{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2935147"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2935147","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"«Mineralogy and Geochemistry of Agios Ioannis, Larymna, Greece (LARCO GMMSA) Ni-laterite»","abstract":"ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα μεταλλεύματα νικελιούχου λατερίτη από κοιτάσματα της κεντρικής Ελλάδας χρησιμοποιούνται από την εταιρεία ΛΑΡΚΟ Γ.Μ.Μ.Α.Ε. (LARCO G.M.M.S.A.) για την παραγωγή σιδηρονικελίου (Fe-Ni). Στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας συλλέχθηκαν δείγματα λατερίτη από ένα τυπικό λατεριτικό προφίλ της περιοχής του Αγίου Ιωάννη Λάρυμνας (ευρύτερη περιοχή Λοκρίδος). Ταυτόχρονα, εξετάστηκαν και οι υπερκείμενοι και υποκείμενοι ασβεστόλιθοι. Η διερεύνηση με PXRD επιβεβαίωσε την παρουσία Ni-φυλλοπυριτικών ορυκτών και κρυσταλλικών οξειδίων/(οξυ)υδροξειδίων του Fe (αιματίτη και γκαιτίτη) στο μετάλλευμα. Η περαιτέρω μελέτη των Ni-φυλλοπυριτικών με φασματοσκοπία 57Fe-Mössbauer έδειξε ότι στις φάσεις αυτές ο σίδηρος εντοπίζεται κυρίως με την τρισθενή του μορφή Fe3+, και ότι είναι πιθανή η παρουσία υπερπαραμαγνητικού α-Fe. Η μελέτη με SEM-EDS σε μικροκλίμακα επιβεβαίωσε τις φάσεις που αναγνωρίστηκαν με PXRD και Mössbauer. Επιπλέον, η έρευνα με SEM-EDS, που εκτελέστηκε σε υλικό από ένα λεπτό πρασινόμαυρο στρώμα («γαρνιερίτης»), το οποίο εμφανίζεται στη βάση του κοιτάσματος, αποκάλυψε, εκτός από τα προαναφερθέντα ορυκτά, ιδιαίτερες φάσεις που περιέχουν Al-Si-Mn-Ni-Co-Cr-V-Cu-Ca, υποδηλώνοντας πιθανώς την παρουσία νανοσωματιδίων ορυκτών και νανο-ορυκτών. Σε συμφωνία με το παραπάνω συμπέρασμα, η νανοσκοπική μελέτη με TEM-EDS απέδειξε την ύπαρξη τέτοιων περιοχών στο υλικό, οι οποίες αποτελούνται πιθανότατα από μια άμορφη/με αταξία στη δομή (ενυδατωμένη) φάση (οξυ)υδροξειδίου/οξειδίου Mn που φιλοξενεί Ni(-Cr)- Co, η αποκαλούμενη «ασβολάνης» από προηγούμενους συγγραφείς. Οι ολικές αναλύσεις με ICP-OES/MS έδειξαν ότι, εκτός από τα κύρια στοιχεία (Si, Al, Fe και Mn), το συγκεκριμένο μετάλλευμα λατερίτη περιέχει μια ποικιλία χρήσιμων και δυνητικά προβληματικών ιχνοστοιχείων (Ni, Co, V, ΣLREE, ΣHREE, Sc, As, και Pb με μέγιστες τιμές: 9212 ppm, 1480 ppm, 379 ppm, 1221 ppm, 253 ppm, 76 ppm, 81 ppm, και 67 ppm αντίστοιχα, και με μέσες τιμές: 3941 ppm, 659 ppm, 317 ppm, 678 ppm, 111 ppm, 71 ppm, 51 ppm, και 53 ppm αντίστοιχα), με αξιοσημείωτες θετικές γεωχημικές ανωμαλίες των ιχνοστοιχείων υψηλού δυναμικού πεδίου (HFSE) (δηλαδή: Th, U, Ta, Nb, W κ.τ.λ.) και των στοιχείων της ομάδας των σπάνιων γαιών (REEs) (REE+Y+Sc με μέγιστη τιμή: 2150 ppm και με μέσο όρο: 1173 ppm), καθώς και των συμβατών στοιχείων, ενώ παρατηρείται απεμπλουτισμός στα λιθόφιλα ιχνοστοιχεία μεγάλης ιοντικής ακτίνας (LILE). Πρέπει να αναφερθεί ότι στη βάση του κοιτάσματος, καθώς και στον υποκείμενο ασβεστόλιθο, το κοβάλτιο (Co) αυξάνεται σε πολύ υψηλό ποσοστό (3534 ppm και 7940 ppm αντίστοιχα). Συμπληρωματικές αναλύσεις των Ni- φυλλοπυριτικών ορυκτών με LA-ICP-MS επιβεβαίωσαν ότι, παρά τη χαμηλή περιεκτικότητα σε Ni στο μετάλλευμα (μέσος όρος 3941 ppm, δηλαδή περίπου 0,4% κ.