{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2937474"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2937474","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Το ποδήρες ένδυμα στην κρητομυκηναϊκή εικονογραφία: Η συμβολή του στην κατανόηση της κοινωνικής οργάνωσης της εποχής","abstract":"Ένα από τα στοιχεία με έντονο συμβολισμό, το οποίο επαναλαμβάνεται στην κρητομυκηναϊκή εικονογραφία, είναι οι μορφές με ποδήρες ένδυμα. Με καταβολές από τους ανατολικούς πολιτισμούς, το σακκοειδές ένδυμα εμφανίζει αρκετές ιδιοτυπίες στην αιγαιακή του απόδοση, ως προς το μάκρος, τις χειρίδες, τις πτυχώσεις, τον διάκοσμο ή και το είδος του υφάσματος. Ο ενδεχόμενος ρόλος του, στις κοινωνίες της εποχής, έχει δεχθεί ποικίλες ερμηνείες από τους ερευνητές. Η παρούσα εργασία, επιχειρεί, αφ’ ενός, την παράθεση και την ενδελεχή ανάλυση των εικονογραφικών καταλοίπων, τα οποία αποδίδουν το ποδήρες ένδυμα· αφ’ ετέρου στοχεύει στην ανάδειξη της κοινωνικής και ιδεολογικής συμβολής του, εξετάζοντας τον ενδεχόμενο θεσμικό ρόλο των μορφών, οι οποίες ενδύονταν με αυτό. Κατεγράφησαν και ανελύθησαν 93 αντιπροσωπευτικές παραστάσεις από τις Κυκλάδες και την Κύπρο, την Κρήτη και την Ηπειρωτική Ελλάδα. Οι πρώτες εικονογραφικές αναφορές διεπιστώθησαν ήδη από τα μέσα της Πρωτομινωικής περιόδου στην Κρήτη. Ωστόσο, η συντριπτική πλειοψηφία των παραστάσεων στις οποίες αναπαρίστανται μορφές με μακρύ ένδυμα, εντοπίσθηκε στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού στο Αιγαίο, όταν η εικονογραφία άγγιξε το απόγειο της ακμής της. Στις σφραγίδες και τους σφραγιστικούς δακτυλίους, αντικείμενα λειτουργικής χρήσης, αξίας και ιδεολογικής υπόστασης, αναπόσπαστα δεμένα με τις κοινωνικές δομές, το ποδήρες ένδυμα μετρά τις περισσότερες διαφορετικές παραστάσεις. Εντούτοις, οι τοιχογραφίες αποτελούν την κατηγορία στην οποία το εν λόγω ένδυμα αποδίδεται σε πληθώρα μορφών συμμετεχουσών σε εκδηλώσεις με τελετουργικό τυπικό, καταδεικνύοντας την ξεχωριστή κοινωνική θέση των μορφών που το έφεραν. Τα δύο πρώτα κεφάλαια περιλαμβάνουν μία σύντομη εισαγωγή, τον στόχο της εργασίας, καθώς και την ιστορία της έρευνας, στην οποία περιγράφεται αδρομερώς η βασική βιβλιογραφία στην οποία βασίσθηκε το παρόν πόνημα. Στην συνέχεια και σε τρία κεφάλαια, εμπεριέχονται τα δεδομένα καθεμίας από τις γεωγραφικές περιοχές, με τις Κυκλάδες και την Κύπρο να εξετάζονται στο ίδιο κεφάλαιο. Το σύνολο των παραστάσεων, στις οποίες εμφανίζεται το ποδήρες ένδυμα, συγκροτεί έναν κατάλογο με συνεχή αύξουσα αρίθμηση. Το υλικό εξετάζεται κατανεμημένο στις κατηγορίες της σφραγιδογλυφίας, των τοιχογραφιών, των ειδωλίων, της κεραμεικής, των λαρνάκων, καθώς και άλλων δύο αντικειμένων από άλλα υλικά. Η σειρά της παράθεσης των κατηγοριών, σε καθεμία από τις γεωγραφικές περιοχές, διαμορφώνεται σύμφωνα με το πλήθος των παραστάσεων της κάθε κατηγορίας. Με χρονολογική σειρά παρατίθενται τα δεδομένα της καθεμίας από τις κατηγορίες, αρχής γενομένης από την παλαιότερη. Επιχειρείται, στο μέτρο του δυνατού, η ταυτοποίηση της ιδιότητας των μορφών, οι οποίες φέρουν το ποδήρες ένδυμα, λαμβάνοντας υπ’ όψη την στάση και την θέση τους στον χώρο, αλλά και την σχέση τους με τις άλλες μορφές που τυχόν συνυπάρχουν στην ίδια παράσταση. Στο έκτο κεφάλαιο αναλύεται εκτενώς, όσο βεβαίως επιτρέπει το περιορισμένο εύρος της εργασίας, η σημασία του ποδήρους ενδύματος στις κοινωνίες του προϊστορικού Αιγαίου. Η συζήτηση διεξάγεται σε τέσσερα υποκεφάλαια, τα οποία επικεντρώνονται στις παραμέτρους της κοινωνίας, της θρησκείας, του φύλου και των διαβατηρίων τελετών. Ο αφηγηματικός χαρακτήρας των παραστάσεων μεταδίδει διαχρονικά μηνύματα πολιτικών, κοινωνικών, ιδεολογικών, ακόμα και αισθητικών αρχών και