{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2932914"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2932914","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η Επίδραση της Covid-19 στο Δίκαιο του Ανταγωνισμού","abstract":"Ο σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να διερευνήσει την επίδραση της νόσου COVID-19 στην επιβολή του δικαίου του ανταγωνισμού και να αναλύσει τις απαντήσεις των αρχών ανταγωνισμού στην κατάσταση έκτακτης ανάγκης που έχει δημιουργηθεί. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος θα βρεθεί η συνεργασία μεταξύ των εταιρειών, η καταχρηστική υπερβολική τιμολόγηση, ο έλεγχος των συγκεντρώσεων και των άμεσων ξένων επενδύσεων, ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων και οι πολιτικές προώθησης του ανταγωνισμού. Οι εταιρείες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι οι αρχές ανταγωνισμού δε θα επιτρέψουν να χρησιμοποιηθεί η κρίση ως δικαιολογία για την παραβίαση του δικαίου του ανταγωνισμού μέσω παράνομων συμπράξεων και κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης τους και ότι η επιβολή του δικαίου του ανταγωνισμού παραμένει ακέραιη ακόμη και σε αυτή τη δύσκολη περίοδο. Βέβαια, έχουν προβεί στις απαραίτητες προσαρμογές προκειμένου το δίκαιο του ανταγωνισμού να μην αποτελέσει εμπόδιο, αλλά να βοηθήσει και αυτό, από την πλευρά του, στο μετριασμό των συνεπειών της πανδημίας και στην οικονομική ανάκαμψη μακροπρόθεσμα. Αρχικά, όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων, θα πρέπει να τονιστεί ότι εξακολουθεί να εφαρμόζεται το άρθρο 101 παρ. 1 και παρ. 3 ΣΛΕΕ, όπως αυτό ισχύει. Ωστόσο, λόγω των έκτακτων συνθηκών, έχει αναγνωριστεί ότι μπορεί να χρειαστεί οι επιχειρήσεις να συνεργαστούν προκειμένου να ξεπεραστούν ή τουλάχιστον να μετριαστούν οι επιπτώσεις της κρίσης για χάρη του δημοσίου συμφέροντος. Παράλληλα, προκειμένου να αυξηθεί η ασφάλεια δικαίου δόθηκε η δυνατότητα στην Επιτροπή να παρέχει στις επιχειρήσεις που το ζητούν ad hoc επιστολή υποστήριξης (comfort letter). Δεν αναμένεται, ωστόσο, η ίδια επιεικής στάση ως προς τις συμφωνίες για τη μείωση της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας (crisis cartels), εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων και εφόσον πληρούνται οι αυστηρές προϋποθέσεις που προβλέπονται. Ένα, επίσης, μεγάλο ζήτημα που απασχολεί τις αρχές ανταγωνισμού αυτήν την περίοδο είναι η χρέωση υπερβολικά υψηλών τιμών και η εκμετάλλευση των καταναλωτών στα προϊόντα που σχετίζονται άμεσα με την αντιμετώπιση του κορωνοϊού. Προτείνεται η χρήση του άρθρου 102 στ. α΄ ΣΛΕΕ (και οι αντίστοιχες εθνικές διατάξεις), το οποίο απαγορεύει την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης μέσω υπερβολικής τιμολόγησης με τις αντίστοιχες βέβαια προσαρμογές ώστε να καταλαμβάνει και επιχειρήσεις που απέκτησαν προσωρινή ισχύ στην αγορά λόγω των συνθηκών. Από την άλλη πλευρά, στις δικαιοδοσίες εκείνες που δε διώκεται η υπερβολική τιμολόγηση με τις διατάξεις του ανταγωνισμού, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Αυστραλία, χρησιμοποιείται το δίκαιο κατά της υπερβολικής αύξησης των τιμών. Ωστόσο, εάν κανένα από τα ανωτέρω εργαλεία δε λειτουργούν αποτελεσματικά, οι κυβερνήσεις ρυθμίζουν τις τιμές προκειμένου να αντιμετωπιστεί η βραχυπρόθεσμη αποτυχία των αγορών να προσφέρουν επαρκή ποσότητα των προϊόντων σε ανταγωνιστικές τιμές. Πρόκειται, ωστόσο, για μια επιλογή που ενέχει πολλούς κινδύνους λόγω της έντονης παρέμβασής της στην αγορά. Εν συνεχεία, όσον αφορά τον έλεγχο των συγκεντρώσεων, οι αρχές ανταγωνισμού, έχουν προβεί σε ορισμένες διαδικαστικές αλλαγές λόγω των συνθηκών, χωρίς όμως να έχει άρει την υποχρέωση κοινοποίησης και αναστολής. Έτσι, οι εταιρείες το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να ζητούν την παρέκκλιση από την υποχρέωση αναστολής σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις. Από την άλλη πλευρά, οι αρχές ανταγωνισμού δεν έχουν μεταβάλλει το νομικό πρότυπο για την ουσιαστική αξιολόγηση των συγκεντρώσεων. Παρόλα αυτά, όταν αναλύουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις μιας συγκέντρωσης στον ανταγωνισμό, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την τεράστια οικονομική αβεβαιότητα που επικρατεί και το γεγονός ότι οι αγορές μεταβάλλονται τάχιστα. Δε θα πρέπει να λαμβάνουν όμως υπόψη, παρά τις πιέσεις των κυβερνήσεων, στόχους δημοσίου συμφέροντος και βιομηχανικής πολιτικής με τη δημιουργία ευρωπαϊκών πρωταθλητών, καθώς αυτοί οι