{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2922866"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2922866","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Theory of mind and executive functions in normal aging: independent or related deficits?","abstract":"Εισαγωγή: Η ανώτερης τάξης νοητική και συναισθηματική Θεωρία του Νου (ΘτΝ) και η αναγνώριση σύνθετων συναισθημάτων αποτελούν ουσιώδεις διεργασίες της κοινωνικής νόησης. Πρόσφατα, η βιβλιογραφία έδειξε ενδιαφέρον για την πορεία της ΘτΝ στην όψιμη ενήλικη ζωή, παρέχοντας, ωστόσο, αντικρουόμενα αποτελέσματα αναφορικά με την επίδραση της ηλικίας στην ΘτΝ και τους μηχανισμούς που ευθύνονται για αυτές τις αλλαγές. Η παρούσα μελέτη προσπάθησε να διερευνήσει πως συγκεκριμένες συνιστώσες της ΘτΝ αλλάζουν στο φυσιολογικό γήρας, τις ενδο-συσχετίσεις τους και το μοναδικό ρόλο των επιτελικών λειτουργιών σε αυτές τις σχέσεις. Μεθοδολογία: Πενήντα (50) υγιείς ηλικιωμένοι συγκρίθηκαν με μία ομάδα ελέγχου νεότερων συμμετεχόντων σε τρεις βασικές δοκιμασίες επιτελικών λειτουργιών (ενεργού μνήμης, αναστολής και νοητικής ευελιξίας), την δοκιμασία faux pas (FPT), για την αξιολόγηση της συναισθηματικής και νοητικής ΘτΝ, και τη δοκιμασία Reading the Mind in the Eyes Test (RMET) για την αξιολόγηση της αναγνώρισης σύνθετων συναισθημάτων. Πραγματοποιήθηκαν συγκρίσεις μεταξύ των ομάδων, καθώς και αναλύσεις παλινδρόμησης και διαμεσολάβησης, ώστε να ταυτοποιηθούν οι προβλεπτικοί παράγοντες για κάθε συνιστώσα της ΘτΝ και να διερευνηθεί η πραγματική επίδραση της ηλικίας στην ΘτΝ, μετά τον έλεγχο συγκεκριμένων μεταβλητών. Αποτελέσματα: Τα δεδομένα έδειξαν σημαντικά χαμηλότερες επιδόσεις των ηλικιωμένων σε όλες τις επιτελικές δοκιμασίες καθώς και στις επιδόσεις του FPT και το RMET. Ο μοναδικός προβλεπτικός παράγοντας για την σύνθετη νοητική ΘτΝ ήταν η ηλικία, ενώ οι επιδόσεις στις επιτελικές δοκιμασίες και η αναγνώριση των συναισθηματικών καταστάσεων δεν μπόρεσαν να προβλέψουν σημαντικό ποσοστό της διακύμανσης. Παρομοίως, η ηλικία εξηγούσε το μεγαλύτερο ποσοστό της επίδοσης στο RMET, ενώ οι επιδόσεις στην δοκιμασία της αναστολής παρουσίασαν μία τάση ώστε να αποτελέσουν, επίσης, προβλεπτική μεταβλητή στο παλινδρομικό μοντέλο. Η ηλικία μαζί με την νοητική ευελιξία και την ικανότητα συναισθηματικής αναγνώρισης αποτέλεσαν τους μόνους σημαντικούς προβλεπτικούς παράγοντες της συναισθηματικής ΘτΝ, σε αντίθεση με την ενεργό μνήμη και την αναστολή. Η ανάλυση διαμεσολάβησης έδειξε πως μόνο η συναισθηματική αναγνώριση μπορούσε να μειώσει την επίδραση της ηλικίας πάνω στη συναισθηματική ΘτΝ. Η ηλικία, ωστόσο, συνέχισε να συσχετίζεται σημαντικά με τις επιδόσεις στις συναισθηματικές μετρήσεις του FPT, επιδεικνύοντας μερική και όχι πλήρη διαμεσολάβηση της συναισθηματικής αναγνώρισης σε αυτή τη σχέση. Συζήτηση: Οι ηλικιωμένοι εμφανίζουν γενικευμένες δυσκολίες σε κατώτερης και ανώτερης τάξης δοκιμασίες ΘτΝ, παρά μία επιλεκτική έκπτωση σε μία συνιστώσα ή διεργασία της. Η έκπτωση στην σύνθετη νοητική ΘτΝ φαίνεται να εμφανίζεται ταυτόχρονα αλλά ανεξάρτητα από τις επιτελικές δυσκολίες στην τρίτη ηλικία. Η μειωμένη ικανότητα συναισθηματικής αναγνώρισης εμφανίζεται ως απόρροια των αλλαγών της όψιμης ενήλικης ζωής, αλλά η πιθανότητα η έκπτωση κάποιων επιτελικών λειτουργιών να εντείνει αυτές τις δυσκολίες πρέπει να ληφθεί υπόψη. Η εξασθένηση στην σύνθετη συναισθηματική ΘτΝ πιθανόν να συμβαίνει λόγω της μεγαλύτερης ηλικίας αυτής καθ' αυτής ή ως έμμεσο αποτέλεσμα της ηλικίας διά μέσου των υποκείμενων δυσκολιών σε βασικές δεξιότητες συναισθηματικής αναγνώρισης. Τα ευρήματα της παρούσας μελέτης τονίζουν την ανάγκη περεταίρω διερεύνησης της ΘτΝ στην όψιμη ενήλικη ζωή εντός πολυδιάστατων κοινωνικών πλαισίων, με χρήση περισσότερο οικολογικά έγκυρων δοκιμασίων.