{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2929890"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2929890","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ανάλυση της έκφρασης και κλινική αξιολόγηση μη κωδικών RNA (ncRNAs) σε καρκινικά κύτταρα και όγκους ουροδόχου κύστεως","abstract":"Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστεως αποτελεί τη δεύτερη πιο συχνή νεοπλασία του ουροποιητικού συστήματος στο αντρικό φύλο ενώ πλήττει το γυναικείο φύλο τρεις έως τέσσερις φορές λιγότερο. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του συγκεκριμένου καρκίνου είναι ότι παρουσιάζει τον υψηλότερο ρυθμό υποτροπής συγκριτικά με όλους τους άλλους τύπους. Η ιδιαιτερότητά του αυτή το καθιστά ένα εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα υγείας και σε συνδυασμό με το μεγάλο κόστος των διαγνωστικών και θεραπευτικών προσεγγίσεων, όπως οι συχνές κυστεοσκοπήσεις και διουρηθρικές εκτομές των όγκων, είναι εμφανές ότι αποτελεί έναν από τους πιο κοστοβόρους για τα συστήματα υγείας καρκίνους. Επομένως, διαφαίνεται η ανάγκη εύρεσης βιοδεικτών που θα επιτρέπουν τη διάγνωση, την πρόγνωση και την παρακολούθηση των ασθενών, χωρίς να απαιτούνται οι επεμβατικές προσεγγίσεις που έως σήμερα αποτελούν πρότυπες διαδικασίες. Τα μη κωδικά μόρια RNA (ncRNAs) μπορούν πιθανά να λειτουργήσουν ως βιοδείκτες με σημαντική συνεισφορά στη βιοϊατρική κοινότητα, διότι διαθέτουν σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως η δυνατότητα σχετικά εύκολης, αξιόπιστης και ταχείας ποσοτικοποίησης. Η παρούσα διπλωματική εργασία εστιάζει στη μελέτη ενός αναδυόμενου και καινοτόμου υποσυνόλου των μη κωδικών μορίων, τα θραύσματα που προκύπτουν από τα tRNA μόρια (tRFs/t-halves (thalves ή tiRNAs)) και στη συσχέτιση τους με το οξειδωτικό φορτίο των καρκινικών ιστών που έχουν αφαιρεθεί από ασθενείς με συγκεκριμένα κλινικοπαθολογικά ευρήματα. Για να επιτευχθεί αυτή η διασύνδεση ακολουθήθηκε συγκεκριμένος θεωρητικός και πειραματικός σχεδιασμός. Συγκεκριμένα, μέσω βιοπληροφορικής ανάλυσης αξιοποιήθηκαν δεδομένα από πειράματα αλληλούχησης νέας γενιάς (NGS) και επιλέχθηκαν τα θραύσματα προς μελέτη. Για την ποσοτικοποίηση αυτών των θραυσμάτων στα δείγματα ασθενών πραγματοποιήθηκε ο in silico σχεδιασμός εκκινητών, η ομογενοποίηση των ιστοτεμαχίων που πάρθηκαν από τους ασθενείς, η εφαρμογή και βελτιστοποίηση των πρωτοκόλλων πολυαδενυλίωσης και αντίστροφης μεταγραφής και η εφαρμογή της μοριακής μεθοδολογίας, ποσοτική PCR (qPCR). Η συσχέτισή των μη κωδικών RNA που ανιχνεύτηκαν, με το οξειδωτικό στρες πραγματοποιήθηκε μέσω και της μελέτης των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων GSTP1, MnSOD2, NRF2, η οποία κατέστη εφικτή λόγω του σχεδιασμού κατάλληλων εκκινητών που επέτρεψαν την ενίσχυση των περισσότερων μεταγραφικών προϊόντων που παράγονται από τα συγκεκριμένα γονίδια και της βιοστατιστικής ανάλυσης συσχέτισης κατά Spearman. Επιπλέον, στο πλαίσιο της διπλωματικής, οι κυτταρικές σειρές που προσομοιάζουν διάφορα στάδια του καρκίνου της κύστεως (RT112, T24) και τα δείγματα ασθενών βρέθηκαν να εκφράζουν 10 διαφορετικούς τύπους θραυσμάτων που προέρχονται από tRNA μόρια τα οποία κωδικοποιούνται τόσο από το μιτοχονδριακό γονιδίωμα όσο και από το πυρηνικό. Τα θραύσματα που ανιχνεύτηκαν είναι τα εξής: ts-36, 3 ́-half-His-GTG, 5 ́-half-Val-TAC, 5 ́-half-Met-CAT, 3 ́-tRF-Val-TAC, 5 ́-half-Val-AAC, i-Gln-CTG, i-Val-TAC, 5 ́-tRF-Gly-CCC και ts-46. Από το σύνολο των θραυσμάτων που ανιχνεύτηκαν επιλέχθηκαν να μελετηθούν στην κοόρτη των ασθενών (n=120 δείγματα απομονωμένου ολικού RNA) τα επίπεδα έκφρασης των 3 ́-half-His-GTG, 5 ́-half-Val-TAC και 5 ́-half-Met-CAT, καθώς αποτελούν μη κωδικά μόρια που κωδικοποιούνται αποκλειστικά από το μιτοχονδριακό γονιδίωμα και ανήκουν στην κατηγορία των t-halves (thalves ή tiRNAs). Η βιβλιογραφική μελέτη έθεσε τις βάσεις της διπλωματικής αυτής εργασίας διότι επέτρεψε τη διατύπωση της εξής ερευνητικής υπόθεσης: Τα μη κωδικά μόρια, tRFs/t-halves (thalves ή tiRNAs), παράγονται εντονότερα υπό στρεσογόνες συνθήκες που χαρακτηρίζουν τους καρκινικούς ιστούς και καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση και την ενίσχυση του οξειδωτικού φορτίου διαδραματίζει η λειτουργία των μιτοχονδρίων. Συμπερασματικά, τα επίπεδα της έκφρασης και των τριών μη κωδικών μορίων αυξάνονται καθώς αυξάνεται ο βαθμός