αξιών της τάξης των ευγενών. Με γνώμονα την ιδιαιτερότητα του μακρού ενδύματος, τον συμβολισμό του, καθώς και το πλαίσιο του θεσμικού χαρακτήρα των μορφών οι οποίες το έφεραν, προκύπτουν και συζητούνται θρησκειολογικές ή/και κοινωνικές ερμηνείες. Οκτώ πίνακες γραφικών παραστάσεων συνεπικουρούν στην διεξαγωγή ενδιαφερόντων συμπερασμάτων. Το ποδήρες ένδυμα χαρακτηρίζει κυρίως ανδρικές μορφές, χωρίς όμως να λείπουν παραστάσεις ενδεδυμένων με αυτό γυναικείων μορφών ή περιπτώσεις στις οποίες δεν διακρίνεται το φύλο. Οι τελετές πιθανώς να μην είχαν μόνο θρησκευτικό χαρακτήρα αλλά ίσως και κοσμικό, ιδιαίτερα εφ’όσον εκκινούσαν από κοινωνικοπολιτική βάση. Οι προσεγγίσεις των ζωγράφων και των καλλιτεχνών αντικατόπτριζαν την συγκρότηση των αιγαιακών κοινωνιών της εποχής, τις σχέσεις μεταξύ τους καθώς και με τους άλλους πολιτισμούς της ανατολικής Μεσογείου. Στο μάλλον θρησκειοκρατικό Αιγαίο, οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ κοινωνικής και θρησκευτικής σφαίρας δεν ήταν προφανείς, συνεπώς η τελετουργία, το πιθανότερο, ταυτίζετο με την ιερουργία και την παρουσία κάποιας μορφής ιερατείου. Η ανεπάρκεια γραπτών πηγών και τα αποσπασματικά, στην πλειονότητά τους, σωζόμενα κατάλοιπα, δυσκολεύουν τις ερμηνείες, ωστόσο η έρευνα προχωρά, τα δεδομένα εξετάζονται κάθε φορά μέσα από διαφορετικές επιστημονικές προσεγγίσεις, ενώ νέα στοιχεία αρχαιολογικού υλικού προστίθενται και μελετώνται συγκριτικά.","abstract_html":"Ένα από τα στοιχεία με έντονο συμβολισμό, το οποίο επαναλαμβάνεται στην κρητομυκηναϊκή εικονογραφία, είναι οι μορφές με ποδήρες ένδυμα. Με καταβολές από τους ανατολικούς πολιτισμούς, το σακκοειδές ένδυμα εμφανίζει αρκετές ιδιοτυπίες στην αιγαιακή του απόδοση, ως προς το μάκρος, τις χειρίδες, τις πτυχώσεις, τον διάκοσμο ή και το είδος του υφάσματος. Ο ενδεχόμενος ρόλος του, στις κοινωνίες της εποχής, έχει δεχθεί ποικίλες ερμηνείες από τους ερευνητές. Η παρούσα εργασία, επιχειρεί, αφ’ ενός, την παράθεση και την ενδελεχή ανάλυση των εικονογραφικών καταλοίπων, τα οποία αποδίδουν το ποδήρες ένδυμα· αφ’ ετέρου στοχεύει στην ανάδειξη της κοινωνικής και ιδεολογικής συμβολής του, εξετάζοντας τον ενδεχόμενο θεσμικό ρόλο των μορφών, οι οποίες ενδύονταν με αυτό. Κατεγράφησαν και ανελύθησαν 93 αντιπροσωπευτικές παραστάσεις από τις Κυκλάδες και την Κύπρο, την Κρήτη και την Ηπειρωτική Ελλάδα. Οι πρώτες εικονογραφικές αναφορές διεπιστώθησαν ήδη από τα μέσα της Πρωτομινωικής περιόδου στην Κρήτη. Ωστόσο, η συντριπτική πλειοψηφία των παραστάσεων στις οποίες αναπαρίστανται μορφές με μακρύ ένδυμα, εντοπίσθηκε στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού στο Αιγαίο, όταν η εικονογραφία άγγιξε το απόγειο της ακμής της. Στις σφραγίδες και τους σφραγιστικούς δακτυλίους, αντικείμενα λειτουργικής χρήσης, αξίας και ιδεολογικής υπόστασης, αναπόσπαστα δεμένα με τις κοινωνικές δομές, το ποδήρες ένδυμα μετρά τις περισσότερες διαφορετικές παραστάσεις. Εντούτοις, οι τοιχογραφίες αποτελούν την κατηγορία στην οποία το εν λόγω ένδυμα αποδίδεται σε πληθώρα μορφών συμμετεχουσών σε εκδηλώσεις με τελετουργικό τυπικό, καταδεικνύοντας την ξεχωριστή κοινωνική θέση των μορφών που το έφεραν. Τα δύο πρώτα κεφάλαια περιλαμβάνουν μία σύντομη εισαγωγή, τον στόχο της εργασίας, καθώς και την ιστορία της έρευνας, στην οποία περιγράφεται αδρομερώς η βασική βιβλιογραφία στην οποία βασίσθηκε το παρόν πόνημα. Στην συνέχεια και σε τρία κεφάλαια, εμπεριέχονται τα δεδομένα καθεμίας από τις γεωγραφικές περιοχές, με τις Κυκλάδες και την Κύπρο να εξετάζονται στο ίδιο κεφάλαιο. Το σύνολο των παραστάσεων, στις οποίες εμφανίζεται το ποδήρες ένδυμα, συγκροτεί έναν κατάλογο με συνεχή αύξουσα αρίθμηση. Το υλικό εξετάζεται κατανεμημένο στις