{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2930305"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2930305","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ποιότητα ζωής στη ΧΑΠ: O ρόλος των συμπληρωματικών θεραπειών στη διαχείριση της ΧΑΠ","abstract":"ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι μια μακροχρόνια ασθένεια η οποία χαρακτηρίζεται από φλεγμονή στους πνεύμονες, σε κατεστραμμένο ιστό των πνευμόνων και στένωση των αεραγωγών, κάνοντας δύσκολη την αναπνοή. Οι τελευταίες εκτιμήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο για το χρονικό διάστημα 2004-2030 αναβαθμίζουν την ΧΑΠ στην τρίτη θέση των πιο συχνών αιτιών θανάτου, ενώ η συγκεκριμένη ασθένεια ασκεί σημαντική αρνητική επίδραση στην ποιότητα ζωής των πασχόντων. Καθότι η ενδεδειγμένη φαρμακευτική αγωγή έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα ως προς τη συμπτωματολογία, στα πλαίσια της ανακουφιστικής φροντίδας, οι συμπληρωματικές θεραπείες δρουν υποστηρικτικά με σκοπό τη μείωση των συμπτωμάτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με ΧΑΠ. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσας ανασκόπησης είναι ο εντοπισμός μελετών που αξιολογούν την επίδραση και την αποτελεσματικότητα διαφόρων ειδών συμπληρωματικών θεραπειών στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πασχόντων και στην καλύτερη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων τους. ΜΕΘΟΔΟΣ: Η αναζήτηση των μελετών πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων Pubmed, Medline (US National Library), Science Direct, CINAHL, Scopus, χρησιμοποιώντας τους όρους “COPD”, “complementary or alternative medicine”, “palliative care”, “quality of life”. Η διαλογή και η τελική επιλογή έγινε με σαφή και προαποφασισμένα κριτήρια εισαγωγής και αποκλεισμού. Από τις 887 μελέτες που εντοπίστηκαν συνολικά, οι 61 πληρούσαν όλα τα κριτήρια εισαγωγής. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Τα αποτελέσματα των μελετών έδειξαν πως η σωματική άσκηση, έχει θετικά αποτελέσματα τόσο στην πνευμονική λειτουργία όσο και στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ΧΑΠ. Τα περισσότερα είδη σωματικής δραστηριότητας, συμπεριλαμβανομένων των ασιατικών πολεμικών τεχνών, της yoga, της αερόβιας άσκησης, της προοδευτικής μυϊκής χαλάρωσης και των ασκήσεων με δονήσεις, παρουσίασαν σημαντικές βελτιώσεις στην κόπωση, στη δύσπνοια, στην ποιότητα ύπνου, στην πνευμονική λειτουργία, στην ικανότητα άσκησης και στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ΧΑΠ. Εξίσου ενθαρρυντικές ήταν και οι ενδείξεις για την αποτελεσματικότητα των ασκήσεων του πνεύματος στην καλύτερη διαχείριση των συναισθημάτων και της ψυχικής δυσφορίας, του άγχους και της κατάθλιψης όσο και στην καλύτερη αντιμετώπιση της δύσπνοιας. Αναφορικά με τη συμπληρωματική χρήση βοτάνων, όλες οι μελέτες που διερευνούσαν της επίδραση διαφόρων κινέζικων βοτάνων έδειξαν σαφή θετικά αποτελέσματα ως προς τη διαχείριση της δύσπνοιας, την πνευμονική λειτουργία και την ποιότητα ζωής που σχετίζεται με την υγεία. Η ηλεκτρική μυϊκή νευρική διέγερση, φάνηκε να έχει κάποια επίδραση στην ικανότητα άσκησης, και στην πνευμονική λειτουργία, αλλά η συμβολή της στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ΧΑΠ είναι αμφιλεγόμενη. Ο βελονισμός, η ρεφλεξολογία και η πρανική θεραπεία, αν και συναντήθηκαν σε λίγες μελέτες, έδειξαν επίσης θετική συμβολή τους κυρίως στην πνευμονική λειτουργία. Τέλος οι ασκήσεις ελέγχου της αναπνοής και η συμμετοχή σε ομαδικά μαθήματα τραγουδιού, φάνηκε να έχουν θετική επίδραση στη διαχείριση της δύσπνοιας, στην πνευμονική λειτουργία και στην ποιότητα ζωής ασθενών με ΧΑΠ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Στην πλειοψηφία τους οι μελέτες έδειξαν θετική επίδραση των συμπληρωματικών θεραπειών στη διαχείριση των συμπτωμάτων της ΧΑΠ και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Ωστόσο, τα μικρά δείγματα που χρησιμοποιήθηκαν στις μελέτες και οι μεθοδολογικές αδυναμίες θέτουν αρκετούς περιορισμούς, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη διενέργειας περισσότερων και καλύτερα σχεδιασμένων μελετών.","abstract_html":"ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι μια μακροχρόνια ασθένεια η οποία χαρακτηρίζεται από φλεγμονή στους πνεύμονες, σε κατεστραμμένο ιστό των πνευμόνων και στένωση των αεραγωγών, κάνοντας δύσκολη την αναπνοή. Οι τελευταίες εκτιμήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο για το χρονικό διάστημα 2004-2030 αναβαθμίζουν την ΧΑΠ στην τρίτη θέση των πιο συχνών αιτιών θανάτου, ενώ η συγκεκριμένη ασθένεια ασκεί σημαντική αρνητική επίδραση στην ποιότητα ζωής των πασχόντων. Καθότι η ενδεδειγμένη φαρμακευτική αγωγή έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα ως προς τη συμπτωματολογία, στα πλαίσια της ανακουφιστικής φροντίδας, οι συμπληρωματικές θεραπείες δρουν υποστηρικτικά με σκοπό τη μείωση των συμπτωμάτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με ΧΑΠ. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσας ανασκόπησης είναι ο εντοπισμός μελετών που αξιολογούν την επίδραση και την αποτελεσματικότητα διαφόρων ειδών συμπληρωματικών θεραπειών στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πασχόντων και στην καλύτερη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων τους. ΜΕΘΟΔΟΣ: Η αναζήτηση των μελετών πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων Pubmed, Medline (US National Library), Science Direct, CINAHL, Scopus, χρησιμοποιώντας τους όρους “COPD”, “complementary or alternative medicine”, “palliative care”, “quality of life”. Η διαλογή και η τελική επιλογή έγινε με σαφή και προαποφασισμένα κριτήρια εισαγωγής και αποκλεισμού. Από τις 887 μελέτες που εντοπίστηκαν συνολικά, οι 61 πληρούσαν όλα τα κριτήρια εισαγωγής. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Τα αποτελέσματα των μελετών έδειξαν πως η σωματική άσκηση, έχει θετικά αποτελέσματα τόσο στην πνευμονική λειτουργία όσο και στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ΧΑΠ. Τα περισσότερα είδη σωματικής δραστηριότητας, συμπεριλαμβανομένων των ασιατικών πολεμικών τεχνών, της yoga, της αερόβιας άσκησης, της προοδευτικής μυϊκής χαλάρωσης και των ασκήσεων με δονήσεις, παρουσίασαν σημαντικές βελτιώσεις στην κόπωση, στη δύσπνοια, στην ποιότητα ύπνου, στην πνευμονική λειτουργία, στην ικανότητα άσκησης και στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ΧΑΠ. Εξίσου ενθαρρυντικές ήταν και οι ενδείξεις για την αποτελεσματικότητα των ασκήσεων του πνεύματος στην καλύτερη διαχείριση των συναισθημάτων και της ψυχικής δυσφορίας, του άγχους και της κατάθλιψης όσο και στην καλύτερη αντιμετώπιση της δύσπνοιας. Αναφορικά με τη συμπληρωματική χρήση βοτάνων, όλες οι μελέτες που διερευνούσαν της επίδραση διαφόρων κινέζικων βοτάνων έδειξαν σαφή θετικά αποτελέσματα ως προς τη διαχείριση της δύσπνοιας, την πνευμονική λειτουργία και την ποιότητα ζωής που σχετίζεται με την υγεία. Η ηλεκτρική μυϊκή νευρική διέγερση, φάνηκε να έχει κάποια επίδραση στην ικανότητα άσκησης, και στην πνευμονική λειτουργία, αλλά η συμβολή της στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ΧΑΠ είναι αμφιλεγόμενη. Ο βελονισμός, η ρεφλεξολογία και η πρανική θεραπεία, αν και συναντήθηκαν σε λίγες μελέτες, έδειξαν επίσης θετική συμβολή τους κυρίως στην πνευμονική λειτουργία. Τέλος οι ασκήσεις ελέγχου της αναπνοής και η συμμετοχή σε ομαδικά μαθήματα τραγουδιού, φάνηκε να έχουν θετική επίδραση στη διαχείριση της δύσπνοιας, στην πνευμονική λειτουργία και στην ποιότητα ζωής ασθενών με ΧΑΠ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Στην πλειοψηφία τους οι μελέτες έδειξαν θετική επίδραση των συμπληρωματικών θεραπειών στη διαχείριση των συμπτωμάτων