αποδιαφοροποίησης του όγκου (3 ́half-His-GTG, p=0.006) και σε πιο προχωρημένα στάδια της νόσου, με τους μυοδιηθητικούς όγκους (Τ2-Τ4) να παρουσιάζουν τις υψηλότερες τιμές. Η ανάλυση επιβίωσης υποδηλώνει ότι η αυξημένη έκφρασή τους σχετίζεται με δυσμενή πρόγνωση των ασθενών που υπέστησαν είτε διουρηθρική αφαίρεση του όγκου που είχε αναπτυχθεί στην ουροδόχο κύστη (μη μυοδιηθητικοί όγκοι) είτε ριζική κυστεκτομή (μυοδιηθητικοί όγκοι). Τέλος, η μείωση των επιπέδων του 5 ́half-Val-TAC και του 5’half-Met-CAT σε συνθήκες αυξημένης έκφρασης του γονιδίου GSTP1 και μειωμένης έκφρασης του γονιδίου MnSOD2 υποδηλώνει πιθανώς ότι οι στρεσογόνες κυτταρικές συνθήκες σχετίζονται με την παραγωγή των t-halves (tiRNAs) που προκύπτουν από μιτοχονδριακά κωδικοποιούμενα tRNA μόρια . Για την κατανόηση του βιολογικού ρόλου των θραυσμάτων και των γονιδίων που μελετήθηκαν χρησιμοποιήθηκαν βιοπληροφορικά εργαλεία και δεδομένα. Για τα θραύσματα εντοπίστηκαν, μέσω αλγορίθμων πρόγνωσης, οι πιθανοί στόχοι, κάνοντας την παραδοχή ότι δρουν με τρόπο όμοιο με τα miRNAs, όπως έχει αναφερθεί βιβλιογραφικά και σχεδιάστηκαν τα αντίστοιχα ενδοκυτταρικά τους δίκτυα, στη λογική της βιολογίας συστημάτων (Gene ontology analysis/ KEGG network analysis). Τα πειράματα μελέτης των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων GSTP1 και MnSOD2 που πραγματοποιήθηκαν στα δείγματα των ασθενών με καρκίνο της κύστεως (πειραματικά qPCR δεδομένα) επιβεβαιώθηκαν και από τα δεδομένα της βάσης The Human Protein Atlas τόσο σε επίπεδο mRNA όσο και σε επίπεδο πρωτεϊνών, καθώς τα πειράματα ανοσοϊστοχημείας ανέδειξαν τον εντοπισμό των πρωτεϊνών αυτών σε ουροθηλιακά καρκινώματα. Η παρούσα εργασία βασίστηκε στον συγκερασμό βιοπληροφορικών, βιοστατιστικών και πειραματικών διαδικασιών για τη διεξαγωγή των παραπάνω συμπερασμάτων και ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη θεώρηση ότι το οξειδωτικό στρες που υφίστανται τα καρκινικά κύτταρα συνδέεται πιθανώς με την κινητοποίηση της παραγωγής διαφόρων μη κωδικών μορίων, όπως τα t-halves (thalves ή tiRNAs).","abstract_html":"Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστεως αποτελεί τη δεύτερη πιο συχνή νεοπλασία του ουροποιητικού συστήματος στο αντρικό φύλο ενώ πλήττει το γυναικείο φύλο τρεις έως τέσσερις φορές λιγότερο. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του συγκεκριμένου καρκίνου είναι ότι παρουσιάζει τον υψηλότερο ρυθμό υποτροπής συγκριτικά με όλους τους άλλους τύπους. Η ιδιαιτερότητά του αυτή το καθιστά ένα εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα υγείας και σε συνδυασμό με το μεγάλο κόστος των διαγνωστικών και θεραπευτικών προσεγγίσεων, όπως οι συχνές κυστεοσκοπήσεις και διουρηθρικές εκτομές των όγκων, είναι εμφανές ότι αποτελεί έναν από τους πιο κοστοβόρους για τα συστήματα υγείας καρκίνους. Επομένως, διαφαίνεται η ανάγκη εύρεσης βιοδεικτών που θα επιτρέπουν τη διάγνωση, την πρόγνωση και την παρακολούθηση των ασθενών, χωρίς να απαιτούνται οι επεμβατικές προσεγγίσεις που έως σήμερα αποτελούν πρότυπες διαδικασίες. Τα μη κωδικά μόρια RNA (ncRNAs) μπορούν πιθανά να λειτουργήσουν ως βιοδείκτες με σημαντική συνεισφορά στη βιοϊατρική κοινότητα, διότι διαθέτουν σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως η δυνατότητα σχετικά εύκολης, αξιόπιστης και ταχείας ποσοτικοποίησης. Η παρούσα διπλωματική εργασία εστιάζει στη μελέτη ενός αναδυόμενου και καινοτόμου υποσυνόλου των μη κωδικών μορίων, τα θραύσματα που προκύπτουν από τα tRNA μόρια (tRFs/t-halves (thalves ή tiRNAs)) και στη συσχέτιση τους με το οξειδωτικό φορτίο των καρκινικών ιστών που έχουν αφαιρεθεί από ασθενείς με συγκεκριμένα κλινικοπαθολογικά ευρήματα. Για να επιτευχθεί αυτή η διασύνδεση ακολουθήθηκε συγκεκριμένος θεωρητικός και πειραματικός σχεδιασμός. Συγκεκριμένα, μέσω βιοπληροφορικής ανάλυσης αξιοποιήθηκαν δεδομένα από πειράματα αλληλούχησης νέας γενιάς (NGS) και επιλέχθηκαν τα θραύσματα προς μελέτη. Για την ποσοτικοποίηση αυτών των θραυσμάτων στα δείγματα ασθενών πραγματοποιήθηκε ο in silico σχεδιασμός εκκινητών, η ομογενοποίηση των ιστοτεμαχίων που πάρθηκαν από τους ασθενείς, η εφαρμογή και βελτιστοποίηση των πρωτοκόλλων πολυαδενυλίωσης και αντίστροφης μεταγραφής και η εφαρμογή της μοριακής μεθοδολογίας, ποσοτική PCR (qPCR). Η συσχέτισή των μη κωδικών RNA που ανιχνεύτηκαν, με το οξειδωτικό στρες πραγματοποιήθηκε