β.), η συγκέντρωση του μετάλλου σε αυτές τις φάσεις είναι 5,81% κ.β.. Βέβαια, το Co και τα ΣREE+Y+Sc είναι σημαντικά χαμηλότερα (164 ppm και 40 ppm, αντίστοιχα), γεγονός που σημαίνει ότι τα παραπάνω κρίσιμα μέταλλα δε συνυπάρχουν με το Ni και, κατά προτίμηση, εμπεριέχονται σε οξείδια/(οξυ)υδροξείδια Fe και άλλες φάσεις, που εξετάστηκαν από SEM-EDS, όπως REE-φθοριοανθρακικά και -φωσφορικά ορυκτά. Ο σημαντικός εμπλουτισμός του λατερίτη της Λάρυμνας σε REEs σε συνδυασμό με την παρατηρούμενη αρνητική γεωχημική ανωμαλία δημητρίου (Ce/Ce*) υποδηλώνουν ότι έχουν λάβει χώρα φαινόμενα μετα-διαγένεσης/απόθεσης στο πλαίσιο μεταγενέστερων επιγενετικών διεργασιών καθόλη τη διάρκεια της δημιουργίας του λατερίτη.","abstract_html":"ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα μεταλλεύματα νικελιούχου λατερίτη από κοιτάσματα της κεντρικής Ελλάδας χρησιμοποιούνται από την εταιρεία ΛΑΡΚΟ Γ.Μ.Μ.Α.Ε. (LARCO G.M.M.S.A.) για την παραγωγή σιδηρονικελίου (Fe-Ni). Στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας συλλέχθηκαν δείγματα λατερίτη από ένα τυπικό λατεριτικό προφίλ της περιοχής του Αγίου Ιωάννη Λάρυμνας (ευρύτερη περιοχή Λοκρίδος). Ταυτόχρονα, εξετάστηκαν και οι υπερκείμενοι και υποκείμενοι ασβεστόλιθοι. Η διερεύνηση με PXRD επιβεβαίωσε την παρουσία Ni-φυλλοπυριτικών ορυκτών και κρυσταλλικών οξειδίων/(οξυ)υδροξειδίων του Fe (αιματίτη και γκαιτίτη) στο μετάλλευμα. Η περαιτέρω μελέτη των Ni-φυλλοπυριτικών με φασματοσκοπία 57Fe-Mössbauer έδειξε ότι στις φάσεις αυτές ο σίδηρος εντοπίζεται κυρίως με την τρισθενή του μορφή Fe3+, και ότι είναι πιθανή η παρουσία υπερπαραμαγνητικού α-Fe. Η μελέτη με SEM-EDS σε μικροκλίμακα επιβεβαίωσε τις φάσεις που αναγνωρίστηκαν με PXRD και Mössbauer. Επιπλέον, η έρευνα με SEM-EDS, που εκτελέστηκε σε υλικό από ένα λεπτό πρασινόμαυρο στρώμα («γαρνιερίτης»), το οποίο εμφανίζεται στη βάση του κοιτάσματος, αποκάλυψε, εκτός από τα προαναφερθέντα ορυκτά, ιδιαίτερες φάσεις που περιέχουν Al-Si-Mn-Ni-Co-Cr-V-Cu-Ca, υποδηλώνοντας πιθανώς την παρουσία νανοσωματιδίων ορυκτών και νανο-ορυκτών. Σε συμφωνία με το παραπάνω συμπέρασμα, η νανοσκοπική μελέτη με TEM-EDS απέδειξε την ύπαρξη τέτοιων περιοχών στο υλικό, οι οποίες αποτελούνται πιθανότατα από μια άμορφη/με αταξία στη δομή (ενυδατωμένη) φάση (οξυ)υδροξειδίου/οξειδίου Mn που φιλοξενεί Ni(-Cr)- Co, η αποκαλούμενη «ασβολάνης» από προηγούμενους συγγραφείς. Οι ολικές αναλύσεις με ICP-OES/MS έδειξαν ότι, εκτός από τα κύρια στοιχεία (Si, Al, Fe και Mn), το συγκεκριμένο μετάλλευμα λατερίτη περιέχει μια ποικιλία χρήσιμων και δυνητικά προβληματικών ιχνοστοιχείων (Ni, Co, V, ΣLREE, ΣHREE, Sc, As, και Pb με μέγιστες τιμές: 9212 ppm, 1480 ppm, 379 ppm, 1221 ppm, 253 ppm, 76 ppm, 81 ppm, και 67 ppm αντίστοιχα, και με μέσες τιμές: 3941 ppm, 659 ppm, 317 ppm, 678 ppm, 111 ppm, 71 ppm, 51 ppm, και 53 ppm αντίστοιχα), με αξιοσημείωτες θετικές γεωχημικές ανωμαλίες των ιχνοστοιχείων υψηλού δυναμικού πεδίου (HFSE) (δηλαδή: Th, U, Ta, Nb, W κ.