στόχοι μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην ευημερία των καταναλωτών. Επιπλέον, όταν αξιολογούν τις προϋποθέσεις της failing firm defence, ο έλεγχος τους θα πρέπει να είναι ο ίδιος, ανεξαρτήτως της οικονομικής κατάστασης που επικρατεί και δε θα πρέπει να είναι επιεικέστερος λόγω της οικονομικής ύφεσης. Στις περιπτώσεις εκείνες που θα δημιουργούνται ανησυχίες για τον ανταγωνισμό στις αρχές ανταγωνισμού προτείνεται η χρήση διορθωτικών μέτρων, τόσο διαρθρωτικών, όσο και συμπεριφοράς, ο σχεδιασμός και η εξέταση των οποίων, όμως, θα είναι ακόμη δυσκολότερος κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Περαιτέρω, όσον αφορά τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων, θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι αυτός έχει ως στόχο η οικονομική υποστήριξη των κυβερνήσεων να κατευθυνθεί προς τις εταιρείες που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα λόγω της πανδημίας, αλλά ήταν φερέγγυες πριν την έξαρση της νόσου, και όχι προς τις εταιρείες που ήταν ήδη προβληματικές κατά το παρελθόν. Παράλληλα, επιδιώκεται, μέσω των ειδικών διατάξεων που προβλέπονται για την είσοδο, την αποζημίωση και την έξοδο των κρατών από το μετοχικό κεφάλαιο των εταιρειών που ανακεφαλαιοποιούνται με κρατικά κεφάλαια και δανειοδοτούνται με ευνοϊκούς όρους, αλλά και για τη διακυβέρνησή τους, οι εταιρείες αυτές να μην «κρατικοποιηθούν» και, έτσι, να διατηρηθεί το καθεστώς του ανόθευτου ανταγωνισμού εντός της εσωτερικής αγοράς. Τέλος, οι αρχές ανταγωνισμού θα διαδραματίσουν πολύ σημαντικό ρόλο, μέσω των πολιτικών προώθησης του ανταγωνισμού, στην καθοδήγηση των κυβερνήσεων κατά τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων για την αγορά των απαραίτητων αγαθών και υπηρεσιών για την καταπολέμηση της πανδημίας COVID-19, αλλά και κατά τη νομοθέτηση από αυτές έκτακτων μέτρων, και με τη συνεργασία τους με άλλες κρατικές αρχές για τη δημιουργία ενός ανταγωνιστικού περιβάλλοντος χωρίς στρεβλώσεις.","abstract_html":"Ο σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να διερευνήσει την επίδραση της νόσου COVID-19 στην επιβολή του δικαίου του ανταγωνισμού και να αναλύσει τις απαντήσεις των αρχών ανταγωνισμού στην κατάσταση έκτακτης ανάγκης που έχει δημιουργηθεί. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος θα βρεθεί η συνεργασία μεταξύ των εταιρειών, η καταχρηστική υπερβολική τιμολόγηση, ο έλεγχος των συγκεντρώσεων και των άμεσων ξένων επενδύσεων, ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων και οι πολιτικές προώθησης του ανταγωνισμού. Οι εταιρείες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι οι αρχές ανταγωνισμού δε θα επιτρέψουν να χρησιμοποιηθεί η κρίση ως δικαιολογία για την παραβίαση του δικαίου του ανταγωνισμού μέσω παράνομων συμπράξεων και κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης τους και ότι η επιβολή του δικαίου του ανταγωνισμού παραμένει ακέραιη ακόμη και σε αυτή τη δύσκολη περίοδο. Βέβαια, έχουν προβεί στις απαραίτητες προσαρμογές προκειμένου το δίκαιο του ανταγωνισμού να μην αποτελέσει εμπόδιο, αλλά να βοηθήσει και αυτό, από την πλευρά του, στο μετριασμό των συνεπειών της πανδημίας και στην οικονομική ανάκαμψη μακροπρόθεσμα. Αρχικά, όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων, θα πρέπει να τονιστεί ότι εξακολουθεί να εφαρμόζεται το άρθρο 101 παρ. 1 και παρ. 3 ΣΛΕΕ, όπως αυτό ισχύει. Ωστόσο, λόγω των έκτακτων συνθηκών, έχει αναγνωριστεί ότι μπορεί να χρειαστεί οι επιχειρήσεις να συνεργαστούν προκειμένου να ξεπεραστούν ή τουλάχιστον να μετριαστούν οι επιπτώσεις της κρίσης για χάρη του δημοσίου συμφέροντος. Παράλληλα, προκειμένου να αυξηθεί η ασφάλεια δικαίου δόθηκε η δυνατότητα στην Επιτροπή να παρέχει στις επιχειρήσεις που το ζητούν ad hoc επιστολή υποστήριξης (comfort letter). Δεν αναμένεται, ωστόσο, η ίδια επιεικής στάση ως προς τις συμφωνίες για τη μείωση της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας (crisis cartels), εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων και εφόσον πληρούνται οι αυστηρές προϋποθέσεις που προβλέπονται. Ένα, επίσης, μεγάλο ζήτημα που απασχολεί τις αρχές ανταγωνισμού αυτήν την περίοδο είναι η χρέωση υπερβολικά υψηλών τιμών και η εκμετάλλευση των καταναλωτών στα προϊόντα που σχετίζονται άμεσα με την αντιμετώπιση του κορωνοϊού. Προτείνεται η χρήση του άρθρου 102 στ. α΄ ΣΛΕΕ (και οι αντίστοιχες εθνικές διατάξεις), το οποίο απαγορεύει την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης μέσω υπερβολικής