μέσω και της μελέτης των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων GSTP1, MnSOD2, NRF2, η οποία κατέστη εφικτή λόγω του σχεδιασμού κατάλληλων εκκινητών που επέτρεψαν την ενίσχυση των περισσότερων μεταγραφικών προϊόντων που παράγονται από τα συγκεκριμένα γονίδια και της βιοστατιστικής ανάλυσης συσχέτισης κατά Spearman. Επιπλέον, στο πλαίσιο της διπλωματικής, οι κυτταρικές σειρές που προσομοιάζουν διάφορα στάδια του καρκίνου της κύστεως (RT112, T24) και τα δείγματα ασθενών βρέθηκαν να εκφράζουν 10 διαφορετικούς τύπους θραυσμάτων που προέρχονται από tRNA μόρια τα οποία κωδικοποιούνται τόσο από το μιτοχονδριακό γονιδίωμα όσο και από το πυρηνικό. Τα θραύσματα που ανιχνεύτηκαν είναι τα εξής: ts-36, 3 ́-half-His-GTG, 5 ́-half-Val-TAC, 5 ́-half-Met-CAT, 3 ́-tRF-Val-TAC, 5 ́-half-Val-AAC, i-Gln-CTG, i-Val-TAC, 5 ́-tRF-Gly-CCC και ts-46. Από το σύνολο των θραυσμάτων που ανιχνεύτηκαν επιλέχθηκαν να μελετηθούν στην κοόρτη των ασθενών (n=120 δείγματα απομονωμένου ολικού RNA) τα επίπεδα έκφρασης των 3 ́-half-His-GTG, 5 ́-half-Val-TAC και 5 ́-half-Met-CAT, καθώς αποτελούν μη κωδικά μόρια που κωδικοποιούνται αποκλειστικά από το μιτοχονδριακό γονιδίωμα και ανήκουν στην κατηγορία των t-halves (thalves ή tiRNAs). Η βιβλιογραφική μελέτη έθεσε τις βάσεις της διπλωματικής αυτής εργασίας διότι επέτρεψε τη διατύπωση της εξής ερευνητικής υπόθεσης: Τα μη κωδικά μόρια, tRFs/t-halves (thalves ή tiRNAs), παράγονται εντονότερα υπό στρεσογόνες συνθήκες που χαρακτηρίζουν τους καρκινικούς ιστούς και καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση και την ενίσχυση του οξειδωτικού φορτίου διαδραματίζει η λειτουργία των μιτοχονδρίων. Συμπερασματικά, τα επίπεδα της έκφρασης και των τριών μη κωδικών μορίων αυξάνονται καθώς αυξάνεται ο βαθμός αποδιαφοροποίησης του όγκου (3 ́half-His-GTG, p=0.006) και σε πιο προχωρημένα στάδια της νόσου, με τους μυοδιηθητικούς όγκους (Τ2-Τ4) να παρουσιάζουν τις υψηλότερες τιμές. Η ανάλυση επιβίωσης υποδηλώνει ότι η αυξημένη έκφρασή τους σχετίζεται με δυσμενή πρόγνωση των ασθενών που υπέστησαν είτε διουρηθρική αφαίρεση του όγκου που είχε αναπτυχθεί στην ουροδόχο κύστη (μη μυοδιηθητικοί όγκοι) είτε ριζική κυστεκτομή (μυοδιηθητικοί όγκοι). Τέλος, η μείωση των επιπέδων του 5 ́half-Val-TAC και του 5’half-Met-CAT σε συνθήκες αυξημένης έκφρασης του γονιδίου GSTP1 και μειωμένης έκφρασης του γονιδίου MnSOD2 υποδηλώνει πιθανώς ότι οι στρεσογόνες κυτταρικές συνθήκες σχετίζονται με την παραγωγή των t-halves (tiRNAs) που προκύπτουν από μιτοχονδριακά κωδικοποιούμενα tRNA μόρια . Για την κατανόηση του βιολογικού ρόλου των θραυσμάτων και των γονιδίων που μελετήθηκαν χρησιμοποιήθηκαν βιοπληροφορικά εργαλεία και δεδομένα. Για τα θραύσματα εντοπίστηκαν, μέσω αλγορίθμων πρόγνωσης, οι πιθανοί στόχοι, κάνοντας την παραδοχή ότι δρουν με τρόπο όμοιο με τα miRNAs, όπως έχει αναφερθεί βιβλιογραφικά και σχεδιάστηκαν τα αντίστοιχα ενδοκυτταρικά τους δίκτυα, στη λογική της βιολογίας συστημάτων (Gene ontology analysis/ KEGG network analysis). Τα πειράματα μελέτης των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων GSTP1 και MnSOD2 που πραγματοποιήθηκαν στα δείγματα των ασθενών με καρκίνο της κύστεως (πειραματικά qPCR δεδομένα) επιβεβαιώθηκαν και από τα δεδομένα της βάσης The Human Protein Atlas τόσο σε επίπεδο mRNA όσο και σε επίπεδο πρωτεϊνών, καθώς τα πειράματα ανοσοϊστοχημείας ανέδειξαν τον εντοπισμό των πρωτεϊνών αυτών σε ουροθηλιακά καρκινώματα. Η παρούσα εργασία βασίστηκε στον συγκερασμό βιοπληροφορικών, βιοστατιστικών και πειραματικών διαδικασιών για τη διεξαγωγή των παραπάνω συμπερασμάτων και ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη θεώρηση ότι το οξειδωτικό στρες που υφίστανται τα καρκινικά κύτταρα συνδέεται πιθανώς με την κινητοποίηση της παραγωγής διαφόρων μη κωδικών μορίων, όπως τα t-halves (thalves ή tiRNAs).","abstract_has_math":false,"creators":["Κρέσπα Τζένη","Kreshpa Jenny"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:41:32Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2929890"],"render_values":[{"text":"uoadl:2929890","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2929890","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2929890","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2929890","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κρέσπα Τζένη","Kreshpa Jenny"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2929890","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2929890"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστεως αποτελεί τη δεύτερη πιο συχνή νεοπλασία του ουροποιητικού συστήματος στο αντρικό φύλο ενώ πλήττει το γυναικείο φύλο τρεις έως τέσσερις φορές λιγότερο. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του συγκεκριμένου καρκίνου είναι ότι παρουσιάζει τον υψηλότερο ρυθμό υποτροπής συγκριτικά με όλους τους άλλους τύπους. Η ιδιαιτερότητά του αυτή το καθιστά ένα εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα υγείας και σε συνδυασμό με το μεγάλο κόστος των διαγνωστικών και θεραπευτικών προσεγγίσεων, όπως οι συχνές κυστεοσκοπήσεις και διουρηθρικές εκτομές των όγκων, είναι εμφανές ότι αποτελεί έναν από τους πιο κοστοβόρους για τα συστήματα υγείας καρκίνους. Επομένως, διαφαίνεται η ανάγκη εύρεσης βιοδεικτών που θα επιτρέπουν τη διάγνωση, την πρόγνωση και την παρακολούθηση των ασθενών, χωρίς να απαιτούνται οι επεμβατικές προσεγγίσεις που έως σήμερα αποτελούν πρότυπες διαδικασίες. Τα μη κωδικά μόρια RNA (ncRNAs) μπορούν πιθανά να λειτουργήσουν ως βιοδείκτες με σημαντική συνεισφορά στη βιοϊατρική κοινότητα, διότι διαθέτουν σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως η δυνατότητα σχετικά εύκολης, αξιόπιστης και ταχείας ποσοτικοποίησης. Η παρούσα διπλωματική εργασία εστιάζει στη μελέτη ενός αναδυόμενου και καινοτόμου υποσυνόλου των μη κωδικών μορίων, τα θραύσματα που προκύπτουν από τα tRNA μόρια (tRFs/t-halves (thalves ή tiRNAs)) και στη συσχέτιση τους με το οξειδωτικό φορτίο των καρκινικών ιστών που έχουν αφαιρεθεί από ασθενείς με συγκεκριμένα κλινικοπαθολογικά ευρήματα. Για να επιτευχθεί αυτή η διασύνδεση ακολουθήθηκε συγκεκριμένος θεωρητικός και πειραματικός σχεδιασμός. Συγκεκριμένα, μέσω βιοπληροφορικής ανάλυσης αξιοποιήθηκαν δεδομένα από πειράματα αλληλούχησης νέας γενιάς (NGS) και επιλέχθηκαν τα θραύσματα προς μελέτη. Για την ποσοτικοποίηση αυτών των θραυσμάτων στα δείγματα ασθενών πραγματοποιήθηκε ο in silico σχεδιασμός εκκινητών, η ομογενοποίηση των ιστοτεμαχίων που πάρθηκαν από τους ασθενείς, η εφαρμογή και βελτιστοποίηση των πρωτοκόλλων πολυαδενυλίωσης και αντίστροφης μεταγραφής και η εφαρμογή της μοριακής μεθοδολογίας, ποσοτική PCR (qPCR). Η συσχέτισή των μη κωδικών RNA που ανιχνεύτηκαν, με το οξειδωτικό στρες πραγματοποιήθηκε μέσω και της μελέτης των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων GSTP1, MnSOD2, NRF2, η οποία κατέστη εφικτή λόγω του σχεδιασμού κατάλληλων εκκινητών που επέτρεψαν την ενίσχυση των περισσότερων μεταγραφικών προϊόντων που παράγονται από τα συγκεκριμένα γονίδια και της βιοστατιστικής ανάλυσης συσχέτισης κατά Spearman. Επιπλέον, στο πλαίσιο της διπλωματικής, οι κυτταρικές σειρές που προσομοιάζουν διάφορα στάδια του καρκίνου της κύστεως (RT112, T24) και τα δείγματα ασθενών βρέθηκαν να εκφράζουν 10 διαφορετικούς τύπους θραυσμάτων που προέρχονται από tRNA μόρια τα οποία κωδικοποιούνται τόσο από το μιτοχονδριακό γονιδίωμα όσο και από το πυρηνικό. Τα θραύσματα που ανιχνεύτηκαν είναι τα εξής: ts-36, 3 ́-half-His-GTG, 5 ́-half-Val-TAC, 5 ́-half-Met-CAT, 3 ́-tRF-Val-TAC, 5 ́-half-Val-AAC, i-Gln-CTG, i-Val-TAC, 5 ́-tRF-Gly-CCC και ts-46. Από το σύνολο των θραυσμάτων που ανιχνεύτηκαν επιλέχθηκαν να μελετηθούν στην κοόρτη των ασθενών (n=120 δείγματα απομονωμένου ολικού RNA) τα επίπεδα έκφρασης των 3 ́-half-His-GTG, 5 ́-half-Val-TAC και 5 ́-half-Met-CAT, καθώς αποτελούν μη κωδικά μόρια που κωδικοποιούνται αποκλειστικά από το μιτοχονδριακό γονιδίωμα και ανήκουν στην κατηγορία των t-halves (thalves ή tiRNAs). Η βιβλιογραφική μελέτη έθεσε τις βάσεις της διπλωματικής αυτής εργασίας διότι επέτρεψε τη διατύπωση της εξής ερευνητικής υπόθεσης: Τα μη κωδικά μόρια, tRFs/t-halves (thalves ή tiRNAs), παράγονται εντονότερα υπό στρεσογόνες συνθήκες που χαρακτηρίζουν τους καρκινικούς ιστούς και καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση και την ενίσχυση του οξειδωτικού φορτίου διαδραματίζει η λειτουργία των μιτοχονδρίων. Συμπερασματικά, τα επίπεδα της έκφρασης και των τριών μη κωδικών μορίων αυξάνονται καθώς αυξάνεται ο βαθμός αποδιαφοροποίησης του όγκου (3 ́half-His-GTG, p=0.006) και σε πιο προχωρημένα στάδια της νόσου, με τους μυοδιηθητικούς όγκους (Τ2-Τ4) να παρουσιάζουν τις υψηλότερες τιμές. Η ανάλυση