{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2931046"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2931046","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μορφές ανορθόλογης συμπεριφοράς και το πρόβλημα της διάσπασης του προσώπου στη φιλοσοφία της ψυχανάλυσης","abstract":"Η παρούσα εργασία, διερευνά την ανορθολογικότητα που μπορεί να χαρακτηρίζει την πεποίθηση, την επιθυμία, αλλά και την πράξη, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίον αυτή συλλαμβάνεται στη φιλοσοφία της ψυχανάλυσης. Ένα ζήτημα που κατά κοινή ομολογία, συνυφαίνεται με τον σύγχρονο προβληματισμό περί της έννοιας του προσώπου, έτσι όπως τίθεται στη φιλοσοφία του νου και ο οποίος αφορά πρωτίστως, το οντολογικό καθεστώς των νοητικών φαινομένων. Στην εργασία σκιαγραφούνται οι σχετικές προσεγγίσεις για αυτά τα δυσερμήνευτα φαινόμενα που εμφανίζει η ανθρώπινη συμπεριφορά, σε δύο διακριτές εκδοχές. Η μία υιοθετεί την οπτική του τρίτου προσώπου, η οποία συνδέεται άμεσα με τον υλισμό ή τον φυσικαλισμό στο πλαίσιο μιας λειτουργιστικής εξήγησης για τη συνείδηση. Η άλλη δίνει έμφαση στην αποβλεπτικότητα του νοητικού στοιχείου, το περιεχόμενο του οποίου διαρθρώνεται εννοιολογικά. Η εργασία εστιάζεται κατά κύριο λόγο στη δεύτερη θεώρηση, και ιδιαίτερα στις απόψεις των Gardner, Hopkins και Wollheim, που προτείνουν να αντιμετωπίσουμε τον μη έλλογο χαρακτήρα του πράττειν μας, υιοθετώντας τις εκλεπτυσμένες ερμηνείες που μας παρέχει η ψυχανάλυση, την οποία εκλαμβάνουν ως επέκταση της δημώδους ψυχολογίας. Σε αντίθεση με φιλοσόφους όπως οι Pears και Davidson, οι οποίοι για να επιλύσουν το πρόβλημα της ανορθολογικότητας εισηγούνται τη θεωρία των υποσυστημάτων (μια εκδοχή ενός λειτουργισμού των ανθρωπίσκων) ερμηνεύουν τα ψυχικά συστήματα – το αυτό, το εγώ και το υπερεγώ – ως φαντασιωσικά εσωτερικευμένα αντικείμενα. Το οντολογικό status αυτών των αντικειμένων είναι μεν ασαφές, όμως δεν αντιστοιχούν σε αυτόνομα πρόσωπα στο εσωτερικό του ατόμου, αλλά απλώς σε νοητικές δομές. Μπορούν λοιπόν να εξηγηθούν με τρόπο ώστε να διατηρείται η ενότητα του προσώπου. Το φιλοσοφικό ενδιαφέρον αυτής της θέσης έγκειται στο ότι δεν εξομοιώνει τις ψυχαναλυτικές ερμηνείες με τις εξηγήσεις των φυσικών επιστημών, επειδή είναι πολύ ευμετάβλητες. Ως αντίλογο στο επιχείρημα ότι η ψυχανάλυση μπορεί να αναχθεί στην ψυχολογία ως επιστημονική θεωρία, τοποθετεί τη συζήτηση στο επίπεδο της προθετικής και κατά τούτο δημώδους ψυχολογίας. Έτσι απορρίπτει μια υλιστική θεώρηση του νου σύμφωνα με την οποία σχεδόν όλες οι ανορθόλογες συμπεριφορές έχουν σωματικά αίτια. Εάν μια τέτοια υλιστική θεώρηση ήταν ορθή, η εξάλειψη της ψυχολογίας του κοινού νου μέσω της αναγωγής της στην επιστημονική ψυχολογία θα σήμαινε και εξάλειψη της ψυχανάλυσης. Ωστόσο, δεν φαίνεται ότι μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο στο μέλλον, καθώς δεν διαθέτουμε μια «ορθή» ψυχολογική θεωρία ικανή να αναγνωρίζει αλήθειες οι οποίες μπορούν να αποδειχθούν με βεβαιότητα μέσω εμπειρικών ελέγχων.","abstract_html":"Η παρούσα εργασία, διερευνά την ανορθολογικότητα που μπορεί να χαρακτηρίζει την πεποίθηση, την επιθυμία, αλλά και την πράξη, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίον αυτή συλλαμβάνεται στη φιλοσοφία της ψυχανάλυσης. Ένα ζήτημα που κατά κοινή ομολογία, συνυφαίνεται με τον σύγχρονο προβληματισμό περί της έννοιας του προσώπου, έτσι όπως τίθεται στη φιλοσοφία του νου και ο οποίος αφορά πρωτίστως, το οντολογικό καθεστώς των νοητικών φαινομένων. Στην εργασία σκιαγραφούνται οι σχετικές προσεγγίσεις για αυτά τα δυσερμήνευτα φαινόμενα που εμφανίζει η ανθρώπινη συμπεριφορά, σε