κατηγορίες της σφραγιδογλυφίας, των τοιχογραφιών, των ειδωλίων, της κεραμεικής, των λαρνάκων, καθώς και άλλων δύο αντικειμένων από άλλα υλικά. Η σειρά της παράθεσης των κατηγοριών, σε καθεμία από τις γεωγραφικές περιοχές, διαμορφώνεται σύμφωνα με το πλήθος των παραστάσεων της κάθε κατηγορίας. Με χρονολογική σειρά παρατίθενται τα δεδομένα της καθεμίας από τις κατηγορίες, αρχής γενομένης από την παλαιότερη. Επιχειρείται, στο μέτρο του δυνατού, η ταυτοποίηση της ιδιότητας των μορφών, οι οποίες φέρουν το ποδήρες ένδυμα, λαμβάνοντας υπ’ όψη την στάση και την θέση τους στον χώρο, αλλά και την σχέση τους με τις άλλες μορφές που τυχόν συνυπάρχουν στην ίδια παράσταση. Στο έκτο κεφάλαιο αναλύεται εκτενώς, όσο βεβαίως επιτρέπει το περιορισμένο εύρος της εργασίας, η σημασία του ποδήρους ενδύματος στις κοινωνίες του προϊστορικού Αιγαίου. Η συζήτηση διεξάγεται σε τέσσερα υποκεφάλαια, τα οποία επικεντρώνονται στις παραμέτρους της κοινωνίας, της θρησκείας, του φύλου και των διαβατηρίων τελετών. Ο αφηγηματικός χαρακτήρας των παραστάσεων μεταδίδει διαχρονικά μηνύματα πολιτικών, κοινωνικών, ιδεολογικών, ακόμα και αισθητικών αρχών και αξιών της τάξης των ευγενών. Με γνώμονα την ιδιαιτερότητα του μακρού ενδύματος, τον συμβολισμό του, καθώς και το πλαίσιο του θεσμικού χαρακτήρα των μορφών οι οποίες το έφεραν, προκύπτουν και συζητούνται θρησκειολογικές ή/και κοινωνικές ερμηνείες. Οκτώ πίνακες γραφικών παραστάσεων συνεπικουρούν στην διεξαγωγή ενδιαφερόντων συμπερασμάτων. Το ποδήρες ένδυμα χαρακτηρίζει κυρίως ανδρικές μορφές, χωρίς όμως να λείπουν παραστάσεις ενδεδυμένων με αυτό γυναικείων μορφών ή περιπτώσεις στις οποίες δεν διακρίνεται το φύλο. Οι τελετές πιθανώς να μην είχαν μόνο θρησκευτικό χαρακτήρα αλλά ίσως και κοσμικό, ιδιαίτερα εφ’όσον εκκινούσαν από κοινωνικοπολιτική βάση. Οι προσεγγίσεις των ζωγράφων και των καλλιτεχνών αντικατόπτριζαν την συγκρότηση των αιγαιακών κοινωνιών της εποχής, τις σχέσεις μεταξύ τους καθώς και με τους άλλους πολιτισμούς της ανατολικής Μεσογείου. Στο μάλλον θρησκειοκρατικό Αιγαίο, οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ κοινωνικής και θρησκευτικής σφαίρας δεν ήταν προφανείς, συνεπώς η τελετουργία, το πιθανότερο, ταυτίζετο με την ιερουργία και την παρουσία κάποιας μορφής ιερατείου. Η ανεπάρκεια γραπτών πηγών και τα αποσπασματικά, στην πλειονότητά τους, σωζόμενα κατάλοιπα, δυσκολεύουν τις ερμηνείες, ωστόσο η έρευνα προχωρά, τα δεδομένα εξετάζονται κάθε φορά μέσα από διαφορετικές επιστημονικές προσεγγίσεις, ενώ νέα στοιχεία αρχαιολογικού υλικού προστίθενται και μελετώνται συγκριτικά.","abstract_has_math":false,"creators":["Αναστασοπούλου Φωτεινή","Anastasopoulou Foteini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:42:14Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2937474"],"render_values":[{"text":"uoadl:2937474","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2937474","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2937474","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2937474","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Αναστασοπούλου Φωτεινή","Anastasopoulou Foteini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2937474","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2937474"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ένα από τα στοιχεία με έντονο συμβολισμό, το οποίο επαναλαμβάνεται στην κρητομυκηναϊκή εικονογραφία, είναι οι μορφές με ποδήρες ένδυμα. Με καταβολές από τους ανατολικούς πολιτισμούς, το σακκοειδές ένδυμα εμφανίζει αρκετές ιδιοτυπίες στην αιγαιακή του απόδοση, ως προς το μάκρος, τις χειρίδες, τις πτυχώσεις, τον διάκοσμο ή και το είδος του υφάσματος. Ο ενδεχόμενος ρόλος του, στις κοινωνίες της