τ.λ.) και των στοιχείων της ομάδας των σπάνιων γαιών (REEs) (REE+Y+Sc με μέγιστη τιμή: 2150 ppm και με μέσο όρο: 1173 ppm), καθώς και των συμβατών στοιχείων, ενώ παρατηρείται απεμπλουτισμός στα λιθόφιλα ιχνοστοιχεία μεγάλης ιοντικής ακτίνας (LILE). Πρέπει να αναφερθεί ότι στη βάση του κοιτάσματος, καθώς και στον υποκείμενο ασβεστόλιθο, το κοβάλτιο (Co) αυξάνεται σε πολύ υψηλό ποσοστό (3534 ppm και 7940 ppm αντίστοιχα). Συμπληρωματικές αναλύσεις των Ni- φυλλοπυριτικών ορυκτών με LA-ICP-MS επιβεβαίωσαν ότι, παρά τη χαμηλή περιεκτικότητα σε Ni στο μετάλλευμα (μέσος όρος 3941 ppm, δηλαδή περίπου 0,4% κ.β.), η συγκέντρωση του μετάλλου σε αυτές τις φάσεις είναι 5,81% κ.β.. Βέβαια, το Co και τα ΣREE+Y+Sc είναι σημαντικά χαμηλότερα (164 ppm και 40 ppm, αντίστοιχα), γεγονός που σημαίνει ότι τα παραπάνω κρίσιμα μέταλλα δε συνυπάρχουν με το Ni και, κατά προτίμηση, εμπεριέχονται σε οξείδια/(οξυ)υδροξείδια Fe και άλλες φάσεις, που εξετάστηκαν από SEM-EDS, όπως REE-φθοριοανθρακικά και -φωσφορικά ορυκτά. Ο σημαντικός εμπλουτισμός του λατερίτη της Λάρυμνας σε REEs σε συνδυασμό με την παρατηρούμενη αρνητική γεωχημική ανωμαλία δημητρίου (Ce/Ce*) υποδηλώνουν ότι έχουν λάβει χώρα φαινόμενα μετα-διαγένεσης/απόθεσης στο πλαίσιο μεταγενέστερων επιγενετικών διεργασιών καθόλη τη διάρκεια της δημιουργίας του λατερίτη.","abstract_has_math":false,"creators":["Γκουτζιούπα Κωνσταντίνα","Gkoutzioupa Konstantina"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:42:03Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2935147"],"render_values":[{"text":"uoadl:2935147","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2935147","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2935147","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2935147","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Γκουτζιούπα Κωνσταντίνα","Gkoutzioupa Konstantina"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2935147","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2935147"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα μεταλλεύματα νικελιούχου λατερίτη από κοιτάσματα της κεντρικής Ελλάδας χρησιμοποιούνται από την εταιρεία ΛΑΡΚΟ Γ.Μ.Μ.Α.