{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2933826"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2933826","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"«Μελέτη μηχανισμών ανασυνδιαστικής επιδιόρθωσης των τελομερών στην νεοπλασία»","abstract":"Τα τελομερή είναι ειδικές νουκλεοπρωτεϊνικές δομές εντοπισμένες στα άκρα των ευκαρυωτικών χρωμοσωμάτων. Ο κύριος ρόλος των τελομερών έγκειται στο να διατηρούν την ακεραιότητα του γονιδιώματος προστατεύοντας το από αποικοδόμηση, ή μεταλλαξιγόνο ανασυνδυασμό γιατί παρεμποδίζουν τα άκρα των γραμμικών χρωμοσωμάτων να αναγνωριστούν από τους επιδιορθωτικούς μηχανισμούς του κυττάρου ως δίκλωνα ρήγματα DNA. Κατά τη βρεφική ηλικία τα τελομερή των περισσότερων σωματικών κυττάρων του ανθρώπου έχουν μήκος 15-20 κιλοβάσεις και μικραίνουν σταδιακά κατά την διάρκεια της ζωής (Shay & Wright, 2007). Μέσω προοδευτικής μείωσης, το μήκος των τελομερών φτάνει σ’ ένα κρίσιμο μέγεθος, στο οποίο ενεργοποιούνται μηχανισμοί επιδιόρθωσης του DNA που οδηγούν το κύτταρο σε γήρανση ή απόπτωση, με σκοπό την αποφυγή χρωμοσωμικών αναδιατάξεων (Ennour-Idrissietal, 2017). Η ιδιότητα ανεξέλεγκτου πολλαπλασιασμού είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα των καρκινικών κυττάρων. Ο συνεχής κυτταρικός πολλαπλασιασμός στη νεοπλασία συντηρείται από τη δράση της τελομεράσης, η οποία ως ανάστροφη μεταγραφάση έχει την ιδιότητα να επιμηκύνει τα τελομερή. Η τελομεράση δεν αποτελεί το μοναδικό μηχανισμό επιμήκυνσης των τελομερών. Έχει δειχθεί ότι 10-15% ανθρώπινων κακοηθειών και αθάνατων κυτταρικών σειρών, δεν παρουσιάζουν ενεργότητα τελομεράσης, αλλά επιτυγχάνουν να διατηρούν το μήκος των τελομερών τους μέσω του Εναλλακτικού Μηχανισμού Επιμήκυνσης Τελομερών – Alternative lengthening of Telomeres, ALT (Bryan & Reddel, 1997). Ο ALT μηχανισμός, έχει συνδεθεί με υψηλά επίπεδα τελομερικής δυσλειτουργίας και αυξημένης χρωμοσωμικής αστάθειας, σε σχέση με καρκινικά κύτταρα που φέρουν ενεργή τελομεράση (Sakellariou et al, 2013). Η τελομερική δυσλειτουργία, ενεργοποιεί μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA οι οποίοι είναι συχνά επιδεκτικοί σε λάθη. Για να διατηρήσουν την ακεραιότητα τους τα τελομερή αλληλεπιδρούν με πρωτεΐνες που εμπλέκονται στην επιδιόρθωση δίκλωνων θραύσεων του DNA (Double-Strand Breaks, DSB). Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως στόχο: α) τη διερεύνηση του ρόλου της EXD2 (Exonuclease 3'-5' domain-containing protein μιας νέο-χαρακτηρισμένης πρωτεΐνης με ενεργότητα νουκλεάσης, στην επιδιόρθωση του γονιδιώματος για την οποία τα μέχρι τώρα δεδομένα υποστηρίζουν ότι λειτουργεί συνεργατικά με το σύμπλοκο MRN, σε κύτταρα που ακολουθούν τον ALT μηχανισμό και β) τον πιθανό ρόλο της EXD2 στον εναλλακτικό μηχανισμό επιμήκυνσης των τελομερών. Το βασικότερο συμπέρασμα της παρούσας εργασίας ήταν, ότι η EXD2 εντοπίζεται στα τελομερή και συμμετέχει στον ALT μηχανισμό.","abstract_html":"Τα τελομερή είναι ειδικές νουκλεοπρωτεϊνικές δομές εντοπισμένες στα άκρα των ευκαρυωτικών χρωμοσωμάτων. Ο κύριος ρόλος των τελομερών έγκειται στο να διατηρούν την ακεραιότητα του γονιδιώματος προστατεύοντας το από αποικοδόμηση, ή μεταλλαξιγόνο ανασυνδυασμό γιατί παρεμποδίζουν τα άκρα των γραμμικών χρωμοσωμάτων να αναγνωριστούν από τους επιδιορθωτικούς