εποχής, έχει δεχθεί ποικίλες ερμηνείες από τους ερευνητές. Η παρούσα εργασία, επιχειρεί, αφ’ ενός, την παράθεση και την ενδελεχή ανάλυση των εικονογραφικών καταλοίπων, τα οποία αποδίδουν το ποδήρες ένδυμα· αφ’ ετέρου στοχεύει στην ανάδειξη της κοινωνικής και ιδεολογικής συμβολής του, εξετάζοντας τον ενδεχόμενο θεσμικό ρόλο των μορφών, οι οποίες ενδύονταν με αυτό. Κατεγράφησαν και ανελύθησαν 93 αντιπροσωπευτικές παραστάσεις από τις Κυκλάδες και την Κύπρο, την Κρήτη και την Ηπειρωτική Ελλάδα. Οι πρώτες εικονογραφικές αναφορές διεπιστώθησαν ήδη από τα μέσα της Πρωτομινωικής περιόδου στην Κρήτη. Ωστόσο, η συντριπτική πλειοψηφία των παραστάσεων στις οποίες αναπαρίστανται μορφές με μακρύ ένδυμα, εντοπίσθηκε στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού στο Αιγαίο, όταν η εικονογραφία άγγιξε το απόγειο της ακμής της. Στις σφραγίδες και τους σφραγιστικούς δακτυλίους, αντικείμενα λειτουργικής χρήσης, αξίας και ιδεολογικής υπόστασης, αναπόσπαστα δεμένα με τις κοινωνικές δομές, το ποδήρες ένδυμα μετρά τις περισσότερες διαφορετικές παραστάσεις. Εντούτοις, οι τοιχογραφίες αποτελούν την κατηγορία στην οποία το εν λόγω ένδυμα αποδίδεται σε πληθώρα μορφών συμμετεχουσών σε εκδηλώσεις με τελετουργικό τυπικό, καταδεικνύοντας την ξεχωριστή κοινωνική θέση των μορφών που το έφεραν. Τα δύο πρώτα κεφάλαια περιλαμβάνουν μία σύντομη εισαγωγή, τον στόχο της εργασίας, καθώς και την ιστορία της έρευνας, στην οποία περιγράφεται αδρομερώς η βασική βιβλιογραφία στην οποία βασίσθηκε το παρόν πόνημα. Στην συνέχεια και σε τρία κεφάλαια, εμπεριέχονται τα δεδομένα καθεμίας από τις γεωγραφικές περιοχές, με τις Κυκλάδες και την Κύπρο να εξετάζονται στο ίδιο κεφάλαιο. Το σύνολο των παραστάσεων, στις οποίες εμφανίζεται το ποδήρες ένδυμα, συγκροτεί έναν κατάλογο με συνεχή αύξουσα αρίθμηση. Το υλικό εξετάζεται κατανεμημένο στις κατηγορίες της σφραγιδογλυφίας, των τοιχογραφιών, των ειδωλίων, της κεραμεικής, των λαρνάκων, καθώς και άλλων δύο αντικειμένων από άλλα υλικά. Η σειρά της παράθεσης των κατηγοριών, σε καθεμία από τις γεωγραφικές περιοχές, διαμορφώνεται σύμφωνα με το πλήθος των παραστάσεων της κάθε κατηγορίας. Με χρονολογική σειρά παρατίθενται τα δεδομένα της καθεμίας από τις κατηγορίες, αρχής γενομένης από την παλαιότερη. Επιχειρείται, στο μέτρο του δυνατού, η ταυτοποίηση της ιδιότητας των μορφών, οι οποίες φέρουν το ποδήρες ένδυμα, λαμβάνοντας υπ’ όψη την στάση και την θέση τους στον χώρο, αλλά και την σχέση τους με τις άλλες μορφές που τυχόν συνυπάρχουν στην ίδια παράσταση. Στο έκτο κεφάλαιο αναλύεται εκτενώς, όσο βεβαίως επιτρέπει το περιορισμένο εύρος της εργασίας, η σημασία του ποδήρους ενδύματος στις κοινωνίες του προϊστορικού Αιγαίου. Η συζήτηση διεξάγεται σε τέσσερα υποκεφάλαια, τα οποία επικεντρώνονται στις παραμέτρους της κοινωνίας, της θρησκείας, του φύλου και των διαβατηρίων τελετών. Ο αφηγηματικός χαρακτήρας των παραστάσεων μεταδίδει διαχρονικά μηνύματα πολιτικών, κοινωνικών, ιδεολογικών, ακόμα και αισθητικών αρχών και αξιών της τάξης των ευγενών. Με γνώμονα την ιδιαιτερότητα του μακρού ενδύματος, τον συμβολισμό του, καθώς και το πλαίσιο του θεσμικού χαρακτήρα των μορφών οι οποίες το έφεραν, προκύπτουν και συζητούνται θρησκειολογικές ή/και κοινωνικές ερμηνείες. Οκτώ πίνακες γραφικών παραστάσεων συνεπικουρούν στην διεξαγωγή ενδιαφερόντων συμπερασμάτων. Το ποδήρες ένδυμα χαρακτηρίζει κυρίως ανδρικές μορφές, χωρίς όμως να λείπουν παραστάσεις ενδεδυμένων με αυτό γυναικείων μορφών ή περιπτώσεις στις οποίες δεν διακρίνεται το φύλο. Οι τελετές πιθανώς να μην είχαν μόνο θρησκευτικό χαρακτήρα αλλά ίσως και κοσμικό, ιδιαίτερα εφ’όσον εκκινούσαν από κοινωνικοπολιτική βάση. Οι προσεγγίσεις των ζωγράφων και των καλλιτεχνών