{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2933830"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2933830","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Χρήση του θεσμού της προίκας στα κείμενα της δικανικής αττικής ρητορείας και της Νέας Κωμωδίας.","abstract":"Αντικείμενο μελέτης της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η χρήση του θεσμού της προίκας στη δικανική ρητορεία του 5ου και 4ου π.Χ. και στη Νέα Κωμωδία. Η προίκα συνιστούσε σε ηθικοκοινωνικό επίπεδο έναν πολύ σημαντικό θεσμό, καθώς εθεωρείτο από την πλειονότητα των Αθηναίων αναπόσπαστο μέρος της εγγύης και του γάμου γενικότερα. Η πλειονότητα των μελετητών έχει εξετάσει την προίκα υπό νομικό, κοινωνιολογικό και οικονομικό πρίσμα. Απουσιάζει παντελώς κάποια μελέτη που να εστιάζει στο πώς ο θεσμός της προικοδότησης χρησιμοποιείται και αξιοποιείται ρητορικά τόσο στους λόγους της δικανικής ρητορείας όσο και στις κωμωδίες του Μενάνδρου. Αυτό το βιβλιογραφικό «κενό» επιδιώκει η συγκεκριμένη διπλωματική , όσο το δυνατόν περισσότερο, να καλύψει. Η εργασία αρθρώνεται σε τέσσερα μέρη. Στο πρώτο κεφάλαιο, περιγράφονται το νομοθετικό και κοινωνικό πλαίσιο σχετικά με την προίκα, η σημασία που κατείχε στην Αθήνα της κλασικής εποχής και οι λόγοι παροχής της, ενώ, παράλληλα, μνημονεύονται και οι προβληματικές που έχουν αναπτυχθεί γύρω από την προίκα και έχουν απασχολήσει την έρευνα έως τώρα. Στο δεύτερο κεφάλαιο, εξετάζεται η ρητορική χρήση του θεσμού της προίκας στους δικανικούς λόγους του Λυσία, του Δημοσθένη και του Ισαίου. Κατά την εξέταση των αποσπασμάτων στα όποια γίνεται μνεία στην προίκα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στα επιχειρήματα (ἄτεχνοι και ἔντεχνοι πίστεις) με τα οποία κάθε φορά ο ομιλητής αναδεικνύει το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η παράμετρος της προίκας στην υπόθεσή του (εὕρεσις/inventio), στον τρόπο με τον οποίο τα εκφέρει (λέξις/elocutio) και στα μέρη του λόγου που επιλέγει να τα τοποθετήσει (τάξις/dispositio). Παράλληλα, επιχειρείται να ερμηνευτεί, όπου καταστεί αναγκαίο, η επιλογή του εκάστοτε ομιλητή να προκρίνει, να αποσιωπήσει ή να αναφερθεί εμμέσως σε κάποια πρακτική σχετική με την προίκα. Στο τρίτο κεφάλαιο, η μελέτη επικεντρώνεται σε έξι έργα του Μενάνδρου και επιχειρείται να ερμηνευθεί πώς ο Μένανδρος αποτυπώνει και χρησιμοποιεί τον θεσμό της προίκας στις κωμωδίες του. Επιπροσθέτως, στο συγκεκριμένο κεφάλαιο συνεξετάζεται τόσο σε ποιες Πράξεις του έργου ο ποιητής πραγματεύεται το συγκεκριμένο θέμα όσο και τον τρόπο με τον οποίο λεκτικά το εκφέρει. Τέλος, στο τέταρτο κεφάλαιο, διατυπώνονται τα συμπεράσματα που έχουν εξαχθεί από την μελέτη, εξετάζοντας συγκριτικά τη ρητορική χρήση της προίκας στη δικανική ρητορεία και στην κωμωδία και διάφορων παραμέτρων που σχετίζονται με αυτή, όπως το μέγεθος των προικών, η «παρουσία» του νομικού για την προίκα πλαισίου και οι κοινωνικές πρακτικές που συνδέονται με τον υπό εξέταση θεσμό. Κατά την εξαγωγή των συμπερασμάτων έχουν ληφθεί υπόψη τρεις βασικοί παράγοντες: η δικανική ρητορεία και η Νέα Κωμωδία αποτελούν δύο εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους είδη, που έχουν διαφορετική στοχοθεσία και απευθύνονται σε διαφορετικό ακροατήριο.","abstract_html":"Αντικείμενο μελέτης της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η χρήση του θεσμού της προίκας στη δικανική ρητορεία του 5ου και 4ου π.Χ. και στη Νέα Κωμωδία. Η προίκα συνιστούσε σε ηθικοκοινωνικό επίπεδο έναν πολύ σημαντικό θεσμό, καθώς εθεωρείτο από την πλειονότητα των Αθηναίων αναπόσπαστο μέρος της εγγύης και του γάμου γενικότερα. Η πλειονότητα των μελετητών έχει εξετάσει την προίκα υπό νομικό, κοινωνιολογικό και οικονομικό πρίσμα. Απουσιάζει παντελώς κάποια μελέτη που να εστιάζει στο πώς ο θεσμός της προικοδότησης χρησιμοποιείται και αξιοποιείται ρητορικά τόσο στους λόγους της δικανικής ρητορείας όσο και στις κωμωδίες του Μενάνδρου. Αυτό το βιβλιογραφικό «κενό» επιδιώκει η συγκεκριμένη διπλωματική , όσο το δυνατόν περισσότερο, να καλύψει. Η εργασία αρθρώνεται σε τέσσερα μέρη. Στο πρώτο κεφάλαιο, περιγράφονται το νομοθετικό και κοινωνικό πλαίσιο σχετικά με την προίκα, η σημασία που κατείχε στην Αθήνα της κλασικής εποχής και οι λόγοι παροχής της, ενώ, παράλληλα, μνημονεύονται και οι προβληματικές που έχουν αναπτυχθεί γύρω από την προίκα και έχουν απασχολήσει την έρευνα έως τώρα. Στο δεύτερο κεφάλαιο, εξετάζεται η ρητορική χρήση του θεσμού της προίκας στους δικανικούς λόγους του Λυσία, του Δημοσθένη και του Ισαίου. Κατά την εξέταση των αποσπασμάτων στα όποια γίνεται μνεία στην προίκα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στα επιχειρήματα (ἄτεχνοι και ἔντεχνοι πίστεις) με τα οποία κάθε φορά ο ομιλητής αναδεικνύει το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η παράμετρος της προίκας στην υπόθεσή του (εὕρεσις/inventio), στον τρόπο με τον οποίο τα εκφέρει (λέξις/elocutio) και στα μέρη του λόγου που επιλέγει να τα τοποθετήσει (τάξις/dispositio). Παράλληλα, επιχειρείται να ερμηνευτεί, όπου καταστεί αναγκαίο, η επιλογή του εκάστοτε ομιλητή να προκρίνει, να αποσιωπήσει ή να αναφερθεί εμμέσως σε κάποια πρακτική σχετική με την προίκα. Στο τρίτο κεφάλαιο, η μελέτη επικεντρώνεται σε έξι έργα του Μενάνδρου και επιχειρείται να ερμηνευθεί πώς ο Μένανδρος αποτυπώνει και χρησιμοποιεί τον θεσμό της προίκας στις κωμωδίες του. Επιπροσθέτως, στο συγκεκριμένο κεφάλαιο συνεξετάζεται τόσο σε ποιες Πράξεις του έργου ο ποιητής πραγματεύεται το συγκεκριμένο θέμα όσο και τον τρόπο με τον οποίο λεκτικά το εκφέρει. Τέλος, στο τέταρτο κεφάλαιο, διατυπώνονται τα συμπεράσματα που έχουν εξαχθεί από την μελέτη, εξετάζοντας συγκριτικά τη ρητορική χρήση της προίκας στη δικανική ρητορεία και στην κωμωδία και διάφορων παραμέτρων που σχετίζονται με αυτή, όπως το μέγεθος των προικών, η «παρουσία» του νομικού για την προίκα πλαισίου και οι κοινωνικές πρακτικές που συνδέονται με τον υπό εξέταση θεσμό. Κατά την εξαγωγή των συμπερασμάτων έχουν ληφθεί υπόψη τρεις βασικοί παράγοντες: η δικανική ρητορεία και η Νέα Κωμωδία αποτελούν δύο εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους είδη, που έχουν διαφορετική στοχοθεσία και απευθύνονται σε διαφορετικό ακροατήριο.","abstract_has_math":false,"creators":["Παππά Αγγελική","Pappa Angeliki"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:41:56Z","subjects":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2933830"],"render_values":[{"text":"uoadl:2933830","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2933830","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2933830","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2933830","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παππά Αγγελική","Pappa Angeliki"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2933830","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2933830"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Αντικείμενο μελέτης της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η χρήση του θεσμού της προίκας στη δικανική ρητορεία του 5ου και 4ου π.