της ΧΑΠ και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Ωστόσο, τα μικρά δείγματα που χρησιμοποιήθηκαν στις μελέτες και οι μεθοδολογικές αδυναμίες θέτουν αρκετούς περιορισμούς, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη διενέργειας περισσότερων και καλύτερα σχεδιασμένων μελετών.","abstract_has_math":false,"creators":["Φρυγουδάκη Μαρία","Frygoudaki Maria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:41:32Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2930305"],"render_values":[{"text":"uoadl:2930305","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2930305","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2930305","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2930305","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Φρυγουδάκη Μαρία","Frygoudaki Maria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2930305","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2930305"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι μια μακροχρόνια ασθένεια η οποία χαρακτηρίζεται από φλεγμονή στους πνεύμονες, σε κατεστραμμένο ιστό των πνευμόνων και στένωση των αεραγωγών, κάνοντας δύσκολη την αναπνοή. Οι τελευταίες εκτιμήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο για το χρονικό διάστημα 2004-2030 αναβαθμίζουν την ΧΑΠ στην τρίτη θέση των πιο συχνών αιτιών θανάτου, ενώ η συγκεκριμένη ασθένεια ασκεί σημαντική αρνητική επίδραση στην ποιότητα ζωής των πασχόντων. Καθότι η ενδεδειγμένη φαρμακευτική αγωγή έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα ως προς τη συμπτωματολογία, στα πλαίσια της ανακουφιστικής φροντίδας, οι συμπληρωματικές θεραπείες δρουν υποστηρικτικά με σκοπό τη μείωση των συμπτωμάτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με ΧΑΠ. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσας ανασκόπησης είναι ο εντοπισμός μελετών που αξιολογούν την επίδραση και την αποτελεσματικότητα διαφόρων ειδών συμπληρωματικών θεραπειών στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πασχόντων και στην καλύτερη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων τους. ΜΕΘΟΔΟΣ: Η αναζήτηση των μελετών πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων Pubmed, Medline (US National Library), Science Direct, CINAHL, Scopus, χρησιμοποιώντας τους όρους “COPD”, “complementary or alternative medicine”, “palliative care”, “quality of life”. Η διαλογή και η τελική επιλογή έγινε με σαφή και προαποφασισμένα κριτήρια εισαγωγής και αποκλεισμού. Από τις 887 μελέτες που εντοπίστηκαν συνολικά, οι 61 πληρούσαν όλα τα κριτήρια εισαγωγής. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Τα αποτελέσματα των μελετών έδειξαν πως η σωματική άσκηση, έχει θετικά αποτελέσματα τόσο στην πνευμονική λειτουργία όσο και στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ΧΑΠ. Τα περισσότερα είδη σωματικής δραστηριότητας, συμπεριλαμβανομένων των ασιατικών πολεμικών τεχνών, της yoga, της αερόβιας άσκησης, της προοδευτικής μυϊκής χαλάρωσης και των ασκήσεων με δονήσεις, παρουσίασαν σημαντικές βελτιώσεις στην κόπωση, στη δύσπνοια, στην ποιότητα ύπνου, στην πνευμονική λειτουργία, στην ικανότητα άσκησης και στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ΧΑΠ. Εξίσου ενθαρρυντικές ήταν και οι ενδείξεις για την αποτελεσματικότητα των ασκήσεων του πνεύματος στην καλύτερη διαχείριση των συναισθημάτων και της ψυχικής δυσφορίας, του άγχους και της κατάθλιψης όσο και στην καλύτερη αντιμετώπιση της δύσπνοιας. Αναφορικά με τη συμπληρωματική χρήση βοτάνων, όλες οι μελέτες που διερευνούσαν της επίδραση διαφόρων κινέζικων βοτάνων έδειξαν σαφή θετικά αποτελέσματα ως προς τη διαχείριση της δύσπνοιας, την πνευμονική λειτουργία και την ποιότητα ζωής που σχετίζεται με την υγεία. Η ηλεκτρική μυϊκή νευρική διέγερση, φάνηκε να έχει κάποια επίδραση στην ικανότητα άσκησης, και στην πνευμονική