τιμολόγησης με τις αντίστοιχες βέβαια προσαρμογές ώστε να καταλαμβάνει και επιχειρήσεις που απέκτησαν προσωρινή ισχύ στην αγορά λόγω των συνθηκών. Από την άλλη πλευρά, στις δικαιοδοσίες εκείνες που δε διώκεται η υπερβολική τιμολόγηση με τις διατάξεις του ανταγωνισμού, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Αυστραλία, χρησιμοποιείται το δίκαιο κατά της υπερβολικής αύξησης των τιμών. Ωστόσο, εάν κανένα από τα ανωτέρω εργαλεία δε λειτουργούν αποτελεσματικά, οι κυβερνήσεις ρυθμίζουν τις τιμές προκειμένου να αντιμετωπιστεί η βραχυπρόθεσμη αποτυχία των αγορών να προσφέρουν επαρκή ποσότητα των προϊόντων σε ανταγωνιστικές τιμές. Πρόκειται, ωστόσο, για μια επιλογή που ενέχει πολλούς κινδύνους λόγω της έντονης παρέμβασής της στην αγορά. Εν συνεχεία, όσον αφορά τον έλεγχο των συγκεντρώσεων, οι αρχές ανταγωνισμού, έχουν προβεί σε ορισμένες διαδικαστικές αλλαγές λόγω των συνθηκών, χωρίς όμως να έχει άρει την υποχρέωση κοινοποίησης και αναστολής. Έτσι, οι εταιρείες το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να ζητούν την παρέκκλιση από την υποχρέωση αναστολής σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις. Από την άλλη πλευρά, οι αρχές ανταγωνισμού δεν έχουν μεταβάλλει το νομικό πρότυπο για την ουσιαστική αξιολόγηση των συγκεντρώσεων. Παρόλα αυτά, όταν αναλύουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις μιας συγκέντρωσης στον ανταγωνισμό, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την τεράστια οικονομική αβεβαιότητα που επικρατεί και το γεγονός ότι οι αγορές μεταβάλλονται τάχιστα. Δε θα πρέπει να λαμβάνουν όμως υπόψη, παρά τις πιέσεις των κυβερνήσεων, στόχους δημοσίου συμφέροντος και βιομηχανικής πολιτικής με τη δημιουργία ευρωπαϊκών πρωταθλητών, καθώς αυτοί οι στόχοι μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην ευημερία των καταναλωτών. Επιπλέον, όταν αξιολογούν τις προϋποθέσεις της failing firm defence, ο έλεγχος τους θα πρέπει να είναι ο ίδιος, ανεξαρτήτως της οικονομικής κατάστασης που επικρατεί και δε θα πρέπει να είναι επιεικέστερος λόγω της οικονομικής ύφεσης. Στις περιπτώσεις εκείνες που θα δημιουργούνται ανησυχίες για τον ανταγωνισμό στις αρχές ανταγωνισμού προτείνεται η χρήση διορθωτικών μέτρων, τόσο διαρθρωτικών, όσο και συμπεριφοράς, ο σχεδιασμός και η εξέταση των οποίων, όμως, θα είναι ακόμη δυσκολότερος κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Περαιτέρω, όσον αφορά τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων, θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι αυτός έχει ως στόχο η οικονομική υποστήριξη των κυβερνήσεων να κατευθυνθεί προς τις εταιρείες που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα λόγω της πανδημίας, αλλά ήταν φερέγγυες πριν την έξαρση της νόσου, και όχι προς τις εταιρείες που ήταν ήδη προβληματικές κατά το παρελθόν. Παράλληλα, επιδιώκεται, μέσω των ειδικών διατάξεων που προβλέπονται για την είσοδο, την αποζημίωση και την έξοδο των κρατών από το μετοχικό κεφάλαιο των εταιρειών που ανακεφαλαιοποιούνται με κρατικά κεφάλαια και δανειοδοτούνται με ευνοϊκούς όρους, αλλά και για τη διακυβέρνησή τους, οι εταιρείες αυτές να μην «κρατικοποιηθούν» και, έτσι, να διατηρηθεί το καθεστώς του ανόθευτου ανταγωνισμού εντός της εσωτερικής αγοράς. Τέλος, οι αρχές ανταγωνισμού θα διαδραματίσουν πολύ σημαντικό ρόλο, μέσω των πολιτικών προώθησης του ανταγωνισμού, στην καθοδήγηση των κυβερνήσεων κατά τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων για την αγορά των απαραίτητων αγαθών και υπηρεσιών για την καταπολέμηση της πανδημίας COVID-19, αλλά και κατά τη νομοθέτηση από αυτές έκτακτων μέτρων, και με τη συνεργασία τους με άλλες κρατικές αρχές για τη δημιουργία ενός ανταγωνιστικού περιβάλλοντος χωρίς στρεβλώσεις.","abstract_has_math":false,"creators":["Κρούσκος Γεώργιος","Krouskos Georgios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:41:47Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2932914"],"render_values":[{"text":"uoadl:2932914","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2932914","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2932914","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2932914","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κρούσκος Γεώργιος","Krouskos Georgios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2932914","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2932914"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να διερευνήσει την επίδραση της νόσου COVID-19 στην επιβολή του δικαίου του ανταγωνισμού και να αναλύσει τις απαντήσεις των αρχών ανταγωνισμού στην κατάσταση έκτακτης ανάγκης που έχει δημιουργηθεί. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος θα βρεθεί η συνεργασία μεταξύ των εταιρειών, η καταχρηστική υπερβολική τιμολόγηση, ο έλεγχος των συγκεντρώσεων και των άμεσων ξένων επενδύσεων, ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων και οι πολιτικές προώθησης του ανταγωνισμού. Οι εταιρείες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι οι αρχές ανταγωνισμού δε θα επιτρέψουν να χρησιμοποιηθεί η κρίση ως δικαιολογία για την παραβίαση του δικαίου του ανταγωνισμού μέσω παράνομων συμπράξεων και κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης τους και ότι η επιβολή του δικαίου του ανταγωνισμού παραμένει ακέραιη ακόμη και σε αυτή τη δύσκολη περίοδο. Βέβαια, έχουν προβεί στις απαραίτητες προσαρμογές προκειμένου το δίκαιο του ανταγωνισμού να μην αποτελέσει εμπόδιο, αλλά να βοηθήσει και αυτό, από την πλευρά του, στο μετριασμό των συνεπειών της πανδημίας και στην οικονομική ανάκαμψη μακροπρόθεσμα. Αρχικά, όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων, θα πρέπει να τονιστεί ότι εξακολουθεί να εφαρμόζεται το άρθρο 101 παρ. 1 και παρ. 3 ΣΛΕΕ, όπως αυτό ισχύει. Ωστόσο, λόγω των έκτακτων συνθηκών, έχει αναγνωριστεί ότι μπορεί να χρειαστεί οι επιχειρήσεις να συνεργαστούν προκειμένου να ξεπεραστούν ή τουλάχιστον να μετριαστούν οι επιπτώσεις της κρίσης για χάρη του δημοσίου συμφέροντος. Παράλληλα, προκειμένου να αυξηθεί η ασφάλεια δικαίου δόθηκε η δυνατότητα στην Επιτροπή να παρέχει στις επιχειρήσεις που το ζητούν ad hoc επιστολή υποστήριξης (comfort letter). Δεν αναμένεται, ωστόσο, η ίδια επιεικής στάση ως προς τις συμφωνίες για τη μείωση της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας (crisis cartels), εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων και εφόσον πληρούνται οι αυστηρές προϋποθέσεις που προβλέπονται. Ένα, επίσης, μεγάλο ζήτημα που απασχολεί τις αρχές ανταγωνισμού αυτήν την περίοδο είναι η χρέωση υπερβολικά υψηλών τιμών και η εκμετάλλευση των καταναλωτών στα προϊόντα που σχετίζονται άμεσα με την αντιμετώπιση του κορωνοϊού. Προτείνεται η χρήση του άρθρου 102 στ. α΄ ΣΛΕΕ (και οι αντίστοιχες εθνικές διατάξεις), το οποίο απαγορεύει την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης μέσω υπερβολικής τιμολόγησης με τις αντίστοιχες βέβαια προσαρμογές ώστε να καταλαμβάνει και επιχειρήσεις που απέκτησαν προσωρινή ισχύ στην αγορά λόγω των συνθηκών. Από την άλλη πλευρά, στις δικαιοδοσίες εκείνες που δε διώκεται η υπερβολική τιμολόγηση με τις διατάξεις του ανταγωνισμού, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Αυστραλία, χρησιμοποιείται το δίκαιο κατά της υπερβολικής αύξησης των τιμών. Ωστόσο, εάν κανένα από τα ανωτέρω εργαλεία δε λειτουργούν αποτελεσματικά, οι κυβερνήσεις ρυθμίζουν τις τιμές προκειμένου να αντιμετωπιστεί η βραχυπρόθεσμη αποτυχία των αγορών να προσφέρουν επαρκή ποσότητα των προϊόντων σε ανταγωνιστικές τιμές. Πρόκειται, ωστόσο, για μια επιλογή που ενέχει πολλούς κινδύνους λόγω της έντονης παρέμβασής της στην αγορά. Εν συνεχεία, όσον αφορά τον έλεγχο των συγκεντρώσεων, οι αρχές ανταγωνισμού, έχουν προβεί σε ορισμένες διαδικαστικές αλλαγές λόγω των συνθηκών, χωρίς όμως να έχει άρει την υποχρέωση κοινοποίησης και αναστολής. Έτσι, οι εταιρείες το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να ζητούν την παρέκκλιση από την υποχρέωση αναστολής σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις. Από την άλλη πλευρά, οι αρχές ανταγωνισμού δεν έχουν μεταβάλλει το νομικό πρότυπο για την ουσιαστική αξιολόγηση των συγκεντρώσεων. Παρόλα αυτά, όταν αναλύουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις μιας συγκέντρωσης στον ανταγωνισμό, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την τεράστια οικονομική αβεβαιότητα που επικρατεί και το γεγονός ότι οι αγορές μεταβάλλονται τάχιστα. Δε θα πρέπει να λαμβάνουν όμως υπόψη, παρά τις πιέσεις των κυβερνήσεων, στόχους δημοσίου συμφέροντος και βιομηχανικής πολιτικής με τη δημιουργία ευρωπαϊκών πρωταθλητών, καθώς αυτοί οι στόχοι μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην ευημερία των καταναλωτών. Επιπλέον, όταν αξιολογούν τις προϋποθέσεις της failing firm defence, ο έλεγχος τους θα πρέπει να είναι ο ίδιος, ανεξαρτήτως της οικονομικής κατάστασης που επικρατεί και δε θα πρέπει να είναι επιεικέστερος λόγω της οικονομικής ύφεσης. Στις περιπτώσεις εκείνες