επιβίωσης υποδηλώνει ότι η αυξημένη έκφρασή τους σχετίζεται με δυσμενή πρόγνωση των ασθενών που υπέστησαν είτε διουρηθρική αφαίρεση του όγκου που είχε αναπτυχθεί στην ουροδόχο κύστη (μη μυοδιηθητικοί όγκοι) είτε ριζική κυστεκτομή (μυοδιηθητικοί όγκοι). Τέλος, η μείωση των επιπέδων του 5 ́half-Val-TAC και του 5’half-Met-CAT σε συνθήκες αυξημένης έκφρασης του γονιδίου GSTP1 και μειωμένης έκφρασης του γονιδίου MnSOD2 υποδηλώνει πιθανώς ότι οι στρεσογόνες κυτταρικές συνθήκες σχετίζονται με την παραγωγή των t-halves (tiRNAs) που προκύπτουν από μιτοχονδριακά κωδικοποιούμενα tRNA μόρια . Για την κατανόηση του βιολογικού ρόλου των θραυσμάτων και των γονιδίων που μελετήθηκαν χρησιμοποιήθηκαν βιοπληροφορικά εργαλεία και δεδομένα. Για τα θραύσματα εντοπίστηκαν, μέσω αλγορίθμων πρόγνωσης, οι πιθανοί στόχοι, κάνοντας την παραδοχή ότι δρουν με τρόπο όμοιο με τα miRNAs, όπως έχει αναφερθεί βιβλιογραφικά και σχεδιάστηκαν τα αντίστοιχα ενδοκυτταρικά τους δίκτυα, στη λογική της βιολογίας συστημάτων (Gene ontology analysis/ KEGG network analysis). Τα πειράματα μελέτης των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων GSTP1 και MnSOD2 που πραγματοποιήθηκαν στα δείγματα των ασθενών με καρκίνο της κύστεως (πειραματικά qPCR δεδομένα) επιβεβαιώθηκαν και από τα δεδομένα της βάσης The Human Protein Atlas τόσο σε επίπεδο mRNA όσο και σε επίπεδο πρωτεϊνών, καθώς τα πειράματα ανοσοϊστοχημείας ανέδειξαν τον εντοπισμό των πρωτεϊνών αυτών σε ουροθηλιακά καρκινώματα. Η παρούσα εργασία βασίστηκε στον συγκερασμό βιοπληροφορικών, βιοστατιστικών και πειραματικών διαδικασιών για τη διεξαγωγή των παραπάνω συμπερασμάτων και ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη θεώρηση ότι το οξειδωτικό στρες που υφίστανται τα καρκινικά κύτταρα συνδέεται πιθανώς με την κινητοποίηση της παραγωγής διαφόρων μη κωδικών μορίων, όπως τα t-halves (thalves ή tiRNAs).","Bladder cancer (BlCa) is the second most common malignancy of the male urinary system and affects men 3 to 4 times more than women. The recurrence rate that demonstrates, among the other types of cancers is considered as a unique feature. This characteristic underscores the clinical importance of this disease, and together with the high cost diagnostic and therapeutic procedures, such as cystoscopies and transurethral resections of tumors (TURBT), the huge economic burden for health care systems is clear. Therefore, the need of discovering novel biomarkers, which contribute in diagnosis, prognosis and surveillance of patients, is essential, in order to replace invasive approaches, that are considered as gold standards. Non coding RNAs (ncRNAs) could possibly function as biomarkers with huge contribution in the biomedical field, due to their crucial advantages, such as easy, reliable and rapid quantification. The current work emphasizes in a novel subset of ncRNAs, the tRNA-derived fragments (tRFs/t-halves (thalves ή tiRNAs)) and their correlation with oxidative stress in bladder cancer tissues, that exhibit certain clinicopathological features. In order to achieve those aims, theoretical and experimental design was performed. Particularly, via bioinformatical analysis, online data from NGS experiments were used for fragments selection. In silico design of primers, pulverization of patients’ tissues, application and optimization of polyadenylation, reverse transcription protocols and qPCR molecular technique enabled the quantification of the selected tRNA-derived fragments. The linkage of ncRNAs with oxidative stress was approached by studying transcriptional levels of GSTP1, SOD2, NRF2 due to proper design of primers and Spearman correlation analysis. In the context of this work, 10 different types of tRFs/t-halves (thalves ή tiRNAs), which are encoded both from nuclear and mitochondrial genome, were identified in bladder cancer cell lines (RT112, T24) and bladder cancer tissues from patients (NMIBC, MIBC). The ncRNAs that were identified are the following: ts-36, 3 ́-half-His-GTG, 5 ́-half-Val-TAC, 5 ́-half- Met-CAT, 3 ́-tRF-Val-TAC, 5 ́-half-Val-AAC, i-Gln-CTG, i-Val-TAC, 5 ́-tRF-Gly-CCC and ts-46. Three of those fragments were selected and studied in a cohort of 120 patients, 3 ́-half-His-GTG, 5 ́-half-Val-TAC and 5 ́-half-Met-CAT, because are exclusively encoded by the mitochondrial genome (mtDNA) and