Ε. (LARCO G.M.M.S.A.) για την παραγωγή σιδηρονικελίου (Fe-Ni). Στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας συλλέχθηκαν δείγματα λατερίτη από ένα τυπικό λατεριτικό προφίλ της περιοχής του Αγίου Ιωάννη Λάρυμνας (ευρύτερη περιοχή Λοκρίδος). Ταυτόχρονα, εξετάστηκαν και οι υπερκείμενοι και υποκείμενοι ασβεστόλιθοι. Η διερεύνηση με PXRD επιβεβαίωσε την παρουσία Ni-φυλλοπυριτικών ορυκτών και κρυσταλλικών οξειδίων/(οξυ)υδροξειδίων του Fe (αιματίτη και γκαιτίτη) στο μετάλλευμα. Η περαιτέρω μελέτη των Ni-φυλλοπυριτικών με φασματοσκοπία 57Fe-Mössbauer έδειξε ότι στις φάσεις αυτές ο σίδηρος εντοπίζεται κυρίως με την τρισθενή του μορφή Fe3+, και ότι είναι πιθανή η παρουσία υπερπαραμαγνητικού α-Fe. Η μελέτη με SEM-EDS σε μικροκλίμακα επιβεβαίωσε τις φάσεις που αναγνωρίστηκαν με PXRD και Mössbauer. Επιπλέον, η έρευνα με SEM-EDS, που εκτελέστηκε σε υλικό από ένα λεπτό πρασινόμαυρο στρώμα («γαρνιερίτης»), το οποίο εμφανίζεται στη βάση του κοιτάσματος, αποκάλυψε, εκτός από τα προαναφερθέντα ορυκτά, ιδιαίτερες φάσεις που περιέχουν Al-Si-Mn-Ni-Co-Cr-V-Cu-Ca, υποδηλώνοντας πιθανώς την παρουσία νανοσωματιδίων ορυκτών και νανο-ορυκτών. Σε συμφωνία με το παραπάνω συμπέρασμα, η νανοσκοπική μελέτη με TEM-EDS απέδειξε την ύπαρξη τέτοιων περιοχών στο υλικό, οι οποίες αποτελούνται πιθανότατα από μια άμορφη/με αταξία στη δομή (ενυδατωμένη) φάση (οξυ)υδροξειδίου/οξειδίου Mn που φιλοξενεί Ni(-Cr)- Co, η αποκαλούμενη «ασβολάνης» από προηγούμενους συγγραφείς. Οι ολικές αναλύσεις με ICP-OES/MS έδειξαν ότι, εκτός από τα κύρια στοιχεία (Si, Al, Fe και Mn), το συγκεκριμένο μετάλλευμα λατερίτη περιέχει μια ποικιλία χρήσιμων και δυνητικά προβληματικών ιχνοστοιχείων (Ni, Co, V, ΣLREE, ΣHREE, Sc, As, και Pb με μέγιστες τιμές: 9212 ppm, 1480 ppm, 379 ppm, 1221 ppm, 253 ppm, 76 ppm, 81 ppm, και 67 ppm αντίστοιχα, και με μέσες τιμές: 3941 ppm, 659 ppm, 317 ppm, 678 ppm, 111 ppm, 71 ppm, 51 ppm, και 53 ppm αντίστοιχα), με αξιοσημείωτες θετικές γεωχημικές ανωμαλίες των ιχνοστοιχείων υψηλού δυναμικού πεδίου (HFSE) (δηλαδή: Th, U, Ta, Nb, W κ.τ.λ.) και των στοιχείων της ομάδας των σπάνιων γαιών (REEs) (REE+Y+Sc με μέγιστη τιμή: 2150 ppm και με μέσο όρο: 1173 ppm), καθώς και των συμβατών στοιχείων, ενώ παρατηρείται απεμπλουτισμός στα λιθόφιλα ιχνοστοιχεία μεγάλης ιοντικής ακτίνας (LILE). Πρέπει να αναφερθεί ότι στη βάση του κοιτάσματος, καθώς και στον υποκείμενο ασβεστόλιθο, το κοβάλτιο (Co) αυξάνεται σε πολύ υψηλό ποσοστό (3534 ppm και 7940 ppm αντίστοιχα). Συμπληρωματικές αναλύσεις των Ni- φυλλοπυριτικών ορυκτών με LA-ICP-MS επιβεβαίωσαν ότι, παρά τη χαμηλή περιεκτικότητα σε Ni στο μετάλλευμα (μέσος όρος 3941 ppm, δηλαδή περίπου 0,4% κ.β.), η συγκέντρωση του μετάλλου σε αυτές τις φάσεις είναι 5,81% κ.β.. Βέβαια, το Co και τα ΣREE+Y+Sc είναι σημαντικά χαμηλότερα (164 ppm και 40 ppm, αντίστοιχα), γεγονός που σημαίνει ότι τα παραπάνω κρίσιμα μέταλλα δε συνυπάρχουν με το Ni και, κατά προτίμηση, εμπεριέχονται σε οξείδια/(οξυ)υδροξείδια Fe και άλλες φάσεις, που εξετάστηκαν από SEM-EDS, όπως REE-φθοριοανθρακικά και -φωσφορικά ορυκτά. Ο σημαντικός εμπλουτισμός του λατερίτη της Λάρυμνας σε REEs σε συνδυασμό με την παρατηρούμενη αρνητική γεωχημική ανωμαλία δημητρίου (Ce/Ce*) υποδηλώνουν ότι έχουν λάβει χώρα φαινόμενα μετα-διαγένεσης/απόθεσης