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η ανώτερης τάξης νοητική και συναισθηματική Θεωρία του Νου (ΘτΝ) και η αναγνώριση σύνθετων συναισθημάτων αποτελούν ουσιώδεις διεργασίες της κοινωνικής νόησης. Πρόσφατα, η βιβλιογραφία έδειξε ενδιαφέρον για την πορεία της ΘτΝ στην όψιμη ενήλικη ζωή, παρέχοντας, ωστόσο, αντικρουόμενα αποτελέσματα αναφορικά με την επίδραση της ηλικίας στην ΘτΝ και τους μηχανισμούς που ευθύνονται για αυτές τις αλλαγές. Η παρούσα μελέτη προσπάθησε να διερευνήσει πως συγκεκριμένες συνιστώσες της ΘτΝ αλλάζουν στο φυσιολογικό γήρας, τις ενδο-συσχετίσεις τους και το μοναδικό ρόλο των επιτελικών λειτουργιών σε αυτές τις σχέσεις. Μεθοδολογία: Πενήντα (50) υγιείς ηλικιωμένοι συγκρίθηκαν με μία ομάδα ελέγχου νεότερων συμμετεχόντων σε τρεις βασικές δοκιμασίες επιτελικών λειτουργιών (ενεργού μνήμης, αναστολής και νοητικής ευελιξίας), την δοκιμασία faux pas (FPT), για την αξιολόγηση της συναισθηματικής και νοητικής ΘτΝ, και τη δοκιμασία Reading the Mind in the Eyes Test (RMET) για την αξιολόγηση της αναγνώρισης σύνθετων συναισθημάτων. Πραγματοποιήθηκαν συγκρίσεις μεταξύ των ομάδων, καθώς και αναλύσεις παλινδρόμησης και διαμεσολάβησης, ώστε να ταυτοποιηθούν οι προβλεπτικοί παράγοντες για κάθε συνιστώσα της ΘτΝ και να διερευνηθεί η πραγματική επίδραση της ηλικίας στην ΘτΝ, μετά τον έλεγχο συγκεκριμένων μεταβλητών. Αποτελέσματα: Τα δεδομένα έδειξαν σημαντικά χαμηλότερες επιδόσεις των ηλικιωμένων σε όλες τις επιτελικές δοκιμασίες καθώς και στις επιδόσεις του FPT και το RMET. Ο μοναδικός προβλεπτικός παράγοντας για την σύνθετη νοητική ΘτΝ ήταν η ηλικία, ενώ οι επιδόσεις στις επιτελικές δοκιμασίες και η αναγνώριση των συναισθηματικών καταστάσεων δεν μπόρεσαν να προβλέψουν σημαντικό ποσοστό της διακύμανσης. Παρομοίως, η ηλικία εξηγούσε το μεγαλύτερο ποσοστό της επίδοσης στο RMET, ενώ οι επιδόσεις στην δοκιμασία της αναστολής παρουσίασαν μία τάση ώστε να αποτελέσουν, επίσης, προβλεπτική μεταβλητή στο παλινδρομικό μοντέλο. Η ηλικία μαζί με την νοητική ευελιξία και την ικανότητα συναισθηματικής αναγνώρισης αποτέλεσαν τους μόνους σημαντικούς προβλεπτικούς παράγοντες της συναισθηματικής ΘτΝ, σε αντίθεση με την ενεργό μνήμη και την αναστολή. Η ανάλυση διαμεσολάβησης έδειξε πως μόνο η συναισθηματική αναγνώριση μπορούσε να μειώσει την επίδραση της ηλικίας πάνω στη συναισθηματική ΘτΝ. Η ηλικία, ωστόσο, συνέχισε να συσχετίζεται σημαντικά με τις επιδόσεις στις συναισθηματικές μετρήσεις του FPT, επιδεικνύοντας μερική και όχι πλήρη διαμεσολάβηση της συναισθηματικής αναγνώρισης σε αυτή τη σχέση. Συζήτηση: Οι ηλικιωμένοι εμφανίζουν γενικευμένες δυσκολίες σε κατώτερης και ανώτερης τάξης δοκιμασίες ΘτΝ, παρά μία επιλεκτική έκπτωση σε μία συνιστώσα ή διεργασία της. Η έκπτωση στην σύνθετη νοητική ΘτΝ φαίνεται να εμφανίζεται ταυτόχρονα αλλά ανεξάρτητα από τις επιτελικές δυσκολίες στην τρίτη ηλικία. Η μειωμένη ικανότητα συναισθηματικής αναγνώρισης εμφανίζεται ως απόρροια των αλλαγών της όψιμης ενήλικης ζωής, αλλά η πιθανότητα η έκπτωση κάποιων επιτελικών λειτουργιών να εντείνει αυτές τις δυσκολίες πρέπει να ληφθεί υπόψη. Η εξασθένηση στην σύνθετη συναισθηματική ΘτΝ πιθανόν να συμβαίνει λόγω