belong to t-halves (tiRNAs) (tiRNAs) category. Bibliographic research led to the formulation of the following hypothesis: Non coding RNAs, tRFs/t-halves (thalves ή tiRNAs), boost their expression under stress conditions, that characterize cancer tumors, and in oxidative imbalance the role of mitochondria is crucial. The expression levels of ncRNAs are elevated in high grade tumors (3 ́half-His-GTG, p-value =0.006) and in advanced stages of bladder cancer, especially in muscular invasive (T2-T4) tumors. Survival analysis suggests that increased levels of those ncRNAs are related to unfavorable prognosis of patients who were subjected to transurethral resection or radical cystectomy. Finally, the decreased levels of 5 ́half-Val-TAC and 5’half-Met-CAT, in conditions of high expression of GSTP1 and low expression of SOD2, probably suggest cellular stress correlates with t-halves (tiRNAs) production, which arise from mitochondrial tRNA encoded molecules. The biological significance of the fragments and genes was estimated by using bioinformatic tools and data. Target prediction algorithms enabled the characterization of possible targets for tRNA fragments, using the assumption that function in a similar way as miRNAs, a fact which is extensively mentioned in literature. Also, according to philosophy of systems biology (Gene ontology analysis/ KEGG network analysis), network analysis was performed and ontology diagrams were designed in R programming environment. The Human Protein Atlas was used for the confirmation of protein products from GSTP1 and SOD2 in urothelial carcinoma. The current study was based on the combination of bioinformatical, biostatistical and experimental procedures for the interpretation of results and concludes in further support of the theory that oxidative stress in cancer cells is linked to accumulation of different ncRNAs production, such as t-halves (tiRNAs) (tiRNAs)."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ανάλυση της έκφρασης και κλινική αξιολόγηση μη κωδικών RNA (ncRNAs) σε καρκινικά κύτταρα και όγκους ουροδόχου κύστεως"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κρέσπα Τζένη","Kreshpa Jenny"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστεως αποτελεί τη δεύτερη πιο συχνή νεοπλασία του ουροποιητικού συστήματος στο αντρικό φύλο ενώ πλήττει το γυναικείο φύλο τρεις έως τέσσερις φορές λιγότερο. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του συγκεκριμένου καρκίνου είναι ότι παρουσιάζει τον υψηλότερο ρυθμό υποτροπής συγκριτικά με όλους τους άλλους τύπους. Η ιδιαιτερότητά του αυτή το καθιστά ένα εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα υγείας και σε συνδυασμό με το μεγάλο κόστος των διαγνωστικών και θεραπευτικών προσεγγίσεων, όπως οι συχνές κυστεοσκοπήσεις και διουρηθρικές εκτομές των όγκων, είναι εμφανές ότι αποτελεί έναν από τους πιο κοστοβόρους για τα συστήματα υγείας καρκίνους. Επομένως, διαφαίνεται η ανάγκη εύρεσης βιοδεικτών που θα επιτρέπουν τη διάγνωση, την πρόγνωση και την παρακολούθηση των ασθενών, χωρίς να απαιτούνται οι επεμβατικές προσεγγίσεις που έως σήμερα αποτελούν πρότυπες διαδικασίες. Τα μη κωδικά μόρια RNA (ncRNAs) μπορούν πιθανά να λειτουργήσουν ως βιοδείκτες με σημαντική συνεισφορά στη βιοϊατρική κοινότητα, διότι διαθέτουν σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως η δυνατότητα σχετικά εύκολης, αξιόπιστης και ταχείας ποσοτικοποίησης. Η παρούσα διπλωματική εργασία εστιάζει στη μελέτη ενός αναδυόμενου και καινοτόμου υποσυνόλου των μη κωδικών μορίων, τα θραύσματα που προκύπτουν από τα tRNA μόρια (tRFs/t-halves (thalves ή tiRNAs)) και στη συσχέτιση τους με το οξειδωτικό φορτίο των καρκινικών ιστών που έχουν αφαιρεθεί από ασθενείς με συγκεκριμένα κλινικοπαθολογικά ευρήματα. Για να επιτευχθεί αυτή η διασύνδεση ακολουθήθηκε συγκεκριμένος θεωρητικός και πειραματικός σχεδιασμός. Συγκεκριμένα, μέσω βιοπληροφορικής ανάλυσης αξιοποιήθηκαν δεδομένα από πειράματα αλληλούχησης νέας γενιάς (NGS) και επιλέχθηκαν τα θραύσματα προς μελέτη. Για την ποσοτικοποίηση αυτών των θραυσμάτων στα δείγματα ασθενών πραγματοποιήθηκε ο in silico σχεδιασμός εκκινητών, η ομογενοποίηση των ιστοτεμαχίων που πάρθηκαν από τους ασθενείς, η εφαρμογή και βελτιστοποίηση των πρωτοκόλλων πολυαδενυλίωσης και αντίστροφης μεταγραφής και η εφαρμογή της μοριακής