δύο διακριτές εκδοχές. Η μία υιοθετεί την οπτική του τρίτου προσώπου, η οποία συνδέεται άμεσα με τον υλισμό ή τον φυσικαλισμό στο πλαίσιο μιας λειτουργιστικής εξήγησης για τη συνείδηση. Η άλλη δίνει έμφαση στην αποβλεπτικότητα του νοητικού στοιχείου, το περιεχόμενο του οποίου διαρθρώνεται εννοιολογικά. Η εργασία εστιάζεται κατά κύριο λόγο στη δεύτερη θεώρηση, και ιδιαίτερα στις απόψεις των Gardner, Hopkins και Wollheim, που προτείνουν να αντιμετωπίσουμε τον μη έλλογο χαρακτήρα του πράττειν μας, υιοθετώντας τις εκλεπτυσμένες ερμηνείες που μας παρέχει η ψυχανάλυση, την οποία εκλαμβάνουν ως επέκταση της δημώδους ψυχολογίας. Σε αντίθεση με φιλοσόφους όπως οι Pears και Davidson, οι οποίοι για να επιλύσουν το πρόβλημα της ανορθολογικότητας εισηγούνται τη θεωρία των υποσυστημάτων (μια εκδοχή ενός λειτουργισμού των ανθρωπίσκων) ερμηνεύουν τα ψυχικά συστήματα – το αυτό, το εγώ και το υπερεγώ – ως φαντασιωσικά εσωτερικευμένα αντικείμενα. Το οντολογικό status αυτών των αντικειμένων είναι μεν ασαφές, όμως δεν αντιστοιχούν σε αυτόνομα πρόσωπα στο εσωτερικό του ατόμου, αλλά απλώς σε νοητικές δομές. Μπορούν λοιπόν να εξηγηθούν με τρόπο ώστε να διατηρείται η ενότητα του προσώπου. Το φιλοσοφικό ενδιαφέρον αυτής της θέσης έγκειται στο ότι δεν εξομοιώνει τις ψυχαναλυτικές ερμηνείες με τις εξηγήσεις των φυσικών επιστημών, επειδή είναι πολύ ευμετάβλητες. Ως αντίλογο στο επιχείρημα ότι η ψυχανάλυση μπορεί να αναχθεί στην ψυχολογία ως επιστημονική θεωρία, τοποθετεί τη συζήτηση στο επίπεδο της προθετικής και κατά τούτο δημώδους ψυχολογίας. Έτσι απορρίπτει μια υλιστική θεώρηση του νου σύμφωνα με την οποία σχεδόν όλες οι ανορθόλογες συμπεριφορές έχουν σωματικά αίτια. Εάν μια τέτοια υλιστική θεώρηση ήταν ορθή, η εξάλειψη της ψυχολογίας του κοινού νου μέσω της αναγωγής της στην επιστημονική ψυχολογία θα σήμαινε και εξάλειψη της ψυχανάλυσης. Ωστόσο, δεν φαίνεται ότι μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο στο μέλλον, καθώς δεν διαθέτουμε μια «ορθή» ψυχολογική θεωρία ικανή να αναγνωρίζει αλήθειες οι οποίες μπορούν να αποδειχθούν με βεβαιότητα μέσω εμπειρικών ελέγχων.","abstract_has_math":false,"creators":["Μαρίνου Δήμητρα-Δηώ","Marinou Dimitra-Dio"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:41:41Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2931046"],"render_values":[{"text":"uoadl:2931046","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2931046","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2931046","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2931046","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μαρίνου Δήμητρα-Δηώ","Marinou Dimitra-Dio"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2931046","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2931046"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εργασία, διερευνά την ανορθολογικότητα που μπορεί να χαρακτηρίζει την πεποίθηση, την επιθυμία, αλλά και την πράξη, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίον αυτή συλλαμβάνεται στη φιλοσοφία της ψυχανάλυσης. Ένα ζήτημα που κατά κοινή ομολογία, συνυφαίνεται με τον σύγχρονο προβληματισμό περί της έννοιας του προσώπου, έτσι όπως τίθεται στη φιλοσοφία του νου και ο οποίος αφορά πρωτίστως, το οντολογικό καθεστώς των νοητικών φαινομένων. Στην εργασία σκιαγραφούνται οι σχετικές προσεγγίσεις για αυτά τα δυσερμήνευτα φαινόμενα που εμφανίζει η ανθρώπινη συμπεριφορά, σε δύο διακριτές εκδοχές. Η μία υιοθετεί την οπτική του τρίτου προσώπου, η οποία συνδέεται άμεσα με τον υλισμό ή τον φυσικαλισμό στο πλαίσιο μιας λειτουργιστικής εξήγησης για τη συνείδηση. Η άλλη