{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2933468"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2933468","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΤΗΣ ΟΓΚΟΓΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΑΝΟΣΟΡΥΘΜΙΣΗΣ:ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ AL ΑΜΥΛΟΕΙΔΩΣΗΣ","abstract":"Η πρωτοπαθής συστηματική αμυλοείδωση εξ ελαφρών αλυσίδων (AL) χαρακτηρίζεται από την παραγωγή μονοκλωνικών αλυσίδων με διαμόρφωση β φύλλου (FLC), από έναν κακοήθη πλασματοκυτταρικό κλώνο στο μυελό των οστών. Τα αδιάλυτα ινίδια αμυλοειδούς εναποτίθενται εξωκυτταρίως σε ιστούς, προκαλώντας σταδιακά σοβαρή δυσλειτουργία των οργάνων-στόχων (νεφροί, καρδιά, ήπαρ, ΠΝΣ) (Dittrich et al., 2017). Νεότερες θεραπείες, όπως το αντι-CD38 μονοκλωνικό αντίσωμα Δαρατουμουμάμπη (Daratumumab), φαίνεται πως μπορούν να επιτύχουν βαθύτερες αιματολογικές αποκρίσεις σε ασθενείς με πρωτοπαθή συστηματική (AL) αμυλοείδωση (Sanchorawala et al., 2018). Τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να αναδεικνύεται η αξία της ελάχιστης υπολειμματικής νόσου (ΕΥΝ) ως προγνωστικός δείκτης στην αιματολογική και οργανική απόκριση στην AL αμυλοείδωση μέσα από δεδομένα που συσχετίζουν την επίτευξη απουσίας της με βελτιωμένα ποσοστά καρδιακής απόκρισης και παρατεταμένο διάστημα ελεύθερο νόσου (progression free survival, PFS) ακόμα και σε σύντομο χρονικό διάστημα παρακολούθησης (Sidana et al., 2020). Ωστόσο, υπάρχει ανάγκη ανάπτυξης βιοδεικτών για την εκτίμηση της ΕΥΝ, καθώς επιβαρύνει τη λειτουργία οργάνων όπως η καρδιά και οι νεφροί, ακόμα και σε ασθενείς σε πλήρη ύφεση. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η ανάλυση του μικροπεριβάλλοντος του μυελού των οστών (ΜΟ) ασθενών με AL αμυλοείδωση σε σχέση με τη χορήγηση Δαρατουμουμάμπης, καθώς και την παρουσία ή απουσία ΕΥΝ. Για το σκοπό αυτό, δείγματα ΜΟ από 25 ασθενείς με AL αμυλοείδωση ελήφθησαν κατά τη διάγνωση, μετά την ολοκλήρωση θεραπείας πρώτης γραμμής και μετά από θεραπεία εδραίωσης με Δαρατουμουμάμπη. Τα δείγματα αναλύθηκαν με κυτταρομετρία ροής νέας γενιάς, πραγματοποιώντας ανοσοφαινοτυπική αξιολόγηση των επιφανειακών δεικτών CD19, CD27, CD38, CD45, CD56, CD81, CD117, CD138 και των ενδοκυττάριων κ και λ αλυσίδων ως προς την ανίχνευση της ΕΥΝ, σύμφωνα με τις οδηγίες του EuroFlow, ενώ παράλληλα ταυτοποιήθηκαν και ποσοτικοποιήθηκαν 17 αιμοποιητικοί πληθυσμοί στο ΜΟ. Η χορήγηση Δαρατουμουμάμπης αύξησε τα ποσοστά ερυθροβλαστών, Τ, CD27+ NK & NKT λεμφοκυττάρων, πρόδρομων Β λεμφοκυττάρων, και μαστοκυττάρων, ενώ μείωσε το ποσοστό των παρθένων Β λεμφοκυττάρων στους ασθενείς που παρέμειναν ΕΥΝ+ μετά τη χορήγηση του φαρμάκου. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι παρατηρήθηκε αυξητική τάση του ποσοστού των ερυθροβλαστών στους ασθενείς που παρέμειναν ΕYN+ σε σύγκριση με τους ΕΥΝ- μετά τη λήψη Δαρατουμουμάμπης. Ωστόσο, η παρουσία/απουσία ΕΥΝ δεν φάνηκε να επιδρά στο μικροπεριβάλλον του ΜΟ, πιθανότατα λόγω του μικρού αριθμού ΕΥΝ- δειγμάτων. Συμπερασματικά, αποδείχθηκε ότι η μέθοδος του EuroFlow για την ανίχνευση της ΕΥΝ στην AL αμυλοείδωση επιτρέπει την ταυτοποίηση και ποσοτικοποίηση 17 πληθυσμών του ΜΟ. Παράλληλα η χορήγηση Δαρατουμουμάμπης μειώνει σημαντικά το φορτίο της νόσου στην AL αμυλοείδωση και επιδρά ριζικά στο μικροπεριβάλλον του ΜΟ. Το γεγονός αυτό διαπιστώνεται λόγω των αλλαγών που παρατηρήθηκαν στη σύσταση του κλωνικού πληθυσμού