αντικατόπτριζαν την συγκρότηση των αιγαιακών κοινωνιών της εποχής, τις σχέσεις μεταξύ τους καθώς και με τους άλλους πολιτισμούς της ανατολικής Μεσογείου. Στο μάλλον θρησκειοκρατικό Αιγαίο, οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ κοινωνικής και θρησκευτικής σφαίρας δεν ήταν προφανείς, συνεπώς η τελετουργία, το πιθανότερο, ταυτίζετο με την ιερουργία και την παρουσία κάποιας μορφής ιερατείου. Η ανεπάρκεια γραπτών πηγών και τα αποσπασματικά, στην πλειονότητά τους, σωζόμενα κατάλοιπα, δυσκολεύουν τις ερμηνείες, ωστόσο η έρευνα προχωρά, τα δεδομένα εξετάζονται κάθε φορά μέσα από διαφορετικές επιστημονικές προσεγγίσεις, ενώ νέα στοιχεία αρχαιολογικού υλικού προστίθενται και μελετώνται συγκριτικά.","Figures with long robes, recurring theme in the Creto-Mycenaean art, form one of the specific elements encompassing strong symbolism. Been adopted through the exchanges with eastern cultures, this kind of garment is transformed in several versions in its Aegean style, in terms of length, sleeves, folds, decoration or even fabric type. Researchers have assumed several aspects regarding its purpose for the societies of that era. This thesis attempts the demonstration and the analysis of the long robe in the Aegean iconography through 93 artistic representations from the Cyclades, Cyprus, Crete, and the mainland of Greece. Furthermore, it aims to point out its social and ideological contribution, by examining the possible institutional role of the figures that wore it. It is worth mentioning that the first iconographic reference of a long-robed figure was established already by the middle of the Early Minoan period in Crete. However, the vast majority of the representations of figures wearing the aforementioned garment in the Aegean are found in the Late Bronze Age, when iconography art reached its highest point. Long robes are portrayed more frequently in different seals and sealing rings, due to the functional use of these objects, their value and ideological substance, and the fact that they were inextricably linked to social structures. However, it is the art category of the frescoes in which the long robe is depicted being worn by a variety of figures participating in ritual events. The first two chapters include a brief introduction to the subject, the thesis orientation, as well as a short overview of the research history. In the following three chapters, the data according to geographical regions are presented. Cyclades and Cyprus are examined in the same chapter. The representations compose a list with a continuous ascending number. The examined material has been divided into categories of sculpture, great painting, figurines, ceramics and objects from other materials. In each geographical region, categories are presented according to the number of representations in them. In each category, the data are listed in chronological order, from oldest to newest. Attempts are made to identify the long-robed figures based on their position, posture and characteristics, association with other figures that may exist in the same image, as well as their surrounding space. In the sixth chapter the importance of the long garment in the prehistoric Aegean societies is analysed in as much detail as space permits. The discussion is conducted in four subchapters, that focus on the parameters of society, religion, gender, and rites of passage. The narrative character of the representations transfers overtime messages of political, social, ideological, even aesthetic principles and values of the Aegean noble class. Given the particularity of the aforementioned garment, its symbolism, as well as the context