της μεγαλύτερης ηλικίας αυτής καθ&#x27; αυτής ή ως έμμεσο αποτέλεσμα της ηλικίας διά μέσου των υποκείμενων δυσκολιών σε βασικές δεξιότητες συναισθηματικής αναγνώρισης. Τα ευρήματα της παρούσας μελέτης τονίζουν την ανάγκη περεταίρω διερεύνησης της ΘτΝ στην όψιμη ενήλικη ζωή εντός πολυδιάστατων κοινωνικών πλαισίων, με χρήση περισσότερο οικολογικά έγκυρων δοκιμασίων.","abstract_has_math":false,"creators":["Σταυρογιάννη Κωνσταντίνα","Stavrogianni Konstantina"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:39:41Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2922866"],"render_values":[{"text":"uoadl:2922866","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2922866","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2922866","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2922866","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σταυρογιάννη Κωνσταντίνα","Stavrogianni Konstantina"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2922866","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2922866"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η ανώτερης τάξης νοητική και συναισθηματική Θεωρία του Νου (ΘτΝ) και η αναγνώριση σύνθετων συναισθημάτων αποτελούν ουσιώδεις διεργασίες της κοινωνικής νόησης. Πρόσφατα, η βιβλιογραφία έδειξε ενδιαφέρον για την πορεία της ΘτΝ στην όψιμη ενήλικη ζωή, παρέχοντας, ωστόσο, αντικρουόμενα αποτελέσματα αναφορικά με την επίδραση της ηλικίας στην ΘτΝ και τους μηχανισμούς που ευθύνονται για αυτές τις αλλαγές. Η παρούσα μελέτη προσπάθησε να διερευνήσει πως συγκεκριμένες συνιστώσες της ΘτΝ αλλάζουν στο φυσιολογικό γήρας, τις ενδο-συσχετίσεις τους και το μοναδικό ρόλο των επιτελικών λειτουργιών σε αυτές τις σχέσεις. Μεθοδολογία: Πενήντα (50) υγιείς ηλικιωμένοι συγκρίθηκαν με μία ομάδα ελέγχου νεότερων συμμετεχόντων σε τρεις βασικές δοκιμασίες επιτελικών λειτουργιών (ενεργού μνήμης, αναστολής και νοητικής ευελιξίας), την δοκιμασία faux pas (FPT), για την αξιολόγηση της συναισθηματικής και νοητικής ΘτΝ, και τη δοκιμασία Reading the Mind in the Eyes Test (RMET) για την αξιολόγηση της αναγνώρισης σύνθετων συναισθημάτων. Πραγματοποιήθηκαν συγκρίσεις μεταξύ των ομάδων, καθώς και αναλύσεις παλινδρόμησης και διαμεσολάβησης, ώστε να ταυτοποιηθούν οι προβλεπτικοί παράγοντες για κάθε συνιστώσα της ΘτΝ και να διερευνηθεί η πραγματική επίδραση της ηλικίας στην ΘτΝ, μετά τον έλεγχο συγκεκριμένων μεταβλητών. Αποτελέσματα: Τα δεδομένα έδειξαν σημαντικά χαμηλότερες επιδόσεις των ηλικιωμένων σε όλες τις επιτελικές δοκιμασίες καθώς και στις επιδόσεις του FPT και το RMET. Ο μοναδικός προβλεπτικός παράγοντας για την σύνθετη νοητική ΘτΝ ήταν η ηλικία, ενώ οι επιδόσεις στις επιτελικές δοκιμασίες και η αναγνώριση των συναισθηματικών καταστάσεων δεν μπόρεσαν να προβλέψουν σημαντικό ποσοστό της διακύμανσης. Παρομοίως, η ηλικία εξηγούσε το μεγαλύτερο ποσοστό της επίδοσης στο RMET, ενώ οι επιδόσεις στην δοκιμασία της αναστολής παρουσίασαν μία τάση ώστε να αποτελέσουν, επίσης, προβλεπτική μεταβλητή στο παλινδρομικό μοντέλο. Η ηλικία μαζί με την νοητική ευελιξία και την ικανότητα συναισθηματικής αναγνώρισης αποτέλεσαν τους μόνους σημαντικούς προβλεπτικούς παράγοντες της συναισθηματικής ΘτΝ, σε αντίθεση με την ενεργό μνήμη και την αναστολή. Η ανάλυση διαμεσολάβησης έδειξε πως μόνο η συναισθηματική αναγνώριση μπορούσε να μειώσει την επίδραση της ηλικίας πάνω στη συναισθηματική ΘτΝ. Η ηλικία, ωστόσο, συνέχισε να συσχετίζεται σημαντικά με τις επιδόσεις