{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2937239"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2937239","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η αρχή της μη χειροτέρευσης: θεωρητική και νομολογιακή αντιμετώπιση","abstract":"Η ποινική δίκη κινείται σε δύο βασικούς άξονες, εξελίσσεται δηλαδή με σκοπό τόσο την αναζήτηση της ουσιαστικής αλήθειας, η οποία κατατείνει στην προστασία των εννόμων αγαθών και την κοινωνική ειρήνευση, όσο και την προστασία του κατηγορουμένου ως ατόμου. Εξάλλου, ο τελευταίος αποτελεί το κεντρικό υποκείμενο της ποινικής διαδικασίας, μιας διαδικασίας δυσχερέστατης και συνθλιπτικής πολλές φορές για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά αβέβαιης ως προς την έκβαση, πράγμα που επιτείνει περαιτέρω την ανθρώπινη αγωνία. Συναφώς, όπως διαφαίνεται από τις διατάξεις του ΚΠΔ, ο νομοθέτης έχει επιφυλάξει ιδιαίτερη φροντίδα για το πρόσωπο του κατηγορουμένου, ιδίως μετά και την τελευταία νομοθετική αλλαγή με το Ν.4620/2019, όπου τα δικαιώματά του εμφανίζονται ενισχυμένα, ήδη από την προκαταρκτική εξέταση , ενώ δε λησμονεί κανείς πως ο κατηγορούμενος απολογείται τελευταίος, έχει δηλαδή «την τελευταία λέξη», στη διαδικασία. Μεριμνά λοιπόν ο νομοθέτης να περιβάλλει με δικλείδες ασφαλείας τον κατηγορούμενο, ώστε και να προστατευθεί η ανθρώπινη αξία του και να λάβει μια απόφαση δίκαιη και ορθή. Οι δικαστές είναι άνθρωποι και ως εκ τούτου δεν είναι αλάνθαστοι. Στην ανθρώπινη κρίση, όσο δυνατή και προσηλωμένη και αν είναι, πάντα κάποιο σφάλμα μπορεί να εμφιλοχωρήσει. Αυτή την κατεύθυνση εξυπηρετεί η λειτουργία των ενδίκων μέσων: να αποτρέπει ανθρώπινα σφάλματα και λογικές αστοχίες, που θα οδηγήσουν σε κάποια άδικη απόφαση. Αυτός ο ορθολογικός στόχος συνδυάζεται αρμονικά με το πνεύμα επιείκειας που επιφυλάσσει ο ποινικός νομοθέτης για τον ευάλωτο κατηγορούμενο. Το πνεύμα αυτό, ακριβώς, υπακούει και η φύση των αποτελεσμάτων των ενδίκων μέσων. Στην παρούσα εργασία θα εξεταστεί, ίσως το πιο συγγενές από όλα τα αποτελέσματα με το πνεύμα της επιείκειας, δηλαδή εκείνο της αρχής της μη χειροτέρευσης της θέσης του κατηγορουμένου ή, αλλιώς, της non reformatio in pejus. Η παρούσα χωρίζεται σε τρία μέρη και στοχεύει σε μια πυκνή παράθεση των βασικών πτυχών, ζητημάτων και προβληματισμών που συνέχονται με την αρχή. Έμφαση δίδεται στην προσέγγιση των προδιαληφθέντων μέσα από το πρίσμα της επιστημονικής θεωρίας, κυρίως, όμως, της νομολογίας με παράθεση νεότερων, αλλά και χαρακτηριστικών παλαιότερων αποφάσεων. Τέλος, η παρούσα, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες αλλαγές που επήλθαν στον ΚΠΔ, εξετάζει ορισμένα σημεία που φαίνεται να επηρεάζονται από το Ν.4620/2019 (ως ισχύει μετά το Ν.4637/2019).","abstract_html":"Η ποινική δίκη κινείται σε δύο βασικούς άξονες, εξελίσσεται δηλαδή με σκοπό τόσο την αναζήτηση της ουσιαστικής αλήθειας, η οποία κατατείνει στην προστασία των εννόμων αγαθών και την κοινωνική ειρήνευση, όσο και την προστασία του κατηγορουμένου ως ατόμου. Εξάλλου, ο τελευταίος αποτελεί το κεντρικό υποκείμενο της ποινικής διαδικασίας, μιας διαδικασίας δυσχερέστατης και συνθλιπτικής πολλές φορές για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά αβέβαιης ως προς την έκβαση, πράγμα που επιτείνει περαιτέρω την ανθρώπινη αγωνία. Συναφώς, όπως διαφαίνεται από τις διατάξεις του ΚΠΔ, ο νομοθέτης έχει επιφυλάξει ιδιαίτερη φροντίδα για το πρόσωπο του κατηγορουμένου, ιδίως μετά και την τελευταία νομοθετική αλλαγή με το Ν.4620/2019, όπου τα δικαιώματά του εμφανίζονται ενισχυμένα, ήδη από την προκαταρκτική εξέταση , ενώ δε λησμονεί κανείς πως ο κατηγορούμενος απολογείται τελευταίος, έχει δηλαδή «την τελευταία λέξη», στη διαδικασία. Μεριμνά λοιπόν ο νομοθέτης να περιβάλλει με δικλείδες ασφαλείας τον κατηγορούμενο, ώστε και να προστατευθεί η ανθρώπινη αξία του και να λάβει μια απόφαση δίκαιη και ορθή. Οι δικαστές είναι άνθρωποι και ως εκ τούτου δεν είναι αλάνθαστοι. Στην