στο πλαίσιο μεταγενέστερων επιγενετικών διεργασιών καθόλη τη διάρκεια της δημιουργίας του λατερίτη.","SUMMARY Ni-laterite ores from central Greece deposits are currently used in the LARCO GMMSA smelting plant to produce Fe-Ni. In the frame of research regarding new insights into the mineralogy and geochemistry of the ores, composite samples were collected from a model laterite profile of Agios Ioannis, Larymna (Lokris area). At the same time, the surrounding hanging wall (Upper Cretaceous; in our case ~90 Ma) and footwall limestones (Triassic-Jurassic; in our case ~145 Ma) were also examined. The PXRD investigation of the studied samples of this Ni-laterite deposit confirmed the presence of crystalline Fe-oxides/oxyhydroxides (hematite and goethite) and Nibearing Mg-Fe-phyllosilicates (mainly chlorite-group and serpentine-group minerals) as the major mineral components. The subsequent study of the Ni-phyllosilicate by means of 57Fe-Mössbauer indicated that Fe3+ is exclusively the Fe component of the mineral. Mössbauer spectroscopy also showed that a possible constituent of the phase can be superparamagnetic α-Fe. The SEM-EDS study of the typical laterite ore, in microscale, confirmed the well-known occurrence of Ni-bearing phyllosilicates in mixture with Fe-oxide phases. However, SEM-EDS performed in material from a thin green-black layer (‘garnierite’) ocurring in the base of the deposit, revealed, except the aformentioned minerals, peculiar phases containing Al-Si-Mn-Ni-Co-Cr-V-Cu-Ca, implying the presence of potential mineral nanoparticles and nanominerals. In accordance, the nanoscopic study by TEM-EDS proved the existence of such microareas, consisting most probably of an amorphous/disordered Ni(-Cr)-Co-bearing Mn- (oxy)hydroxide/oxide (hydrated) phase, the so-called ‘asbolane’ by previous authors. The bulk chemical analyses by ICP-OES/MS indicated that, except for major elements (Si, Al, Fe and Mn), the studied industrial laterite ore contains a variety of useful and potentially hazardous trace elements (Ni, Co, V, ΣLREE, ΣHREE, Sc, As and Pb, max values: 9212 ppm, 1480 ppm, 379 ppm, 1221 ppm, 253 ppm, 76 ppm, 81 ppm and 67 ppm, respectively; average values: 3941 ppm, 659 ppm, 317 ppm, 678 ppm, 111 ppm, 71 ppm, 51 ppm, and 53 ppm, respectively), with remarkable positive geochemical anomalies with respect to HFSE and REEs (REE+Y+Sc, max: 2150 ppm; average: 1173 ppm), as well as in most of compatible elements, whereas they are depleted in specific LILE. It should be mentioned that, as stands for Ni showing an increase towards deeper horizons of the deposit, Co is also exceptionally increased (3534 ppm and 7940 ppm, respectively) in the green-black layer at the base of the deposit, as well as in the footwall limestone. Complementary point anayses of Ni-bearing phyllosilicates by LA-ICP-MS confirmed that, despite rather low Ni-content in the ore (average 3941 ppm, i.e., ca. 0.4 wt.