόμου αφορά το επίπεδο της σωματικής του λειτουργίας ή απόδοσης που συνήθως εκτιμάται στις επιδημιολογικές μελέτες με δείκτες που μετρούν την επίδοση του ατόμου κατά την εκτέλεση απλών δραστηριοτήτων της καθημερινής ζωής, όπως το ντύσιμο και το πλύσιμο, ή πιο σύνθετων όπως η πληρωμή λογαριασμών ή οι οικιακές εργασίες. Το επίπεδο της σωματικής λειτουργίας και ευεξίας αποτελούν μία από τις κύριες διαστάσεις της ποιότητας ζωής ενός ατόμου και η διατήρησής της είναι σημαντική για την υγιή γήρανση ενός ατόμου. Ο στόχος της συστηματικής αυτής ανασκόπησης και μετα-ανάλυσης είναι να συνοψίσει τα ευρήματα της υπάρχουσας βιβλιογραφίας σχετικά με τη τήρηση συγκεκριμένων a priori και a posteriori διατροφικών προτύπων ή κατανάλωση συγκεκριμένων ομάδων τροφίμων σε σχέση με την διατήρηση ή έκπτωση της λειτουργικότητας του ατόμου. Εξ’ όσων γνωρίζουμε, αυτή είναι η πρώτη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που διερευνά αυτήν τη συγκεκριμένη ερευνητική υπόθεση τόσο ευρέως. Μέθοδοι &amp; Αποτελέσματα Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας ανεξάρτητα από το έτος δημοσίευσης της στην ηλεκτρονική σελίδα PubMed. Δεκαπέντε έρευνες συμπεριλήφθηκαν τελικά στη μετα-ανάλυση σύμφωνα με τα ακόλουθα κριτήρια: α) οι έρευνες έπρεπε να ήταν προοπτικές, ασθενών- μαρτύρων ή τυχαιοποιημένες-κλινικές δοκιμές. Ωστόσο όλες οι μελέτες που επιλέχθηκαν ήταν τελικά προοπτικές, β) Το ελάχιστο μέγεθος του πληθυσμού της μελέτης ήταν 100, γ) η διάρκεια παρακολούθησης στην περίπτωση προοπτικής μελέτης ήταν πάνω από έξι μήνες και δ) ο πληθυσμός της μελέτης έπρεπε να είναι ηλικίας 18+ και χωρίς συνοδά προβλήματα υγείας. Τόσο στο μοντέλο σταθερών αποτελεσμάτων όσο και στο μοντέλο τυχαίων αποτελεσμάτων, παρατηρήθηκε μια προστατευτική επίδραση των υγιεινών διατροφικών προτύπων στη συνολική λειτουργικότητα. Η εκτίμηση σταθερών επιδράσεων ήταν 0,86 (95% Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ): 0,83 εως 0,89), ενώ η εκτίμηση τυχαίων επιδράσεων είναι 0,82 (95% ΔΕ 0,75, 0,90) για τη διαφορά στη συνολική έκπτωση της λειτουργικότητας μεταξύ της υψηλότερης έναντι της χαμηλότερης κατηγορίας στην κλίμακα αξιολόγησης της υιοθέτησης υγιεινών διατροφικών προτύπων. Όσον αφορά τη Μεσογειακή διατροφή, η εκτίμηση σταθερών επιδράσεων ήταν 0.86 (95% Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ): 0.78, 0.95) και των τυχαίων 0.84 (95% Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ): 0.73,0.95) για τη μείωση της συνολικής λειτουργικότητας σε άτομα που ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό τη ΜΔ σε σύγκριση με άτομα που δεν την ακολουθούν. Συμπεράσματα Τα ευρήματα της μετα-ανάλυσης έδειξαν ότι τα άτομα που υιοθετούν σε μεγαλύτερο βαθμό ένα υγιεινό πρότυπο διατροφής σε σύγκριση με τα άτομα που το υιοθετούν σε μικρότερο βαθμό εμφανίζουν μικρότερη έκπτωση της λειτουργικότητας, λαμβάνοντας υπόψη το φύλο, την ηλικία και άλλους πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες. Όσον αφορά τις ομάδες τροφίμων, τα αποτελέσματα δεν είναι σαφή. Με βάση τα παραπάνω, φαίνεται ότι η προσήλωση στην μεσογειακή διατροφή καθώς και άλλα a priori διατροφικά πρότυπα, με κοινά χαρακτηριστικά, πιθανά να συμβάλλει στη μείωση της έκπτωσης της λειτουργικότητας. Δεδομένης της σημασίας διατήρησης της λειτουργικότητας κυρίως στις μεγάλες ηλικίες, υπάρχει ανάγκη για τη διενέργεια περαιτέρω ερευνών υψηλής ποιότητας για τη διερεύνηση της συγκεκριμένης ερευνητικής υπόθεσης.","abstract_has_math":false,"creators":["Σπυροπούλου Ελένη","Spiropoulou Eleni"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:39:37Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2922563"],"render_values":[{"text":"uoadl:2922563","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2922563","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2922563","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2922563","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σπυροπούλου