ανθρώπινη κρίση, όσο δυνατή και προσηλωμένη και αν είναι, πάντα κάποιο σφάλμα μπορεί να εμφιλοχωρήσει. Αυτή την κατεύθυνση εξυπηρετεί η λειτουργία των ενδίκων μέσων: να αποτρέπει ανθρώπινα σφάλματα και λογικές αστοχίες, που θα οδηγήσουν σε κάποια άδικη απόφαση. Αυτός ο ορθολογικός στόχος συνδυάζεται αρμονικά με το πνεύμα επιείκειας που επιφυλάσσει ο ποινικός νομοθέτης για τον ευάλωτο κατηγορούμενο. Το πνεύμα αυτό, ακριβώς, υπακούει και η φύση των αποτελεσμάτων των ενδίκων μέσων. Στην παρούσα εργασία θα εξεταστεί, ίσως το πιο συγγενές από όλα τα αποτελέσματα με το πνεύμα της επιείκειας, δηλαδή εκείνο της αρχής της μη χειροτέρευσης της θέσης του κατηγορουμένου ή, αλλιώς, της non reformatio in pejus. Η παρούσα χωρίζεται σε τρία μέρη και στοχεύει σε μια πυκνή παράθεση των βασικών πτυχών, ζητημάτων και προβληματισμών που συνέχονται με την αρχή. Έμφαση δίδεται στην προσέγγιση των προδιαληφθέντων μέσα από το πρίσμα της επιστημονικής θεωρίας, κυρίως, όμως, της νομολογίας με παράθεση νεότερων, αλλά και χαρακτηριστικών παλαιότερων αποφάσεων. Τέλος, η παρούσα, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες αλλαγές που επήλθαν στον ΚΠΔ, εξετάζει ορισμένα σημεία που φαίνεται να επηρεάζονται από το Ν.4620/2019 (ως ισχύει μετά το Ν.4637/2019).","abstract_has_math":false,"creators":["Μπεληγιάννη Μαρία","Beligianni Maria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:42:13Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2937239"],"render_values":[{"text":"uoadl:2937239","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2937239","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2937239","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2937239","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μπεληγιάννη Μαρία","Beligianni Maria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2937239","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2937239"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η ποινική δίκη κινείται σε δύο βασικούς άξονες, εξελίσσεται δηλαδή με σκοπό τόσο την αναζήτηση της ουσιαστικής αλήθειας, η οποία κατατείνει στην προστασία των εννόμων αγαθών και την κοινωνική ειρήνευση, όσο και την προστασία του κατηγορουμένου ως ατόμου. Εξάλλου, ο τελευταίος αποτελεί το κεντρικό υποκείμενο της ποινικής διαδικασίας, μιας διαδικασίας δυσχερέστατης και συνθλιπτικής πολλές φορές για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά αβέβαιης ως προς την έκβαση, πράγμα που επιτείνει περαιτέρω την ανθρώπινη αγωνία. Συναφώς, όπως διαφαίνεται από τις διατάξεις του ΚΠΔ, ο νομοθέτης έχει επιφυλάξει ιδιαίτερη φροντίδα για το πρόσωπο του κατηγορουμένου, ιδίως μετά και την τελευταία νομοθετική αλλαγή με το Ν.4620/2019, όπου τα δικαιώματά του εμφανίζονται ενισχυμένα, ήδη από την προκαταρκτική εξέταση , ενώ δε λησμονεί κανείς πως ο κατηγορούμενος απολογείται τελευταίος, έχει δηλαδή «την τελευταία λέξη», στη διαδικασία. Μεριμνά λοιπόν ο νομοθέτης να περιβάλλει με δικλείδες ασφαλείας τον κατηγορούμενο, ώστε και να προστατευθεί η ανθρώπινη αξία του και να λάβει μια απόφαση δίκαιη και ορθή. Οι δικαστές είναι άνθρωποι και ως εκ τούτου δεν είναι αλάνθαστοι. Στην ανθρώπινη κρίση, όσο δυνατή και προσηλωμένη και αν είναι, πάντα κάποιο σφάλμα μπορεί να εμφιλοχωρήσει. Αυτή την κατεύθυνση εξυπηρετεί η λειτουργία των ενδίκων μέσων: να αποτρέπει ανθρώπινα σφάλματα και λογικές αστοχίες, που θα οδηγήσουν σε κάποια άδικη απόφαση. Αυτός ο ορθολογικός στόχος συνδυάζεται αρμονικά με το πνεύμα επιείκειας που επιφυλάσσει ο ποινικός νομοθέτης για τον ευάλωτο κατηγορούμενο. Το πνεύμα αυτό, ακριβώς, υπακούει και η φύση των αποτελεσμάτων των ενδίκων μέσων. Στην παρούσα εργασία θα εξεταστεί, ίσως το πιο συγγενές από όλα τα αποτελέσματα με το πνεύμα της επιείκειας, δηλαδή εκείνο της αρχής της μη χειροτέρευσης της θέσης του κατηγορουμένου ή, αλλιώς, της non reformatio in pejus. Η παρούσα χωρίζεται σε τρία μέρη και στοχεύει σε μια πυκνή