μηχανισμούς του κυττάρου ως δίκλωνα ρήγματα DNA. Κατά τη βρεφική ηλικία τα τελομερή των περισσότερων σωματικών κυττάρων του ανθρώπου έχουν μήκος 15-20 κιλοβάσεις και μικραίνουν σταδιακά κατά την διάρκεια της ζωής (Shay &amp; Wright, 2007). Μέσω προοδευτικής μείωσης, το μήκος των τελομερών φτάνει σ’ ένα κρίσιμο μέγεθος, στο οποίο ενεργοποιούνται μηχανισμοί επιδιόρθωσης του DNA που οδηγούν το κύτταρο σε γήρανση ή απόπτωση, με σκοπό την αποφυγή χρωμοσωμικών αναδιατάξεων (Ennour-Idrissietal, 2017). Η ιδιότητα ανεξέλεγκτου πολλαπλασιασμού είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα των καρκινικών κυττάρων. Ο συνεχής κυτταρικός πολλαπλασιασμός στη νεοπλασία συντηρείται από τη δράση της τελομεράσης, η οποία ως ανάστροφη μεταγραφάση έχει την ιδιότητα να επιμηκύνει τα τελομερή. Η τελομεράση δεν αποτελεί το μοναδικό μηχανισμό επιμήκυνσης των τελομερών. Έχει δειχθεί ότι 10-15% ανθρώπινων κακοηθειών και αθάνατων κυτταρικών σειρών, δεν παρουσιάζουν ενεργότητα τελομεράσης, αλλά επιτυγχάνουν να διατηρούν το μήκος των τελομερών τους μέσω του Εναλλακτικού Μηχανισμού Επιμήκυνσης Τελομερών – Alternative lengthening of Telomeres, ALT (Bryan &amp; Reddel, 1997). Ο ALT μηχανισμός, έχει συνδεθεί με υψηλά επίπεδα τελομερικής δυσλειτουργίας και αυξημένης χρωμοσωμικής αστάθειας, σε σχέση με καρκινικά κύτταρα που φέρουν ενεργή τελομεράση (Sakellariou et al, 2013). Η τελομερική δυσλειτουργία, ενεργοποιεί μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA οι οποίοι είναι συχνά επιδεκτικοί σε λάθη. Για να διατηρήσουν την ακεραιότητα τους τα τελομερή αλληλεπιδρούν με πρωτεΐνες που εμπλέκονται στην επιδιόρθωση δίκλωνων θραύσεων του DNA (Double-Strand Breaks, DSB). Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως στόχο: α) τη διερεύνηση του ρόλου της EXD2 (Exonuclease 3&#x27;-5&#x27; domain-containing protein μιας νέο-χαρακτηρισμένης πρωτεΐνης με ενεργότητα νουκλεάσης, στην επιδιόρθωση του γονιδιώματος για την οποία τα μέχρι τώρα δεδομένα υποστηρίζουν ότι λειτουργεί συνεργατικά με το σύμπλοκο MRN, σε κύτταρα που ακολουθούν τον ALT μηχανισμό και β) τον πιθανό ρόλο της EXD2 στον εναλλακτικό μηχανισμό επιμήκυνσης των τελομερών. Το βασικότερο συμπέρασμα της παρούσας εργασίας ήταν, ότι η EXD2 εντοπίζεται στα τελομερή και συμμετέχει στον ALT μηχανισμό.","abstract_has_math":false,"creators":["Αραβίδου Ταμάρα","Aravidou Tamara"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:41:56Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2933826"],"render_values":[{"text":"uoadl:2933826","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2933826","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2933826","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2933826","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Αραβίδου Ταμάρα","Aravidou Tamara"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2933826","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2933826"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Τα τελομερή είναι ειδικές νουκλεοπρωτεϊνικές δομές εντοπισμένες στα άκρα των ευκαρυωτικών χρωμοσωμάτων. Ο κύριος ρόλος των τελομερών έγκειται στο να διατηρούν την ακεραιότητα του γονιδιώματος προστατεύοντας το από αποικοδόμηση, ή μεταλλαξιγόνο ανασυνδυασμό γιατί παρεμποδίζουν τα