Χ. και στη Νέα Κωμωδία. Η προίκα συνιστούσε σε ηθικοκοινωνικό επίπεδο έναν πολύ σημαντικό θεσμό, καθώς εθεωρείτο από την πλειονότητα των Αθηναίων αναπόσπαστο μέρος της εγγύης και του γάμου γενικότερα. Η πλειονότητα των μελετητών έχει εξετάσει την προίκα υπό νομικό, κοινωνιολογικό και οικονομικό πρίσμα. Απουσιάζει παντελώς κάποια μελέτη που να εστιάζει στο πώς ο θεσμός της προικοδότησης χρησιμοποιείται και αξιοποιείται ρητορικά τόσο στους λόγους της δικανικής ρητορείας όσο και στις κωμωδίες του Μενάνδρου. Αυτό το βιβλιογραφικό «κενό» επιδιώκει η συγκεκριμένη διπλωματική , όσο το δυνατόν περισσότερο, να καλύψει. Η εργασία αρθρώνεται σε τέσσερα μέρη. Στο πρώτο κεφάλαιο, περιγράφονται το νομοθετικό και κοινωνικό πλαίσιο σχετικά με την προίκα, η σημασία που κατείχε στην Αθήνα της κλασικής εποχής και οι λόγοι παροχής της, ενώ, παράλληλα, μνημονεύονται και οι προβληματικές που έχουν αναπτυχθεί γύρω από την προίκα και έχουν απασχολήσει την έρευνα έως τώρα. Στο δεύτερο κεφάλαιο, εξετάζεται η ρητορική χρήση του θεσμού της προίκας στους δικανικούς λόγους του Λυσία, του Δημοσθένη και του Ισαίου. Κατά την εξέταση των αποσπασμάτων στα όποια γίνεται μνεία στην προίκα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στα επιχειρήματα (ἄτεχνοι και ἔντεχνοι πίστεις) με τα οποία κάθε φορά ο ομιλητής αναδεικνύει το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η παράμετρος της προίκας στην υπόθεσή του (εὕρεσις/inventio), στον τρόπο με τον οποίο τα εκφέρει (λέξις/elocutio) και στα μέρη του λόγου που επιλέγει να τα τοποθετήσει (τάξις/dispositio). Παράλληλα, επιχειρείται να ερμηνευτεί, όπου καταστεί αναγκαίο, η επιλογή του εκάστοτε ομιλητή να προκρίνει, να αποσιωπήσει ή να αναφερθεί εμμέσως σε κάποια πρακτική σχετική με την προίκα. Στο τρίτο κεφάλαιο, η μελέτη επικεντρώνεται σε έξι έργα του Μενάνδρου και επιχειρείται να ερμηνευθεί πώς ο Μένανδρος αποτυπώνει και χρησιμοποιεί τον θεσμό της προίκας στις κωμωδίες του. Επιπροσθέτως, στο συγκεκριμένο κεφάλαιο συνεξετάζεται τόσο σε ποιες Πράξεις του έργου ο ποιητής πραγματεύεται το συγκεκριμένο θέμα όσο και τον τρόπο με τον οποίο λεκτικά το εκφέρει. Τέλος, στο τέταρτο κεφάλαιο, διατυπώνονται τα συμπεράσματα που έχουν εξαχθεί από την μελέτη, εξετάζοντας συγκριτικά τη ρητορική χρήση της προίκας στη δικανική ρητορεία και στην κωμωδία και διάφορων παραμέτρων που σχετίζονται με αυτή, όπως το μέγεθος των προικών, η «παρουσία» του νομικού για την προίκα πλαισίου και οι κοινωνικές πρακτικές που συνδέονται με τον υπό εξέταση θεσμό. Κατά την εξαγωγή των συμπερασμάτων έχουν ληφθεί υπόψη τρεις βασικοί παράγοντες: η δικανική ρητορεία και η Νέα Κωμωδία αποτελούν δύο εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους είδη, που έχουν διαφορετική στοχοθεσία και απευθύνονται σε διαφορετικό ακροατήριο.","The object of study of the present dissertation is the use of the institution of ‘dowry’ in the court rhetoric of the 5th and 4th BC. and in New Comedy. The dowry was a very important institution at the moral and social level, as it was considered by the majority of Athenians as an integral part of the guarantee and marriage in general. The majority of scholars have