Ελένη","Spiropoulou Eleni"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2922563","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2922563"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Yπόβαθρο & Στόχος της έρευνας Σημαντικά ερευνητικά δεδομένα αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο της διατροφής στην αιτιολογία πολλών χρόνιων νοσημάτων. Τα διατροφικά πρότυπα, δηλαδή οι συνδυασμοί και οι ποσότητες με τις οποίες καταναλώνονται τα τρόφιμα, εκφράζουν το σύνολο των χαρακτηριστικών της διατροφής που ακολουθεί ένα άτομο, και συνοψίζουν καλύτερα τη συνέργεια της δράσης των μεμονωμένων διατροφικών συστατικών ή ομάδων τροφίμων. Τα διατροφικά πρότυπα έχουν μελετηθεί διεξοδικά σε σχέση με πολλές νοσολογικές οντότητες όπως η κατάθλιψη και η γνωσιακή έκπτωση στους ηλικιωμένους, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, ο καρκίνος και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Ωστόσο, η βιβλιογραφία παραμένει περιορισμένη, όσον αφορά τις επιδράσεις της διατροφής στη λειτουργικότητα του ατόμου. Η λειτουργικότητα του ατόμου αφορά το επίπεδο της σωματικής του λειτουργίας ή απόδοσης που συνήθως εκτιμάται στις επιδημιολογικές μελέτες με δείκτες που μετρούν την επίδοση του ατόμου κατά την εκτέλεση απλών δραστηριοτήτων της καθημερινής ζωής, όπως το ντύσιμο και το πλύσιμο, ή πιο σύνθετων όπως η πληρωμή λογαριασμών ή οι οικιακές εργασίες. Το επίπεδο της σωματικής λειτουργίας και ευεξίας αποτελούν μία από τις κύριες διαστάσεις της ποιότητας ζωής ενός ατόμου και η διατήρησής της είναι σημαντική για την υγιή γήρανση ενός ατόμου. Ο στόχος της συστηματικής αυτής ανασκόπησης και μετα-ανάλυσης είναι να συνοψίσει τα ευρήματα της υπάρχουσας βιβλιογραφίας σχετικά με τη τήρηση συγκεκριμένων a priori και a posteriori διατροφικών προτύπων ή κατανάλωση συγκεκριμένων ομάδων τροφίμων σε σχέση με την διατήρηση ή έκπτωση της λειτουργικότητας του ατόμου. Εξ’ όσων γνωρίζουμε, αυτή είναι η πρώτη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που διερευνά αυτήν τη συγκεκριμένη ερευνητική υπόθεση τόσο ευρέως. Μέθοδοι & Αποτελέσματα Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας ανεξάρτητα από το έτος δημοσίευσης της στην ηλεκτρονική σελίδα PubMed. Δεκαπέντε έρευνες συμπεριλήφθηκαν τελικά στη μετα-ανάλυση σύμφωνα με τα ακόλουθα κριτήρια: α) οι έρευνες έπρεπε να ήταν προοπτικές, ασθενών- μαρτύρων ή τυχαιοποιημένες-κλινικές δοκιμές. Ωστόσο όλες οι μελέτες που επιλέχθηκαν ήταν τελικά προοπτικές, β) Το ελάχιστο μέγεθος του πληθυσμού της μελέτης ήταν 100, γ) η διάρκεια παρακολούθησης στην περίπτωση προοπτικής μελέτης ήταν πάνω από έξι μήνες και δ) ο πληθυσμός της μελέτης έπρεπε να είναι ηλικίας 18+ και χωρίς συνοδά προβλήματα υγείας. Τόσο στο μοντέλο σταθερών αποτελεσμάτων όσο και στο μοντέλο τυχαίων αποτελεσμάτων, παρατηρήθηκε μια προστατευτική επίδραση των υγιεινών διατροφικών προτύπων στη συνολική λειτουργικότητα. Η εκτίμηση σταθερών επιδράσεων ήταν 0,86 (95% Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ): 0,83 εως 0,89), ενώ η εκτίμηση τυχαίων επιδράσεων είναι 0,82 (95% ΔΕ 0,75, 0,90) για τη διαφορά στη συνολική έκπτωση της λειτουργικότητας μεταξύ της υψηλότερης έναντι της χαμηλότερης κατηγορίας στην κλίμακα αξιολόγησης της υιοθέτησης υγιεινών διατροφικών προτύπων. Όσον αφορά τη Μεσογειακή διατροφή, η εκτίμηση σταθερών επιδράσεων ήταν 0.86 (95% Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ): 0.78, 0.95) και των τυχαίων 0.84 (95% Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ): 0.73,0.95) για τη μείωση της συνολικής λειτουργικότητας σε άτομα που ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό τη ΜΔ σε σύγκριση με άτομα