{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2935780"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2935780","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διερεύνηση της έκφρασης του γονιδίου ΖΕΒ1 σε δείγματα ενδομητρίωσης","abstract":"Η ενδομητρίωση είναι μια χρόνια, καλοήθης νόσος, εξαρτώμενη από τα επίπεδα οιστρογόνων, η οποία προσβάλλει περίπου το 10-15% των γυναικών της αναπαραγωγικής ηλικίας και ορίζεται από την παρουσία έκτοπου ιστού ενδομητρίου σε θέσεις εκτός της μητρικής κοιλότητας. Ανάλογα με τη βιολογική συμπεριφορά που εμφανίζουν οι ενδομητριωσικές βλάβες, υπάρχουν τρία είδη ενδομητρίωσης, οι περιτοναϊκές εμφυτεύσεις, η ενδομητρίωση των ωοθηκών, η οποία εμφανίζεται είτε με τη μορφή επιφανειακών εμφυτεύσεων είτε με τη μορφή ενδομητριωσικών κύστεων και η εν τω βάθει ενδομητρίωση. Παρόλο που η ενδομητρίωση είναι γνωστή εδώ και πάρα πολλά χρόνια, η παθογένεση της εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να μην είναι πλήρως κατανοητή. Η πιο ευρέως αποδεκτή θεωρία είναι η θεωρία της παλίνδρομης εμμήνου ρύσεως, η οποία προτάθηκε το 1927 από τον Sampson. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ένας από τους μηχανισμούς που εμπλέκεται στην παθογένεση της ενδομητρίωσης είναι η Επιθηλιο-Μεσεγχυματική Μετάβαση (Εpithelial-Mesenchymal Transition, EMT). Τα ελλιπή όμως, στοιχεία και η απουσία γνωστών παραγόντων-ρυθμιστών της ΕΜΤ εμπλεκόμενους στην παθογένεση της ενδομητρίωσης αποτέλεσαν το ερέθισμα για την πραγματοποίηση της συγκεκριμένης μελέτης. Σκοπός, λοιπόν, της παρούσας έρευνας ήταν η διερεύνηση της γονιδιακής έκφρασης του ΖΕΒ1, ενός μεταγραφικού παράγοντα που παίζει καίριο ρόλο στην επιθηλιο-μεσεγχυματική μετάβαση, στην ενδομητρίωση. Ειδικότερα, μελετήθηκε η γονιδιακή έκφραση του παράγοντα στον έκτοπο και εύτοπο ιστό ενδομητρίου 20 γυναικών με ενδομητριωσικές κύστεις και η έκφραση στον εύτοπο ιστό 5 γυναικών χωρίς ενδομητρίωση. Βρέθηκε πως δεν υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά στην γονιδιακή έκφραση του παράγοντα ΖΕΒ1 μεταξύ του έκτοπου και εύτοπου ιστού ενδομητρίου των γυναικών με ενδομητρίωση. Παρόλα αυτά, παρατηρήθηκε πως υπάρχει μια τάση έκφρασης υψηλότερων επιπέδων του παράγοντα ΖΕΒ1 στους έκτοπους ιστούς ενδομητρίου σε σύγκριση με τους αντίστοιχους εύτοπους ιστούς των γυναικών με ενδομητριωσικές κύστεις. Ακόμα, αναλύοντας τα αποτελέσματα ξεχωριστά ανά περιστατικό, παρατηρήθηκε πως σε 9 γυναίκες από τις 20 με τη νόσο που μελετήθηκαν, ο παράγοντας ΖΕΒ1 εκφράζεται περισσότερο στον έκτοπο ιστό σε σύγκριση με το εύτοπο ιστό ενδομητρίου. Επομένως, για να εξαχθούν συμπεράσματα και να βρεθούν στατιστικά σημαντικές διαφορές στην έκφραση, χρήζει η ανάγκη μελέτης της έκφρασης του γονιδίου σε μεγαλύτερο πληθυσμό γυναικών με ενδομητριωσικές κύστεις. Ακόμα, αξίζει να σημειωθεί πως η γονιδιακή έκφραση του παράγοντα ΖΕΒ1 ήταν υψηλότερη στο εύτοπο ενδομήτριο γυναικών χωρίς ενδομητρίωση σε σχέση με το εύτοπο και έκτοπο ιστό ενδομητρίου των γυναικών με τη νόσο. Το γεγονός αυτό, ίσως σχετίζεται σε κάποιο βαθμό με τη συμμετοχή της ΕΜΤ στην αναγεννητική ικανότητα του ενδομητρίου και επιπλέον με τη φάση του κύκλου. Η φάση του κύκλου και οι ενδογενείς αναπαραγωγικές ορμόνες, πιθανόν παίζουν6 ρόλο στην ενεργοποίηση της ΕΜΤ και κατά συνέπεια στην έκφραση του γονιδίου ΖΕΒ1. Επομένως, απαιτείται