παράθεση των βασικών πτυχών, ζητημάτων και προβληματισμών που συνέχονται με την αρχή. Έμφαση δίδεται στην προσέγγιση των προδιαληφθέντων μέσα από το πρίσμα της επιστημονικής θεωρίας, κυρίως, όμως, της νομολογίας με παράθεση νεότερων, αλλά και χαρακτηριστικών παλαιότερων αποφάσεων. Τέλος, η παρούσα, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες αλλαγές που επήλθαν στον ΚΠΔ, εξετάζει ορισμένα σημεία που φαίνεται να επηρεάζονται από το Ν.4620/2019 (ως ισχύει μετά το Ν.4637/2019).","Criminal proceedings are moving on two main routes, namely to seek effective truth, which tends to protect legal goods and social peace, and to protect the accused as a person.After all, the latter is the central subject of criminal proceedings, a procedure which is very difficult and compressive many times for human dignity, but uncertain as to the outcome, which further exacerbates human anguish.n that regard, as is apparent from the provisions of the CCI, the legislature has reserved special care for the person of the accused, in particular after the last legislative change in Decree No 4620 / 2019, where his rights appear strengthened, already by the preliminary examination, and it is not forgotten that the defendant apologizes last, that is, \"the last word,\" in the proceedings.So it ensures that the legislature surrounds the defendant in order to protect its human value and to take a decision that is fair and correct. Judges are human and are therefore not infallible. In the human crisis, as strong and committed, and if it is, there is always a mistake.This is the function of judicial remedies: Prevent human errors and reasonable failures, which will lead to an unfair decision. This rational objective is combined in harmony with the leniency spirit held by the criminal legislature for the vulnerable defendant. That spirit, precisely, is the nature of the results of the remedies.This essay will examine, perhaps most closely related to all the effects of the leniency spirit, namely that of the principle of non-regression of the position of the accused or, otherwise, non reformatio in pejus. This is divided into three parts and aims at a dense juxtaposition of the main aspects, issues and considerations that follow from the outset.The emphasis is on the approach taken by the above mentioned means in the light of scientific theory, but in particular the case-law with a list of newer ones, but also the characteristics of earlier decisions. Finally, the present, taking into account the recent changes made to the CPC, addresses a number of points that appear to be affected by N4620 / 2019 (as applicable after N.4637 / 2019)."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η αρχή της μη χειροτέρευσης: θεωρητική και νομολογιακή αντιμετώπιση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μπεληγιάννη Μαρία","Beligianni Maria"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Η ποινική δίκη κινείται σε δύο βασικούς άξονες, εξελίσσεται δηλαδή με σκοπό τόσο την αναζήτηση της ουσιαστικής αλήθειας, η οποία κατατείνει στην προστασία των εννόμων αγαθών και την κοινωνική ειρήνευση, όσο και την προστασία του κατηγορουμένου ως ατόμου. Εξάλλου, ο τελευταίος αποτελεί το κεντρικό υποκείμενο της ποινικής διαδικασίας, μιας διαδικασίας δυσχερέστατης και συνθλιπτικής πολλές φορές για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά αβέβαιης ως προς την έκβαση, πράγμα που επιτείνει περαιτέρω την ανθρώπινη αγωνία. Συναφώς, όπως διαφαίνεται από τις διατάξεις του ΚΠΔ, ο νομοθέτης έχει επιφυλάξει ιδιαίτερη φροντίδα για το πρόσωπο του κατηγορουμένου, ιδίως μετά και την τελευταία νομοθετική αλλαγή με το Ν.4620/2019, όπου τα δικαιώματά του εμφανίζονται ενισχυμένα, ήδη από την προκαταρκτική εξέταση , ενώ δε λησμονεί κανείς πως ο κατηγορούμενος απολογείται τελευταίος, έχει δηλαδή «την τελευταία λέξη», στη διαδικασία. Μεριμνά λοιπόν ο νομοθέτης να περιβάλλει με