που δεν την ακολουθούν. Συμπεράσματα Τα ευρήματα της μετα-ανάλυσης έδειξαν ότι τα άτομα που υιοθετούν σε μεγαλύτερο βαθμό ένα υγιεινό πρότυπο διατροφής σε σύγκριση με τα άτομα που το υιοθετούν σε μικρότερο βαθμό εμφανίζουν μικρότερη έκπτωση της λειτουργικότητας, λαμβάνοντας υπόψη το φύλο, την ηλικία και άλλους πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες. Όσον αφορά τις ομάδες τροφίμων, τα αποτελέσματα δεν είναι σαφή. Με βάση τα παραπάνω, φαίνεται ότι η προσήλωση στην μεσογειακή διατροφή καθώς και άλλα a priori διατροφικά πρότυπα, με κοινά χαρακτηριστικά, πιθανά να συμβάλλει στη μείωση της έκπτωσης της λειτουργικότητας. Δεδομένης της σημασίας διατήρησης της λειτουργικότητας κυρίως στις μεγάλες ηλικίες, υπάρχει ανάγκη για τη διενέργεια περαιτέρω ερευνών υψηλής ποιότητας για τη διερεύνηση της συγκεκριμένης ερευνητικής υπόθεσης.","Background & Aim Many lines of evidence have established the important role of diet in disease etiology and prevention. Dietary patterns, more specifically the combinations and quantities in which foods are consumed by the people, represent the totality of diet that most probably possesses synergistic and cumulative effects on health and disease, compared to individual foods and nutrients. Currently, the study of dietary patterns in relation to health has become a fundamental step in the process of formulating food-based dietary guidelines. Functionality is a broad term concerning the interactions between the physiological and anatomical structure of the body’s system, the ability to accomplish a specific task in a standardized environment and the engagement in everyday life situations. Maintaining functional ability is an important component of the quality of life and healthy ageing. Studies investigating the association between dietary patterns and/or food groups and functionality, measured through functional impairment, are limited. Therefore, the aim of this systematic review and meta- analysis was to summarize the available literature regarding adherence to a priori and a posteriori dietary patterns or specific food groups with domains of physical functioning impairment. To our knowledge, this is the first systematic review and meta-analysis investigating this relationship so broadly. Methods & Results Α search of scientific literature was carried out in PubMed for studies without a limit in the year of their publication. Fifteen papers were finally included according to the following eligibility criteria: they had a prospective cohort or case-control design or they were randomized-clinical trials. Τhe minimum size of the study population was 100 and the length of follow up in cohorts was over six months. Additionally, the study population had to be aged 18+ and to be presumably healthy. Βoth at fixed effects and random effects model, a protective pooled effect estimate of adherence to ahealthy dietary pattern in overall functionality is observed. The pooled fixed effects estimate was 0.86 (95% C.I. 0.83, 0.89) while the random effects estimate was 0.82 (95% C.I. 0.75, 0.90) for overall functional decline comparing the highest vs the lowest compliance to healthy dietary patterns. Conclusions Our findings indicate that individuals with a higher adherence to healthy diets show a better functionality, in comparison to those with a lower adherence, irrespective of their sex, age and other possible confounders. Findings related to individual food groups are not consistent. Based on the above, and acknowledging the importance of maintaining functionality there is a need for further high-quality research in this area in the future."