μεθοδολογίας, ποσοτική PCR (qPCR). Η συσχέτισή των μη κωδικών RNA που ανιχνεύτηκαν, με το οξειδωτικό στρες πραγματοποιήθηκε μέσω και της μελέτης των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων GSTP1, MnSOD2, NRF2, η οποία κατέστη εφικτή λόγω του σχεδιασμού κατάλληλων εκκινητών που επέτρεψαν την ενίσχυση των περισσότερων μεταγραφικών προϊόντων που παράγονται από τα συγκεκριμένα γονίδια και της βιοστατιστικής ανάλυσης συσχέτισης κατά Spearman. Επιπλέον, στο πλαίσιο της διπλωματικής, οι κυτταρικές σειρές που προσομοιάζουν διάφορα στάδια του καρκίνου της κύστεως (RT112, T24) και τα δείγματα ασθενών βρέθηκαν να εκφράζουν 10 διαφορετικούς τύπους θραυσμάτων που προέρχονται από tRNA μόρια τα οποία κωδικοποιούνται τόσο από το μιτοχονδριακό γονιδίωμα όσο και από το πυρηνικό. Τα θραύσματα που ανιχνεύτηκαν είναι τα εξής: ts-36, 3 ́-half-His-GTG, 5 ́-half-Val-TAC, 5 ́-half-Met-CAT, 3 ́-tRF-Val-TAC, 5 ́-half-Val-AAC, i-Gln-CTG, i-Val-TAC, 5 ́-tRF-Gly-CCC και ts-46. Από το σύνολο των θραυσμάτων που ανιχνεύτηκαν επιλέχθηκαν να μελετηθούν στην κοόρτη των ασθενών (n=120 δείγματα απομονωμένου ολικού RNA) τα επίπεδα έκφρασης των 3 ́-half-His-GTG, 5 ́-half-Val-TAC και 5 ́-half-Met-CAT, καθώς αποτελούν μη κωδικά μόρια που κωδικοποιούνται αποκλειστικά από το μιτοχονδριακό γονιδίωμα και ανήκουν στην κατηγορία των t-halves (thalves ή tiRNAs). Η βιβλιογραφική μελέτη έθεσε τις βάσεις της διπλωματικής αυτής εργασίας διότι επέτρεψε τη διατύπωση της εξής ερευνητικής υπόθεσης: Τα μη κωδικά μόρια, tRFs/t-halves (thalves ή tiRNAs), παράγονται εντονότερα υπό στρεσογόνες συνθήκες που χαρακτηρίζουν τους καρκινικούς ιστούς και καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση και την ενίσχυση του οξειδωτικού φορτίου διαδραματίζει η λειτουργία των μιτοχονδρίων. Συμπερασματικά, τα επίπεδα της έκφρασης και των τριών μη κωδικών μορίων αυξάνονται καθώς αυξάνεται ο βαθμός αποδιαφοροποίησης του όγκου (3 ́half-His-GTG, p=0.006) και σε πιο προχωρημένα στάδια της νόσου, με τους μυοδιηθητικούς όγκους (Τ2-Τ4) να παρουσιάζουν τις υψηλότερες τιμές. Η ανάλυση επιβίωσης υποδηλώνει ότι η αυξημένη έκφρασή τους σχετίζεται με δυσμενή πρόγνωση των ασθενών που υπέστησαν είτε διουρηθρική αφαίρεση του όγκου που είχε αναπτυχθεί στην ουροδόχο κύστη (μη μυοδιηθητικοί όγκοι) είτε ριζική κυστεκτομή (μυοδιηθητικοί όγκοι). Τέλος, η μείωση των επιπέδων του 5 ́half-Val-TAC και του 5’half-Met-CAT σε συνθήκες αυξημένης έκφρασης του γονιδίου GSTP1 και μειωμένης έκφρασης του γονιδίου MnSOD2 υποδηλώνει πιθανώς ότι οι στρεσογόνες κυτταρικές συνθήκες σχετίζονται με την παραγωγή των t-halves (tiRNAs) που προκύπτουν από μιτοχονδριακά κωδικοποιούμενα tRNA μόρια . Για την κατανόηση του βιολογικού ρόλου των θραυσμάτων και των γονιδίων που μελετήθηκαν χρησιμοποιήθηκαν βιοπληροφορικά εργαλεία και δεδομένα. Για τα θραύσματα εντοπίστηκαν, μέσω αλγορίθμων πρόγνωσης, οι πιθανοί στόχοι, κάνοντας την παραδοχή ότι δρουν με τρόπο όμοιο με τα miRNAs, όπως έχει αναφερθεί βιβλιογραφικά και σχεδιάστηκαν τα αντίστοιχα ενδοκυτταρικά τους δίκτυα, στη λογική της βιολογίας συστημάτων (Gene ontology analysis/ KEGG network analysis). Τα πειράματα μελέτης των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων GSTP1 και MnSOD2 που πραγματοποιήθηκαν στα δείγματα των ασθενών με καρκίνο της κύστεως (πειραματικά qPCR δεδομένα) επιβεβαιώθηκαν και από τα δεδομένα της βάσης The Human Protein Atlas τόσο σε επίπεδο mRNA όσο και σε επίπεδο πρωτεϊνών, καθώς τα πειράματα ανοσοϊστοχημείας ανέδειξαν τον εντοπισμό των πρωτεϊνών αυτών σε ουροθηλιακά καρκινώματα. Η παρούσα εργασία βασίστηκε στον συγκερασμό βιοπληροφορικών, βιοστατιστικών και πειραματικών διαδικασιών για τη διεξαγωγή των παραπάνω συμπερασμάτων και ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη θεώρηση ότι το οξειδωτικό στρες που υφίστανται τα καρκινικά κύτταρα συνδέεται πιθανώς με την κινητοποίηση της παραγωγής διαφόρων μη κωδικών μορίων, όπως τα t-halves (thalves ή tiRNAs).","Bladder cancer (BlCa) is the second most common malignancy of the male urinary system and affects men 3 to 4 times more than women. The recurrence rate that demonstrates, among the other types of cancers is considered as a unique feature. This characteristic underscores the clinical importance of this disease, and together with the high cost diagnostic and therapeutic procedures, such as