δίνει έμφαση στην αποβλεπτικότητα του νοητικού στοιχείου, το περιεχόμενο του οποίου διαρθρώνεται εννοιολογικά. Η εργασία εστιάζεται κατά κύριο λόγο στη δεύτερη θεώρηση, και ιδιαίτερα στις απόψεις των Gardner, Hopkins και Wollheim, που προτείνουν να αντιμετωπίσουμε τον μη έλλογο χαρακτήρα του πράττειν μας, υιοθετώντας τις εκλεπτυσμένες ερμηνείες που μας παρέχει η ψυχανάλυση, την οποία εκλαμβάνουν ως επέκταση της δημώδους ψυχολογίας. Σε αντίθεση με φιλοσόφους όπως οι Pears και Davidson, οι οποίοι για να επιλύσουν το πρόβλημα της ανορθολογικότητας εισηγούνται τη θεωρία των υποσυστημάτων (μια εκδοχή ενός λειτουργισμού των ανθρωπίσκων) ερμηνεύουν τα ψυχικά συστήματα – το αυτό, το εγώ και το υπερεγώ – ως φαντασιωσικά εσωτερικευμένα αντικείμενα. Το οντολογικό status αυτών των αντικειμένων είναι μεν ασαφές, όμως δεν αντιστοιχούν σε αυτόνομα πρόσωπα στο εσωτερικό του ατόμου, αλλά απλώς σε νοητικές δομές. Μπορούν λοιπόν να εξηγηθούν με τρόπο ώστε να διατηρείται η ενότητα του προσώπου. Το φιλοσοφικό ενδιαφέρον αυτής της θέσης έγκειται στο ότι δεν εξομοιώνει τις ψυχαναλυτικές ερμηνείες με τις εξηγήσεις των φυσικών επιστημών, επειδή είναι πολύ ευμετάβλητες. Ως αντίλογο στο επιχείρημα ότι η ψυχανάλυση μπορεί να αναχθεί στην ψυχολογία ως επιστημονική θεωρία, τοποθετεί τη συζήτηση στο επίπεδο της προθετικής και κατά τούτο δημώδους ψυχολογίας. Έτσι απορρίπτει μια υλιστική θεώρηση του νου σύμφωνα με την οποία σχεδόν όλες οι ανορθόλογες συμπεριφορές έχουν σωματικά αίτια. Εάν μια τέτοια υλιστική θεώρηση ήταν ορθή, η εξάλειψη της ψυχολογίας του κοινού νου μέσω της αναγωγής της στην επιστημονική ψυχολογία θα σήμαινε και εξάλειψη της ψυχανάλυσης. Ωστόσο, δεν φαίνεται ότι μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο στο μέλλον, καθώς δεν διαθέτουμε μια «ορθή» ψυχολογική θεωρία ικανή να αναγνωρίζει αλήθειες οι οποίες μπορούν να αποδειχθούν με βεβαιότητα μέσω εμπειρικών ελέγχων.","This paper investigates the irrationality that characterizes certain beliefs, desires as well as actions, focusing on the way it is conceived by the philosophy of psychoanalysis. It is widely accepted that this issue is associated with contemporary research on the concept of «person» by the philosophy of mind, concerned mainly with the ontological status of mental phenomena. The paper outlines two distinct approaches to these phenomena of human behavior that are hard to interpret. The one adopts a third person perspective, directly connected to materialism or physicalism or a functionalist explanation of consciousness. The other emphasizes the intentionality of the mental and the conceptual structure of its contents. The paper mainly concentrates on the second approach, especially on the views of Gardner, Hopkins and Wollheim, who suggest treating the nonrational character of our actions, by adopting the sophisticated interpretations provided by psychoanalysis. They consider psychoanalysis as an extension of folk psychology. Opposing philosophers such as Pears and Davidson who, to resolve the problem of irrationality, introduce the sub-systemic theory (a version of homuncular functionalism), they interpret the mental systems – id, ego and superego – as internalized phantasized objects. The ontological status of these objects remains unclear; however, they do not correspond to autonomous “persons in parts” inside the individual, they simply correspond to mental structures. They therefore can be explained in ways that preserve the person’s unity. The philosophical interest of this view consists in that it does not equate psychoanalytic interpretations