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Dietary patterns and food groups in relation to functionality: a systematic review and meta-analysis"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σπυροπούλου Ελένη","Spiropoulou Eleni"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Yπόβαθρο & Στόχος της έρευνας Σημαντικά ερευνητικά δεδομένα αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο της διατροφής στην αιτιολογία πολλών χρόνιων νοσημάτων. Τα διατροφικά πρότυπα, δηλαδή οι συνδυασμοί και οι ποσότητες με τις οποίες καταναλώνονται τα τρόφιμα, εκφράζουν το σύνολο των χαρακτηριστικών της διατροφής που ακολουθεί ένα άτομο, και συνοψίζουν καλύτερα τη συνέργεια της δράσης των μεμονωμένων διατροφικών συστατικών ή ομάδων τροφίμων. Τα διατροφικά πρότυπα έχουν μελετηθεί διεξοδικά σε σχέση με πολλές νοσολογικές οντότητες όπως η κατάθλιψη και η γνωσιακή έκπτωση στους ηλικιωμένους, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, ο καρκίνος και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Ωστόσο, η βιβλιογραφία παραμένει περιορισμένη, όσον αφορά τις επιδράσεις της διατροφής στη λειτουργικότητα του ατόμου. Η λειτουργικότητα του ατόμου αφορά το επίπεδο της σωματικής του λειτουργίας ή απόδοσης που συνήθως εκτιμάται στις επιδημιολογικές μελέτες με δείκτες που μετρούν την επίδοση του ατόμου κατά την εκτέλεση απλών δραστηριοτήτων της καθημερινής ζωής, όπως το ντύσιμο και το πλύσιμο, ή πιο σύνθετων όπως η πληρωμή λογαριασμών ή οι οικιακές εργασίες. Το επίπεδο της σωματικής λειτουργίας και ευεξίας αποτελούν μία από τις κύριες διαστάσεις της ποιότητας ζωής ενός ατόμου και η διατήρησής της είναι σημαντική για την υγιή γήρανση ενός ατόμου. Ο στόχος της συστηματικής αυτής ανασκόπησης και μετα-ανάλυσης είναι να συνοψίσει τα ευρήματα της υπάρχουσας βιβλιογραφίας σχετικά με τη τήρηση συγκεκριμένων a priori και a posteriori διατροφικών προτύπων ή κατανάλωση συγκεκριμένων ομάδων τροφίμων σε σχέση με την διατήρηση ή έκπτωση της λειτουργικότητας του ατόμου. Εξ’ όσων γνωρίζουμε, αυτή είναι η πρώτη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που διερευνά αυτήν τη συγκεκριμένη ερευνητική υπόθεση τόσο ευρέως. Μέθοδοι & Αποτελέσματα Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας ανεξάρτητα από το έτος δημοσίευσης της στην ηλεκτρονική σελίδα PubMed. Δεκαπέντε έρευνες συμπεριλήφθηκαν τελικά στη μετα-ανάλυση σύμφωνα με τα ακόλουθα κριτήρια: α) οι έρευνες έπρεπε να ήταν προοπτικές, ασθενών- μαρτύρων ή τυχαιοποιημένες-κλινικές δοκιμές. Ωστόσο όλες οι μελέτες που επιλέχθηκαν ήταν τελικά προοπτικές, β) Το ελάχιστο μέγεθος του πληθυσμού της μελέτης ήταν 100, γ) η διάρκεια παρακολούθησης στην περίπτωση προοπτικής μελέτης ήταν πάνω από έξι μήνες και δ) ο πληθυσμός της μελέτης έπρεπε να είναι ηλικίας 18+ και χωρίς συνοδά προβλήματα υγείας. Τόσο στο μοντέλο σταθερών αποτελεσμάτων όσο και στο μοντέλο τυχαίων αποτελεσμάτων, παρατηρήθηκε μια προστατευτική επίδραση των υγιεινών διατροφικών προτύπων στη συνολική λειτουργικότητα. Η εκτίμηση σταθερών επιδράσεων ήταν 0,86 (95% Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ): 0,83 εως 0,89), ενώ η εκτίμηση τυχαίων επιδράσεων είναι 0,82 (95% ΔΕ 0,75, 0,90) για τη διαφορά στη συνολική έκπτωση της λειτουργικότητας μεταξύ της υψηλότερης έναντι της χαμηλότερης κατηγορίας στην κλίμακα αξιολόγησης της υιοθέτησης υγιεινών διατροφικών προτύπων. Όσον αφορά τη Μεσογειακή διατροφή, η εκτίμηση σταθερών επιδράσεων ήταν 0.86 (95% Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ): 0.78, 0.95) και των τυχαίων 0.84 (95% Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ): 0.73,0.95) για τη μείωση της συνολικής λειτουργικότητας σε άτομα που ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό τη ΜΔ σε σύγκριση με άτομα που δεν την ακολουθούν. Συμπεράσματα Τα ευρήματα της μετα-ανάλυσης έδειξαν ότι τα άτομα που υιοθετούν σε μεγαλύτερο βαθμό ένα υγιεινό πρότυπο διατροφής σε σύγκριση με τα άτομα