άκρα των γραμμικών χρωμοσωμάτων να αναγνωριστούν από τους επιδιορθωτικούς μηχανισμούς του κυττάρου ως δίκλωνα ρήγματα DNA. Κατά τη βρεφική ηλικία τα τελομερή των περισσότερων σωματικών κυττάρων του ανθρώπου έχουν μήκος 15-20 κιλοβάσεις και μικραίνουν σταδιακά κατά την διάρκεια της ζωής (Shay & Wright, 2007). Μέσω προοδευτικής μείωσης, το μήκος των τελομερών φτάνει σ’ ένα κρίσιμο μέγεθος, στο οποίο ενεργοποιούνται μηχανισμοί επιδιόρθωσης του DNA που οδηγούν το κύτταρο σε γήρανση ή απόπτωση, με σκοπό την αποφυγή χρωμοσωμικών αναδιατάξεων (Ennour-Idrissietal, 2017). Η ιδιότητα ανεξέλεγκτου πολλαπλασιασμού είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα των καρκινικών κυττάρων. Ο συνεχής κυτταρικός πολλαπλασιασμός στη νεοπλασία συντηρείται από τη δράση της τελομεράσης, η οποία ως ανάστροφη μεταγραφάση έχει την ιδιότητα να επιμηκύνει τα τελομερή. Η τελομεράση δεν αποτελεί το μοναδικό μηχανισμό επιμήκυνσης των τελομερών. Έχει δειχθεί ότι 10-15% ανθρώπινων κακοηθειών και αθάνατων κυτταρικών σειρών, δεν παρουσιάζουν ενεργότητα τελομεράσης, αλλά επιτυγχάνουν να διατηρούν το μήκος των τελομερών τους μέσω του Εναλλακτικού Μηχανισμού Επιμήκυνσης Τελομερών – Alternative lengthening of Telomeres, ALT (Bryan & Reddel, 1997). Ο ALT μηχανισμός, έχει συνδεθεί με υψηλά επίπεδα τελομερικής δυσλειτουργίας και αυξημένης χρωμοσωμικής αστάθειας, σε σχέση με καρκινικά κύτταρα που φέρουν ενεργή τελομεράση (Sakellariou et al, 2013). Η τελομερική δυσλειτουργία, ενεργοποιεί μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA οι οποίοι είναι συχνά επιδεκτικοί σε λάθη. Για να διατηρήσουν την ακεραιότητα τους τα τελομερή αλληλεπιδρούν με πρωτεΐνες που εμπλέκονται στην επιδιόρθωση δίκλωνων θραύσεων του DNA (Double-Strand Breaks, DSB). Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως στόχο: α) τη διερεύνηση του ρόλου της EXD2 (Exonuclease 3'-5' domain-containing protein μιας νέο-χαρακτηρισμένης πρωτεΐνης με ενεργότητα νουκλεάσης, στην επιδιόρθωση του γονιδιώματος για την οποία τα μέχρι τώρα δεδομένα υποστηρίζουν ότι λειτουργεί συνεργατικά με το σύμπλοκο MRN, σε κύτταρα που ακολουθούν τον ALT μηχανισμό και β) τον πιθανό ρόλο της EXD2 στον εναλλακτικό μηχανισμό επιμήκυνσης των τελομερών. Το βασικότερο συμπέρασμα της παρούσας εργασίας ήταν, ότι η EXD2 εντοπίζεται στα τελομερή και συμμετέχει στον ALT μηχανισμό.","Telomeres are specialized nucleoprotein structures located at the ends of eukaryotic chromosomes. The main role of telomeres is to maintain the integrity of chromosomes, protecting them from degradation or illegitimate recombination. Telomeres prevent the ends of linear chromosomes from being recognized by DNA repair mechanisms as DNA damage. During infancy, telomeres of most human somatic cells are 15-20 kilobases long and gradually shrink throughout life (Shay & Wright, 2007). Through gradual reduction, telomere lengths reach a critical size, in which DNA repair mechanisms are activated while cellular senescence or apoptosis act as biological barriers to carcinogenesis (Ennour-Idrissietal, 2017). The property of uncontrolled continuous proliferation is a characteristic feature of cancer cells. In most mammalian tumors this ability is conferred by the activation of, telomerase, which has the property to