%), the metal concentration in these phases is 5.81 wt.%. On the other hand, Co and ΣREE+Y+Sc are remarkably lower (164 ppm and 40 ppm, respectively), meaning that the above critical metals are not consistent to Ni and they are preferentially contained in Fe-oxides/oxyhydroxides and other phases examined by SEM-EDS, such as REE-fluorocarbonates and -phosphates. In general, the REEs are concentrated just below the middle horizons of the studied deposit, which was formed in a period of ~55 Ma. The significant enrichment of specific horizons of the Larymna laterite in REEs and, moreover, an observed negative geochemical Ce anomaly (Ce/Ce*), indicate that post-diagenesis/deposition phenomena have taken place in the frame of further supergene/epigenetic processes, during the laterite genesis."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["«Mineralogy and Geochemistry of Agios Ioannis, Larymna, Greece (LARCO GMMSA) Ni-laterite»"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Γκουτζιούπα Κωνσταντίνα","Gkoutzioupa Konstantina"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα μεταλλεύματα νικελιούχου λατερίτη από κοιτάσματα της κεντρικής Ελλάδας χρησιμοποιούνται από την εταιρεία ΛΑΡΚΟ Γ.Μ.Μ.Α.Ε. (LARCO G.M.M.S.A.) για την παραγωγή σιδηρονικελίου (Fe-Ni). Στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας συλλέχθηκαν δείγματα λατερίτη από ένα τυπικό λατεριτικό προφίλ της περιοχής του Αγίου Ιωάννη Λάρυμνας (ευρύτερη περιοχή Λοκρίδος). Ταυτόχρονα, εξετάστηκαν και οι υπερκείμενοι και υποκείμενοι ασβεστόλιθοι. Η διερεύνηση με PXRD επιβεβαίωσε την παρουσία Ni-φυλλοπυριτικών ορυκτών και κρυσταλλικών οξειδίων/(οξυ)υδροξειδίων του Fe (αιματίτη και γκαιτίτη) στο μετάλλευμα. Η περαιτέρω μελέτη των Ni-φυλλοπυριτικών με φασματοσκοπία 57Fe-Mössbauer έδειξε ότι στις φάσεις αυτές ο σίδηρος εντοπίζεται κυρίως με την τρισθενή του μορφή Fe3+, και ότι είναι πιθανή η παρουσία υπερπαραμαγνητικού α-Fe. Η μελέτη με SEM-EDS σε μικροκλίμακα επιβεβαίωσε τις φάσεις που αναγνωρίστηκαν με PXRD και Mössbauer. Επιπλέον, η έρευνα με SEM-EDS, που εκτελέστηκε σε υλικό από ένα λεπτό πρασινόμαυρο στρώμα («γαρνιερίτης»), το οποίο εμφανίζεται στη βάση του κοιτάσματος, αποκάλυψε, εκτός από τα προαναφερθέντα ορυκτά, ιδιαίτερες φάσεις που περιέχουν Al-Si-Mn-Ni-Co-Cr-V-Cu-Ca, υποδηλώνοντας πιθανώς την παρουσία νανοσωματιδίων ορυκτών και νανο-ορυκτών. Σε συμφωνία με το παραπάνω συμπέρασμα, η νανοσκοπική μελέτη με TEM-EDS απέδειξε την ύπαρξη τέτοιων περιοχών στο υλικό, οι οποίες αποτελούνται πιθανότατα από μια άμορφη/με αταξία στη δομή (ενυδατωμένη) φάση (οξυ)υδροξειδίου/οξειδίου Mn που φιλοξενεί Ni(-Cr)- Co, η αποκαλούμενη «ασβολάνης» από προηγούμενους συγγραφείς. Οι ολικές αναλύσεις με ICP-OES/MS έδειξαν ότι, εκτός από τα κύρια στοιχεία (Si, Al, Fe και Mn), το