examined the ‘dowry’ from a legal, sociological and economic perspective. There is no study at all that focuses on how the institution of endowment is used and utilized rhetorically in both the rhetoric of the court and the comedies of Menander. This bibliographic \"gap\" seeks to fill this diplomacy, as much as possible. The thesis is articulated in four parts. The first chapter describes the legal and social framework regarding the dowry, the importance it had in Athens in the classical era and the reasons for providing it, while, at the same time, the problems that have developed around the dowry and have occupied the research are mentioned until now. In the second chapter, the rhetorical use of the institution of ‘dowry’ in the legal speeches of Lysias, Demosthenes and Isaeus are examined. In the third chapter, the study focuses on six works by Menander. Finally, in the fourth chapter, the conclusions drawn from the study are formulated, comparatively examining the rhetorical use of dowry in court rhetoric and comedy and various parameters related to it, such as the size of the dowry, the \"presence\" of the legal for the framework dowry and the social practices associated with the institution in question. Three main factors have been taken into account in drawing the conclusions: judicial rhetoric and New Comedy are two completely different genres, with different aims and address a different audience."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Χρήση του θεσμού της προίκας στα κείμενα της δικανικής αττικής ρητορείας και της Νέας Κωμωδίας."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παππά Αγγελική","Pappa Angeliki"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Αντικείμενο μελέτης της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η χρήση του θεσμού της προίκας στη δικανική ρητορεία του 5ου και 4ου π.Χ. και στη Νέα Κωμωδία. Η προίκα συνιστούσε σε ηθικοκοινωνικό επίπεδο έναν πολύ σημαντικό θεσμό, καθώς εθεωρείτο από την πλειονότητα των Αθηναίων αναπόσπαστο μέρος της εγγύης και του γάμου γενικότερα. Η πλειονότητα των μελετητών έχει εξετάσει την προίκα υπό νομικό, κοινωνιολογικό και οικονομικό πρίσμα. Απουσιάζει παντελώς κάποια μελέτη που να εστιάζει στο πώς ο θεσμός της προικοδότησης χρησιμοποιείται και αξιοποιείται ρητορικά τόσο στους λόγους της δικανικής ρητορείας όσο και στις κωμωδίες του Μενάνδρου. Αυτό το βιβλιογραφικό «κενό» επιδιώκει η συγκεκριμένη διπλωματική , όσο το δυνατόν περισσότερο, να καλύψει. Η εργασία αρθρώνεται σε τέσσερα μέρη. Στο πρώτο κεφάλαιο, περιγράφονται το νομοθετικό και κοινωνικό πλαίσιο σχετικά με την προίκα, η σημασία που κατείχε στην Αθήνα της κλασικής εποχής και οι λόγοι παροχής της, ενώ, παράλληλα, μνημονεύονται και οι προβληματικές που έχουν αναπτυχθεί γύρω από την προίκα και έχουν απασχολήσει την έρευνα έως τώρα. Στο δεύτερο κεφάλαιο, εξετάζεται η ρητορική χρήση του θεσμού της προίκας στους δικανικούς λόγους του Λυσία, του Δημοσθένη και του Ισαίου. Κατά την εξέταση των αποσπασμάτων στα όποια γίνεται μνεία στην προίκα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στα επιχειρήματα (ἄτεχνοι και ἔντεχνοι πίστεις) με τα οποία κάθε φορά ο ομιλητής αναδεικνύει το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η παράμετρος της προίκας στην υπόθεσή του (εὕρεσις/inventio), στον τρόπο με τον οποίο τα εκφέρει (λέξις/elocutio) και στα μέρη του λόγου που