που θα δημιουργούνται ανησυχίες για τον ανταγωνισμό στις αρχές ανταγωνισμού προτείνεται η χρήση διορθωτικών μέτρων, τόσο διαρθρωτικών, όσο και συμπεριφοράς, ο σχεδιασμός και η εξέταση των οποίων, όμως, θα είναι ακόμη δυσκολότερος κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Περαιτέρω, όσον αφορά τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων, θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι αυτός έχει ως στόχο η οικονομική υποστήριξη των κυβερνήσεων να κατευθυνθεί προς τις εταιρείες που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα λόγω της πανδημίας, αλλά ήταν φερέγγυες πριν την έξαρση της νόσου, και όχι προς τις εταιρείες που ήταν ήδη προβληματικές κατά το παρελθόν. Παράλληλα, επιδιώκεται, μέσω των ειδικών διατάξεων που προβλέπονται για την είσοδο, την αποζημίωση και την έξοδο των κρατών από το μετοχικό κεφάλαιο των εταιρειών που ανακεφαλαιοποιούνται με κρατικά κεφάλαια και δανειοδοτούνται με ευνοϊκούς όρους, αλλά και για τη διακυβέρνησή τους, οι εταιρείες αυτές να μην «κρατικοποιηθούν» και, έτσι, να διατηρηθεί το καθεστώς του ανόθευτου ανταγωνισμού εντός της εσωτερικής αγοράς. Τέλος, οι αρχές ανταγωνισμού θα διαδραματίσουν πολύ σημαντικό ρόλο, μέσω των πολιτικών προώθησης του ανταγωνισμού, στην καθοδήγηση των κυβερνήσεων κατά τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων για την αγορά των απαραίτητων αγαθών και υπηρεσιών για την καταπολέμηση της πανδημίας COVID-19, αλλά και κατά τη νομοθέτηση από αυτές έκτακτων μέτρων, και με τη συνεργασία τους με άλλες κρατικές αρχές για τη δημιουργία ενός ανταγωνιστικού περιβάλλοντος χωρίς στρεβλώσεις.","The aim of this thesis is to investigate the impact of COVID-19 on competition law enforcement and analyze the responses of competition law authorities to the emergency situation that has arisen. The main focus will be on cooperation between companies, the abusive excessive pricing, the merger control, the screening of foreign direct investments, the control of state aids and the advocacy function. Companies should be aware that the competition law authorities will not allow crisis to be used as a cover to violate competition law cartelizing and abusing their dominant position, and that competition law enforcement remains strong even in these difficult times. Of course, they have made the necessary adjustments so that competition law helps to mitigate the effects of the pandemic and does not prevent the economic recovery in the long run. First of all, related to cooperation between undertakings, it should be emphasized that Article 101 par. 1 and par. 3 TFEU will continue to apply, as in force. However, due to emergency conditions, companies may need to cooperate in order to address or mitigate the effects of the crisis to protect the public interest. At the same time, in order to increase legal certainty, the Commission can provide to companies, after request, ad hoc comfort letters. But, we can’t expect the same lenient position to crisis cartels, unless they are exceptional cases and the string conditions are met. At this time, competition law authorities deal with another major antitrust issue, such as overcharging and consumer’s exploitation for the products that are directly related to the treatment of Covid-19. It is suggested using Article 102(a) TFEU (and/ or its national equivalents), that prohibits the abuse of a dominant position through excessive pricing, and to companies that have gained temporary market power due to pandemic, with the necessary changes in assessing the dominant position. On the other hand, in jurisdictions that the excessive pricing is not prosecuted under competition law, such as in USA, Canada and Australia, the price-gouging law is used. Although, if anyone of the above mentioned tools are effective, governments regulate prices to address the short-term failure of markets to offer a sufficient quantity of products at competitive prices. But this is a choice with many risks, because it is a strong intervention on the market. In addition, related to the merger control, the competition law authorities have made some procedural changes due to the circumstances, without remove the notification and standstill obligation. Only in extremely urgent cases, the companies can request a waiver of the standstill obligation. On the contrary, the competition law authorities have not changed the legal standard for the substantial review of mergers. However, when