λειτουργία, αλλά η συμβολή της στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ΧΑΠ είναι αμφιλεγόμενη. Ο βελονισμός, η ρεφλεξολογία και η πρανική θεραπεία, αν και συναντήθηκαν σε λίγες μελέτες, έδειξαν επίσης θετική συμβολή τους κυρίως στην πνευμονική λειτουργία. Τέλος οι ασκήσεις ελέγχου της αναπνοής και η συμμετοχή σε ομαδικά μαθήματα τραγουδιού, φάνηκε να έχουν θετική επίδραση στη διαχείριση της δύσπνοιας, στην πνευμονική λειτουργία και στην ποιότητα ζωής ασθενών με ΧΑΠ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Στην πλειοψηφία τους οι μελέτες έδειξαν θετική επίδραση των συμπληρωματικών θεραπειών στη διαχείριση των συμπτωμάτων της ΧΑΠ και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Ωστόσο, τα μικρά δείγματα που χρησιμοποιήθηκαν στις μελέτες και οι μεθοδολογικές αδυναμίες θέτουν αρκετούς περιορισμούς, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη διενέργειας περισσότερων και καλύτερα σχεδιασμένων μελετών.","INTRODUCTION: Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is a chronic disease characterized by inflammation of the lungs, damaged lung tissue and narrowing of the airways, which makes breathing difficult. The latest global estimates for the period 2004-2030 rank COPD in the third place of the most common causes of death, while this disease has a significant negative impact on the quality of life of patients. Given that appropriate medication has limited efficacy in symptomatology, as part of palliative care, complementary therapies act supportively in reducing symptoms and improving the quality of life of COPD patients. AIM: The purpose of this review is to identify studies that evaluate the effectiveness of various types of complementary therapies in improving the quality of life of patients and facilitating the management of their symptoms. METHODS: A search was conducted in the databases Pubmed, Medline (US National Library), Science Direct, CINAHL, Scopus, using the terms \"COPD\", \"complementary or alternative medicine\", \"palliative care\", \"quality of life\". The screening and final selection of the studies was based on clear and pre-defined criteria for inclusion and exclusion. Of the 887 studies identified, 61 met all of the inclusion criteria. RESULTS: The results of the studies showed that physical exercise has positive effects on both pulmonary function and the quality of life of patients with COPD. Most types of physical activity, including Asian martial arts, yoga, aerobics, progressive muscle relaxation, and vibration training, have shown significant improvements in fatigue, dyspnea, sleep quality, lung function, exercise capacity and in the quality of life of COPD patients. Similarly encouraging were the findings with regard to the effectiveness of mental exercises in better managing emotions and mental discomfort, stress and depression as well as in better dealing with shortness of breath. Regarding herbal supplementation, all studies investigating the effects of various Chinese herbs have shown clear positive results in the management of dyspnea, lung function, and health-related quality of life. Electromuscular nerve stimulation has been shown to have a positive effect on exercise capacity and lung function, but its contribution to the quality of life of COPD patients is controversial. Acupuncture, reflexology and pranic therapy, although encountered in a few studies, have also shown a positive contribution mainly to lung function. Finally, breathing exercises and participation in group singing lessons seemed to have a positive effect on the management of shortness of breath, pulmonary function and quality of life of patients with COPD. CONCLUSION: The majority of studies have shown a positive effect of complementary therapies in the management of COPD symptoms and in the improvement of patients' quality of life. However, the small samples used in the studies and the methodological weaknesses pose several limitations, highlighting the need for better designed studies to be conducted."