και στον ανοσοφαινότυπο των κλωνικών κυττάρων, αλλά και στη στατιστικά σημαντική αύξηση των ερυθροβλαστών.","abstract_html":"Η πρωτοπαθής συστηματική αμυλοείδωση εξ ελαφρών αλυσίδων (AL) χαρακτηρίζεται από την παραγωγή μονοκλωνικών αλυσίδων με διαμόρφωση β φύλλου (FLC), από έναν κακοήθη πλασματοκυτταρικό κλώνο στο μυελό των οστών. Τα αδιάλυτα ινίδια αμυλοειδούς εναποτίθενται εξωκυτταρίως σε ιστούς, προκαλώντας σταδιακά σοβαρή δυσλειτουργία των οργάνων-στόχων (νεφροί, καρδιά, ήπαρ, ΠΝΣ) (Dittrich et al., 2017). Νεότερες θεραπείες, όπως το αντι-CD38 μονοκλωνικό αντίσωμα Δαρατουμουμάμπη (Daratumumab), φαίνεται πως μπορούν να επιτύχουν βαθύτερες αιματολογικές αποκρίσεις σε ασθενείς με πρωτοπαθή συστηματική (AL) αμυλοείδωση (Sanchorawala et al., 2018). Τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να αναδεικνύεται η αξία της ελάχιστης υπολειμματικής νόσου (ΕΥΝ) ως προγνωστικός δείκτης στην αιματολογική και οργανική απόκριση στην AL αμυλοείδωση μέσα από δεδομένα που συσχετίζουν την επίτευξη απουσίας της με βελτιωμένα ποσοστά καρδιακής απόκρισης και παρατεταμένο διάστημα ελεύθερο νόσου (progression free survival, PFS) ακόμα και σε σύντομο χρονικό διάστημα παρακολούθησης (Sidana et al., 2020). Ωστόσο, υπάρχει ανάγκη ανάπτυξης βιοδεικτών για την εκτίμηση της ΕΥΝ, καθώς επιβαρύνει τη λειτουργία οργάνων όπως η καρδιά και οι νεφροί, ακόμα και σε ασθενείς σε πλήρη ύφεση. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η ανάλυση του μικροπεριβάλλοντος του μυελού των οστών (ΜΟ) ασθενών με AL αμυλοείδωση σε σχέση με τη χορήγηση Δαρατουμουμάμπης, καθώς και την παρουσία ή απουσία ΕΥΝ. Για το σκοπό αυτό, δείγματα ΜΟ από 25 ασθενείς με AL αμυλοείδωση ελήφθησαν κατά τη διάγνωση, μετά την ολοκλήρωση θεραπείας πρώτης γραμμής και μετά από θεραπεία εδραίωσης με Δαρατουμουμάμπη. Τα δείγματα αναλύθηκαν με κυτταρομετρία ροής νέας γενιάς, πραγματοποιώντας ανοσοφαινοτυπική αξιολόγηση των επιφανειακών δεικτών CD19, CD27, CD38, CD45, CD56, CD81, CD117, CD138 και των ενδοκυττάριων κ και λ αλυσίδων ως προς την ανίχνευση της ΕΥΝ, σύμφωνα με τις οδηγίες του EuroFlow, ενώ παράλληλα ταυτοποιήθηκαν και ποσοτικοποιήθηκαν 17 αιμοποιητικοί πληθυσμοί στο ΜΟ. Η χορήγηση Δαρατουμουμάμπης αύξησε τα ποσοστά ερυθροβλαστών, Τ, CD27+ NK &amp; NKT λεμφοκυττάρων, πρόδρομων Β λεμφοκυττάρων, και μαστοκυττάρων, ενώ μείωσε το ποσοστό των παρθένων Β λεμφοκυττάρων στους ασθενείς που παρέμειναν ΕΥΝ+ μετά τη χορήγηση του φαρμάκου. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι παρατηρήθηκε αυξητική τάση του ποσοστού των ερυθροβλαστών στους ασθενείς που παρέμειναν ΕYN+ σε σύγκριση με τους ΕΥΝ- μετά τη λήψη Δαρατουμουμάμπης. Ωστόσο, η παρουσία/απουσία ΕΥΝ δεν φάνηκε να επιδρά στο μικροπεριβάλλον του ΜΟ, πιθανότατα λόγω του μικρού αριθμού ΕΥΝ- δειγμάτων. Συμπερασματικά, αποδείχθηκε ότι η μέθοδος του EuroFlow για την ανίχνευση της ΕΥΝ στην AL αμυλοείδωση επιτρέπει την ταυτοποίηση και ποσοτικοποίηση 17 πληθυσμών του ΜΟ. Παράλληλα η χορήγηση Δαρατουμουμάμπης μειώνει σημαντικά το φορτίο της νόσου στην AL αμυλοείδωση και επιδρά ριζικά στο μικροπεριβάλλον του ΜΟ. Το γεγονός αυτό διαπιστώνεται λόγω των αλλαγών που παρατηρήθηκαν στη σύσταση του κλωνικού πληθυσμού και στον ανοσοφαινότυπο των κλωνικών κυττάρων, αλλά και στη στατιστικά σημαντική αύξηση των ερυθροβλαστών.","abstract_has_math":false,"creators":["Αβραμοπούλου Δέσποινα","Avramopoulou