synthesize telomeres. Telomerase is not the only mechanism of telomere elongation in cancer. A percentage of malignancies of the order of 10-15% and immortalized cell lines, do not show telomerase activity, but manage to maintain the length of their telomeres through the Alternative Lengthening of Telomeres, ALT (Bryan & Reddel, 1997). The ALT pathway is characterized by elevated telomere dysfunction and increased chromosomal instability, as compared to neoplasms with active telomerase (Sakellariou et al, 2013), Telomeric dysfunction activates at chromosome termini a battery of DNA repair machineries. Hence, the ALT telomeres interact frequently with proteins implicated in repairing double-stranded DNA fragments (Double-Strand Breaks, DSB). The present dissertation aims to: a) investigate the DNA repair role of the newly characterized nuclease EXD2 (Exonuclease 3'-5 'domain-containing protein 2), known to work collaboratively with the MRN complex, in cells following the ALT pathway and b) to unravel a role of EXD2 in the alternative telomere elongation pathway. The main conclusions of the present work are that EXD2 is localized at human telomeres and participates in the ALT machinery."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["«Μελέτη μηχανισμών ανασυνδιαστικής επιδιόρθωσης των τελομερών στην νεοπλασία»"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Αραβίδου Ταμάρα","Aravidou Tamara"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Τα τελομερή είναι ειδικές νουκλεοπρωτεϊνικές δομές εντοπισμένες στα άκρα των ευκαρυωτικών χρωμοσωμάτων. Ο κύριος ρόλος των τελομερών έγκειται στο να διατηρούν την ακεραιότητα του γονιδιώματος προστατεύοντας το από αποικοδόμηση, ή μεταλλαξιγόνο ανασυνδυασμό γιατί παρεμποδίζουν τα άκρα των γραμμικών χρωμοσωμάτων να αναγνωριστούν από τους επιδιορθωτικούς μηχανισμούς του κυττάρου ως δίκλωνα ρήγματα DNA. Κατά τη βρεφική ηλικία τα τελομερή των περισσότερων σωματικών κυττάρων του ανθρώπου έχουν μήκος 15-20 κιλοβάσεις και μικραίνουν σταδιακά κατά την διάρκεια της ζωής (Shay & Wright, 2007). Μέσω προοδευτικής μείωσης, το μήκος των τελομερών φτάνει σ’ ένα κρίσιμο μέγεθος, στο οποίο ενεργοποιούνται μηχανισμοί επιδιόρθωσης του DNA που οδηγούν το κύτταρο σε γήρανση ή απόπτωση, με σκοπό την αποφυγή χρωμοσωμικών αναδιατάξεων (Ennour-Idrissietal, 2017). Η ιδιότητα ανεξέλεγκτου πολλαπλασιασμού είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα των καρκινικών κυττάρων. Ο συνεχής κυτταρικός πολλαπλασιασμός στη νεοπλασία συντηρείται από τη δράση της τελομεράσης, η οποία ως ανάστροφη μεταγραφάση έχει την ιδιότητα να επιμηκύνει τα τελομερή. Η τελομεράση δεν αποτελεί το μοναδικό μηχανισμό επιμήκυνσης των τελομερών. Έχει δειχθεί ότι 10-15% ανθρώπινων κακοηθειών και αθάνατων κυτταρικών σειρών, δεν παρουσιάζουν ενεργότητα τελομεράσης, αλλά επιτυγχάνουν να διατηρούν το μήκος των τελομερών τους μέσω του Εναλλακτικού Μηχανισμού Επιμήκυνσης Τελομερών – Alternative lengthening of Telomeres, ALT (Bryan & Reddel, 1997). Ο ALT μηχανισμός, έχει συνδεθεί με υψηλά επίπεδα τελομερικής δυσλειτουργίας και αυξημένης χρωμοσωμικής αστάθειας, σε σχέση με καρκινικά κύτταρα που φέρουν ενεργή τελομεράση (Sakellariou et al, 2013). Η τελομερική δυσλειτουργία, ενεργοποιεί μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA οι οποίοι είναι συχνά επιδεκτικοί σε λάθη. Για να διατηρήσουν την ακεραιότητα τους τα τελομερή αλληλεπιδρούν με πρωτεΐνες που εμπλέκονται στην επιδιόρθωση δίκλωνων θραύσεων του DNA (Double-Strand Breaks, DSB). Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως στόχο: α) τη διερεύνηση του ρόλου της EXD2 (Exonuclease 3'-5' domain-containing protein μιας νέο-χαρακτηρισμένης πρωτεΐνης με ενεργότητα νουκλεάσης, στην επιδιόρθωση του γονιδιώματος για την οποία τα μέχρι τώρα δεδομένα υποστηρίζουν ότι λειτουργεί συνεργατικά με το σύμπλοκο MRN, σε κύτταρα που ακολουθούν τον ALT μηχανισμό και β) τον πιθανό ρόλο της EXD2 στον εναλλακτικό μηχανισμό επιμήκυνσης των τελομερών. Το βασικότερο συμπέρασμα της παρούσας εργασίας ήταν, ότι η EXD2 εντοπίζεται στα τελομερή και συμμετέχει στον ALT μηχανισμό.","Telomeres are specialized nucleoprotein structures located at the ends of eukaryotic chromosomes. The main role of telomeres is to maintain the integrity of chromosomes, protecting them from degradation or illegitimate recombination. Telomeres prevent the ends of linear chromosomes from being recognized by DNA repair mechanisms as DNA damage. During infancy, telomeres of most human somatic cells are 15-20 kilobases long and gradually shrink throughout life (Shay & Wright, 2007). Through gradual reduction, telomere lengths reach a critical size, in which DNA repair mechanisms are activated while cellular senescence or apoptosis act as biological barriers to carcinogenesis (Ennour-Idrissietal, 2017). The property of uncontrolled continuous proliferation is a characteristic feature of cancer cells. In most mammalian tumors this ability is conferred by the activation of, telomerase, which has the property to synthesize telomeres. Telomerase is not the only mechanism of telomere elongation in cancer. A percentage of malignancies of the order of 10-15% and immortalized cell lines, do not show telomerase activity, but manage to maintain the length of their telomeres through the Alternative Lengthening of Telomeres, ALT (Bryan & Reddel, 1997). The ALT pathway is characterized by elevated telomere dysfunction and increased chromosomal instability, as compared to neoplasms with active telomerase (Sakellariou et al, 2013), Telomeric dysfunction activates at chromosome termini a battery of DNA repair machineries. Hence, the ALT telomeres interact frequently with proteins implicated in repairing double-stranded DNA fragments (Double-Strand Breaks, DSB). The present dissertation aims to: a) investigate the DNA repair role of the newly characterized nuclease EXD2 (Exonuclease 3'-5 'domain-containing protein 2), known to work collaboratively with the MRN complex, in cells following the ALT pathway and b) to unravel a role of EXD2 in the alternative telomere elongation pathway. The main conclusions of the present work are that EXD2 is localized at human telomeres and participates in the ALT machinery."],"dc:identifier":["uoadl:2933826","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2933826"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["«Μελέτη μηχανισμών ανασυνδιαστικής επιδιόρθωσης των τελομερών στην νεοπλασία»"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:41:56Z"}