they analyze the long-term effects of a merger on competition, they have to consider the current large economic uncertainty and that markets are changing rapidly. Despite the political pressures, the competition law authorities must refrain from public interest and industrial policy considerations that have an objective to create european champions, because they maybe have a negative impact on consumer welfare. Moreover, when the competition law authorities assess the conditions of failing firm defence, their control should be the same, regardless of the prevailing financial situation, and not lenient due to the economic downturn. In case of competition concerns arise, competition law authorities recommend the use of structural and/or behavioral remedies, which will be even more difficult to designed and enforced during the pandemic. Furthermore, related to the control of state aid, the governments should provide financial support to the companies that are facing financial problems due to the pandemic and were creditworthy before the outbreak of the disease, and not to companies that were already in financial distress. At the same time, special provisions for the entry, remuneration and exit of the states from the equity of the companies that are recapitalized with state capitals and are lent on favorable terms, and provisions for their governance have adopted in order these companies do not be \"nationalized\" and the fair competition will maintain in the internal market. Finally, the advocacy function of competition law authorities will play a very important role providing guidelines on government procurement procedures that can be used to purchase the necessary goods and services that related to pandemic COVID-19, and during the adoption of emergency measures, and cooperating with other government authorities to create a competitive environment without distortions."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η Επίδραση της Covid-19 στο Δίκαιο του Ανταγωνισμού"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κρούσκος Γεώργιος","Krouskos Georgios"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Ο σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να διερευνήσει την επίδραση της νόσου COVID-19 στην επιβολή του δικαίου του ανταγωνισμού και να αναλύσει τις απαντήσεις των αρχών ανταγωνισμού στην κατάσταση έκτακτης ανάγκης που έχει δημιουργηθεί. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος θα βρεθεί η συνεργασία μεταξύ των εταιρειών, η καταχρηστική υπερβολική τιμολόγηση, ο έλεγχος των συγκεντρώσεων και των άμεσων ξένων επενδύσεων, ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων και οι πολιτικές προώθησης του ανταγωνισμού. Οι εταιρείες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι οι αρχές ανταγωνισμού δε θα επιτρέψουν να χρησιμοποιηθεί η κρίση ως δικαιολογία για την παραβίαση του δικαίου του ανταγωνισμού μέσω παράνομων συμπράξεων και κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης τους και ότι η επιβολή του δικαίου του ανταγωνισμού παραμένει ακέραιη ακόμη και σε αυτή τη δύσκολη περίοδο. Βέβαια, έχουν προβεί στις απαραίτητες προσαρμογές προκειμένου το δίκαιο του ανταγωνισμού να μην αποτελέσει εμπόδιο, αλλά να βοηθήσει και αυτό, από την πλευρά του, στο μετριασμό των συνεπειών της πανδημίας και στην οικονομική ανάκαμψη μακροπρόθεσμα. Αρχικά, όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων, θα πρέπει να τονιστεί ότι εξακολουθεί να εφαρμόζεται το άρθρο 101 παρ. 1 και παρ. 3 ΣΛΕΕ, όπως αυτό ισχύει. Ωστόσο, λόγω των έκτακτων συνθηκών, έχει αναγνωριστεί ότι μπορεί να χρειαστεί οι επιχειρήσεις να συνεργαστούν προκειμένου να ξεπεραστούν ή τουλάχιστον να μετριαστούν οι επιπτώσεις της κρίσης για χάρη του δημοσίου συμφέροντος. Παράλληλα, προκειμένου να αυξηθεί η ασφάλεια δικαίου δόθηκε η δυνατότητα στην Επιτροπή να παρέχει στις επιχειρήσεις που το ζητούν ad hoc επιστολή υποστήριξης (comfort letter). Δεν αναμένεται, ωστόσο, η ίδια επιεικής στάση ως προς τις συμφωνίες για τη μείωση της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας (crisis cartels), εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων και εφόσον πληρούνται οι αυστηρές προϋποθέσεις που προβλέπονται. Ένα, επίσης, μεγάλο ζήτημα που απασχολεί τις αρχές ανταγωνισμού αυτήν την περίοδο είναι η χρέωση υπερβολικά υψηλών τιμών και η εκμετάλλευση των καταναλωτών στα προϊόντα που σχετίζονται άμεσα με την αντιμετώπιση του κορωνοϊού. Προτείνεται