Despoina"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:41:56Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2933468"],"render_values":[{"text":"uoadl:2933468","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2933468","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2933468","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2933468","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Αβραμοπούλου Δέσποινα","Avramopoulou Despoina"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2933468","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2933468"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η πρωτοπαθής συστηματική αμυλοείδωση εξ ελαφρών αλυσίδων (AL) χαρακτηρίζεται από την παραγωγή μονοκλωνικών αλυσίδων με διαμόρφωση β φύλλου (FLC), από έναν κακοήθη πλασματοκυτταρικό κλώνο στο μυελό των οστών. Τα αδιάλυτα ινίδια αμυλοειδούς εναποτίθενται εξωκυτταρίως σε ιστούς, προκαλώντας σταδιακά σοβαρή δυσλειτουργία των οργάνων-στόχων (νεφροί, καρδιά, ήπαρ, ΠΝΣ) (Dittrich et al., 2017). Νεότερες θεραπείες, όπως το αντι-CD38 μονοκλωνικό αντίσωμα Δαρατουμουμάμπη (Daratumumab), φαίνεται πως μπορούν να επιτύχουν βαθύτερες αιματολογικές αποκρίσεις σε ασθενείς με πρωτοπαθή συστηματική (AL) αμυλοείδωση (Sanchorawala et al., 2018). Τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να αναδεικνύεται η αξία της ελάχιστης υπολειμματικής νόσου (ΕΥΝ) ως προγνωστικός δείκτης στην αιματολογική και οργανική απόκριση στην AL αμυλοείδωση μέσα από δεδομένα που συσχετίζουν την επίτευξη απουσίας της με βελτιωμένα ποσοστά καρδιακής απόκρισης και παρατεταμένο διάστημα ελεύθερο νόσου (progression free survival, PFS) ακόμα και σε σύντομο χρονικό διάστημα παρακολούθησης (Sidana et al., 2020). Ωστόσο, υπάρχει ανάγκη ανάπτυξης βιοδεικτών για την εκτίμηση της ΕΥΝ, καθώς επιβαρύνει τη λειτουργία οργάνων όπως η καρδιά και οι νεφροί, ακόμα και σε ασθενείς σε πλήρη ύφεση. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η ανάλυση του μικροπεριβάλλοντος του μυελού των οστών (ΜΟ) ασθενών με AL αμυλοείδωση σε σχέση με τη χορήγηση Δαρατουμουμάμπης, καθώς και την παρουσία ή απουσία ΕΥΝ. Για το σκοπό αυτό, δείγματα ΜΟ από 25 ασθενείς με AL αμυλοείδωση ελήφθησαν κατά τη διάγνωση, μετά την ολοκλήρωση θεραπείας πρώτης γραμμής και μετά από θεραπεία εδραίωσης με Δαρατουμουμάμπη. Τα δείγματα αναλύθηκαν με κυτταρομετρία ροής νέας γενιάς, πραγματοποιώντας ανοσοφαινοτυπική αξιολόγηση των επιφανειακών δεικτών CD19, CD27, CD38, CD45, CD56, CD81, CD117, CD138 και των ενδοκυττάριων κ και λ αλυσίδων ως προς την ανίχνευση της ΕΥΝ, σύμφωνα με τις οδηγίες του EuroFlow, ενώ παράλληλα ταυτοποιήθηκαν και ποσοτικοποιήθηκαν 17 αιμοποιητικοί πληθυσμοί στο ΜΟ. Η χορήγηση Δαρατουμουμάμπης αύξησε τα ποσοστά ερυθροβλαστών, Τ, CD27+ NK & NKT λεμφοκυττάρων, πρόδρομων Β λεμφοκυττάρων, και μαστοκυττάρων, ενώ μείωσε το ποσοστό των παρθένων Β λεμφοκυττάρων στους ασθενείς που παρέμειναν ΕΥΝ+ μετά τη χορήγηση του φαρμάκου. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι παρατηρήθηκε αυξητική τάση του ποσοστού των ερυθροβλαστών στους ασθενείς που παρέμειναν ΕYN+ σε σύγκριση με τους ΕΥΝ- μετά τη λήψη Δαρατουμουμάμπης. Ωστόσο, η παρουσία/απουσία ΕΥΝ δεν φάνηκε να επιδρά στο μικροπεριβάλλον του ΜΟ, πιθανότατα λόγω του μικρού αριθμού ΕΥΝ- δειγμάτων. Συμπερασματικά, αποδείχθηκε ότι η μέθοδος του EuroFlow για την ανίχνευση της ΕΥΝ στην AL αμυλοείδωση επιτρέπει την ταυτοποίηση και ποσοτικοποίηση 17 πληθυσμών του ΜΟ. Παράλληλα η χορήγηση Δαρατουμουμάμπης μειώνει σημαντικά το φορτίο της νόσου στην AL αμυλοείδωση και επιδρά ριζικά στο μικροπεριβάλλον του ΜΟ. Το γεγονός αυτό διαπιστώνεται λόγω των αλλαγών που παρατηρήθηκαν στη σύσταση του κλωνικού πληθυσμού και στον ανοσοφαινότυπο των κλωνικών κυττάρων, αλλά και στη στατιστικά σημαντική αύξηση των ερυθροβλαστών.","Immunoglobulin light chain amyloidosis (AL) is caused by misfolded free light chains (FLCs) which are produced by a small and usually indolent malignant plasma cell clone. The amyloid fibrils deposit in various tissues and cause severe dysfunction of multiple organs such as kidneys, heart, liver or the peripheral nervous system (Dittrich et al., 2017). Novel therapies, such as the anti-CD38 monoclonal antibody Daratumumab are able to induce deeper hematological responses in patients with primary systemic amyloidosis (Sanchorawala et al., 2018). More recently, the value of minimum residual disease (MRD) has started to emerge as a prognostic marker in hematological and organic responses to AL amyloidosis. Several data correlate MRD negativity with improved cardiac response rates and improved progression free survival (PFS) even during a short follow-up period (Sidana et al., 2020). However, there is a need to develop biomarkers to assess MRD, as it burdens the function of major organs such as the heart and kidneys, even in patients that have achieved complete remission. The purpose of this project was to analyze the bone marrow (BM) microenvironment of patients with AL amyloidosis in association with the administration of Daratumumab, and the presence or absence of MRD. For this, BM samples from 25 patients with AL amyloidosis were collected during diagnosis, after first-line therapy and after consolidation therapy with Daratumumab. The samples were analyzed with the use of New Generation Flow cytometry (NGF) in order to perform an immunophenotypic assessment of the surface markers CD19, CD27, CD38, CD45, CD56, CD81, CD117, CD138 and intracellular κ and λ chains for the detection of MRD, based on the EuroFlow guidelines. At the same time we performed the identification and quantification of 17 BM haematopoietic populations. Daratumumab increased the rates of erythroblasts, T, CD27+ NK & NKT lymphocytes, B cell precursors, and mast cells, while it reduced the percentage of naive B lymphocytes in patients who remained MRD+ after administration of Daratumumab. Interestingly, there was an increasing trend in the rate of erythroblasts in patients who remained MRD+ compared to MRD- patients after therapy with Daratumumab. However, the presence/absence of MRD did not appear to affect the microenvironment of the BM, probably due to the low number of MRD- samples. In conclusion, we show that the EuroFlow method for the detection of MRD in AL amyloidosis permits the identification and quantification of 17 BM populations. At the same time, administration of Daratumumab significantly reduces the burden of disease in AL amyloidosis. Finally, we observed changes in the composition of the clonal population and the immunophenotype of clonal cells, and a statistically significant increase in the rate of erythroblasts, leading us to the conclusion that Daratumumab has a profound effect on the BM microenvironment."