που το υιοθετούν σε μικρότερο βαθμό εμφανίζουν μικρότερη έκπτωση της λειτουργικότητας, λαμβάνοντας υπόψη το φύλο, την ηλικία και άλλους πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες. Όσον αφορά τις ομάδες τροφίμων, τα αποτελέσματα δεν είναι σαφή. Με βάση τα παραπάνω, φαίνεται ότι η προσήλωση στην μεσογειακή διατροφή καθώς και άλλα a priori διατροφικά πρότυπα, με κοινά χαρακτηριστικά, πιθανά να συμβάλλει στη μείωση της έκπτωσης της λειτουργικότητας. Δεδομένης της σημασίας διατήρησης της λειτουργικότητας κυρίως στις μεγάλες ηλικίες, υπάρχει ανάγκη για τη διενέργεια περαιτέρω ερευνών υψηλής ποιότητας για τη διερεύνηση της συγκεκριμένης ερευνητικής υπόθεσης.","Background & Aim Many lines of evidence have established the important role of diet in disease etiology and prevention. Dietary patterns, more specifically the combinations and quantities in which foods are consumed by the people, represent the totality of diet that most probably possesses synergistic and cumulative effects on health and disease, compared to individual foods and nutrients. Currently, the study of dietary patterns in relation to health has become a fundamental step in the process of formulating food-based dietary guidelines. Functionality is a broad term concerning the interactions between the physiological and anatomical structure of the body’s system, the ability to accomplish a specific task in a standardized environment and the engagement in everyday life situations. Maintaining functional ability is an important component of the quality of life and healthy ageing. Studies investigating the association between dietary patterns and/or food groups and functionality, measured through functional impairment, are limited. Therefore, the aim of this systematic review and meta- analysis was to summarize the available literature regarding adherence to a priori and a posteriori dietary patterns or specific food groups with domains of physical functioning impairment. To our knowledge, this is the first systematic review and meta-analysis investigating this relationship so broadly. Methods & Results Α search of scientific literature was carried out in PubMed for studies without a limit in the year of their publication. Fifteen papers were finally included according to the following eligibility criteria: they had a prospective cohort or case-control design or they were randomized-clinical trials. Τhe minimum size of the study population was 100 and the length of follow up in cohorts was over six months. Additionally, the study population had to be aged 18+ and to be presumably healthy. Βoth at fixed effects and random effects model, a protective pooled effect estimate of adherence to ahealthy dietary pattern in overall functionality is observed. The pooled fixed effects estimate was 0.86 (95% C.I. 0.83, 0.89) while the random effects estimate was 0.82 (95% C.I. 0.75, 0.90) for overall functional decline comparing the highest vs the lowest compliance to healthy dietary patterns. Conclusions Our findings indicate that individuals with a higher adherence to healthy diets show a better functionality, in comparison to those with a lower adherence, irrespective of their sex, age and other possible confounders. Findings related to individual food groups are not consistent. Based on the above, and acknowledging the importance of maintaining functionality there is a need for further high-quality research in this area in the future."],"dc:identifier":["uoadl:2922563","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2922563"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Dietary patterns and food groups in relation to functionality: a systematic review and meta-analysis"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:39:37Z"}