μελέτη του εύτοπου ενδομητρίου γυναικών με και χωρίς ενδομητρίωση, με βάση τη φάση του ενδομητρίου, ώστε να γίνει κατανοητό πώς επηρεάζει η ΕΜΤ το εύτοπο ενδομήτριο. Τέλος, παρατηρήθηκε μια, μη στατιστικά σημαντική, αρνητική συσχέτιση της έκφρασης του παράγοντα ΖΕΒ1 με το μέγεθος των ενδομητριωσικών κυστών. Αυτό, πιθανόν υποδηλώνει πως στις μικρές σε μέγεθος και στις νεότερες ηλικιακά ενδομητριωσικές κύστεις το φαινόμενο της ΕΜΤ είναι πιο έντονο. Και στην περίπτωση όμως, αυτή, κρίνεται απαραίτητος ο έλεγχος της συσχέτισης σε μεγαλύτερο πλήθος δειγμάτων. Συμπερασματικά λοιπόν, φαίνεται πως το φαινόμενο της ΕΜΤ σχετίζεται σε κάποιο βαθμό με την παθογένεση και την εξέλιξη της ενδομητρίωσης και χρήζει η διεξαγωγή περισσότερων μελετών για την εύρεση συγκεκριμένων παραγόντων και σηματοδοτικών μονοπατιών που ενεργοποιούνται και επιπρόσθετα, δεικτών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη διάγνωση της και μέσω της στόχευσης τους να μειωθεί η εξέλιξη της νόσου.","abstract_html":"Η ενδομητρίωση είναι μια χρόνια, καλοήθης νόσος, εξαρτώμενη από τα επίπεδα οιστρογόνων, η οποία προσβάλλει περίπου το 10-15% των γυναικών της αναπαραγωγικής ηλικίας και ορίζεται από την παρουσία έκτοπου ιστού ενδομητρίου σε θέσεις εκτός της μητρικής κοιλότητας. Ανάλογα με τη βιολογική συμπεριφορά που εμφανίζουν οι ενδομητριωσικές βλάβες, υπάρχουν τρία είδη ενδομητρίωσης, οι περιτοναϊκές εμφυτεύσεις, η ενδομητρίωση των ωοθηκών, η οποία εμφανίζεται είτε με τη μορφή επιφανειακών εμφυτεύσεων είτε με τη μορφή ενδομητριωσικών κύστεων και η εν τω βάθει ενδομητρίωση. Παρόλο που η ενδομητρίωση είναι γνωστή εδώ και πάρα πολλά χρόνια, η παθογένεση της εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να μην είναι πλήρως κατανοητή. Η πιο ευρέως αποδεκτή θεωρία είναι η θεωρία της παλίνδρομης εμμήνου ρύσεως, η οποία προτάθηκε το 1927 από τον Sampson. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ένας από τους μηχανισμούς που εμπλέκεται στην παθογένεση της ενδομητρίωσης είναι η Επιθηλιο-Μεσεγχυματική Μετάβαση (Εpithelial-Mesenchymal Transition, EMT). Τα ελλιπή όμως, στοιχεία και η απουσία γνωστών παραγόντων-ρυθμιστών της ΕΜΤ εμπλεκόμενους στην παθογένεση της ενδομητρίωσης αποτέλεσαν το ερέθισμα για την πραγματοποίηση της συγκεκριμένης μελέτης. Σκοπός, λοιπόν, της παρούσας έρευνας ήταν η διερεύνηση της γονιδιακής έκφρασης του ΖΕΒ1, ενός μεταγραφικού παράγοντα που παίζει καίριο ρόλο στην επιθηλιο-μεσεγχυματική μετάβαση, στην ενδομητρίωση. Ειδικότερα, μελετήθηκε η γονιδιακή έκφραση του παράγοντα στον έκτοπο και εύτοπο ιστό ενδομητρίου 20 γυναικών με ενδομητριωσικές κύστεις και η έκφραση στον εύτοπο ιστό 5 γυναικών χωρίς ενδομητρίωση. Βρέθηκε πως δεν υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά στην γονιδιακή έκφραση του παράγοντα ΖΕΒ1 μεταξύ του έκτοπου και εύτοπου ιστού ενδομητρίου των γυναικών με ενδομητρίωση. Παρόλα αυτά, παρατηρήθηκε πως υπάρχει μια τάση έκφρασης υψηλότερων επιπέδων του παράγοντα ΖΕΒ1 στους έκτοπους ιστούς ενδομητρίου σε σύγκριση με τους αντίστοιχους εύτοπους ιστούς των γυναικών με ενδομητριωσικές κύστεις. Ακόμα, αναλύοντας τα αποτελέσματα ξεχωριστά ανά περιστατικό, παρατηρήθηκε πως σε 9 γυναίκες από τις 20 με τη νόσο που μελετήθηκαν, ο παράγοντας ΖΕΒ1 εκφράζεται περισσότερο στον έκτοπο ιστό σε σύγκριση με το εύτοπο ιστό