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΤΗΣ ΟΓΚΟΓΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΑΝΟΣΟΡΥΘΜΙΣΗΣ:ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ AL ΑΜΥΛΟΕΙΔΩΣΗΣ"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Αβραμοπούλου Δέσποινα","Avramopoulou Despoina"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Η πρωτοπαθής συστηματική αμυλοείδωση εξ ελαφρών αλυσίδων (AL) χαρακτηρίζεται από την παραγωγή μονοκλωνικών αλυσίδων με διαμόρφωση β φύλλου (FLC), από έναν κακοήθη πλασματοκυτταρικό κλώνο στο μυελό των οστών. Τα αδιάλυτα ινίδια αμυλοειδούς εναποτίθενται εξωκυτταρίως σε ιστούς, προκαλώντας σταδιακά σοβαρή δυσλειτουργία των οργάνων-στόχων (νεφροί, καρδιά, ήπαρ, ΠΝΣ) (Dittrich et al., 2017). Νεότερες θεραπείες, όπως το αντι-CD38 μονοκλωνικό αντίσωμα Δαρατουμουμάμπη (Daratumumab), φαίνεται πως μπορούν να επιτύχουν βαθύτερες αιματολογικές αποκρίσεις σε ασθενείς με πρωτοπαθή συστηματική (AL) αμυλοείδωση (Sanchorawala et al., 2018). Τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να αναδεικνύεται η αξία της ελάχιστης υπολειμματικής νόσου (ΕΥΝ) ως προγνωστικός δείκτης στην αιματολογική και οργανική απόκριση στην AL αμυλοείδωση μέσα από δεδομένα που συσχετίζουν την επίτευξη απουσίας της με βελτιωμένα ποσοστά καρδιακής απόκρισης και παρατεταμένο διάστημα ελεύθερο νόσου (progression free survival, PFS) ακόμα και σε σύντομο χρονικό διάστημα παρακολούθησης (Sidana et al., 2020). Ωστόσο, υπάρχει ανάγκη ανάπτυξης βιοδεικτών για την εκτίμηση της ΕΥΝ, καθώς επιβαρύνει τη λειτουργία οργάνων όπως η καρδιά και οι νεφροί, ακόμα και σε ασθενείς σε πλήρη ύφεση. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η ανάλυση του μικροπεριβάλλοντος του μυελού των οστών (ΜΟ) ασθενών με AL αμυλοείδωση σε σχέση με τη χορήγηση Δαρατουμουμάμπης, καθώς και την παρουσία ή απουσία ΕΥΝ. Για το σκοπό αυτό, δείγματα ΜΟ από 25 ασθενείς με AL αμυλοείδωση ελήφθησαν κατά τη διάγνωση, μετά την ολοκλήρωση θεραπείας πρώτης γραμμής και μετά από θεραπεία εδραίωσης με Δαρατουμουμάμπη. Τα δείγματα αναλύθηκαν με κυτταρομετρία ροής νέας γενιάς, πραγματοποιώντας ανοσοφαινοτυπική αξιολόγηση των επιφανειακών δεικτών CD19, CD27, CD38, CD45, CD56, CD81, CD117, CD138 και των ενδοκυττάριων κ και λ αλυσίδων ως προς την ανίχνευση της ΕΥΝ, σύμφωνα με τις οδηγίες του EuroFlow, ενώ παράλληλα ταυτοποιήθηκαν και ποσοτικοποιήθηκαν 17 αιμοποιητικοί πληθυσμοί στο ΜΟ. Η χορήγηση Δαρατουμουμάμπης αύξησε τα ποσοστά ερυθροβλαστών, Τ, CD27+ NK & NKT λεμφοκυττάρων, πρόδρομων Β λεμφοκυττάρων, και μαστοκυττάρων, ενώ μείωσε το ποσοστό των παρθένων Β λεμφοκυττάρων στους ασθενείς που παρέμειναν ΕΥΝ+ μετά τη χορήγηση του φαρμάκου. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι παρατηρήθηκε αυξητική τάση του ποσοστού των ερυθροβλαστών στους ασθενείς που παρέμειναν ΕYN+ σε σύγκριση με τους ΕΥΝ- μετά τη λήψη Δαρατουμουμάμπης. Ωστόσο, η παρουσία/απουσία ΕΥΝ δεν φάνηκε να επιδρά στο μικροπεριβάλλον του ΜΟ, πιθανότατα λόγω του μικρού αριθμού ΕΥΝ- δειγμάτων. Συμπερασματικά, αποδείχθηκε ότι η μέθοδος του EuroFlow για την ανίχνευση της ΕΥΝ στην AL αμυλοείδωση επιτρέπει την ταυτοποίηση και ποσοτικοποίηση 17 πληθυσμών του ΜΟ. Παράλληλα η χορήγηση Δαρατουμουμάμπης μειώνει σημαντικά το φορτίο της νόσου στην AL αμυλοείδωση και επιδρά ριζικά στο μικροπεριβάλλον του ΜΟ. Το γεγονός αυτό διαπιστώνεται λόγω των αλλαγών που παρατηρήθηκαν στη σύσταση του κλωνικού πληθυσμού και στον ανοσοφαινότυπο των κλωνικών