of the institutional character of the figures that wore it, the religious and/or social interpretations that emerge are discussed. Eight plots aid in drawing interesting conclusions. The long garment is worn mainly by male figures, but it is also depicted as a garment of females, or, in some cases, of indeterminate gender. The ceremonies were probably not only religious but also secular in nature especially if they originated from a socio-political basis. The approaches of the painters and the artists of Creto -Mycenaean iconography justify the social constitution of the prehistoric Aegean era, the relationships between the societies, as well as the relationships between these and the other civilizations of the Eastern Mediterranean. As Aegean culture was more or less theocratic, social and religious spheres where not clearly distinguishable. In addition, as a presence of a priesthood is also indicated, the scholars assume that these garments are sacred. The inadequacy of written sources and the fragmentation of the most of the remains, make struggle with the religious and/or social interpretations. Nevertheless, as research is a continuous process, the elements are reexamined through different scientific approaches, while new archaeological data are added and studied comparatively."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Το ποδήρες ένδυμα στην κρητομυκηναϊκή εικονογραφία: Η συμβολή του στην κατανόηση της κοινωνικής οργάνωσης της εποχής"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Αναστασοπούλου Φωτεινή","Anastasopoulou Foteini"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Ένα από τα στοιχεία με έντονο συμβολισμό, το οποίο επαναλαμβάνεται στην κρητομυκηναϊκή εικονογραφία, είναι οι μορφές με ποδήρες ένδυμα. Με καταβολές από τους ανατολικούς πολιτισμούς, το σακκοειδές ένδυμα εμφανίζει αρκετές ιδιοτυπίες στην αιγαιακή του απόδοση, ως προς το μάκρος, τις χειρίδες, τις πτυχώσεις, τον διάκοσμο ή και το είδος του υφάσματος. Ο ενδεχόμενος ρόλος του, στις κοινωνίες της εποχής, έχει δεχθεί ποικίλες ερμηνείες από τους ερευνητές. Η παρούσα εργασία, επιχειρεί, αφ’ ενός, την παράθεση και την ενδελεχή ανάλυση των εικονογραφικών καταλοίπων, τα οποία αποδίδουν το ποδήρες ένδυμα· αφ’ ετέρου στοχεύει στην ανάδειξη της κοινωνικής και ιδεολογικής συμβολής του, εξετάζοντας τον ενδεχόμενο θεσμικό ρόλο των μορφών, οι οποίες ενδύονταν με αυτό. Κατεγράφησαν και ανελύθησαν 93 αντιπροσωπευτικές παραστάσεις από τις Κυκλάδες και την Κύπρο, την Κρήτη και την Ηπειρωτική Ελλάδα. Οι πρώτες εικονογραφικές αναφορές διεπιστώθησαν ήδη από τα μέσα της Πρωτομινωικής περιόδου στην Κρήτη. Ωστόσο, η συντριπτική πλειοψηφία των παραστάσεων στις οποίες αναπαρίστανται μορφές με μακρύ ένδυμα, εντοπίσθηκε στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού στο Αιγαίο, όταν η εικονογραφία άγγιξε το απόγειο της ακμής της. Στις σφραγίδες και τους σφραγιστικούς δακτυλίους, αντικείμενα λειτουργικής χρήσης, αξίας και ιδεολογικής υπόστασης, αναπόσπαστα δεμένα με τις κοινωνικές δομές, το ποδήρες ένδυμα μετρά τις περισσότερες διαφορετικές παραστάσεις. Εντούτοις, οι τοιχογραφίες αποτελούν την κατηγορία στην οποία το εν λόγω ένδυμα αποδίδεται σε πληθώρα μορφών συμμετεχουσών σε εκδηλώσεις με τελετουργικό τυπικό, καταδεικνύοντας την ξεχωριστή κοινωνική θέση των μορφών που το έφεραν. Τα δύο πρώτα κεφάλαια περιλαμβάνουν μία σύντομη εισαγωγή, τον στόχο της εργασίας, καθώς και την ιστορία της έρευνας, στην οποία περιγράφεται αδρομερώς η βασική βιβλιογραφία στην οποία βασίσθηκε το παρόν πόνημα. Στην συνέχεια και σε τρία κεφάλαια, εμπεριέχονται τα δεδομένα καθεμίας από τις γεωγραφικές περιοχές, με τις Κυκλάδες και την Κύπρο να