συγκεκριμένο μετάλλευμα λατερίτη περιέχει μια ποικιλία χρήσιμων και δυνητικά προβληματικών ιχνοστοιχείων (Ni, Co, V, ΣLREE, ΣHREE, Sc, As, και Pb με μέγιστες τιμές: 9212 ppm, 1480 ppm, 379 ppm, 1221 ppm, 253 ppm, 76 ppm, 81 ppm, και 67 ppm αντίστοιχα, και με μέσες τιμές: 3941 ppm, 659 ppm, 317 ppm, 678 ppm, 111 ppm, 71 ppm, 51 ppm, και 53 ppm αντίστοιχα), με αξιοσημείωτες θετικές γεωχημικές ανωμαλίες των ιχνοστοιχείων υψηλού δυναμικού πεδίου (HFSE) (δηλαδή: Th, U, Ta, Nb, W κ.τ.λ.) και των στοιχείων της ομάδας των σπάνιων γαιών (REEs) (REE+Y+Sc με μέγιστη τιμή: 2150 ppm και με μέσο όρο: 1173 ppm), καθώς και των συμβατών στοιχείων, ενώ παρατηρείται απεμπλουτισμός στα λιθόφιλα ιχνοστοιχεία μεγάλης ιοντικής ακτίνας (LILE). Πρέπει να αναφερθεί ότι στη βάση του κοιτάσματος, καθώς και στον υποκείμενο ασβεστόλιθο, το κοβάλτιο (Co) αυξάνεται σε πολύ υψηλό ποσοστό (3534 ppm και 7940 ppm αντίστοιχα). Συμπληρωματικές αναλύσεις των Ni- φυλλοπυριτικών ορυκτών με LA-ICP-MS επιβεβαίωσαν ότι, παρά τη χαμηλή περιεκτικότητα σε Ni στο μετάλλευμα (μέσος όρος 3941 ppm, δηλαδή περίπου 0,4% κ.β.), η συγκέντρωση του μετάλλου σε αυτές τις φάσεις είναι 5,81% κ.β.. Βέβαια, το Co και τα ΣREE+Y+Sc είναι σημαντικά χαμηλότερα (164 ppm και 40 ppm, αντίστοιχα), γεγονός που σημαίνει ότι τα παραπάνω κρίσιμα μέταλλα δε συνυπάρχουν με το Ni και, κατά προτίμηση, εμπεριέχονται σε οξείδια/(οξυ)υδροξείδια Fe και άλλες φάσεις, που εξετάστηκαν από SEM-EDS, όπως REE-φθοριοανθρακικά και -φωσφορικά ορυκτά. Ο σημαντικός εμπλουτισμός του λατερίτη της Λάρυμνας σε REEs σε συνδυασμό με την παρατηρούμενη αρνητική γεωχημική ανωμαλία δημητρίου (Ce/Ce*) υποδηλώνουν ότι έχουν λάβει χώρα φαινόμενα μετα-διαγένεσης/απόθεσης στο πλαίσιο μεταγενέστερων επιγενετικών διεργασιών καθόλη τη διάρκεια της δημιουργίας του λατερίτη.","SUMMARY Ni-laterite ores from central Greece deposits are currently used in the LARCO GMMSA smelting plant to produce Fe-Ni. In the frame of research regarding new insights into the mineralogy and geochemistry of the ores, composite samples were collected from a model laterite profile of Agios Ioannis, Larymna (Lokris area). At the same time, the surrounding hanging wall (Upper Cretaceous; in our case ~90 Ma) and footwall limestones (Triassic-Jurassic; in our case ~145 Ma) were also examined. The PXRD investigation of the studied samples of this Ni-laterite deposit confirmed the presence of crystalline Fe-oxides/oxyhydroxides (hematite and goethite) and Nibearing Mg-Fe-phyllosilicates (mainly chlorite-group and serpentine-group minerals) as the major mineral components. The subsequent study of the Ni-phyllosilicate by means of 57Fe-Mössbauer indicated that Fe3+ is exclusively the Fe component of the mineral. Mössbauer spectroscopy also showed that a possible constituent of the phase can be superparamagnetic α-Fe. The SEM-EDS study of the typical laterite