cystoscopies and transurethral resections of tumors (TURBT), the huge economic burden for health care systems is clear. Therefore, the need of discovering novel biomarkers, which contribute in diagnosis, prognosis and surveillance of patients, is essential, in order to replace invasive approaches, that are considered as gold standards. Non coding RNAs (ncRNAs) could possibly function as biomarkers with huge contribution in the biomedical field, due to their crucial advantages, such as easy, reliable and rapid quantification. The current work emphasizes in a novel subset of ncRNAs, the tRNA-derived fragments (tRFs/t-halves (thalves ή tiRNAs)) and their correlation with oxidative stress in bladder cancer tissues, that exhibit certain clinicopathological features. In order to achieve those aims, theoretical and experimental design was performed. Particularly, via bioinformatical analysis, online data from NGS experiments were used for fragments selection. In silico design of primers, pulverization of patients’ tissues, application and optimization of polyadenylation, reverse transcription protocols and qPCR molecular technique enabled the quantification of the selected tRNA-derived fragments. The linkage of ncRNAs with oxidative stress was approached by studying transcriptional levels of GSTP1, SOD2, NRF2 due to proper design of primers and Spearman correlation analysis. In the context of this work, 10 different types of tRFs/t-halves (thalves ή tiRNAs), which are encoded both from nuclear and mitochondrial genome, were identified in bladder cancer cell lines (RT112, T24) and bladder cancer tissues from patients (NMIBC, MIBC). The ncRNAs that were identified are the following: ts-36, 3 ́-half-His-GTG, 5 ́-half-Val-TAC, 5 ́-half- Met-CAT, 3 ́-tRF-Val-TAC, 5 ́-half-Val-AAC, i-Gln-CTG, i-Val-TAC, 5 ́-tRF-Gly-CCC and ts-46. Three of those fragments were selected and studied in a cohort of 120 patients, 3 ́-half-His-GTG, 5 ́-half-Val-TAC and 5 ́-half-Met-CAT, because are exclusively encoded by the mitochondrial genome (mtDNA) and belong to t-halves (tiRNAs) (tiRNAs) category. Bibliographic research led to the formulation of the following hypothesis: Non coding RNAs, tRFs/t-halves (thalves ή tiRNAs), boost their expression under stress conditions, that characterize cancer tumors, and in oxidative imbalance the role of mitochondria is crucial. The expression levels of ncRNAs are elevated in high grade tumors (3 ́half-His-GTG, p-value =0.006) and in advanced stages of bladder cancer, especially in muscular invasive (T2-T4) tumors. Survival analysis suggests that increased levels of those ncRNAs are related to unfavorable prognosis of patients who were subjected to transurethral resection or radical cystectomy. Finally, the decreased levels of 5 ́half-Val-TAC and 5’half-Met-CAT, in conditions of high expression of GSTP1 and low expression of SOD2, probably suggest cellular stress correlates with t-halves (tiRNAs) production, which arise from mitochondrial tRNA encoded molecules. The biological significance of the fragments and genes was estimated by using bioinformatic tools and data. Target prediction algorithms enabled the characterization of possible targets for tRNA fragments, using the assumption that function in a similar way as miRNAs, a fact which is extensively mentioned in literature. Also, according to philosophy of systems biology (Gene ontology analysis/ KEGG network analysis), network analysis was performed and ontology diagrams were designed in R programming environment. The Human Protein Atlas was used for the confirmation of protein products from GSTP1 and SOD2 in urothelial carcinoma. The current study was based on the combination of bioinformatical, biostatistical and experimental procedures for the interpretation of results and concludes in further support of the theory that oxidative stress in cancer cells is linked to accumulation of different ncRNAs production, such as t-halves (tiRNAs) (tiRNAs)."],"dc:identifier":["uoadl:2929890","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2929890"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Ανάλυση της έκφρασης και κλινική αξιολόγηση μη κωδικών RNA (ncRNAs) σε καρκινικά κύτταρα και όγκους ουροδόχου κύστεως"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:41:32Z"}