στις συναισθηματικές μετρήσεις του FPT, επιδεικνύοντας μερική και όχι πλήρη διαμεσολάβηση της συναισθηματικής αναγνώρισης σε αυτή τη σχέση. Συζήτηση: Οι ηλικιωμένοι εμφανίζουν γενικευμένες δυσκολίες σε κατώτερης και ανώτερης τάξης δοκιμασίες ΘτΝ, παρά μία επιλεκτική έκπτωση σε μία συνιστώσα ή διεργασία της. Η έκπτωση στην σύνθετη νοητική ΘτΝ φαίνεται να εμφανίζεται ταυτόχρονα αλλά ανεξάρτητα από τις επιτελικές δυσκολίες στην τρίτη ηλικία. Η μειωμένη ικανότητα συναισθηματικής αναγνώρισης εμφανίζεται ως απόρροια των αλλαγών της όψιμης ενήλικης ζωής, αλλά η πιθανότητα η έκπτωση κάποιων επιτελικών λειτουργιών να εντείνει αυτές τις δυσκολίες πρέπει να ληφθεί υπόψη. Η εξασθένηση στην σύνθετη συναισθηματική ΘτΝ πιθανόν να συμβαίνει λόγω της μεγαλύτερης ηλικίας αυτής καθ' αυτής ή ως έμμεσο αποτέλεσμα της ηλικίας διά μέσου των υποκείμενων δυσκολιών σε βασικές δεξιότητες συναισθηματικής αναγνώρισης. Τα ευρήματα της παρούσας μελέτης τονίζουν την ανάγκη περεταίρω διερεύνησης της ΘτΝ στην όψιμη ενήλικη ζωή εντός πολυδιάστατων κοινωνικών πλαισίων, με χρήση περισσότερο οικολογικά έγκυρων δοκιμασίων.","Objective: Higher-order cognitive and affective Theory of Mind (ToM) and simple emotion identification constitute essential prerequisites of social cognition. Recently, literature has begun to be interested in the trajectory of ToM in late adulthood, providing contradictory results as regards age effects in mentalizing and mechanisms that may account for these changes. The present study attempted to address how specific ToM aspects change in normal aging, their intercorrelations and the unique role of executive functions in these relationships. Method: Fifty healthy old adults were compared against a younger control group on a neuropsychological battery consisted of measures of core executive functions (working memory, inhibition control, and mental flexibility), faux pas test for affective and cognitive ToM and the Reading the Mind in the Eyes test (RMET) for emotional identification. Regression and mediation analyses were conducted to identify the best predictors of every ToM subcomponent and to examine the real effect of age upon mentalizing. Results: Data yielded robust age differences in all executive tasks, as well as in faux pas stories and RMET scores. The only significant predictor for cognitive ToM was age, whereas neither executive subdomains nor the emotional detection accounted for its variation. Similarly, age explained an important variation of RMET performance among participants, while a trend occurred for inhibition to become a significant regressor too. Age in cooperation with cognitive flexibility and emotional perception capacity were the strongest predictors for affective ToM, but working memory and inhibition remained nonsignificant predictors. Mediation analysis indicated that only emotional identification attenuated the effect of age on affective mentalizing, although age continued to be significantly correlated with emotional faux pas scores. Discussion: Rather that a selective decline of ToM, older individuals show generalized difficulties on lower and higher order ToM tasks. Decline in cognitive ToM seem to occur independent of executive deterioration. Reduction of emotion perception appears as a sequalae of late adulthood changes, but the likelihood of some executive dysfunction to exacerbate the difficulties should be considered. Diminished affective ToM may happen either directly due to older age or as an indirect outcome of age through the underlying deteriorations on basic emotional skills. Findings highlight the need for further studies regarding ToM in normal aging within a multidimensional context"]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Theory of mind and executive functions in normal aging: independent or related deficits?"