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ποιότητα ζωής στη ΧΑΠ: O ρόλος των συμπληρωματικών θεραπειών στη διαχείριση της ΧΑΠ"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Φρυγουδάκη Μαρία","Frygoudaki Maria"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι μια μακροχρόνια ασθένεια η οποία χαρακτηρίζεται από φλεγμονή στους πνεύμονες, σε κατεστραμμένο ιστό των πνευμόνων και στένωση των αεραγωγών, κάνοντας δύσκολη την αναπνοή. Οι τελευταίες εκτιμήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο για το χρονικό διάστημα 2004-2030 αναβαθμίζουν την ΧΑΠ στην τρίτη θέση των πιο συχνών αιτιών θανάτου, ενώ η συγκεκριμένη ασθένεια ασκεί σημαντική αρνητική επίδραση στην ποιότητα ζωής των πασχόντων. Καθότι η ενδεδειγμένη φαρμακευτική αγωγή έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα ως προς τη συμπτωματολογία, στα πλαίσια της ανακουφιστικής φροντίδας, οι συμπληρωματικές θεραπείες δρουν υποστηρικτικά με σκοπό τη μείωση των συμπτωμάτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με ΧΑΠ. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσας ανασκόπησης είναι ο εντοπισμός μελετών που αξιολογούν την επίδραση και την αποτελεσματικότητα διαφόρων ειδών συμπληρωματικών θεραπειών στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πασχόντων και στην καλύτερη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων τους. ΜΕΘΟΔΟΣ: Η αναζήτηση των μελετών πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων Pubmed, Medline (US National Library), Science Direct, CINAHL, Scopus, χρησιμοποιώντας τους όρους “COPD”, “complementary or alternative medicine”, “palliative care”, “quality of life”. Η διαλογή και η τελική επιλογή έγινε με σαφή και προαποφασισμένα κριτήρια εισαγωγής και αποκλεισμού. Από τις 887 μελέτες που εντοπίστηκαν συνολικά, οι 61 πληρούσαν όλα τα κριτήρια εισαγωγής. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Τα αποτελέσματα των μελετών έδειξαν πως η σωματική άσκηση, έχει θετικά αποτελέσματα τόσο στην πνευμονική λειτουργία όσο και στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ΧΑΠ. Τα περισσότερα είδη σωματικής δραστηριότητας, συμπεριλαμβανομένων των ασιατικών πολεμικών τεχνών, της yoga, της αερόβιας άσκησης, της προοδευτικής μυϊκής χαλάρωσης και των ασκήσεων με δονήσεις, παρουσίασαν σημαντικές βελτιώσεις στην κόπωση, στη δύσπνοια, στην ποιότητα ύπνου, στην πνευμονική λειτουργία, στην ικανότητα άσκησης και στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ΧΑΠ. Εξίσου ενθαρρυντικές ήταν και οι ενδείξεις για την αποτελεσματικότητα των ασκήσεων του πνεύματος στην καλύτερη διαχείριση των συναισθημάτων και της ψυχικής δυσφορίας, του άγχους και της κατάθλιψης όσο και στην καλύτερη αντιμετώπιση της δύσπνοιας. Αναφορικά με τη συμπληρωματική χρήση βοτάνων, όλες οι μελέτες που διερευνούσαν της επίδραση διαφόρων κινέζικων βοτάνων έδειξαν σαφή θετικά αποτελέσματα ως προς τη διαχείριση της δύσπνοιας, την πνευμονική λειτουργία και την ποιότητα ζωής που σχετίζεται με την υγεία. Η ηλεκτρική μυϊκή νευρική διέγερση, φάνηκε να έχει κάποια επίδραση στην ικανότητα άσκησης, και στην πνευμονική λειτουργία, αλλά η συμβολή της στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ΧΑΠ είναι αμφιλεγόμενη. Ο βελονισμός, η ρεφλεξολογία και η πρανική θεραπεία, αν και συναντήθηκαν σε λίγες μελέτες, έδειξαν επίσης θετική συμβολή τους κυρίως στην πνευμονική λειτουργία. Τέλος οι ασκήσεις ελέγχου της αναπνοής και η συμμετοχή σε ομαδικά μαθήματα τραγουδιού, φάνηκε να έχουν θετική επίδραση στη διαχείριση της δύσπνοιας, στην πνευμονική λειτουργία και στην ποιότητα ζωής ασθενών με ΧΑΠ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Στην