εξετάζονται στο ίδιο κεφάλαιο. Το σύνολο των παραστάσεων, στις οποίες εμφανίζεται το ποδήρες ένδυμα, συγκροτεί έναν κατάλογο με συνεχή αύξουσα αρίθμηση. Το υλικό εξετάζεται κατανεμημένο στις κατηγορίες της σφραγιδογλυφίας, των τοιχογραφιών, των ειδωλίων, της κεραμεικής, των λαρνάκων, καθώς και άλλων δύο αντικειμένων από άλλα υλικά. Η σειρά της παράθεσης των κατηγοριών, σε καθεμία από τις γεωγραφικές περιοχές, διαμορφώνεται σύμφωνα με το πλήθος των παραστάσεων της κάθε κατηγορίας. Με χρονολογική σειρά παρατίθενται τα δεδομένα της καθεμίας από τις κατηγορίες, αρχής γενομένης από την παλαιότερη. Επιχειρείται, στο μέτρο του δυνατού, η ταυτοποίηση της ιδιότητας των μορφών, οι οποίες φέρουν το ποδήρες ένδυμα, λαμβάνοντας υπ’ όψη την στάση και την θέση τους στον χώρο, αλλά και την σχέση τους με τις άλλες μορφές που τυχόν συνυπάρχουν στην ίδια παράσταση. Στο έκτο κεφάλαιο αναλύεται εκτενώς, όσο βεβαίως επιτρέπει το περιορισμένο εύρος της εργασίας, η σημασία του ποδήρους ενδύματος στις κοινωνίες του προϊστορικού Αιγαίου. Η συζήτηση διεξάγεται σε τέσσερα υποκεφάλαια, τα οποία επικεντρώνονται στις παραμέτρους της κοινωνίας, της θρησκείας, του φύλου και των διαβατηρίων τελετών. Ο αφηγηματικός χαρακτήρας των παραστάσεων μεταδίδει διαχρονικά μηνύματα πολιτικών, κοινωνικών, ιδεολογικών, ακόμα και αισθητικών αρχών και αξιών της τάξης των ευγενών. Με γνώμονα την ιδιαιτερότητα του μακρού ενδύματος, τον συμβολισμό του, καθώς και το πλαίσιο του θεσμικού χαρακτήρα των μορφών οι οποίες το έφεραν, προκύπτουν και συζητούνται θρησκειολογικές ή/και κοινωνικές ερμηνείες. Οκτώ πίνακες γραφικών παραστάσεων συνεπικουρούν στην διεξαγωγή ενδιαφερόντων συμπερασμάτων. Το ποδήρες ένδυμα χαρακτηρίζει κυρίως ανδρικές μορφές, χωρίς όμως να λείπουν παραστάσεις ενδεδυμένων με αυτό γυναικείων μορφών ή περιπτώσεις στις οποίες δεν διακρίνεται το φύλο. Οι τελετές πιθανώς να μην είχαν μόνο θρησκευτικό χαρακτήρα αλλά ίσως και κοσμικό, ιδιαίτερα εφ’όσον εκκινούσαν από κοινωνικοπολιτική βάση. Οι προσεγγίσεις των ζωγράφων και των καλλιτεχνών αντικατόπτριζαν την συγκρότηση των αιγαιακών κοινωνιών της εποχής, τις σχέσεις μεταξύ τους καθώς και με τους άλλους πολιτισμούς της ανατολικής Μεσογείου. Στο μάλλον θρησκειοκρατικό Αιγαίο, οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ κοινωνικής και θρησκευτικής σφαίρας δεν ήταν προφανείς, συνεπώς η τελετουργία, το πιθανότερο, ταυτίζετο με την ιερουργία και την παρουσία κάποιας μορφής ιερατείου. Η ανεπάρκεια γραπτών πηγών και τα αποσπασματικά, στην πλειονότητά τους, σωζόμενα κατάλοιπα, δυσκολεύουν τις ερμηνείες, ωστόσο η έρευνα προχωρά, τα δεδομένα εξετάζονται κάθε φορά μέσα από διαφορετικές επιστημονικές προσεγγίσεις, ενώ νέα στοιχεία αρχαιολογικού υλικού προστίθενται και μελετώνται συγκριτικά.","Figures with long robes, recurring theme in the Creto-Mycenaean art, form one of the specific elements encompassing strong symbolism. Been adopted through the exchanges with eastern cultures, this kind of garment is transformed in several versions in its Aegean style, in terms of length, sleeves, folds, decoration or even fabric type. Researchers have assumed several aspects regarding its purpose for the societies of that era. This thesis attempts the demonstration and the analysis of the long robe in the Aegean iconography through 93 artistic representations from the Cyclades, Cyprus, Crete, and the mainland of Greece. Furthermore, it aims to point out its social and ideological contribution, by examining the possible institutional role of the figures that wore it. It is worth mentioning that the first iconographic reference of a long-robed figure was established already by the middle of the Early Minoan