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σταυρογιάννη Κωνσταντίνα","Stavrogianni Konstantina"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η ανώτερης τάξης νοητική και συναισθηματική Θεωρία του Νου (ΘτΝ) και η αναγνώριση σύνθετων συναισθημάτων αποτελούν ουσιώδεις διεργασίες της κοινωνικής νόησης. Πρόσφατα, η βιβλιογραφία έδειξε ενδιαφέρον για την πορεία της ΘτΝ στην όψιμη ενήλικη ζωή, παρέχοντας, ωστόσο, αντικρουόμενα αποτελέσματα αναφορικά με την επίδραση της ηλικίας στην ΘτΝ και τους μηχανισμούς που ευθύνονται για αυτές τις αλλαγές. Η παρούσα μελέτη προσπάθησε να διερευνήσει πως συγκεκριμένες συνιστώσες της ΘτΝ αλλάζουν στο φυσιολογικό γήρας, τις ενδο-συσχετίσεις τους και το μοναδικό ρόλο των επιτελικών λειτουργιών σε αυτές τις σχέσεις. Μεθοδολογία: Πενήντα (50) υγιείς ηλικιωμένοι συγκρίθηκαν με μία ομάδα ελέγχου νεότερων συμμετεχόντων σε τρεις βασικές δοκιμασίες επιτελικών λειτουργιών (ενεργού μνήμης, αναστολής και νοητικής ευελιξίας), την δοκιμασία faux pas (FPT), για την αξιολόγηση της συναισθηματικής και νοητικής ΘτΝ, και τη δοκιμασία Reading the Mind in the Eyes Test (RMET) για την αξιολόγηση της αναγνώρισης σύνθετων συναισθημάτων. Πραγματοποιήθηκαν συγκρίσεις μεταξύ των ομάδων, καθώς και αναλύσεις παλινδρόμησης και διαμεσολάβησης, ώστε να ταυτοποιηθούν οι προβλεπτικοί παράγοντες για κάθε συνιστώσα της ΘτΝ και να διερευνηθεί η πραγματική επίδραση της ηλικίας στην ΘτΝ, μετά τον έλεγχο συγκεκριμένων μεταβλητών. Αποτελέσματα: Τα δεδομένα έδειξαν σημαντικά χαμηλότερες επιδόσεις των ηλικιωμένων σε όλες τις επιτελικές δοκιμασίες καθώς και στις επιδόσεις του FPT και το RMET. Ο μοναδικός προβλεπτικός παράγοντας για την σύνθετη νοητική ΘτΝ ήταν η ηλικία, ενώ οι επιδόσεις στις επιτελικές δοκιμασίες και η αναγνώριση των συναισθηματικών καταστάσεων δεν μπόρεσαν να προβλέψουν σημαντικό ποσοστό της διακύμανσης. Παρομοίως, η ηλικία εξηγούσε το μεγαλύτερο ποσοστό της επίδοσης στο RMET, ενώ οι επιδόσεις στην δοκιμασία της αναστολής παρουσίασαν μία τάση ώστε να αποτελέσουν, επίσης, προβλεπτική μεταβλητή στο παλινδρομικό μοντέλο. Η ηλικία μαζί με την νοητική ευελιξία και την ικανότητα συναισθηματικής αναγνώρισης αποτέλεσαν τους μόνους σημαντικούς προβλεπτικούς παράγοντες της συναισθηματικής ΘτΝ, σε αντίθεση με την ενεργό μνήμη και την αναστολή. Η ανάλυση διαμεσολάβησης έδειξε πως μόνο η συναισθηματική αναγνώριση μπορούσε να μειώσει την επίδραση της ηλικίας πάνω στη συναισθηματική ΘτΝ. Η ηλικία, ωστόσο, συνέχισε να συσχετίζεται σημαντικά με τις επιδόσεις στις συναισθηματικές μετρήσεις του FPT, επιδεικνύοντας μερική και όχι πλήρη διαμεσολάβηση της συναισθηματικής αναγνώρισης σε αυτή τη σχέση. Συζήτηση: Οι ηλικιωμένοι εμφανίζουν γενικευμένες δυσκολίες σε κατώτερης και ανώτερης τάξης δοκιμασίες ΘτΝ, παρά μία επιλεκτική έκπτωση σε μία συνιστώσα ή διεργασία της. Η έκπτωση στην σύνθετη νοητική ΘτΝ φαίνεται να εμφανίζεται ταυτόχρονα αλλά ανεξάρτητα από τις επιτελικές δυσκολίες στην τρίτη ηλικία. Η μειωμένη ικανότητα συναισθηματικής αναγνώρισης εμφανίζεται ως απόρροια των αλλαγών της όψιμης ενήλικης