πλειοψηφία τους οι μελέτες έδειξαν θετική επίδραση των συμπληρωματικών θεραπειών στη διαχείριση των συμπτωμάτων της ΧΑΠ και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Ωστόσο, τα μικρά δείγματα που χρησιμοποιήθηκαν στις μελέτες και οι μεθοδολογικές αδυναμίες θέτουν αρκετούς περιορισμούς, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη διενέργειας περισσότερων και καλύτερα σχεδιασμένων μελετών.","INTRODUCTION: Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is a chronic disease characterized by inflammation of the lungs, damaged lung tissue and narrowing of the airways, which makes breathing difficult. The latest global estimates for the period 2004-2030 rank COPD in the third place of the most common causes of death, while this disease has a significant negative impact on the quality of life of patients. Given that appropriate medication has limited efficacy in symptomatology, as part of palliative care, complementary therapies act supportively in reducing symptoms and improving the quality of life of COPD patients. AIM: The purpose of this review is to identify studies that evaluate the effectiveness of various types of complementary therapies in improving the quality of life of patients and facilitating the management of their symptoms. METHODS: A search was conducted in the databases Pubmed, Medline (US National Library), Science Direct, CINAHL, Scopus, using the terms \"COPD\", \"complementary or alternative medicine\", \"palliative care\", \"quality of life\". The screening and final selection of the studies was based on clear and pre-defined criteria for inclusion and exclusion. Of the 887 studies identified, 61 met all of the inclusion criteria. RESULTS: The results of the studies showed that physical exercise has positive effects on both pulmonary function and the quality of life of patients with COPD. Most types of physical activity, including Asian martial arts, yoga, aerobics, progressive muscle relaxation, and vibration training, have shown significant improvements in fatigue, dyspnea, sleep quality, lung function, exercise capacity and in the quality of life of COPD patients. Similarly encouraging were the findings with regard to the effectiveness of mental exercises in better managing emotions and mental discomfort, stress and depression as well as in better dealing with shortness of breath. Regarding herbal supplementation, all studies investigating the effects of various Chinese herbs have shown clear positive results in the management of dyspnea, lung function, and health-related quality of life. Electromuscular nerve stimulation has been shown to have a positive effect on exercise capacity and lung function, but its contribution to the quality of life of COPD patients is controversial. Acupuncture, reflexology and pranic therapy, although encountered in a few studies, have also shown a positive contribution mainly to lung function. Finally, breathing exercises and participation in group singing lessons seemed to have a positive effect on the management of shortness of breath, pulmonary function and quality of life of patients with COPD. CONCLUSION: The majority of studies have shown a positive effect of complementary therapies in the management of COPD symptoms and in the improvement of patients' quality of life. However, the small samples used in the studies and the methodological weaknesses pose several limitations, highlighting the need for better designed studies to be conducted."],"dc:identifier":["uoadl:2930305","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2930305"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ποιότητα ζωής στη ΧΑΠ: O ρόλος των συμπληρωματικών θεραπειών στη διαχείριση της ΧΑΠ"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:41:32Z"}