η χρήση του άρθρου 102 στ. α΄ ΣΛΕΕ (και οι αντίστοιχες εθνικές διατάξεις), το οποίο απαγορεύει την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης μέσω υπερβολικής τιμολόγησης με τις αντίστοιχες βέβαια προσαρμογές ώστε να καταλαμβάνει και επιχειρήσεις που απέκτησαν προσωρινή ισχύ στην αγορά λόγω των συνθηκών. Από την άλλη πλευρά, στις δικαιοδοσίες εκείνες που δε διώκεται η υπερβολική τιμολόγηση με τις διατάξεις του ανταγωνισμού, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Αυστραλία, χρησιμοποιείται το δίκαιο κατά της υπερβολικής αύξησης των τιμών. Ωστόσο, εάν κανένα από τα ανωτέρω εργαλεία δε λειτουργούν αποτελεσματικά, οι κυβερνήσεις ρυθμίζουν τις τιμές προκειμένου να αντιμετωπιστεί η βραχυπρόθεσμη αποτυχία των αγορών να προσφέρουν επαρκή ποσότητα των προϊόντων σε ανταγωνιστικές τιμές. Πρόκειται, ωστόσο, για μια επιλογή που ενέχει πολλούς κινδύνους λόγω της έντονης παρέμβασής της στην αγορά. Εν συνεχεία, όσον αφορά τον έλεγχο των συγκεντρώσεων, οι αρχές ανταγωνισμού, έχουν προβεί σε ορισμένες διαδικαστικές αλλαγές λόγω των συνθηκών, χωρίς όμως να έχει άρει την υποχρέωση κοινοποίησης και αναστολής. Έτσι, οι εταιρείες το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να ζητούν την παρέκκλιση από την υποχρέωση αναστολής σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις. Από την άλλη πλευρά, οι αρχές ανταγωνισμού δεν έχουν μεταβάλλει το νομικό πρότυπο για την ουσιαστική αξιολόγηση των συγκεντρώσεων. Παρόλα αυτά, όταν αναλύουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις μιας συγκέντρωσης στον ανταγωνισμό, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την τεράστια οικονομική αβεβαιότητα που επικρατεί και το γεγονός ότι οι αγορές μεταβάλλονται τάχιστα. Δε θα πρέπει να λαμβάνουν όμως υπόψη, παρά τις πιέσεις των κυβερνήσεων, στόχους δημοσίου συμφέροντος και βιομηχανικής πολιτικής με τη δημιουργία ευρωπαϊκών πρωταθλητών, καθώς αυτοί οι στόχοι μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην ευημερία των καταναλωτών. Επιπλέον, όταν αξιολογούν τις προϋποθέσεις της failing firm defence, ο έλεγχος τους θα πρέπει να είναι ο ίδιος, ανεξαρτήτως της οικονομικής κατάστασης που επικρατεί και δε θα πρέπει να είναι επιεικέστερος λόγω της οικονομικής ύφεσης. Στις περιπτώσεις εκείνες που θα δημιουργούνται ανησυχίες για τον ανταγωνισμό στις αρχές ανταγωνισμού προτείνεται η χρήση διορθωτικών μέτρων, τόσο διαρθρωτικών, όσο και συμπεριφοράς, ο σχεδιασμός και η εξέταση των οποίων, όμως, θα είναι ακόμη δυσκολότερος κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Περαιτέρω, όσον αφορά τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων, θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι αυτός έχει ως στόχο η οικονομική υποστήριξη των κυβερνήσεων να κατευθυνθεί προς τις εταιρείες που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα λόγω της πανδημίας, αλλά ήταν φερέγγυες πριν την έξαρση της νόσου, και όχι προς τις εταιρείες που ήταν ήδη προβληματικές κατά το παρελθόν. Παράλληλα, επιδιώκεται, μέσω των ειδικών διατάξεων που προβλέπονται για την είσοδο, την αποζημίωση και την έξοδο των κρατών από το μετοχικό κεφάλαιο των εταιρειών που ανακεφαλαιοποιούνται με κρατικά κεφάλαια και δανειοδοτούνται με ευνοϊκούς όρους, αλλά και για τη διακυβέρνησή τους, οι εταιρείες αυτές να μην «κρατικοποιηθούν» και, έτσι, να διατηρηθεί το καθεστώς του ανόθευτου ανταγωνισμού εντός της εσωτερικής αγοράς. Τέλος, οι αρχές ανταγωνισμού θα διαδραματίσουν πολύ σημαντικό ρόλο, μέσω των πολιτικών προώθησης του ανταγωνισμού, στην καθοδήγηση των κυβερνήσεων κατά τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων για την αγορά των απαραίτητων αγαθών και υπηρεσιών για την καταπολέμηση της πανδημίας COVID-19, αλλά και κατά τη νομοθέτηση από αυτές έκτακτων μέτρων, και με τη συνεργασία τους με άλλες κρατικές αρχές για τη δημιουργία ενός ανταγωνιστικού περιβάλλοντος χωρίς στρεβλώσεις.","The aim of this thesis is to investigate the impact of COVID-19 on competition law enforcement and analyze the responses of competition law authorities to the emergency situation that has arisen. The main focus will be on cooperation between companies, the abusive excessive pricing, the merger control, the screening of foreign direct investments, the control of state aids and the advocacy function. Companies should be aware that the competition law authorities will not allow crisis to be used as a cover to violate competition law cartelizing and abusing