επιλέγει να τα τοποθετήσει (τάξις/dispositio). Παράλληλα, επιχειρείται να ερμηνευτεί, όπου καταστεί αναγκαίο, η επιλογή του εκάστοτε ομιλητή να προκρίνει, να αποσιωπήσει ή να αναφερθεί εμμέσως σε κάποια πρακτική σχετική με την προίκα. Στο τρίτο κεφάλαιο, η μελέτη επικεντρώνεται σε έξι έργα του Μενάνδρου και επιχειρείται να ερμηνευθεί πώς ο Μένανδρος αποτυπώνει και χρησιμοποιεί τον θεσμό της προίκας στις κωμωδίες του. Επιπροσθέτως, στο συγκεκριμένο κεφάλαιο συνεξετάζεται τόσο σε ποιες Πράξεις του έργου ο ποιητής πραγματεύεται το συγκεκριμένο θέμα όσο και τον τρόπο με τον οποίο λεκτικά το εκφέρει. Τέλος, στο τέταρτο κεφάλαιο, διατυπώνονται τα συμπεράσματα που έχουν εξαχθεί από την μελέτη, εξετάζοντας συγκριτικά τη ρητορική χρήση της προίκας στη δικανική ρητορεία και στην κωμωδία και διάφορων παραμέτρων που σχετίζονται με αυτή, όπως το μέγεθος των προικών, η «παρουσία» του νομικού για την προίκα πλαισίου και οι κοινωνικές πρακτικές που συνδέονται με τον υπό εξέταση θεσμό. Κατά την εξαγωγή των συμπερασμάτων έχουν ληφθεί υπόψη τρεις βασικοί παράγοντες: η δικανική ρητορεία και η Νέα Κωμωδία αποτελούν δύο εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους είδη, που έχουν διαφορετική στοχοθεσία και απευθύνονται σε διαφορετικό ακροατήριο.","The object of study of the present dissertation is the use of the institution of ‘dowry’ in the court rhetoric of the 5th and 4th BC. and in New Comedy. The dowry was a very important institution at the moral and social level, as it was considered by the majority of Athenians as an integral part of the guarantee and marriage in general. The majority of scholars have examined the ‘dowry’ from a legal, sociological and economic perspective. There is no study at all that focuses on how the institution of endowment is used and utilized rhetorically in both the rhetoric of the court and the comedies of Menander. This bibliographic \"gap\" seeks to fill this diplomacy, as much as possible. The thesis is articulated in four parts. The first chapter describes the legal and social framework regarding the dowry, the importance it had in Athens in the classical era and the reasons for providing it, while, at the same time, the problems that have developed around the dowry and have occupied the research are mentioned until now. In the second chapter, the rhetorical use of the institution of ‘dowry’ in the legal speeches of Lysias, Demosthenes and Isaeus are examined. In the third chapter, the study focuses on six works by Menander. Finally, in the fourth chapter, the conclusions drawn from the study are formulated, comparatively examining the rhetorical use of dowry in court rhetoric and comedy and various parameters related to it, such as the size of the dowry, the \"presence\" of the legal for the framework dowry and the social practices associated with the institution in question. Three main factors have been taken into account in drawing the conclusions: judicial rhetoric and New Comedy are two completely different genres, with different aims and address a different audience."],"dc:identifier":["uoadl:2933830","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2933830"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"dc:title":["Χρήση του θεσμού της προίκας στα κείμενα της δικανικής αττικής ρητορείας και της Νέας Κωμωδίας."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:41:56Z"}