ζωής, αλλά η πιθανότητα η έκπτωση κάποιων επιτελικών λειτουργιών να εντείνει αυτές τις δυσκολίες πρέπει να ληφθεί υπόψη. Η εξασθένηση στην σύνθετη συναισθηματική ΘτΝ πιθανόν να συμβαίνει λόγω της μεγαλύτερης ηλικίας αυτής καθ' αυτής ή ως έμμεσο αποτέλεσμα της ηλικίας διά μέσου των υποκείμενων δυσκολιών σε βασικές δεξιότητες συναισθηματικής αναγνώρισης. Τα ευρήματα της παρούσας μελέτης τονίζουν την ανάγκη περεταίρω διερεύνησης της ΘτΝ στην όψιμη ενήλικη ζωή εντός πολυδιάστατων κοινωνικών πλαισίων, με χρήση περισσότερο οικολογικά έγκυρων δοκιμασίων.","Objective: Higher-order cognitive and affective Theory of Mind (ToM) and simple emotion identification constitute essential prerequisites of social cognition. Recently, literature has begun to be interested in the trajectory of ToM in late adulthood, providing contradictory results as regards age effects in mentalizing and mechanisms that may account for these changes. The present study attempted to address how specific ToM aspects change in normal aging, their intercorrelations and the unique role of executive functions in these relationships. Method: Fifty healthy old adults were compared against a younger control group on a neuropsychological battery consisted of measures of core executive functions (working memory, inhibition control, and mental flexibility), faux pas test for affective and cognitive ToM and the Reading the Mind in the Eyes test (RMET) for emotional identification. Regression and mediation analyses were conducted to identify the best predictors of every ToM subcomponent and to examine the real effect of age upon mentalizing. Results: Data yielded robust age differences in all executive tasks, as well as in faux pas stories and RMET scores. The only significant predictor for cognitive ToM was age, whereas neither executive subdomains nor the emotional detection accounted for its variation. Similarly, age explained an important variation of RMET performance among participants, while a trend occurred for inhibition to become a significant regressor too. Age in cooperation with cognitive flexibility and emotional perception capacity were the strongest predictors for affective ToM, but working memory and inhibition remained nonsignificant predictors. Mediation analysis indicated that only emotional identification attenuated the effect of age on affective mentalizing, although age continued to be significantly correlated with emotional faux pas scores. Discussion: Rather that a selective decline of ToM, older individuals show generalized difficulties on lower and higher order ToM tasks. Decline in cognitive ToM seem to occur independent of executive deterioration. Reduction of emotion perception appears as a sequalae of late adulthood changes, but the likelihood of some executive dysfunction to exacerbate the difficulties should be considered. Diminished affective ToM may happen either directly due to older age or as an indirect outcome of age through the underlying deteriorations on basic emotional skills. Findings highlight the need for further studies regarding ToM in normal aging within a multidimensional context"],"dc:identifier":["uoadl:2922866","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2922866"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Theory of mind and executive functions in normal aging: independent or related deficits?"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:39:41Z"}