κυττάρων, αλλά και στη στατιστικά σημαντική αύξηση των ερυθροβλαστών.","Immunoglobulin light chain amyloidosis (AL) is caused by misfolded free light chains (FLCs) which are produced by a small and usually indolent malignant plasma cell clone. The amyloid fibrils deposit in various tissues and cause severe dysfunction of multiple organs such as kidneys, heart, liver or the peripheral nervous system (Dittrich et al., 2017). Novel therapies, such as the anti-CD38 monoclonal antibody Daratumumab are able to induce deeper hematological responses in patients with primary systemic amyloidosis (Sanchorawala et al., 2018). More recently, the value of minimum residual disease (MRD) has started to emerge as a prognostic marker in hematological and organic responses to AL amyloidosis. Several data correlate MRD negativity with improved cardiac response rates and improved progression free survival (PFS) even during a short follow-up period (Sidana et al., 2020). However, there is a need to develop biomarkers to assess MRD, as it burdens the function of major organs such as the heart and kidneys, even in patients that have achieved complete remission. The purpose of this project was to analyze the bone marrow (BM) microenvironment of patients with AL amyloidosis in association with the administration of Daratumumab, and the presence or absence of MRD. For this, BM samples from 25 patients with AL amyloidosis were collected during diagnosis, after first-line therapy and after consolidation therapy with Daratumumab. The samples were analyzed with the use of New Generation Flow cytometry (NGF) in order to perform an immunophenotypic assessment of the surface markers CD19, CD27, CD38, CD45, CD56, CD81, CD117, CD138 and intracellular κ and λ chains for the detection of MRD, based on the EuroFlow guidelines. At the same time we performed the identification and quantification of 17 BM haematopoietic populations. Daratumumab increased the rates of erythroblasts, T, CD27+ NK & NKT lymphocytes, B cell precursors, and mast cells, while it reduced the percentage of naive B lymphocytes in patients who remained MRD+ after administration of Daratumumab. Interestingly, there was an increasing trend in the rate of erythroblasts in patients who remained MRD+ compared to MRD- patients after therapy with Daratumumab. However, the presence/absence of MRD did not appear to affect the microenvironment of the BM, probably due to the low number of MRD- samples. In conclusion, we show that the EuroFlow method for the detection of MRD in AL amyloidosis permits the identification and quantification of 17 BM populations. At the same time, administration of Daratumumab significantly reduces the burden of disease in AL amyloidosis. Finally, we observed changes in the composition of the clonal population and the immunophenotype of clonal cells, and a statistically significant increase in the rate of erythroblasts, leading us to the conclusion that Daratumumab has a profound effect on the BM microenvironment."],"dc:identifier":["uoadl:2933468","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2933468"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΤΗΣ ΟΓΚΟΓΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΑΝΟΣΟΡΥΘΜΙΣΗΣ:ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ AL ΑΜΥΛΟΕΙΔΩΣΗΣ"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:41:56Z"}