ore, in microscale, confirmed the well-known occurrence of Ni-bearing phyllosilicates in mixture with Fe-oxide phases. However, SEM-EDS performed in material from a thin green-black layer (‘garnierite’) ocurring in the base of the deposit, revealed, except the aformentioned minerals, peculiar phases containing Al-Si-Mn-Ni-Co-Cr-V-Cu-Ca, implying the presence of potential mineral nanoparticles and nanominerals. In accordance, the nanoscopic study by TEM-EDS proved the existence of such microareas, consisting most probably of an amorphous/disordered Ni(-Cr)-Co-bearing Mn- (oxy)hydroxide/oxide (hydrated) phase, the so-called ‘asbolane’ by previous authors. The bulk chemical analyses by ICP-OES/MS indicated that, except for major elements (Si, Al, Fe and Mn), the studied industrial laterite ore contains a variety of useful and potentially hazardous trace elements (Ni, Co, V, ΣLREE, ΣHREE, Sc, As and Pb, max values: 9212 ppm, 1480 ppm, 379 ppm, 1221 ppm, 253 ppm, 76 ppm, 81 ppm and 67 ppm, respectively; average values: 3941 ppm, 659 ppm, 317 ppm, 678 ppm, 111 ppm, 71 ppm, 51 ppm, and 53 ppm, respectively), with remarkable positive geochemical anomalies with respect to HFSE and REEs (REE+Y+Sc, max: 2150 ppm; average: 1173 ppm), as well as in most of compatible elements, whereas they are depleted in specific LILE. It should be mentioned that, as stands for Ni showing an increase towards deeper horizons of the deposit, Co is also exceptionally increased (3534 ppm and 7940 ppm, respectively) in the green-black layer at the base of the deposit, as well as in the footwall limestone. Complementary point anayses of Ni-bearing phyllosilicates by LA-ICP-MS confirmed that, despite rather low Ni-content in the ore (average 3941 ppm, i.e., ca. 0.4 wt.%), the metal concentration in these phases is 5.81 wt.%. On the other hand, Co and ΣREE+Y+Sc are remarkably lower (164 ppm and 40 ppm, respectively), meaning that the above critical metals are not consistent to Ni and they are preferentially contained in Fe-oxides/oxyhydroxides and other phases examined by SEM-EDS, such as REE-fluorocarbonates and -phosphates. In general, the REEs are concentrated just below the middle horizons of the studied deposit, which was formed in a period of ~55 Ma. The significant enrichment of specific horizons of the Larymna laterite in REEs and, moreover, an observed negative geochemical Ce anomaly (Ce/Ce*), indicate that post-diagenesis/deposition phenomena have taken place in the frame of further supergene/epigenetic processes, during the laterite genesis."],"dc:identifier":["uoadl:2935147","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2935147"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["«Mineralogy and Geochemistry of Agios Ioannis, Larymna, Greece (LARCO GMMSA) Ni-laterite»"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:42:03Z"}