ενδομητρίου. Επομένως, για να εξαχθούν συμπεράσματα και να βρεθούν στατιστικά σημαντικές διαφορές στην έκφραση, χρήζει η ανάγκη μελέτης της έκφρασης του γονιδίου σε μεγαλύτερο πληθυσμό γυναικών με ενδομητριωσικές κύστεις. Ακόμα, αξίζει να σημειωθεί πως η γονιδιακή έκφραση του παράγοντα ΖΕΒ1 ήταν υψηλότερη στο εύτοπο ενδομήτριο γυναικών χωρίς ενδομητρίωση σε σχέση με το εύτοπο και έκτοπο ιστό ενδομητρίου των γυναικών με τη νόσο. Το γεγονός αυτό, ίσως σχετίζεται σε κάποιο βαθμό με τη συμμετοχή της ΕΜΤ στην αναγεννητική ικανότητα του ενδομητρίου και επιπλέον με τη φάση του κύκλου. Η φάση του κύκλου και οι ενδογενείς αναπαραγωγικές ορμόνες, πιθανόν παίζουν6 ρόλο στην ενεργοποίηση της ΕΜΤ και κατά συνέπεια στην έκφραση του γονιδίου ΖΕΒ1. Επομένως, απαιτείται μελέτη του εύτοπου ενδομητρίου γυναικών με και χωρίς ενδομητρίωση, με βάση τη φάση του ενδομητρίου, ώστε να γίνει κατανοητό πώς επηρεάζει η ΕΜΤ το εύτοπο ενδομήτριο. Τέλος, παρατηρήθηκε μια, μη στατιστικά σημαντική, αρνητική συσχέτιση της έκφρασης του παράγοντα ΖΕΒ1 με το μέγεθος των ενδομητριωσικών κυστών. Αυτό, πιθανόν υποδηλώνει πως στις μικρές σε μέγεθος και στις νεότερες ηλικιακά ενδομητριωσικές κύστεις το φαινόμενο της ΕΜΤ είναι πιο έντονο. Και στην περίπτωση όμως, αυτή, κρίνεται απαραίτητος ο έλεγχος της συσχέτισης σε μεγαλύτερο πλήθος δειγμάτων. Συμπερασματικά λοιπόν, φαίνεται πως το φαινόμενο της ΕΜΤ σχετίζεται σε κάποιο βαθμό με την παθογένεση και την εξέλιξη της ενδομητρίωσης και χρήζει η διεξαγωγή περισσότερων μελετών για την εύρεση συγκεκριμένων παραγόντων και σηματοδοτικών μονοπατιών που ενεργοποιούνται και επιπρόσθετα, δεικτών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη διάγνωση της και μέσω της στόχευσης τους να μειωθεί η εξέλιξη της νόσου.","abstract_has_math":false,"creators":["Σοϊχάν Ντιλάι","Soichan Ntilay"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:42:07Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2935780"],"render_values":[{"text":"uoadl:2935780","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2935780","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2935780","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2935780","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σοϊχάν Ντιλάι","Soichan Ntilay"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2935780","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2935780"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η ενδομητρίωση είναι μια χρόνια, καλοήθης νόσος, εξαρτώμενη από τα επίπεδα οιστρογόνων, η οποία προσβάλλει περίπου το 10-15% των γυναικών της αναπαραγωγικής ηλικίας και ορίζεται από την παρουσία έκτοπου ιστού ενδομητρίου σε θέσεις εκτός της μητρικής κοιλότητας. Ανάλογα με τη βιολογική συμπεριφορά που εμφανίζουν οι ενδομητριωσικές βλάβες, υπάρχουν τρία είδη ενδομητρίωσης, οι περιτοναϊκές εμφυτεύσεις, η ενδομητρίωση των ωοθηκών, η οποία εμφανίζεται είτε με τη μορφή επιφανειακών εμφυτεύσεων είτε με τη μορφή ενδομητριωσικών κύστεων και η εν τω βάθει ενδομητρίωση. Παρόλο που η ενδομητρίωση είναι γνωστή εδώ και πάρα πολλά χρόνια, η παθογένεση της εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να μην είναι πλήρως κατανοητή. Η πιο ευρέως αποδεκτή θεωρία είναι η θεωρία της παλίνδρομης εμμήνου ρύσεως, η οποία προτάθηκε το 1927 από τον Sampson. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ένας από τους μηχανισμούς που εμπλέκεται στην παθογένεση της ενδομητρίωσης είναι η Επιθηλιο-Μεσεγχυματική Μετάβαση (Εpithelial-Mesenchymal Transition, EMT). Τα ελλιπή όμως, στοιχεία και η απουσία γνωστών παραγόντων-ρυθμιστών της ΕΜΤ εμπλεκόμενους στην παθογένεση της ενδομητρίωσης αποτέλεσαν το ερέθισμα για την πραγματοποίηση της συγκεκριμένης μελέτης. Σκοπός, λοιπόν, της παρούσας έρευνας ήταν η διερεύνηση της γονιδιακής έκφρασης του ΖΕΒ1, ενός μεταγραφικού παράγοντα που παίζει καίριο ρόλο στην επιθηλιο-μεσεγχυματική μετάβαση, στην ενδομητρίωση. Ειδικότερα, μελετήθηκε η γονιδιακή έκφραση του παράγοντα στον έκτοπο και εύτοπο ιστό ενδομητρίου 20 γυναικών με ενδομητριωσικές κύστεις και η έκφραση στον εύτοπο ιστό 5 γυναικών χωρίς ενδομητρίωση. Βρέθηκε πως δεν υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά στην γονιδιακή έκφραση του παράγοντα ΖΕΒ1 μεταξύ του έκτοπου και εύτοπου ιστού ενδομητρίου των γυναικών με ενδομητρίωση. Παρόλα αυτά, παρατηρήθηκε πως υπάρχει μια τάση έκφρασης υψηλότερων επιπέδων του παράγοντα ΖΕΒ1 στους έκτοπους ιστούς ενδομητρίου σε σύγκριση με τους αντίστοιχους εύτοπους ιστούς των γυναικών με ενδομητριωσικές κύστεις. Ακόμα, αναλύοντας τα αποτελέσματα ξεχωριστά ανά περιστατικό, παρατηρήθηκε πως σε 9 γυναίκες από τις 20 με τη νόσο που μελετήθηκαν, ο παράγοντας ΖΕΒ1 εκφράζεται περισσότερο στον έκτοπο ιστό σε σύγκριση με το εύτοπο ιστό ενδομητρίου. Επομένως, για να εξαχθούν συμπεράσματα και να βρεθούν στατιστικά σημαντικές διαφορές στην έκφραση, χρήζει η ανάγκη μελέτης της έκφρασης του γονιδίου σε μεγαλύτερο πληθυσμό γυναικών με ενδομητριωσικές κύστεις. Ακόμα, αξίζει να σημειωθεί πως η γονιδιακή έκφραση του παράγοντα ΖΕΒ1 ήταν υψηλότερη στο εύτοπο ενδομήτριο γυναικών χωρίς ενδομητρίωση σε σχέση με το εύτοπο και έκτοπο ιστό ενδομητρίου των γυναικών με τη νόσο. Το γεγονός αυτό, ίσως σχετίζεται σε κάποιο βαθμό με τη συμμετοχή της ΕΜΤ στην αναγεννητική ικανότητα του ενδομητρίου και επιπλέον με τη φάση του κύκλου. Η φάση του κύκλου και οι ενδογενείς αναπαραγωγικές ορμόνες, πιθανόν παίζουν6 ρόλο στην ενεργοποίηση της ΕΜΤ και κατά συνέπεια στην έκφραση του γονιδίου ΖΕΒ1. Επομένως, απαιτείται μελέτη του εύτοπου ενδομητρίου γυναικών με και χωρίς ενδομητρίωση, με βάση τη φάση του ενδομητρίου, ώστε να γίνει κατανοητό πώς επηρεάζει η ΕΜΤ το εύτοπο ενδομήτριο. Τέλος, παρατηρήθηκε μια, μη στατιστικά σημαντική, αρνητική συσχέτιση της έκφρασης του παράγοντα ΖΕΒ1 με το μέγεθος των ενδομητριωσικών κυστών. Αυτό, πιθανόν υποδηλώνει πως στις μικρές σε μέγεθος και στις νεότερες ηλικιακά ενδομητριωσικές κύστεις το φαινόμενο της ΕΜΤ είναι πιο έντονο. Και στην περίπτωση όμως, αυτή, κρίνεται απαραίτητος ο έλεγχος της συσχέτισης σε μεγαλύτερο πλήθος δειγμάτων. Συμπερασματικά λοιπόν, φαίνεται πως το φαινόμενο της ΕΜΤ σχετίζεται σε κάποιο βαθμό με την παθογένεση και την εξέλιξη της ενδομητρίωσης και χρήζει η διεξαγωγή περισσότερων μελετών για την εύρεση συγκεκριμένων παραγόντων και σηματοδοτικών μονοπατιών που ενεργοποιούνται και επιπρόσθετα, δεικτών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη διάγνωση της και μέσω της στόχευσης τους να μειωθεί η εξέλιξη της νόσου.","Endometriosis is a benign disease, that is chronic, estrogen-dependent, and affects around 10-15% of females of reproductive age. It is characterized