δικλείδες ασφαλείας τον κατηγορούμενο, ώστε και να προστατευθεί η ανθρώπινη αξία του και να λάβει μια απόφαση δίκαιη και ορθή. Οι δικαστές είναι άνθρωποι και ως εκ τούτου δεν είναι αλάνθαστοι. Στην ανθρώπινη κρίση, όσο δυνατή και προσηλωμένη και αν είναι, πάντα κάποιο σφάλμα μπορεί να εμφιλοχωρήσει. Αυτή την κατεύθυνση εξυπηρετεί η λειτουργία των ενδίκων μέσων: να αποτρέπει ανθρώπινα σφάλματα και λογικές αστοχίες, που θα οδηγήσουν σε κάποια άδικη απόφαση. Αυτός ο ορθολογικός στόχος συνδυάζεται αρμονικά με το πνεύμα επιείκειας που επιφυλάσσει ο ποινικός νομοθέτης για τον ευάλωτο κατηγορούμενο. Το πνεύμα αυτό, ακριβώς, υπακούει και η φύση των αποτελεσμάτων των ενδίκων μέσων. Στην παρούσα εργασία θα εξεταστεί, ίσως το πιο συγγενές από όλα τα αποτελέσματα με το πνεύμα της επιείκειας, δηλαδή εκείνο της αρχής της μη χειροτέρευσης της θέσης του κατηγορουμένου ή, αλλιώς, της non reformatio in pejus. Η παρούσα χωρίζεται σε τρία μέρη και στοχεύει σε μια πυκνή παράθεση των βασικών πτυχών, ζητημάτων και προβληματισμών που συνέχονται με την αρχή. Έμφαση δίδεται στην προσέγγιση των προδιαληφθέντων μέσα από το πρίσμα της επιστημονικής θεωρίας, κυρίως, όμως, της νομολογίας με παράθεση νεότερων, αλλά και χαρακτηριστικών παλαιότερων αποφάσεων. Τέλος, η παρούσα, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες αλλαγές που επήλθαν στον ΚΠΔ, εξετάζει ορισμένα σημεία που φαίνεται να επηρεάζονται από το Ν.4620/2019 (ως ισχύει μετά το Ν.4637/2019).","Criminal proceedings are moving on two main routes, namely to seek effective truth, which tends to protect legal goods and social peace, and to protect the accused as a person.After all, the latter is the central subject of criminal proceedings, a procedure which is very difficult and compressive many times for human dignity, but uncertain as to the outcome, which further exacerbates human anguish.n that regard, as is apparent from the provisions of the CCI, the legislature has reserved special care for the person of the accused, in particular after the last legislative change in Decree No 4620 / 2019, where his rights appear strengthened, already by the preliminary examination, and it is not forgotten that the defendant apologizes last, that is, \"the last word,\" in the proceedings.So it ensures that the legislature surrounds the defendant in order to protect its human value and to take a decision that is fair and correct. Judges are human and are therefore not infallible. In the human crisis, as strong and committed, and if it is, there is always a mistake.This is the function of judicial remedies: Prevent human errors and reasonable failures, which will lead to an unfair decision. This rational objective is combined in harmony with the leniency spirit held by the criminal legislature for the vulnerable defendant. That spirit, precisely, is the nature of the results of the remedies.This essay will examine, perhaps most closely related to all the effects of the leniency spirit, namely that of the principle of non-regression of the position of the accused or, otherwise, non reformatio in pejus. This is divided into three parts and aims at a dense juxtaposition of the main aspects, issues and considerations that follow from the outset.The emphasis is on the approach taken by the above mentioned means in the light of scientific theory, but in particular the case-law with a list of newer ones, but also the characteristics of earlier decisions. Finally, the present, taking into account the recent changes made to the CPC, addresses a number of points that appear to be affected by N4620 / 2019 (as applicable after N.4637 / 2019)."],"dc:identifier":["uoadl:2937239","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2937239"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Η αρχή της μη χειροτέρευσης: θεωρητική και νομολογιακή αντιμετώπιση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:42:13Z"}