their dominant position, and that competition law enforcement remains strong even in these difficult times. Of course, they have made the necessary adjustments so that competition law helps to mitigate the effects of the pandemic and does not prevent the economic recovery in the long run. First of all, related to cooperation between undertakings, it should be emphasized that Article 101 par. 1 and par. 3 TFEU will continue to apply, as in force. However, due to emergency conditions, companies may need to cooperate in order to address or mitigate the effects of the crisis to protect the public interest. At the same time, in order to increase legal certainty, the Commission can provide to companies, after request, ad hoc comfort letters. But, we can’t expect the same lenient position to crisis cartels, unless they are exceptional cases and the string conditions are met. At this time, competition law authorities deal with another major antitrust issue, such as overcharging and consumer’s exploitation for the products that are directly related to the treatment of Covid-19. It is suggested using Article 102(a) TFEU (and/ or its national equivalents), that prohibits the abuse of a dominant position through excessive pricing, and to companies that have gained temporary market power due to pandemic, with the necessary changes in assessing the dominant position. On the other hand, in jurisdictions that the excessive pricing is not prosecuted under competition law, such as in USA, Canada and Australia, the price-gouging law is used. Although, if anyone of the above mentioned tools are effective, governments regulate prices to address the short-term failure of markets to offer a sufficient quantity of products at competitive prices. But this is a choice with many risks, because it is a strong intervention on the market. In addition, related to the merger control, the competition law authorities have made some procedural changes due to the circumstances, without remove the notification and standstill obligation. Only in extremely urgent cases, the companies can request a waiver of the standstill obligation. On the contrary, the competition law authorities have not changed the legal standard for the substantial review of mergers. However, when they analyze the long-term effects of a merger on competition, they have to consider the current large economic uncertainty and that markets are changing rapidly. Despite the political pressures, the competition law authorities must refrain from public interest and industrial policy considerations that have an objective to create european champions, because they maybe have a negative impact on consumer welfare. Moreover, when the competition law authorities assess the conditions of failing firm defence, their control should be the same, regardless of the prevailing financial situation, and not lenient due to the economic downturn. In case of competition concerns arise, competition law authorities recommend the use of structural and/or behavioral remedies, which will be even more difficult to designed and enforced during the pandemic. Furthermore, related to the control of state aid, the governments should provide financial support to the companies that are facing financial problems due to the pandemic and were creditworthy before the outbreak of the disease, and not to companies that were already in financial distress. At the same time, special provisions for the entry, remuneration and exit of the states from the equity of the companies that are recapitalized with state capitals and are lent on favorable terms, and provisions for their governance have adopted in order these companies do not be \"nationalized\" and the fair competition will maintain in the internal market. Finally, the advocacy function of competition law authorities will play a very important role providing guidelines on government procurement procedures that can be used to purchase the necessary goods and services that related to pandemic COVID-19, and during the adoption of emergency measures, and cooperating with other government authorities to create a competitive environment without distortions."],"dc:identifier":["uoadl:2932914","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2932914"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Η Επίδραση της Covid-19 στο Δίκαιο του Ανταγωνισμού"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:41:47Z"}