by the presence of endometriotic tissue outside its normal origin. There are three types of this disease, depending on its biological behavior: peritoneal, ovarian, and deeply infiltrating. This disease, even though its presence is known for many years, is not fully investigated in terms of pathogenesis. The most accepted theory so far is that of retrograde menstruation, proposed by Sampson in 1927. There are indications that one of the mechanisms involved in the pathogenesis of endometriosis is the Epithelial-Mesenchymal Transition, EMT, but the inconclusive data and the absence of known regulation factors led to this study. Thus, the purpose of this study is the investigation of the ZEB1 gene expression, a transcription factor that is crucial in EMT, regarding Endometriosis. More specifically, we investigated the ZEB1 gene expression in eutopic and ectopic endometriotic tissue of 20 women with endometriotic cysts, and the expression in eutopic tissue of 5 women with no endometriosis. We found that there was no significant importance in the ZEB1 gene expression between eutopic and ectopic tissue in women with endometriosis. Despite that, we noticed a tendency towards higher levels of ZEB1 expression in ectopic endometriotic tissues in contrast to eutopic ones in women with endometriotic cysts. More specifically, this was the case in 9 out of the 20 women. This fact poses the need to study this gene expression in a larger population of women with endometriosis. Furthermore, it is worth mentioning, that the ZEB1 expression was higher in the eutopic endometrium of women with no endometriosis compared with eutopic and ectopic tissue of women suffering from the disease. This data is perhaps associated with the involvement of EMT in the regeneration process of the endometrium and the phases of menstruation, creating the need for a study of eutopic endometrium of women with or without endometriosis, based on the phase of the endometrium, in order to understand how the EMT affects the eutopic endometrium. In addition, we noticed a non-significant important correlation of the ZEB1 expression to the size of endometriotic cysts. That suggests, probably, that in smaller-sized and in younger-aged cysts, the EMT phenomenon is more intense. To conclude, it seems that EMT is to some extend, related to the pathogenesis and progression of endometriosis, thus creating the need for more studies in order to discover more specific factors and signaling pathways activated and markers that could be used potentially, for the diagnosis and treatment of endometriosis."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διερεύνηση της έκφρασης του γονιδίου ΖΕΒ1 σε δείγματα ενδομητρίωσης"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σοϊχάν Ντιλάι","Soichan Ntilay"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Η ενδομητρίωση είναι μια χρόνια, καλοήθης νόσος, εξαρτώμενη από τα επίπεδα οιστρογόνων, η οποία προσβάλλει περίπου το 10-15% των γυναικών της αναπαραγωγικής ηλικίας και ορίζεται από την παρουσία έκτοπου ιστού ενδομητρίου σε θέσεις εκτός της μητρικής κοιλότητας. Ανάλογα με τη βιολογική συμπεριφορά που εμφανίζουν οι ενδομητριωσικές βλάβες, υπάρχουν τρία είδη ενδομητρίωσης, οι περιτοναϊκές εμφυτεύσεις, η ενδομητρίωση των ωοθηκών, η οποία εμφανίζεται είτε με τη μορφή επιφανειακών εμφυτεύσεων είτε με τη μορφή ενδομητριωσικών κύστεων και η εν τω βάθει ενδομητρίωση. Παρόλο που η ενδομητρίωση είναι γνωστή εδώ και πάρα πολλά χρόνια, η παθογένεση της εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να μην είναι πλήρως κατανοητή. Η πιο ευρέως αποδεκτή θεωρία είναι η θεωρία της παλίνδρομης εμμήνου ρύσεως, η οποία προτάθηκε το 1927 από τον Sampson. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ένας από τους μηχανισμούς που εμπλέκεται στην παθογένεση της ενδομητρίωσης είναι η Επιθηλιο-Μεσεγχυματική Μετάβαση (Εpithelial-Mesenchymal Transition, EMT). Τα ελλιπή όμως, στοιχεία και η απουσία γνωστών παραγόντων-ρυθμιστών της ΕΜΤ εμπλεκόμενους στην παθογένεση της ενδομητρίωσης αποτέλεσαν το ερέθισμα για την πραγματοποίηση της συγκεκριμένης μελέτης. Σκοπός, λοιπόν, της παρούσας έρευνας ήταν η διερεύνηση της γονιδιακής έκφρασης του ΖΕΒ1, ενός μεταγραφικού παράγοντα που παίζει καίριο ρόλο στην επιθηλιο-μεσεγχυματική μετάβαση, στην ενδομητρίωση. Ειδικότερα, μελετήθηκε η γονιδιακή έκφραση του παράγοντα στον έκτοπο και εύτοπο ιστό ενδομητρίου 20 γυναικών με ενδομητριωσικές κύστεις και η έκφραση στον εύτοπο ιστό 5 γυναικών χωρίς ενδομητρίωση. Βρέθηκε πως δεν υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά στην γονιδιακή έκφραση του παράγοντα ΖΕΒ1 μεταξύ του έκτοπου και εύτοπου ιστού ενδομητρίου των γυναικών με ενδομητρίωση. Παρόλα αυτά, παρατηρήθηκε πως υπάρχει μια τάση έκφρασης υψηλότερων επιπέδων του παράγοντα ΖΕΒ1 στους έκτοπους ιστούς ενδομητρίου σε σύγκριση με τους αντίστοιχους εύτοπους ιστούς των γυναικών με ενδομητριωσικές κύστεις. Ακόμα, αναλύοντας τα αποτελέσματα ξεχωριστά ανά περιστατικό, παρατηρήθηκε πως σε 9 γυναίκες από τις 20 με τη νόσο που μελετήθηκαν, ο παράγοντας ΖΕΒ1 εκφράζεται περισσότερο στον έκτοπο ιστό σε σύγκριση με το εύτοπο ιστό ενδομητρίου. Επομένως, για να εξαχθούν συμπεράσματα και να βρεθούν στατιστικά σημαντικές διαφορές στην έκφραση, χρήζει η ανάγκη μελέτης της έκφρασης του γονιδίου σε μεγαλύτερο πληθυσμό γυναικών με ενδομητριωσικές κύστεις. Ακόμα, αξίζει να σημειωθεί πως η γονιδιακή έκφραση του παράγοντα ΖΕΒ1 ήταν υψηλότερη στο εύτοπο ενδομήτριο γυναικών χωρίς ενδομητρίωση σε σχέση με το εύτοπο και έκτοπο ιστό ενδομητρίου των γυναικών με τη νόσο. Το γεγονός αυτό, ίσως σχετίζεται σε κάποιο βαθμό με τη συμμετοχή της ΕΜΤ στην αναγεννητική ικανότητα του ενδομητρίου και επιπλέον με τη φάση του κύκλου. Η φάση του κύκλου και οι ενδογενείς αναπαραγωγικές ορμόνες, πιθανόν παίζουν6 ρόλο στην ενεργοποίηση της ΕΜΤ και κατά συνέπεια στην έκφραση του γονιδίου ΖΕΒ1. Επομένως, απαιτείται μελέτη του εύτοπου ενδομητρίου γυναικών με και χωρίς ενδομητρίωση, με βάση τη φάση του ενδομητρίου, ώστε να γίνει κατανοητό πώς επηρεάζει η ΕΜΤ το εύτοπο ενδομήτριο. Τέλος, παρατηρήθηκε μια, μη στατιστικά σημαντική, αρνητική συσχέτιση της έκφρασης του παράγοντα ΖΕΒ1 με το μέγεθος των ενδομητριωσικών κυστών. Αυτό, πιθανόν υποδηλώνει πως στις μικρές σε μέγεθος και στις νεότερες ηλικιακά ενδομητριωσικές κύστεις το φαινόμενο της ΕΜΤ είναι πιο έντονο. Και στην περίπτωση όμως, αυτή, κρίνεται απαραίτητος ο έλεγχος της συσχέτισης σε μεγαλύτερο πλήθος δειγμάτων. Συμπερασματικά λοιπόν, φαίνεται πως το φαινόμενο της ΕΜΤ σχετίζεται σε κάποιο βαθμό με την παθογένεση και την εξέλιξη της ενδομητρίωσης και