with natural scientific explanations, because the former are very volatile. Countering the argument that psychoanalysis can be reduced to psychology as a scientific theory, the above view discusses matters at the level of the intentional, thereby at the level of folk psychology. In this way it rejects the materialist approach, according to which almost all irrational behaviors have bodily causes. If such a materialist approach were correct, the elimination of folk psychology through its reduction to scientific psychology, would mean the elimination of psychoanalysis as well. However, this does not seem possible, as we do not have at our disposal a “correct” psychological theory, able to recognize truths that may be proven with certainty through empirical testing. Although objections could be raised concerning the relationship between psychoanalysis and folk psychology, the above view allows us to accept the Freudian theory of the subconscious and understand the paradoxical phenomenon of irrational behavior without paying the price of partitioning the person’s mind."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μορφές ανορθόλογης συμπεριφοράς και το πρόβλημα της διάσπασης του προσώπου στη φιλοσοφία της ψυχανάλυσης"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μαρίνου Δήμητρα-Δηώ","Marinou Dimitra-Dio"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Η παρούσα εργασία, διερευνά την ανορθολογικότητα που μπορεί να χαρακτηρίζει την πεποίθηση, την επιθυμία, αλλά και την πράξη, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίον αυτή συλλαμβάνεται στη φιλοσοφία της ψυχανάλυσης. Ένα ζήτημα που κατά κοινή ομολογία, συνυφαίνεται με τον σύγχρονο προβληματισμό περί της έννοιας του προσώπου, έτσι όπως τίθεται στη φιλοσοφία του νου και ο οποίος αφορά πρωτίστως, το οντολογικό καθεστώς των νοητικών φαινομένων. Στην εργασία σκιαγραφούνται οι σχετικές προσεγγίσεις για αυτά τα δυσερμήνευτα φαινόμενα που εμφανίζει η ανθρώπινη συμπεριφορά, σε δύο διακριτές εκδοχές. Η μία υιοθετεί την οπτική του τρίτου προσώπου, η οποία συνδέεται άμεσα με τον υλισμό ή τον φυσικαλισμό στο πλαίσιο μιας λειτουργιστικής εξήγησης για τη συνείδηση. Η άλλη δίνει έμφαση στην αποβλεπτικότητα του νοητικού στοιχείου, το περιεχόμενο του οποίου διαρθρώνεται εννοιολογικά. Η εργασία εστιάζεται κατά κύριο λόγο στη δεύτερη θεώρηση, και ιδιαίτερα στις απόψεις των Gardner, Hopkins και Wollheim, που προτείνουν να αντιμετωπίσουμε τον μη έλλογο χαρακτήρα του πράττειν μας, υιοθετώντας τις εκλεπτυσμένες ερμηνείες που μας παρέχει η ψυχανάλυση, την οποία εκλαμβάνουν ως επέκταση της δημώδους ψυχολογίας. Σε αντίθεση με φιλοσόφους όπως οι Pears και Davidson, οι οποίοι για να επιλύσουν το πρόβλημα της ανορθολογικότητας εισηγούνται τη θεωρία των υποσυστημάτων (μια εκδοχή ενός λειτουργισμού των ανθρωπίσκων) ερμηνεύουν τα ψυχικά συστήματα – το αυτό, το εγώ και το υπερεγώ – ως φαντασιωσικά εσωτερικευμένα αντικείμενα. Το οντολογικό status αυτών των αντικειμένων είναι μεν ασαφές, όμως δεν αντιστοιχούν σε αυτόνομα πρόσωπα στο εσωτερικό του ατόμου, αλλά απλώς σε νοητικές δομές. Μπορούν λοιπόν να εξηγηθούν με τρόπο ώστε να διατηρείται η ενότητα του προσώπου. Το φιλοσοφικό ενδιαφέρον αυτής της θέσης έγκειται στο ότι δεν εξομοιώνει τις ψυχαναλυτικές ερμηνείες με τις εξηγήσεις των φυσικών επιστημών, επειδή είναι πολύ ευμετάβλητες. Ως αντίλογο στο επιχείρημα ότι η ψυχανάλυση μπορεί να αναχθεί στην ψυχολογία ως επιστημονική θεωρία, τοποθετεί τη συζήτηση στο επίπεδο της προθετικής και κατά τούτο δημώδους ψυχολογίας. Έτσι απορρίπτει μια υλιστική θεώρηση του νου σύμφωνα