period in Crete. However, the vast majority of the representations of figures wearing the aforementioned garment in the Aegean are found in the Late Bronze Age, when iconography art reached its highest point. Long robes are portrayed more frequently in different seals and sealing rings, due to the functional use of these objects, their value and ideological substance, and the fact that they were inextricably linked to social structures. However, it is the art category of the frescoes in which the long robe is depicted being worn by a variety of figures participating in ritual events. The first two chapters include a brief introduction to the subject, the thesis orientation, as well as a short overview of the research history. In the following three chapters, the data according to geographical regions are presented. Cyclades and Cyprus are examined in the same chapter. The representations compose a list with a continuous ascending number. The examined material has been divided into categories of sculpture, great painting, figurines, ceramics and objects from other materials. In each geographical region, categories are presented according to the number of representations in them. In each category, the data are listed in chronological order, from oldest to newest. Attempts are made to identify the long-robed figures based on their position, posture and characteristics, association with other figures that may exist in the same image, as well as their surrounding space. In the sixth chapter the importance of the long garment in the prehistoric Aegean societies is analysed in as much detail as space permits. The discussion is conducted in four subchapters, that focus on the parameters of society, religion, gender, and rites of passage. The narrative character of the representations transfers overtime messages of political, social, ideological, even aesthetic principles and values of the Aegean noble class. Given the particularity of the aforementioned garment, its symbolism, as well as the context of the institutional character of the figures that wore it, the religious and/or social interpretations that emerge are discussed. Eight plots aid in drawing interesting conclusions. The long garment is worn mainly by male figures, but it is also depicted as a garment of females, or, in some cases, of indeterminate gender. The ceremonies were probably not only religious but also secular in nature especially if they originated from a socio-political basis. The approaches of the painters and the artists of Creto -Mycenaean iconography justify the social constitution of the prehistoric Aegean era, the relationships between the societies, as well as the relationships between these and the other civilizations of the Eastern Mediterranean. As Aegean culture was more or less theocratic, social and religious spheres where not clearly distinguishable. In addition, as a presence of a priesthood is also indicated, the scholars assume that these garments are sacred. The inadequacy of written sources and the fragmentation of the most of the remains, make struggle with the religious and/or social interpretations. Nevertheless, as research is a continuous process, the elements are reexamined through different scientific approaches, while new archaeological data are added and studied comparatively."],"dc:identifier":["uoadl:2937474","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2937474"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["Το ποδήρες ένδυμα στην κρητομυκηναϊκή εικονογραφία: Η συμβολή του στην κατανόηση της κοινωνικής οργάνωσης της εποχής"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:42:14Z"}