χρήζει η διεξαγωγή περισσότερων μελετών για την εύρεση συγκεκριμένων παραγόντων και σηματοδοτικών μονοπατιών που ενεργοποιούνται και επιπρόσθετα, δεικτών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη διάγνωση της και μέσω της στόχευσης τους να μειωθεί η εξέλιξη της νόσου.","Endometriosis is a benign disease, that is chronic, estrogen-dependent, and affects around 10-15% of females of reproductive age. It is characterized by the presence of endometriotic tissue outside its normal origin. There are three types of this disease, depending on its biological behavior: peritoneal, ovarian, and deeply infiltrating. This disease, even though its presence is known for many years, is not fully investigated in terms of pathogenesis. The most accepted theory so far is that of retrograde menstruation, proposed by Sampson in 1927. There are indications that one of the mechanisms involved in the pathogenesis of endometriosis is the Epithelial-Mesenchymal Transition, EMT, but the inconclusive data and the absence of known regulation factors led to this study. Thus, the purpose of this study is the investigation of the ZEB1 gene expression, a transcription factor that is crucial in EMT, regarding Endometriosis. More specifically, we investigated the ZEB1 gene expression in eutopic and ectopic endometriotic tissue of 20 women with endometriotic cysts, and the expression in eutopic tissue of 5 women with no endometriosis. We found that there was no significant importance in the ZEB1 gene expression between eutopic and ectopic tissue in women with endometriosis. Despite that, we noticed a tendency towards higher levels of ZEB1 expression in ectopic endometriotic tissues in contrast to eutopic ones in women with endometriotic cysts. More specifically, this was the case in 9 out of the 20 women. This fact poses the need to study this gene expression in a larger population of women with endometriosis. Furthermore, it is worth mentioning, that the ZEB1 expression was higher in the eutopic endometrium of women with no endometriosis compared with eutopic and ectopic tissue of women suffering from the disease. This data is perhaps associated with the involvement of EMT in the regeneration process of the endometrium and the phases of menstruation, creating the need for a study of eutopic endometrium of women with or without endometriosis, based on the phase of the endometrium, in order to understand how the EMT affects the eutopic endometrium. In addition, we noticed a non-significant important correlation of the ZEB1 expression to the size of endometriotic cysts. That suggests, probably, that in smaller-sized and in younger-aged cysts, the EMT phenomenon is more intense. To conclude, it seems that EMT is to some extend, related to the pathogenesis and progression of endometriosis, thus creating the need for more studies in order to discover more specific factors and signaling pathways activated and markers that could be used potentially, for the diagnosis and treatment of endometriosis."],"dc:identifier":["uoadl:2935780","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2935780"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Διερεύνηση της έκφρασης του γονιδίου ΖΕΒ1 σε δείγματα ενδομητρίωσης"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:42:07Z"}