με την οποία σχεδόν όλες οι ανορθόλογες συμπεριφορές έχουν σωματικά αίτια. Εάν μια τέτοια υλιστική θεώρηση ήταν ορθή, η εξάλειψη της ψυχολογίας του κοινού νου μέσω της αναγωγής της στην επιστημονική ψυχολογία θα σήμαινε και εξάλειψη της ψυχανάλυσης. Ωστόσο, δεν φαίνεται ότι μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο στο μέλλον, καθώς δεν διαθέτουμε μια «ορθή» ψυχολογική θεωρία ικανή να αναγνωρίζει αλήθειες οι οποίες μπορούν να αποδειχθούν με βεβαιότητα μέσω εμπειρικών ελέγχων.","This paper investigates the irrationality that characterizes certain beliefs, desires as well as actions, focusing on the way it is conceived by the philosophy of psychoanalysis. It is widely accepted that this issue is associated with contemporary research on the concept of «person» by the philosophy of mind, concerned mainly with the ontological status of mental phenomena. The paper outlines two distinct approaches to these phenomena of human behavior that are hard to interpret. The one adopts a third person perspective, directly connected to materialism or physicalism or a functionalist explanation of consciousness. The other emphasizes the intentionality of the mental and the conceptual structure of its contents. The paper mainly concentrates on the second approach, especially on the views of Gardner, Hopkins and Wollheim, who suggest treating the nonrational character of our actions, by adopting the sophisticated interpretations provided by psychoanalysis. They consider psychoanalysis as an extension of folk psychology. Opposing philosophers such as Pears and Davidson who, to resolve the problem of irrationality, introduce the sub-systemic theory (a version of homuncular functionalism), they interpret the mental systems – id, ego and superego – as internalized phantasized objects. The ontological status of these objects remains unclear; however, they do not correspond to autonomous “persons in parts” inside the individual, they simply correspond to mental structures. They therefore can be explained in ways that preserve the person’s unity. The philosophical interest of this view consists in that it does not equate psychoanalytic interpretations with natural scientific explanations, because the former are very volatile. Countering the argument that psychoanalysis can be reduced to psychology as a scientific theory, the above view discusses matters at the level of the intentional, thereby at the level of folk psychology. In this way it rejects the materialist approach, according to which almost all irrational behaviors have bodily causes. If such a materialist approach were correct, the elimination of folk psychology through its reduction to scientific psychology, would mean the elimination of psychoanalysis as well. However, this does not seem possible, as we do not have at our disposal a “correct” psychological theory, able to recognize truths that may be proven with certainty through empirical testing. Although objections could be raised concerning the relationship between psychoanalysis and folk psychology, the above view allows us to accept the Freudian theory of the subconscious and understand the paradoxical phenomenon of irrational behavior without paying the price of partitioning the person’s mind."],"dc:identifier":["uoadl:2931046","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2931046"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Μορφές ανορθόλογης συμπεριφοράς και το πρόβλημα της διάσπασης του προσώπου στη φιλοσοφία της ψυχανάλυσης"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:41:41Z"}